Материалы к отчету Центрального Комитета К. П. (б) Армении

Իրավաբանություն

Աշխատանքը նվիրված է ՀՀ քրեական դատավարության շրջանակներում օրենքով պահպանվող գաղտնիքի պաշտպանության հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը՝ անդրադառնալով քրեական վարույթի ընթացքում գաղտնի տեղեկատվության ձեռքբերման, օգտագործման, պահպանման և չհրապարակման իրավական երաշխիքներին։ Հետազոտության կենտրոնում այն խնդրի վերլուծությունն է, թե ինչպես կարելի է քրեական գործի հանգամանքների լիարժեք և արդյունավետ բացահայտումը համատեղել անձի, կազմակերպության կամ պետության կողմից պաշտպանվող գաղտնի տեղեկատվության պահպանման անհրաժեշտության հետ։ ՀՀ գործող քրեական դատավարական կարգավորումները վարույթն իրականացնող մարմնին պարտավորեցնում են միջոցներ ձեռնարկել պետական, բժշկական, նոտարական, բանկային, ծառայողական, առևտրային և օրենքով նախատեսված այլ գաղտնիք պարունակող տեղեկությունների պաշտպանության համար, իսկ նման տեղեկությունները չեն կարող կամայականորեն հավաքվել, պահպանվել, օգտագործվել կամ տարածվել։ Աշխատանքում կարող են ուսումնասիրվել գաղտնիքի տարբեր տեսակների իրավական առանձնահատկությունները, դրանց ձեռքբերման դատավարական հիմքերը և համապատասխան քննչական կամ վարութային գործողությունների իրականացման պայմանները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այն դեպքերին, երբ գաղտնիք պարունակող տեղեկությունը միաժամանակ կարող է ունենալ ապացուցողական նշանակություն քրեական վարույթի համար։ Այդ իրավիճակում առաջանում է գաղտնի տեղեկատվության պաշտպանության և քրեական արդարադատության արդյունավետության միջև հավասարակշռության ապահովման անհրաժեշտություն։ Հետազոտությունը կարող է անդրադառնալ նաև դատական վերահսկողության դերին, տեղեկությունների ստացման անհրաժեշտության հիմնավորմանը, գաղտնիք պարունակող տվյալների օգտագործման սահմանափակումներին և վարույթի մասնակիցների կողմից դրանց չհրապարակման պարտականությանը։ Օրենսդրական կարգավորումների համաձայն՝ որոշ գաղտնի տեղեկությունների ստացումը պահանջում է համապատասխան դատական որոշում, իսկ քրեական դատավարության ընթացքում սահմանվում են նաև դրանց չհրապարակման հատուկ երաշխիքներ։ Կարևոր ուղղություն է նաև մարդու անձնական և ընտանեկան կյանքի պաշտպանության հարցը, քանի որ գաղտնի տեղեկատվության հավաքումն ու օգտագործումը կարող են անմիջականորեն առնչվել անձի մասնավոր կյանքի անձեռնմխելիությանը։ Աշխատանքը կարող է բացահայտել գործող իրավակարգավորման գործնական խնդիրները, իրավական նորմերի կիրառման հնարավոր հակասությունները և գաղտնի տեղեկատվության պաշտպանության մեխանիզմների կատարելագործման անհրաժեշտությունը։ Հետազոտության արդյունքները կարող են հիմք հանդիսանալ քրեական դատավարության ընթացքում գաղտնիքի պաշտպանության ավելի հստակ և արդյունավետ ընթացակարգերի առաջարկման, դատավարական երաշխիքների ամրապնդման և անձի իրավունքների ու հանրային շահի միջև պատշաճ հավասարակշռության ապահովման համար։ Աշխատանքը կարող է հետաքրքրել իրավաբաններին, դատավորներին, դատախազներին, քննիչներին, փաստաբաններին, իրավագիտության ոլորտի հետազոտողներին և քրեական դատավարության հիմնախնդիրներով զբաղվող ուսանողներին։

Տնտեսագիտություն

Էքստերնալները (արտաքին ազդեցությունները) տնտեսական երևույթներ են, երբ մեկ տնտեսական գործակալի՝ անհատի, ֆիրմայի կամ կազմակերպության գործունեությունը ազդում է մյուսների վրա՝ առանց այդ ազդեցության շուկայական գնի կամ փոխհատուցման արտացոլման։ Այսինքն՝ որոշ գործողությունների օգուտները կամ ծախսերը չեն ներառվում անմիջապես շուկայական գործարքներում, սակայն զգացվում են երրորդ կողմերի կողմից։ Էքստերնալները կարող են լինել դրական և բացասական։ Դրական էքստերնալների դեպքում մեկի գործունեությունը օգտակար ազդեցություն է ունենում ուրիշների վրա՝ առանց լրացուցիչ վճարի։ Օրինակ՝ կրթությունը համարվում է դրական էքստերնալ, քանի որ կրթված մարդը ոչ միայն իրեն է օգուտ տալիս, այլ նաև հասարակությանը՝ բարձրացնելով արտադրողականությունն ու գիտելիքների մակարդակը։ Բացասական էքստերնալների դեպքում մեկի գործունեությունը վնաս է պատճառում ուրիշներին։ Օրինակ՝ գործարանների կողմից օդի աղտոտումը կարող է վնասել բնակչության առողջությանը և շրջակա միջավայրին՝ առանց այդ վնասի փոխհատուցման։ Էքստերնալների առկայությունը շուկայական մեխանիզմների թերություններից մեկն է, քանի որ շուկան ինքնուրույն չի կարող միշտ ճիշտ գնահատել բոլոր սոցիալական ծախսերն ու օգուտները։ Այդ պատճառով պետությունը հաճախ միջամտում է՝ կիրառելով հարկեր, սուբսիդիաներ կամ կարգավորումներ՝ բացասական էքստերնալները նվազեցնելու և դրականները խթանելու համար։ Օրինակ՝ աղտոտող ընկերությունների վրա կարող են սահմանվել բնապահպանական հարկեր, իսկ կրթության կամ առողջապահության ոլորտում պետությունը կարող է տրամադրել սուբսիդիաներ։ Այսպիսով, էքստերնալները կարևոր տնտեսական հասկացություն են, որոնք ցույց են տալիս, թե ինչպես կարող են տնտեսական գործողությունները ազդել հասարակության վրա՝ դուրս շուկայական անմիջական հարաբերություններից, և ընդգծում են պետական կարգավորման անհրաժեշտությունը որոշ դեպքերում։

Գրականություն

Այս աշխատությունը նվիրված է հայ ժողովրդական բանահյուսության երգիծական շերտի՝ մանրապատումների և զվարճախոսությունների (անեկդոտների) համակարգված ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության մեջ վերլուծվում են ժողովրդական հումորի ձևավորման առանձնահատկությունները, դրանց պատմական զարգացումը և սոցիալ-մշակութային գործառույթները հայ հասարակության տարբեր ժամանակաշրջաններում։ Աշխատությունում ներկայացվում են երգիծական մանրապատումների հիմնական թեմատիկ խմբերը՝ կենցաղային իրավիճակներ, սոցիալական հարաբերություններ, իշխանության և հասարակ մարդու փոխհարաբերություններ, ինչպես նաև մարդկային թերությունների՝ ագահության, ծուլության, խաբեության և այլ երևույթների ծաղրական արտահայտությունները։

Տնտեսագիտություն

Այս ուսումնասիրությունը վերաբերում է Հայաստանի Հանրապետության միջազգային պահուստների կառավարման համատեքստում ակտիվների ռազմավարական տեղաբաշխման մոդելավորման խնդիրներին՝ ընդգծելով ռիսկերի կառավարման, եկամտաբերության օպտիմալացման և մակրոֆինանսական կայունության ապահովման փոխկապակցվածությունը։ Աշխատանքը կենտրոնանում է այն մոտեցումների վրա, որոնք կիրառվում են կենտրոնական բանկերի պահուստների կառավարման մեջ՝ ներառյալ արտարժութային ռեզերվների դիվերսիֆիկացիան, ակտիվների դասերի միջև հավասարակշռված բաշխումը և ներդրումային պորտֆելի երկարաժամկետ կայունության ապահովումը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում ռիսկերի կառավարման գործիքներին՝ շուկայական, տոկոսադրույքային և արտարժութային ռիսկեր, ինչպես նաև դրանց քանակական գնահատման մեթոդներին՝ Value-at-Risk, stress testing և սցենարային վերլուծություն։ Ներկայացվում են նաև ակտիվների ռազմավարական տեղաբաշխման մոդելներ՝ հիմնված մաթեմատիկական օպտիմալացման, պորտֆելային տեսության և դինամիկ ակտիվների բաշխման սկզբունքների վրա, որոնք հնարավորություն են տալիս համադրել եկամտաբերության և ռիսկի միջև օպտիմալ հարաբերակցություն։ Աշխատանքը վերլուծում է նաև միջազգային փորձը կենտրոնական բանկերի պահուստների կառավարման ոլորտում՝ ընդգծելով զարգացած երկրների կիրառած դիվերսիֆիկացված ռազմավարությունները և դրանց հնարավոր կիրառելիությունը Հայաստանի պայմաններում։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը ցույց է տալիս, որ միջազգային պահուստների արդյունավետ կառավարումը պահանջում է համալիր մոտեցում՝ համադրելով ֆինանսական մոդելավորումը, ռիսկերի վերլուծությունը և ռազմավարական պլանավորումը՝ երկրի մակրոտնտեսական կայունության ապահովման նպատակով։

Մշակույթ

Ջուղա — հայ պատմաբան, հուշարձանագետ և հետազոտող Արգամ Այվազյան-ի կարևոր աշխատություններից է, որը նվիրված է պատմական Ջուղայի (Նախիջևանի հայկական միջավայրի) մշակութային ժառանգության, հատկապես աշխարհահռչակ հայկական խաչքարերի գերեզմանատան ուսումնասիրությանը, փաստագրմանն ու հիշողության պահպանմանը։ Գրքում հեղինակը ներկայացնում է Ջուղայի պատմական զարգացումը, այնտեղ ձևավորված հայկական հոգևոր և մշակութային կյանքը, ինչպես նաև այն ողբերգական իրադարձությունները, որոնք հանգեցրել են հուշարձանների մեծ մասի ոչնչացմանը։ Այվազյանը գիտական և փաստագրական մոտեցմամբ նկարագրում է խաչքարերի յուրահատուկ արվեստը, դրանց զարդանախշերը, խորհրդանշական իմաստները և դրանց տեղը հայկական միջնադարյան մշակույթի մեջ։ Ստեղծագործությունը միաժամանակ նաև հիշողության պահպանման փորձ է՝ ցույց տալու, թե ինչ նշանակություն ունի մշակութային ժառանգությունը ժողովրդի ինքնության համար և ինչ կորուստներ կարող են լինել դրա ոչնչացման հետևանքով։ Գրքում ընդգծվում է նաև պատմական արդարության և մշակութային ժառանգության պահպանության կարևորությունը միջազգային համատեքստում։ Այս աշխատանքը արժեքավոր է ոչ միայն որպես գիտական ուսումնասիրություն, այլ նաև որպես վկայություն հայկական մշակույթի կորսված և վտանգված արժեքների մասին։

Lեզվաբանություն

Русский разговорный стандарт: курс лекций աշխատությունը ռուսաց լեզվի խոսակցական տարբերակի և նորմատիվ խոսքի փոխհարաբերության վերաբերյալ դասախոսությունների հավաքածու է, որը նախատեսված է լեզվաբանության ուսանողների և ռուսերենը խորացված ուսումնասիրողների համար, այն վերլուծում է խոսակցական ռուսերենի կառուցվածքային առանձնահատկությունները՝ քերականական պարզեցումներ, բառապաշարի ոչ պաշտոնական շերտեր, դարձվածային արտահայտություններ և ինտոնացիոն առանձնահատկություններ, գիրքը բացատրում է նաև խոսակցական նորմայի ձևավորման մեխանիզմները և դրա հարաբերակցությունը գրական լեզվի հետ, միաժամանակ ընդգծելով տարբեր հաղորդակցական իրավիճակներում լեզվի կիրառման սոցիալ-լեզվաբանական գործոնները, ինչը այն դարձնում է կարևոր աղբյուր լեզվաբանության, սոցիլինգվիստիկայի և ռուսերեն լեզվի ուսուցման համար։