Բացահայտեք այլ հետաքրքիր և օգտակար նյութեր
Ահա մի հավաքածու այլ ֆայլերից, որոնք կարող են ձեզ հետաքրքրել և օգնել ձեր ուսումնասիրման կամ ստեղծագործական աշխատանքներում: Ավելին տեսնելու համար կարող եք գնալ նյութերի բաժինԱշխարհագրություն
Геологические особенности вулканогенноосадочных и осадочных пород центрального Ирана
Այս գիրքը նվիրված է Կենտրոնական Իրանի երկրաբանական կառուցվածքի և այնտեղ տարածված հրաբխածին- նստվածքային ու նստվածքային ապարների համակողմանի ուսումնասիրությանը։ Աշխատության առանցքում ապարների առաջացման պայմանների, նյութական կազմի, կառուցվածքային առանձնահատկությունների, տարածական տարածվածության և երկրաբանական զարգացման պատմության վերլուծությունն է։ Հեղինակը դիտարկում է այն գործընթացները, որոնց արդյունքում ձևավորվել են ուսումնասիրվող ապարային համալիրները՝ ուշադրություն դարձնելով ինչպես հրաբխային գործունեությանը, այնպես էլ նստվածքների կուտակման, փոխակերպման և հետագա երկրաբանական վերափոխումների փուլերին։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում ապարների լիթոլոգիական բնութագրերին, դրանց հանքաբանական և պետրոգրաֆիական կազմին, շերտագրական դիրքին ու միմյանց հետ փոխհարաբերություններին, ինչը հնարավորություն է տալիս վերականգնելու տարածաշրջանի երկրաբանական անցյալի հիմնական փուլերը։ Ուսումնասիրության կարևոր ուղղություններից է հրաբխածին և նստվածքային ապարների փոխկապակցվածության բացահայտումը, քանի որ դրանց համատեղ տարածումը կարող է վկայել տվյալ ժամանակաշրջաններում տեղի ունեցած հրաբխային ժայթքումների, ծովային կամ ցամաքային նստվածքակուտակման և տեկտոնական ակտիվության մասին։ Կենտրոնական Իրանի երկրաբանական միջավայրը առանձնահատուկ հետաքրքրություն է ներկայացնում իր բարդ կառուցվածքի, տարբեր տարիքի ապարների բազմազանության և երկարատև երկրաբանական զարգացման պատճառով։ Գրքում ուսումնասիրվող նյութը կարող է արժեքավոր լինել տարածաշրջանի շերտագրական հաջորդականությունները հասկանալու, տարբեր ապարային համալիրների հարաբերական և բացարձակ ժամանակագրական դիրքը գնահատելու, ինչպես նաև երկրաբանական գործընթացների հաջորդականությունը վերականգնելու տեսանկյունից։ Աշխատանքը հատկապես օգտակար է երկրաբանների, պետրոլոգների, լիթոլոգների, շերտագետների, հանքավայրերի ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների և երկրաբանություն ուսումնասիրող ուսանողների համար։ Այն հնարավորություն է տալիս ավելի խորությամբ պատկերացնելու ապարների ձևավորման և փոփոխության մեխանիզմները, Կենտրոնական Իրանի տեկտոնական ու նստվածքային միջավայրերի առանձնահատկությունները և տարածաշրջանի երկրաբանական պատմության ձևավորման գործում հրաբխային ու նստվածքային գործընթացների դերը։
Թարմացվել է՝ 2026-09-03
Տնտեսագիտություն
ՀՀ աշխատաշուկայի պետական կարգավորումը կառուցվածքային տեղաշարժերի համատեքստում
Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության աշխատաշուկայի պետական կարգավորման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը՝ տնտեսության կառուցվածքային տեղաշարժերի համատեքստում։ Ներկայացվում են աշխատաշուկայի զարգացման հիմնական միտումները, զբաղվածության և գործազրկության դինամիկան, աշխատուժի պահանջարկի ու առաջարկի փոփոխությունները, ինչպես նաև տնտեսական վերափոխումների ազդեցությունը զբաղվածության կառուցվածքի վրա։ Քննարկվում են պետական քաղաքականության գործիքները, զբաղվածության խթանման ծրագրերը, աշխատաշուկայի ինստիտուցիոնալ զարգացման ուղղությունները և մարդկային կապիտալի արդյունավետ օգտագործման հնարավորությունները։ Աշխատությունում անդրադարձ է կատարվում նաև կառուցվածքային փոփոխությունների պայմաններում մասնագիտական վերապատրաստման, աշխատուժի մրցունակության բարձրացման, սոցիալական պաշտպանության և կայուն տնտեսական զարգացման ապահովման հարցերին։ Գիրքը նախատեսված է տնտեսագետների, պետական կառավարման ոլորտի մասնագետների, աշխատաշուկայի հետազոտողների, դասախոսների, ուսանողների և հանրային քաղաքականությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։
Թարմացվել է՝ 2026-09-21
Լրագրություն
Հայաստանը լիբանանահայ մամուլում 1988-1998 թվականներին
Պատմագիտական և մամուլագիտական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է 1988–1998 թվականներին լիբանանահայ պարբերական մամուլում Հայաստանի վերաբերյալ հրապարակումների, դրանց թեմատիկ ուղղվածության և տեղեկատվական նշանակության ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում տվյալ ժամանակաշրջանի հասարակական, քաղաքական, տնտեսական և մշակութային իրադարձությունների լուսաբանման առանձնահատկությունները՝ սփյուռքահայ մամուլի տեսանկյունից։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում Հայաստանի և լիբանանահայ համայնքի կապերի արտացոլմանը, հայրենիքի վերաբերյալ տեղեկատվության տարածմանը և հանրային ընկալումների ձևավորման գործում մամուլի ունեցած դերակատարությանը։ Վերլուծվում են հրապարակումների թեմատիկ շրջանակները, լրագրողական մոտեցումները, տեղեկատվության ներկայացման ձևերը և տարբեր իրադարձությունների մեկնաբանման առանձնահատկությունները։ Քննարկվում են նաև հայրենիք-սփյուռք հարաբերությունների, ազգային ինքնության, մշակութային կապերի և հասարակական հաղորդակցության խնդիրների ներկայացման եղանակները։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս լիբանանահայ մամուլը դիտարկելու որպես տվյալ ժամանակաշրջանի Հայաստանի և սփյուռքահայ հասարակական կյանքի ուսումնասիրման կարևոր սկզբնաղբյուր։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել հայոց նորագույն պատմության, սփյուռքագիտության, լրագրության և հայ մամուլի պատմության ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։
Թարմացվել է՝ 2026-10-07
Փիլիսոփայություն
Парадигмальный анализ этико-правовых концепций
Աշխատությունը նվիրված է էթիկաիրավական հայեցակարգերի պարադիգմային վերլուծությանը, դրանց տեսական հիմքերի, զարգացման օրինաչափությունների և բարոյականության ու իրավունքի փոխհարաբերությունների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում տարբեր պատմափիլիսոփայական ժամանակաշրջաններում ձևավորված պատկերացումները արդարության, ազատության, պատասխանատվության, իրավունքի, պարտականության և հասարակական կարգի վերաբերյալ։ Վերլուծվում են էթիկական և իրավական մտածողության հիմնական պարադիգմները, դրանց գաղափարական նախադրյալները, հասկացութային համակարգերը և հասարակական հարաբերությունների կարգավորման վերաբերյալ առաջարկվող մոտեցումները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում բարոյական նորմերի և իրավական կանոնների փոխկապակցվածությանը, դրանց ընդհանրություններին ու տարբերություններին, ինչպես նաև իրավունքի ձևավորման և կիրառման գործընթացում արժեքային սկզբունքների նշանակությանը։ Դիտարկվում են բնական իրավունքի, իրավական պոզիտիվիզմի և այլ տեսական ուղղությունների շրջանակներում ձևավորված մոտեցումները՝ բացահայտելու համար իրավունքի ու բարոյականության հարաբերակցության տարբեր մեկնաբանությունները։ Քննարկվում են նաև մարդու արժանապատվության, իրավունքների, հասարակական պատասխանատվության և արդարության սկզբունքների փիլիսոփայական ու իրավական բովանդակությունը։ Կարևորվում է պարադիգմային մոտեցման կիրառումը որպես տարբեր տեսությունների համեմատության, դրանց կառուցվածքային առանձնահատկությունների և զարգացման տրամաբանության բացահայտման միջոց։ Անդրադարձ է կատարվում էթիկաիրավական հայեցակարգերի փոփոխությունների վրա սոցիալական, մշակութային և քաղաքական գործընթացների ազդեցությանը։ Հետազոտությունը հնարավորություն է տալիս համակարգված ներկայացնելու իրավական և բարոյագիտական մտածողության հիմնական ուղղությունները, բացահայտելու դրանց միջև գաղափարական շարունակականությունն ու տարբերությունները և գնահատելու դրանց նշանակությունը ժամանակակից իրավունքի տեսության համար։ Այն կարող է օգտակար լինել իրավունքի փիլիսոփայության, էթիկայի, իրավագիտության, սոցիալական փիլիսոփայության և քաղաքական տեսության ոլորտների հետազոտողների ու ուսանողների համար։
Թարմացվել է՝ 2026-10-02
Մշակույթ
Ութ մանրանկարիչների Ավետարանը (մատ. ձեռ. 7651)
Սա Կիլիկյան Հայաստանի միջնադարյան գրքարվեստի բացառիկ և բարձրարժեք հուշարձաններից է, որը պահպանվում է Երևանի Մեսրոպ Մաշտոցի անվան Մատենադարանում՝ 7651 համարի ներքո։ Ձեռագիրը ստեղծվել է XIII դարի վերջին քառորդում և առանձնանում է իր չափազանց հարուստ ու բազմազան պատկերազարդմամբ։ Այն հատկապես հայտնի է նրանով, որ նրա նկարազարդմանը մասնակցել են մի քանի վարպետներ, իսկ հետագա փուլում՝ 1320 թվականին, Սարգիս Պիծակը շարունակել և ավարտին է հասցրել ձեռագրի պատկերազարդումը։ Հիշատակարանի տեղեկություններից հայտնի է, որ Սեբաստիայի Ստեփանոս եպիսկոպոսը Կիլիկիայի Օշին արքայի հրամանով պալատական մատենադարանից ընտրել է այս ձեռագիրը և այն հանձնել Սարգիս Պիծակին՝ կիսատ մնացած պատկերազարդումն ավարտելու նպատակով։ Ձեռագրում արդեն իսկ առկա էին ավարտված, ուրվագծված և դեռևս չպատկերազարդված տեսարաններ, որոնց մի մասը Պիծակը լրացրել է գույներով, իսկ բաց թողնված հատվածները՝ նոր մանրանկարներով։ Ձեռագրի ամենանշանակալի առանձնահատկություններից մեկը մանրանկարների բացառիկ առատությունն է․ գրեթե բոլոր էջերը պատկերազարդված են, իսկ ընդհանուր առմամբ պահպանվել է ավելի քան 250 մանրանկար։ Դրանք ներկայացված են ոչ միայն ամբողջական էջերի, այլև տեքստի ներսում, լուսանցքներում, ֆրիզաձև շարքերով և միմյանց հետ սյուժետային կապ ունեցող պատկերային խմբերով։ Նման կառուցվածքը ձեռագիրը դարձնում է հատկապես արժեքավոր հայ միջնադարյան պատկերագրության և ձեռագրային ձևավորման ուսումնասիրության համար։ Մանրանկարների խորքերում օգտագործված են ոսկեգույն, կարմիր, կապույտ և կանաչ երանգներ, որոնք ստեղծում են հարուստ և արտահայտիչ գունային միջավայր։ Հետազոտություններում նշվում է, որ XIII դարի կիլիկյան ձեռագրերում բնագրային մանրանկարները լայն տարածում էին ստացել, իսկ այս ձեռագրում դրանց կիրառությունը հասել է առանձնահատուկ կատարելության։ Պատկերազարդման համակարգի վրա նկատելի են տարբեր գեղարվեստական աղբյուրների ազդեցություններ։ Մանրանկարների մի մասը կապված է XI–XII դարերի բյուզանդական հարուստ պատկերազարդ ձեռագրերի ավանդույթի հետ, մասնավորապես՝ Ֆլորենցիայի Լաուրենցիանա գրադարանում պահպանվող ձեռագրի հետ, որից ուղղակիորեն ընդօրինակվել են մի շարք տեսարաններ։ Մյուս կարևոր աղբյուրը Հեթում Բ թագավորի Ճաշոցի պատկերագրական ավանդույթն է, որի ազդեցությունը դրսևորվում է ինչպես ֆրիզաձև, այնպես էլ ոսկե ֆոնով և ճարտարապետական տարրերով շրջանակված պատկերներում։ Ձեռագրի առանձնահատկությունն այն է, որ տարբեր նկարիչների ձեռագիրը նկատելի է պատկերների կատարման եղանակներում, գունային լուծումներում, կերպարների կառուցվածքում և կոմպոզիցիոն մոտեցումներում։ Սարգիս Պիծակի միջամտությունն առավել ակնհայտ է ավետարանիչների, առակների և այլաբանական պատկերների մի մասում։ Նրա արվեստին բնորոշ վառ գույները, նուրբ դիմագծերով մարդկային կերպարները և արտահայտիչ հայացքները կարևոր դեր են խաղում ձեռագրի ընդհանուր գեղարվեստական կերպարի ձևավորման գործում։ Ստեղծագործության նշանակությունը հատկապես մեծ է Կիլիկյան մանրանկարչության պատմության տեսանկյունից, քանի որ այն ներկայացնում է այդ դպրոցի պատկերագրական, տեխնիկական և գեղագիտական ավանդույթների բարդ փոխազդեցությունը։ Ձեռագիրը հետագայում ևս ունեցել է ազդեցություն․ Կիլիկյան մանրանկարչության օրինակները, այդ թվում այս ձեռագիրը, օգտագործվել են Ղրիմի հայկական մանրանկարչության դպրոցի վարպետների կողմից որպես նախօրինակ։ Հետազոտություններում նշվում է, որ Նիկողայոս Մելանավորը ամբողջությամբ կրկնօրինակել է այս ձեռագիրը՝ ստեղծելով դրա կարևոր վերարտադրությունը։ Այսպիսով, ձեռագիրը ոչ միայն XIII–XIV դարերի հայ գրքարվեստի բացառիկ նմուշ է, այլև կարևոր վկայություն Կիլիկյան Հայաստանի մշակութային միջավայրի, բյուզանդական և հայկական պատկերագրական ավանդույթների փոխազդեցության, ինչպես նաև միջնադարյան հայ մանրանկարիչների բարձր մասնագիտական վարպետության մասին։ Այն առանձնահատուկ հետաքրքրություն է ներկայացնում արվեստաբանների, ձեռագրագետների, միջնադարյան մշակույթի պատմաբանների և հայկական մանրանկարչության ուսումնասիրությամբ զբաղվող հետազոտողների համար։
Թարմացվել է՝ 2026-09-17
Այլ առարկաներ
Սալնամե 1869
Տարեգրությունը ժամանակաշրջանի վարչական, հասարակական, տնտեսական և մշակութային կյանքի մասին տեղեկություններ ամփոփող տեղեկատու բնույթի հրատարակություն է։ Այն ներկայացնում է որոշակի ժամանակահատվածի իրադարձությունների, կառավարման համակարգի, պետական և տեղական հաստատությունների գործունեության ու հասարակական կյանքի տարբեր կողմերի վերաբերյալ տվյալներ՝ ձևավորելով ժամանակի պատկերը։ Նմանատիպ տարեգրությունները կարևոր նշանակություն ունեն պատմական իրողությունների ուսումնասիրության համար, քանի որ դրանցում ամփոփված տեղեկությունները հնարավորություն են տալիս պատկերացում կազմելու տվյալ ժամանակաշրջանի վարչական կառուցվածքի, բնակավայրերի, պաշտոնատար անձանց, հասարակական հարաբերությունների և առօրյա կյանքի առանձնահատկությունների մասին։ Հրատարակությունն արժեքավոր նյութ է պատմաբանների, հայագետների, տեղագրությամբ, վարչական պատմությամբ և Օսմանյան կայսրության պատմությամբ հետաքրքրվող հետազոտողների համար։ Այն կարող է ծառայել որպես սկզբնաղբյուր՝ տվյալ ժամանակաշրջանի պատմական միջավայրի, պետական կառավարման և տարածաշրջանային կյանքի ուսումնասիրության, ինչպես նաև պատմական տեղեկությունների համադրման ու վերլուծության համար։
Թարմացվել է՝ 2026-11-14