Անգլերեն լեզվի ուսումնական ձեռնարկ

Literature

Հրատարակությունը նվիրված է զանգակի թեմային՝ այն ներկայացնելով երգային ստեղծագործության ձևով։ Զանգակը տարբեր մշակութային և հասարակական միջավայրերում ունի խորհրդանշական նշանակություն․ նրա ձայնը կարող է ազդարարել իրադարձություններ, մարդկանց հրավիրել հավաքի կամ արարողության, ինչպես նաև ստեղծել որոշակի հուզական ու գեղարվեստական մթնոլորտ։ Հայկական մշակութային ավանդույթում զանգի հնչյունը հատկապես կապված է եկեղեցական կյանքի, ժամերգությունների և համայնքային ծեսերի հետ, թեև այն կարող է գործածվել նաև առօրյա և տոնական միջավայրերում։ Երգի ձևը հնարավորություն է տալիս թեման ներկայացնելու հնչյունային պատկերների, ռիթմի և բանաստեղծական արտահայտչամիջոցների միջոցով։ Հրատարակությունը հետաքրքրություն է ներկայացնում հայ երգային գրականության և կարճ չափածո ստեղծագործությունների պատմության ուսումնասիրության համար։ Այն կարող է օգտակար լինել նաև XIX դարի վերջի հայալեզու տպագիր մշակույթի, երաժշտական թեմաներով գրականության և զանգի խորհրդանշական նշանակության վերաբերյալ հետազոտություններում։ Գիրքը դիտարկելի է որպես փոքրածավալ գրական աղբյուր, որը վկայում է առանձին առարկաների և դրանց հնչյունային ընկալման շուրջ ստեղծագործական հետաքրքրության մասին։ Այն կարող է տեղ գտնել հայ գրականության, երգային ստեղծագործությունների և պատմական տպագիր հրատարակությունների մատենագիտական հավաքածուներում։

History

Աշխատությունը ներկայացնում է Հայաստանում 1990–2003 թվականներին իրականացված հնագիտական ուսումնասիրությունների հիմնական արդյունքները՝ ամփոփելով տվյալ ժամանակահատվածում կատարված պեղումների, հետազոտությունների և հնագիտական հուշարձանների ուսումնասիրության նշանակալի ձեռքբերումները։ Հրատարակությունը կարևոր նյութ է Հայաստանի հնագիտական ժառանգության, պատմական բնակավայրերի, հնագույն մշակույթների և տարբեր ժամանակաշրջաններին վերաբերող նյութական մնացորդների ուսումնասիրության համար։ Աշխատանքում ներկայացվող հետազոտական արդյունքները հնարավորություն են տալիս պատկերացում կազմելու հնագիտական գիտության զարգացման ուղղությունների, դաշտային ուսումնասիրությունների կազմակերպման և պեղումների ընթացքում ձեռք բերված գիտական տվյալների նշանակության մասին։ Հնագիտական նյութերի ուսումնասիրությունը կարևոր դեր ունի Հայաստանի տարածքում բնակչության վաղ շրջանի կենսակերպի, բնակավայրերի ձևավորման, տնտեսական գործունեության, արհեստների, թաղման սովորույթների և մշակութային փոխազդեցությունների բացահայտման գործում։ Հրատարակությունն արժեքավոր է նաև պատմական հուշարձանների փաստագրման, դրանց գիտական գնահատման և մշակութային ժառանգության պահպանության խնդիրների տեսանկյունից։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս համադրելու տարբեր հնագիտական ուսումնասիրությունների արդյունքները և դիտարկելու դրանց ներդրումը Հայաստանի անցյալի վերաբերյալ գիտելիքների ընդլայնման գործում։ Այն նախատեսված է հնագետների, պատմաբանների, մշակութաբանների, հնագիտական ժառանգությամբ հետաքրքրվող ուսանողների և հետազոտողների համար՝ որպես մասնագիտական տեղեկատու և գիտական ուսումնասիրությունների աղբյուր։

Psychology

Այս գիտական ուսումնասիրությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում հանրային ծառայության կառավարչի հոգեբանական պատրաստման համակարգի կառուցարկման հայեցակարգային հիմքերի մշակմանը։ Աշխատության մեջ վերլուծվում են կառավարչական գործունեության հոգեբանական առանձնահատկությունները, ղեկավարի մասնագիտական և անձնային կարողությունների ձևավորման գործընթացները, ինչպես նաև պետական կառավարման համակարգում արդյունավետ առաջնորդության հոգեբանական նախադրյալները։ Հեղինակը ուսումնասիրում է որոշումների կայացման, հաղորդակցման, կոնֆլիկտների կառավարման, սթրեսակայունության և թիմային աշխատանքի հոգեբանական մեխանիզմները՝ ընդգծելով դրանց կարևորությունը հանրային ծառայության արդյունավետ իրականացման համար։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում կառավարչական կադրերի ընտրության, գնահատման, վերապատրաստման և մասնագիտական զարգացման հոգեբանական չափանիշներին, ինչպես նաև ժամանակակից կրթական և վերապատրաստման մոդելների կիրառմանը։ Աշխատությունը համադրում է կառավարման տեսության, կազմակերպական հոգեբանության և հանրային կառավարման սկզբունքները՝ առաջարկելով կառավարչական կարողությունների զարգացման և պետական ծառայության արդյունավետության բարձրացման հայեցակարգային մոտեցումներ։ Այն օգտակար է պետական կառավարման մասնագետների, հոգեբանների, մարդկային ռեսուրսների կառավարման ոլորտի աշխատակիցների և հանրային ծառայության համակարգի հետազոտողների համար։

History

Բազմամաս աշխատությունը նվիրված է Վրաստանի և Հայաստանի պատմությանը, աշխարհագրությանը, բնակչությանը, մշակութային կյանքին և հասարակական զարգացման առանձնահատկություններին՝ երկու հարևան երկրների վերաբերյալ նյութերը ներկայացնելով տարածաշրջանային լայն համատեքստում։ Երեք մասերից կազմված կառուցվածքը հնարավորություն է տալիս թեմաները ներկայացնել առավել մանրամասն և համակարգված՝ անդրադառնալով բնական միջավայրին, բնակավայրերին, պատմական անցյալին, ժողովուրդների կենցաղին, ավանդույթներին, կրոնական ու մշակութային ժառանգությանը և տնտեսական գործունեության տարբեր ոլորտներին։ Պատմական նյութը կարող է ընդգրկել տարբեր ժամանակաշրջաններում հայկական և վրացական հասարակությունների զարգացման կարևոր փուլերը, պետական կազմավորումների պատմությունը, արտաքին քաղաքական միջավայրի ազդեցությունը և Հարավային Կովկասում տեղի ունեցած քաղաքական փոփոխությունները։ Առանձնահատուկ հետաքրքրություն են ներկայացնում հայ-վրացական փոխհարաբերությունների վերաբերյալ տեղեկությունները, որոնք հնարավորություն են տալիս ուսումնասիրելու երկու ժողովուրդների միջև ձևավորված տնտեսական, մշակութային և հասարակական կապերը։ Աշխարհագրական նկարագրություններում ուշադրություն կարող է դարձվել լեռնային համակարգերին, գետերին, բնակլիմայական պայմաններին, հաղորդակցության ուղիներին և բնակչության տարածքային տեղաբաշխմանը՝ դրանք կապելով տնտեսության ու բնակավայրերի զարգացման հետ։ Ազգագրական բնույթի հատվածները կարող են տեղեկություններ պարունակել ավանդական կենցաղի, բնակարանների, հագուստի, սովորույթների, արհեստների և համայնքային կյանքի վերաբերյալ։ Միաժամանակ նման աշխատությունը կարևոր է ուսումնասիրել իր ստեղծման ժամանակաշրջանի գիտական ու հասարակական պատկերացումների համատեքստում, քանի որ ժողովուրդների, պատմական իրադարձությունների և տարածաշրջանային հարաբերությունների նկարագրությունները կարող են արտացոլել տվյալ դարաշրջանին բնորոշ տերմինաբանությունը, հեղինակային դիտանկյունը և պատմագրական մոտեցումները։ Հետևաբար այն արժեքավոր է ոչ միայն որպես Հայաստանի և Վրաստանի վերաբերյալ տեղեկությունների հավաքածու, այլև որպես աղբյուր՝ ուսումնասիրելու, թե ինչպես են երկու երկրները ներկայացվել համապատասխան ժամանակաշրջանի աշխարհագրական, պատմագիտական և ազգագրական գրականության մեջ։ Ընդհանուր առմամբ բազմահատոր կառուցվածքը հնարավորություն է տալիս ձևավորելու Հարավային Կովկասի երկու երկրների բնական, պատմական և մշակութային միջավայրի համալիր պատկեր՝ միաժամանակ ընդգծելով նրանց առանձնահատկություններն ու դարավոր փոխառնչությունները։

Literature

Աշխատությունը նվիրված է Հովհաննես Թումանյանի ստեղծագործական աշխարհում արևելյան մշակութային, փիլիսոփայական և գեղարվեստական ազդեցությունների բացահայտմանը՝ ներկայացնելով դրանց դերը նրա աշխարհայացքի ձևավորման և գրական մտածողության զարգացման գործընթացում։ Վերլուծվում են արևելյան ժողովրդական ավանդույթների, առասպելաբանության, հեքիաթային համակարգերի և բարոյափիլիսոփայական պատկերացումների արտացոլումները նրա պոեզիայում և արձակում՝ դրանք դիտարկելով համաշխարհային մշակութային երկխոսության համատեքստում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում արևելյան և հայկական մշակութային շերտերի փոխհարաբերությանը, Թումանյանի ստեղծագործություններում համամարդկային արժեքների ընդգծմանը, ինչպես նաև նրա գեղարվեստական մտածողության մեջ ժողովրդական աղբյուրների վերաիմաստավորմանը։ Ուսումնասիրությունը բացահայտում է նաև արևելյան մոտիվների ազդեցությունը նրա պատկերային համակարգի, սյուժետային կառուցվածքների և բարոյական գաղափարների ձևավորման վրա՝ ցույց տալով, թե ինչպես է ստեղծագործական այդ սինթեզը նպաստել հայ դասական գրականության զարգացմանը և Թումանյանի արվեստի համամարդկային նշանակության ձևավորմանը։

Biology

Ֆերմենտային ակտիվությունների կինետիկայի ուսումնասիրությունը, մասնավորապես ալկալային ֆոսֆատազայի (alkaline phosphatase) օրինակով, ունի կարևոր նշանակություն հողերի կենսաբանական ակտիվության, բերրիության և էկոլոգիական վիճակի գնահատման համար։ Հողի ֆերմենտները հիմնականում արտադրվում են միկրոօրգանիզմների, բույսերի արմատների և օրգանական մնացորդների քայքայման գործընթացների արդյունքում և մասնակցում են սննդանյութերի շրջանառությանը, հատկապես ֆոսֆորի կենսաբանական մատչելիության կարգավորմանը։ Ալկալային ֆոսֆատազան կատալիզում է օրգանական ֆոսֆորային միացությունների հիդրոլիզը՝ ազատելով անօրգանական ֆոսֆատներ, որոնք հասանելի են բույսերի կողմից յուրացման համար, այդ պատճառով դրա ակտիվությունը համարվում է հողի ֆոսֆորային ռեժիմի կարևոր ինդիկատոր։ Ֆերմենտային կինետիկայի ուսումնասիրությունը թույլ է տալիս գնահատել ոչ միայն ակտիվության մակարդակը, այլև ռեակցիայի արագության փոփոխությունը տարբեր պայմաններում՝ pH, ջերմաստիճան, խոնավություն և օրգանական նյութերի պարունակություն։ Սա հնարավորություն է տալիս հասկանալ հողի միկրոբիոլոգիական համակարգերի գործառնական վիճակը և դրանց արձագանքը բնական կամ անթրոպոգեն ազդեցություններին՝ օրինակ՝ պարարտացման, աղտոտման կամ հողօգտագործման փոփոխության դեպքում։ Կինետիկ պարամետրերը, ինչպիսիք են Մայքելիս–Մենտենի հաստատունները (Km և Vmax), օգնում են բնութագրել ֆերմենտի արդյունավետությունը և սուբստրատի նկատմամբ հարազատությունը, ինչը կարևոր է հողի կենսաքիմիական պոտենցիալի գնահատման համար։