Ութ մանրանկարիչների Ավետարանը (մատ. ձեռ. 7651)

Մշակույթ

Հրատարակությունը հանձնարարական մատենագիտական ցանկ է, որը կազմվել է խորհրդային ժամանակաշրջանում երիտասարդների գաղափարական, բարոյական, աշխատանքային և հասարակական դաստիարակության վերաբերյալ գրականությունը համակարգված ներկայացնելու նպատակով։ Այն արտացոլում է տվյալ ժամանակաշրջանի պաշտոնական կրթադաստիարակչական մոտեցումները և նախատեսված է եղել գրադարանների, մշակութային ու կրթական հաստատությունների աշխատողների, երիտասարդական կազմակերպությունների ներկայացուցիչների, մանկավարժների և ընթերցողների համար։ Ցանկում ներառվող գրականությունը թեմատիկ սկզբունքով կարող է ընդգրկել երիտասարդության հասարակական ակտիվության, կրթության, աշխատանքի նկատմամբ վերաբերմունքի, բարոյական վարքի, հայրենասիրական դաստիարակության, կոլեկտիվիզմի և խորհրդային գաղափարախոսության տարածման վերաբերյալ հրապարակումներ։ Կարևոր տեղ է հատկացվում երիտասարդ սերնդի աշխարհայացքի ձևավորման հարցերին, որոնք ներկայացվում են ժամանակաշրջանի մարքսիստական-լենինյան գաղափարախոսության և խորհրդային հասարակության առաջադրած կրթադաստիարակչական նպատակների շրջանակում։ Մատենագիտական նյութերի համակարգումը հնարավորություն է տալիս ընթերցողին կողմնորոշվել թեմային վերաբերող գրքերի, հոդվածների, ժողովածուների և այլ հրատարակությունների մեջ ու ընտրել հետաքրքրող հարցերին համապատասխան գրականություն։ Հրատարակության մեթոդական նշանակությունը կապված է նաև գրադարաններում երիտասարդների հետ տարվող աշխատանքի կազմակերպման հետ․ այն կարող էր օգտագործվել թեմատիկ գրքային ցուցահանդեսների, ընթերցողական քննարկումների, զրույցների և այլ մշակութային-լուսավորչական միջոցառումների նախապատրաստման ընթացքում։ Ներկայացված նյութերի միջոցով հնարավոր է ուսումնասիրել, թե խորհրդային հասարակության մեջ ինչպիսի արժեքներ և վարքային սկզբունքներ էին առաջարկվում երիտասարդությանը, ինչպես էր մեկնաբանվում անհատի և կոլեկտիվի փոխհարաբերությունը և ինչ դեր էր վերապահվում կրթական ու հասարակական հաստատություններին երիտասարդ սերնդի սոցիալականացման գործընթացում։ Ժամանակակից հետազոտողի համար նման մատենագիտական ցանկը կարող է ծառայել նաև որպես պատմական աղբյուր՝ հնարավորություն տալով ուսումնասիրելու խորհրդային դաստիարակության համակարգը, երիտասարդական քաղաքականության գաղափարական հիմքերը, գրադարանների մշակութային-լուսավորչական գործառույթները և համապատասխան ժամանակաշրջանում առաջարկվող ընթերցանության շրջանակը։ Այն արժեքավոր է նաև մատենագիտության պատմության տեսանկյունից, քանի որ ցույց է տալիս հանձնարարական մատենագիտության միջոցով որոշակի թեմատիկ գրականության ընտրության, համակարգման և ընթերցողներին ուղղորդելու սկզբունքները։

Ինֆորմատիկա

Այս նյութը ներկայացնում է Adobe Photoshop CS6 գրաֆիկական խմբագրման ծրագրի հիմնական հնարավորություններն ու աշխատանքի սկզբունքները՝ ընդգծելով դրա կիրառությունը պատկերների մշակման, դիզայնի և թվային արվեստի ոլորտներում։ Գրքում կամ ձեռնարկում բացատրվում են ծրագրի ինտերֆեյսը, գործիքների վահանակի կառուցվածքը, շերտերի (layers) հետ աշխատանքը, ընտրության և դիմակավորման մեթոդները, ինչպես նաև գունային ուղղման և ռետուշի հիմնական տեխնիկաները։ Հեղինակը անդրադառնում է նաև ֆիլտրերի կիրառությանը, տեքստի և կոմպոզիցիայի ստեղծմանը, ինչպես նաև ֆայլերի պահպանման և տարբեր ձևաչափերով արտահանման գործընթացներին։ Նյութը կառուցված է գործնական մոտեցմամբ՝ քայլ առ քայլ օրինակներով, որոնք օգնում են սկսնակներին արագ յուրացնել ծրագրի հիմնական գործիքները և զարգացնել դիզայնի հմտությունները։ Այս ձեռնարկը օգտակար է ինչպես սկսնակ օգտատերերի, այնպես էլ գրաֆիկական դիզայնով զբաղվողների համար՝ ապահովելով ամուր հիմք Photoshop CS6-ի արդյունավետ օգտագործման համար։

Կենսաբանություն

Նյութը ներկայացնում է, թե ինչպես է մարդու մարմինը (օրգաններն ու համակարգերը) զարգանում մանկությունից մինչև հասունություն և ծերություն, և ինչպես են այդ փոփոխությունները ազդում վարքի, սովորելու և ընդհանուր առողջության վրա։ Հիմնական գաղափարները․ Տարիքային ֆիզիոլոգիայի էությունը Գիտություն, որն ուսումնասիրում է օրգանիզմի ֆունկցիոնալ փոփոխությունները տարբեր տարիքային փուլերում։ Զարգացման փուլեր մանկություն, դեռահասություն, երիտասարդություն և այլն, որոնցից յուրաքանչյուրը ունի իր ֆիզիոլոգիական առանձնահատկությունները։ Օրգանների և համակարգերի զարգացում նյարդային, սրտանոթային, շնչառական և այլ համակարգերի ձևավորումն ու փոփոխությունները։ Նյարդային համակարգի դերը ուղեղի զարգացումը, ռեֆլեքսները, վարքի և սովորելու գործընթացների ֆիզիոլոգիական հիմքերը։ Հորմոնալ փոփոխություններ հատկապես դեռահասության շրջանում, որոնք ազդում են աճի, վարքի և հուզական վիճակի վրա։ Առողջության պահպանման կարևորությունը սնունդ, քուն, ֆիզիկական ակտիվություն՝ որպես ճիշտ զարգացման հիմք։ Կապը կրթության հետ ուսուցիչները պետք է հաշվի առնեն տարիքային ֆիզիոլոգիական առանձնահատկությունները՝ արդյունավետ ուսուցում կազմակերպելու համար։

Մշակույթ

Աշխատությունը նվիրված է Վանանդեցիների Ամստերդամի տպարանի հրատարակությունների գեղարվեստական հարդարման ուսումնասիրությանը՝ առանձնահատուկ ուշադրություն դարձնելով հայ տպագրության պատմության մեջ այդ հրատարակությունների ունեցած նշանակությանը։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում են տպարանի կողմից հրատարակված գրքերի արտաքին և ներքին ձևավորումը, էջադրությունը, տառատեսակները, զարդանախշերը, գլխազարդերը, վերջնազարդերը, պատկերազարդումները և գրքային այլ գեղարվեստական տարրեր։ Ուսումնասիրվում է այն սկզբունքը, որով տեքստային և պատկերային բաղադրիչները միավորվում են՝ ստեղծելով գրքի ամբողջական գեղարվեստական կերպարը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հրատարակությունների ձևավորման մեջ հայկական ավանդական ձեռագրային և տպագրական մշակույթի ազդեցությանը, ինչպես նաև եվրոպական գրքարվեստի և արևմտաեվրոպական տպագրական միջավայրի հետ ունեցած փոխազդեցություններին։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու, թե ինչպես են այդ երկու մշակութային ուղղությունների տարրերը համադրվել և վերափոխվել հայ տպագրական արվեստի շրջանակում։ Վերլուծվում են նաև տպագրական տեխնիկայի, զարդարվեստի և գրքային ձևավորման փոխկապակցվածությունը, ինչպես նաև գեղարվեստական հարդարման ազդեցությունը հրատարակությունների ընկալման և արժեքավորման վրա։ Կարևոր տեղ է հատկացվում առանձին հրատարակությունների համեմատական ուսումնասիրությանը, որի միջոցով հնարավոր է հետևել ձևավորման ոճի զարգացմանը, կիրառվող զարդանախշերի փոփոխություններին և գեղարվեստական լուծումների առանձնահատկություններին։ Հետազոտությունը արժեքավոր է ոչ միայն որպես գրքի ձևավորման պատմության ուսումնասիրություն, այլև որպես հայկական մշակութային ինքնության և ազգային տպագրական ավանդույթի պահպանման ու զարգացման գործընթացի վկայություն։ Ամստերդամի տպարանի գործունեությունը դիտարկվում է եվրոպական տպագրական միջավայրում հայկական գրքի զարգացման համատեքստում՝ ընդգծելով դրա նշանակությունը հայ գրքի գեղարվեստական և տեխնիկական կատարելագործման գործում։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել արվեստաբաններին, գրքի պատմությամբ զբաղվող մասնագետներին, հայագետներին, մատենագետներին, գրադարանագետներին, պատմաբաններին և հայկական տպագրության մշակութային ժառանգությամբ հետաքրքրվող ընթերցողներին։

Այլ առարկաներ

Այս ուսումնասիրությունը վերաբերում է Մոսկվայում հիմնված Լազարյան արևելյան լեզուների ինստիտուտի պատմությանը և զարգացման հիմնական փուլերին՝ ընդգծելով նրա կրթական, գիտական և հասարակական նշանակությունը XIX դարի սկզբից մինչև XX դարի սկիզբը։ Աշխատանքը կենտրոնանում է այն գործընթացների վրա, որոնց արդյունքում ինստիտուտը ձևավորվեց որպես արևելագիտության և հատկապես հայագիտական ուսումնասիրությունների կարևոր կենտրոն Ռուսական կայսրությունում՝ միաժամանակ կատարելով պետական վարչական համակարգի համար արևելյան լեզուների և մշակույթների մասնագետների պատրաստման գործառույթ։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում հիմնադիր Լազարյան (Լազարև) ընտանիքի բարեգործական և կրթական նախաձեռնություններին, որոնք նպատակ ունեին աջակցել հայկական կրթության զարգացմանը Ռուսաստանում և ապահովել հայ երիտասարդության ուսուցումը բարձր մակարդակի ուսումնական հաստատությունում։ Նյութը վերլուծում է նաև ինստիտուտի ուսումնական կառուցվածքը, որտեղ դասավանդվում էին հայերեն, պարսկերեն, արաբերեն և թուրքերեն լեզուներ, ինչպես նաև պատմություն և արևելագիտության այլ առարկաներ, ինչը նպաստում էր բազմակողմանի մասնագիտական պատրաստվածության ապահովմանը։ Աշխատանքը ընդգծում է ինստիտուտի դերակատարությունը որպես կամուրջ ռուսական պետական կառույցների և արևելյան տարածաշրջանների միջև՝ ապահովելով թարգմանիչների, դիվանագետների և գիտնականների պատրաստում։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը ցույց է տալիս, որ Լազարյան ինստիտուտը եղել է ոչ միայն կրթական հաստատություն, այլև կարևոր մշակութային և գիտական կենտրոն, որը մեծ ազդեցություն է ունեցել ռուսական արևելագիտության զարգացման և հայկական կրթամշակութային կյանքի կազմակերպման վրա։

Իրավաբանություն

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության Ազգային ժողովի պատգամավորի իրավական կարգավիճակի համակողմանի ուսումնասիրությանը՝ սահմանադրական և օրենսդրական կարգավորման շրջանակներում։ Հետազոտության կենտրոնում պատգամավորի՝ որպես ժողովրդի ներկայացուցչի իրավական դիրքն է, նրա լիազորությունների ծագման, իրականացման, դադարեցման և երաշխավորման հետ կապված հարաբերությունները։ Աշխատության մեջ պատգամավորի կարգավիճակը դիտարկվում է որպես փոխկապակցված իրավունքների, պարտականությունների, լիազորությունների, սահմանափակումների և իրավական երաշխիքների ամբողջություն։ ՀՀ Սահմանադրության համաձայն՝ պատգամավորը ներկայացնում է ամբողջ ժողովրդին, կաշկանդված չէ հրամայական մանդատով և իր գործունեության ընթացքում առաջնորդվում է խղճով ու համոզմունքներով։ Ուսումնասիրվում են պատգամավորի հիմնական լիազորությունները՝ օրենսդրական նախաձեռնությամբ հանդես գալը, Ազգային ժողովի և դրա հանձնաժողովների աշխատանքներին մասնակցելը, հարցեր և առաջարկություններ ներկայացնելը, Կառավարության անդամներին հարցեր ուղղելը և խորհրդարանական վերահսկողության իրականացմանը մասնակցելը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում պատգամավորական մանդատի անհամատեղելիությանը, մասնավորապես՝ ձեռնարկատիրական գործունեությամբ զբաղվելու, առևտրային կազմակերպություններում պաշտոն զբաղեցնելու և այլ վճարովի աշխատանք կատարելու սահմանափակումներին։ Աշխատության կարևոր բաժիններից է պատգամավորի անձեռնմխելիության և նրա գործունեության իրավական պաշտպանության ուսումնասիրությունը։ Քննարկվում է պատգամավորի՝ իր կարգավիճակից բխող գործողությունների և Ազգային ժողովում արտահայտած կարծիքի համար հետապնդումից ու պատասխանատվությունից պաշտպանված լինելու սկզբունքը, ինչպես նաև պատգամավորին քրեական կամ վարչական պատասխանատվության ենթարկելու հետ կապված հատուկ ընթացակարգերը։ Հետազոտության շրջանակում կարող են ուսումնասիրվել նաև պատգամավորի գործունեության կազմակերպական, սոցիալական և այլ երաշխիքները, պետական և տեղական ինքնակառավարման մարմինների հետ նրա փոխհարաբերությունները, պատգամավորական հարցումների և առաջարկությունների իրականացման մեխանիզմները, ինչպես նաև պատգամավորական էթիկայի պահանջները։ Պատգամավորի կարգավիճակի ուսումնասիրությունը կարևոր է խորհրդարանական ժողովրդավարության արդյունավետության տեսանկյունից, քանի որ պատգամավորի իրավունքների և երաշխիքների պատշաճ ապահովումը պետք է համադրվի նրա սահմանադրական պարտականությունների, հանրային պատասխանատվության և շահերի բախման կանխարգելման պահանջների հետ։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել սահմանադրագետներին, իրավաբաններին, պետական կառավարման և խորհրդարանական իրավունքի մասնագետներին, քաղաքական գիտությունների հետազոտողներին, իրավագիտության ուսանողներին և խորհրդարանական ինստիտուտների գործունեությամբ հետաքրքրվող ընթերցողներին։