Диагностика и лечение гнойно-септических и билиарных осложнений эхинококкоза печени

Գրականություն

Այս ինֆորմացիոն ցանկը վերաբերում է 2011 թվականի երկրորդ կիսամյակում գրադարանային համակարգերում հաշվառված նոր գիտական և մասնագիտական գրականությանը՝ ընդգրկելով տարբեր ոլորտներ, այդ թվում՝ տեխնիկա, ինֆորմատիկա, ինժեներական գիտություններ և կիրառական հետազոտություններ։ Այն ծառայում է որպես գրադարանային համալրման հաշվետվական-տեղեկատվական աղբյուր, որի միջոցով համակարգվում են նոր ստացված հրատարակությունները, դրանց թեմատիկ ուղղվածությունը և գիտական արժեքը։ Ցանկում ներառված նյութերը հիմնականում ներկայացնում են ժամանակակից տեխնոլոգիական զարգացումների տարբեր ասպեկտներ՝ ավտոմատացում, համակարգչային տեխնոլոգիաներ, չափման և կառավարման համակարգեր, էներգետիկա և արդյունաբերական ինժեներիա, ինչպես նաև կիրառական գիտությունների նոր արդյունքներ։ Այսպիսի գրացուցակները կարևոր դեր ունեն գիտական տեղեկատվության հասանելիության ապահովման, մասնագետների և հետազոտողների համար արդի աղբյուրների ընտրության, ինչպես նաև գրադարանային ֆոնդերի համակարգված զարգացման գործում։ Դրանք թույլ են տալիս հետևել գիտատեխնիկական մտքի զարգացման միտումներին տվյալ ժամանակահատվածում և ապահովել տեղեկատվական հոսքերի արդյունավետ կազմակերպում։

Այլ առարկաներ

CO₂-ի երկարաժամկետ կորզման գործընթացում տարբեր բիոցենոզների դերը չափազանց կարևոր է գլոբալ ածխածնային ցիկլի կարգավորման և կլիմայի կայունության պահպանման տեսանկյունից։ Բիոցենոզը կենդանի օրգանիզմների՝ բույսերի, կենդանիների, միկրոօրգանիզմների և նրանց փոխազդեցության միասնական համակարգն է որոշակի կենսամիջավայրում, և հենց այդ համակարգերի միջոցով է իրականացվում ածխաթթու գազի բնական կլանումը և պահպանումը։ Հատկապես կարևոր դեր ունեն անտառային բիոցենոզները, որտեղ ծառերը ֆոտոսինթեզի միջոցով կլանում են CO₂ և այն վերածում կենսազանգվածի՝ կուտակելով ածխածին թե՛ բուսական զանգվածում, թե՛ հողում։ Անտառներում ածխածինը կարող է պահպանվել երկար ժամանակ՝ հատկապես, եթե ծառատեսակները երկարակյաց են և էկոհամակարգը կայուն է։ Ծովային և օվկիանոսային բիոցենոզները նույնպես մեծ նշանակություն ունեն, քանի որ ֆիտոպլանկտոնը կլանում է մեծ քանակությամբ CO₂ և այն փոխանցում սննդային շղթայի միջոցով՝ միաժամանակ որոշ մասը նստեցնելով օվկիանոսի հատակին որպես նստվածք, ինչը նպաստում է երկարաժամկետ կորզմանը։ Խոտհարքային և տափաստանային բիոցենոզները նույնպես մասնակցում են ածխածնի կուտակմանը, հատկապես հողի օրգանական նյութերում, որտեղ արմատային համակարգերը և քայքայվող մնացորդները ձևավորում են հումուս, որը երկար ժամանակ պահպանում է ածխածինը։ Միկրոօրգանիզմները կարևոր դեր ունեն այս գործընթացում՝ մասնակցելով օրգանական նյութերի քայքայմանը և ածխածնի վերափոխմանը տարբեր քիմիական ձևերի, ինչը ազդում է դրա կուտակման կամ արտազատման վրա։ Ճահճային բիոցենոզները առանձնահատուկ նշանակություն ունեն, քանի որ այնտեղ թթվածնի պակասի պայմաններում օրգանական նյութը դանդաղ է քայքայվում, ինչի հետևանքով ածխածինը երկար ժամանակ մնում է հողի մեջ։ Սակայն բիոցենոզների դերը կախված է նաև մարդու գործունեությունից, քանի որ անտառահատումները, հողի օգտագործման փոփոխությունները և աղտոտումը կարող են խաթարել CO₂-ի բնական կորզման հավասարակշռությունը։ Այսպիսով, տարբեր բիոցենոզներ միասին ձևավորում են գլոբալ ածխածնային բալանսի հիմքը՝ ապահովելով CO₂-ի երկարաժամկետ կլանում, պահպանում և վերափոխում, ինչը վճռորոշ նշանակություն ունի կլիմայի փոփոխության մեղմման գործընթացում։

Պատմություն

Աշխատությունը նվիրված է հայ հնագետ, պատմաբան և մշակութային ժառանգության ուսումնասիրող Աշխարհբեկ Քալանթարի գործունեության այն ուղղությանը, որը կապված էր պատմամշակութային հուշարձանների հայտնաբերման, ուսումնասիրման, հաշվառման, պահպանության և հանրայնացման հետ։ Հետազոտության առանցքում նրա գիտական ու կազմակերպչական գործունեությունն է՝ դիտարկված Հայաստանի հնագիտական ժառանգության պահպանության համակարգի ձևավորման և զարգացման համատեքստում։ Ուսումնասիրվում է, թե ինչպես էր հնագիտական հետազոտությունը նրա գործունեության մեջ փոխկապակցվում հուշարձանների պահպանության խնդրի հետ, քանի որ պատմական կառույցների, բնակատեղիների, ամրոցների, դամբարանադաշտերի, արձանագրությունների և նյութական մշակույթի այլ վկայությունների գիտական ուսումնասիրությունը միաժամանակ հիմք էր ստեղծում դրանց պատմական արժեքի գնահատման և պահպանության անհրաժեշտության հիմնավորման համար։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում դաշտային ուսումնասիրությունների, հուշարձանների նկարագրման, չափագրման, լուսանկարման և փաստագրման նշանակությանը։ Նման աշխատանքները հնարավորություն էին տալիս ոչ միայն գիտական շրջանառության մեջ դնել նոր տվյալներ, այլև պահպանել տեղեկություններ այն հուշարձանների վերաբերյալ, որոնք ժամանակի ընթացքում կարող էին ենթարկվել բնական կամ մարդկային ազդեցությունների։ Քննվում է նաև նրա մասնակցությունը մշակութային ժառանգության պահպանության կազմակերպական խնդիրներին՝ հուշարձանների նկատմամբ գիտական և հանրային ուշադրության ձևավորման, դրանց արժեքի ներկայացման և պահպանության անհրաժեշտության հիմնավորման տեսանկյունից։ Կարևորվում է հնագիտական հուշարձանը ոչ թե մեկուսացված առարկա, այլ պատմական միջավայրի բաղադրիչ դիտարկելու մոտեցումը, որը հնարավորություն է տալիս նյութական ժառանգությունը կապել բնակավայրերի պատմության, ճարտարապետության, տեղագրության և մշակութային զարգացման հետ։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է գիտնականի թողած փաստագրական ժառանգության ուսումնասիրությունը՝ դաշտային գրառումների, գիտական հրապարակումների, քարտեզների, լուսանկարների և այլ նյութերի միջոցով։ Դրանք արժեքավոր աղբյուրներ են ինչպես նրա գործունեության վերականգնման, այնպես էլ Հայաստանի հուշարձանների նախկին վիճակի և ուսումնասիրման պատմության վերաբերյալ տեղեկություններ ստանալու համար։ Անդրադարձ է կատարվում նաև գիտական կրթության և մասնագիտական միջավայրի ձևավորման գործում նրա դերակատարությանը, քանի որ մշակութային ժառանգության արդյունավետ պահպանությունը պայմանավորված է համապատասխան մասնագիտական գիտելիքի և գիտական ավանդույթների շարունակականությամբ։ Գործունեության ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու հայ հնագիտության և հուշարձանապահպանության միջև ձևավորված սերտ կապերը, ինչպես նաև հասկանալու, թե գիտական փաստագրումը ինչպես կարող է ծառայել մշակութային արժեքների պահպանությանը։ Աշխատությունը կարևոր նշանակություն ունի հնագիտության, հուշարձանագիտության և հայկական մշակութային ժառանգության պահպանության պատմության ուսումնասիրության համար՝ ներկայացնելով գիտնականի ներդրումը Հայաստանի նյութական անցյալի ուսումնասիրման և պահպանման գործում։

Մաթեմատիկա

Աշխատությունը նվիրված է ինքնահամընկնող և գերզուգորդական հանրահաշիվների ուսումնասիրությանը՝ կենտրոնանալով դրանց կառուցվածքային հատկությունների, հիմնական հասկացությունների և հանրահաշվական փոխհարաբերությունների բացահայտման վրա։ Հետազոտությունը վերաբերում է աբստրակտ հանրահաշվի այնպիսի կառուցվածքների ուսումնասիրությանը, որոնցում բազմապատկման գործողությունը կարող է ունենալ ոչ սովորական համատեղելիության և զուգորդականության հատկություններ։ Ինքնահամընկնող հանրահաշիվների ուսումնասիրության ընթացքում կարևոր է պարզել, թե ինչ պայմաններում են հանրահաշվական գործողությունները պահպանվում որոշակի փոխակերպումների կամ նույնականությունների նկատմամբ, ինչպես են այդ հատկությունները ազդում կառուցվածքի ներքին կազմակերպման վրա և ինչպիսի հետևանքներ են դրանք ունենում հանրահաշվի տարրերի փոխհարաբերությունների համար։ Գերզուգորդական հանրահաշիվների դեպքում առանցքային նշանակություն ունի զուգորդականության գաղափարի ընդլայնված կամ ուժեղացված ձևերի ուսումնասիրությունը։ Այդպիսի կառուցվածքներում բազմապատկման գործողությունների միջև կապերը նկարագրվում են հատուկ նույնություններով, որոնք թույլ են տալիս բացահայտել տարրերի և ենթակառուցվածքների փոխազդեցության օրինաչափությունները։ Աշխատության մեջ կարող են ուսումնասիրվել համապատասխան հանրահաշիվների սահմանումները, օրինակները, ենթահանրահաշիվները, իդեալները, հոմոմորֆիզմները և այլ կառուցվածքային բաղադրիչներ։ Կարևոր տեղ է հատկացվում այնպիսի նույնությունների և հատկությունների վերլուծությանը, որոնք թույլ են տալիս դասակարգել հանրահաշիվների տարբեր տեսակները և ուսումնասիրել դրանց կառուցվածքային տարբերությունները։ Հետազոտությունը կարող է ներառել նաև որոշակի հանրահաշվական օբյեկտների կառուցման մեթոդներ, դրանց հատկությունների ապացուցումներ և տարբեր դասերի միջև կապերի հաստատում։ Աբստրակտ հանրահաշվի տեսանկյունից նման ուսումնասիրությունները կարևոր են, քանի որ դրանք հնարավորություն են տալիս ընդլայնելու դասական ասոցիատիվ և կոմուտատիվ հանրահաշիվների շրջանակը և դիտարկելու ավելի ընդհանուր հանրահաշվական համակարգեր։ Այդ համակարգերի ուսումնասիրությունը կարող է կապված լինել նաև օպերատորային հանրահաշիվների, Լիի տիպի կառուցվածքների, բազմագծային հանրահաշվի և այլ հարակից մաթեմատիկական ուղղությունների հետ։ Աշխատության մեթոդաբանական հիմքում կարող են կիրառվել հանրահաշվական նույնությունների ձևակերպում և վերլուծություն, կառուցվածքային հատկությունների ապացուցում, օրինակների և հակաօրինակների կառուցում, ինչպես նաև տարբեր հանրահաշվական համակարգերի համեմատական ուսումնասիրություն։ Այդ մոտեցումները հնարավորություն են տալիս ոչ միայն նկարագրելու ուսումնասիրվող հանրահաշիվների հատկությունները, այլև բացահայտելու դրանց ներքին կառուցվածքի ընդհանուր օրինաչափությունները։ Թեման հատկապես կարևոր է ժամանակակից աբստրակտ հանրահաշվի շրջանակում, որտեղ ոչ ասոցիատիվ և ընդհանրացված հանրահաշվական համակարգերի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս կառուցելու նոր տեսական մոդելներ և բացահայտելու տարբեր մաթեմատիկական օբյեկտների միջև խորքային կապեր։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը ներկայացնում է բարդ և մասնագիտացված հանրահաշվական թեմա՝ ուսումնասիրելով ինքնահամընկնող և գերզուգորդական կառուցվածքների բնույթը, դրանց հիմնական հատկությունները, ներքին կազմակերպման սկզբունքները և հնարավոր փոխկապակցվածությունը այլ հանրահաշվական համակարգերի հետ։ Այն կարող է հետաքրքրել աբստրակտ հանրահաշվով, ոչ ասոցիատիվ հանրահաշվով և ժամանակակից մաթեմատիկական կառուցվածքների տեսությամբ զբաղվող հետազոտողներին, դասախոսներին և մաթեմատիկայի մասնագիտությամբ ուսանողներին։

Այլ առարկաներ

Այս հրատարակությունը ներկայացնում է պատանիների համար նախատեսված նոր գրքերի տեղեկատվական ընտրանի, որը նպատակ ունի օգնել երիտասարդ ընթերցողներին կողմնորոշվել ժամանակակից գրականության բազմազան դաշտում և գտնել իրենց հետաքրքրություններին համապատասխան ընթերցանություն։ Ցանկում ընդգրկված են տարբեր ժանրերի ստեղծագործություններ՝ արկածային և ֆանտաստիկ պատմություններ, գիտահանրամատչելի գրքեր, սոցիալ-հոգեբանական վեպեր, ինչպես նաև կրթական և ճանաչողական բնույթի հրատարակություններ, որոնք նպաստում են պատանեկան մտածողության, երևակայության և արժեքային համակարգի ձևավորմանը։ Նյութը առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձնում այն գրքերին, որոնք զարգացնում են քննադատական մտածողությունը, ստեղծագործական մոտեցումը և գիտելիքի նկատմամբ հետաքրքրությունը՝ միաժամանակ աջակցելով ընթերցանության մշակույթի ձևավորմանը։ Տեղեկատվական ցանկը նաև ընդգծում է ժամանակակից մանկապատանեկան գրականության դերը անձի սոցիալականացման, ինքնաճանաչման և աշխարհընկալման ընդլայնման գործընթացներում՝ ներկայացնելով գրքեր, որոնք կարող են դառնալ ոգեշնչման աղբյուր և կրթական ուղեցույց պատանիների համար։

Բնապահպանություն

Շրջակա միջավայրի կայուն պահպանումը ժամանակակից աշխարհի կարևորագույն խնդիրներից մեկն է, որի նպատակն է ապահովել բնական ռեսուրսների խելամիտ օգտագործումը, էկոլոգիական հավասարակշռության պահպանումը և ապագա սերունդների համար անվտանգ ու առողջ կենսապայմանների ստեղծումը։ Արդյունաբերության, քաղաքաշինության, տրանսպորտի և մարդկային գործունեության արագ զարգացումը հանգեցրել է օդի, ջրի և հողի աղտոտման, կենսաբազմազանության կրճատման և կլիմայական փոփոխությունների խորացման, ինչի հետևանքով մեծացել է բնապահպանական խնդիրների կարևորությունը։ Կայուն պահպանման հիմնական ուղղություններից են բնական պաշարների արդյունավետ կառավարումը, վերականգնվող էներգիայի օգտագործումը, թափոնների վերամշակումը, անտառների և ջրային ռեսուրսների պաշտպանությունը, ինչպես նաև շրջակա միջավայրի աղտոտման նվազեցումը։ Կարևոր դեր ունեն նաև էկոլոգիական կրթությունը և հասարակության իրազեկվածության բարձրացումը, քանի որ մարդկանց պատասխանատու վերաբերմունքը բնության նկատմամբ նպաստում է բնապահպանական խնդիրների լուծմանը։ Ժամանակակից տեխնոլոգիաները հնարավորություն են տալիս մշակել էկոլոգիապես անվտանգ արտադրական մեթոդներ, վերահսկել աղտոտման մակարդակը և կանխատեսել բնապահպանական ռիսկերը։ Միջազգային համագործակցությունը ևս կարևոր նշանակություն ունի, քանի որ բազմաթիվ բնապահպանական խնդիրներ ունեն գլոբալ բնույթ և պահանջում են տարբեր երկրների համատեղ ջանքերը։ Բացի այդ, շրջակա միջավայրի պահպանությունը սերտորեն կապված է տնտեսական և սոցիալական զարգացման հետ, քանի որ կայուն զարգացումը ենթադրում է բնական ռեսուրսների օգտագործում առանց բնության վերականգնման հնարավորությունները վնասելու։ Այսպիսով, շրջակա միջավայրի կայուն պահպանումը կարևոր նախապայման է մարդկության առողջ կյանքի, տնտեսական կայունության և բնական համակարգերի երկարաժամկետ պահպանման համար։