Отражение образно-стилевого своеобразия романа М. Булгакова "Мастер и Маргарита" в армянском переводе

Մաթեմատիկա

Уравнения математической физики: методические указания и варианты курсовых заданий աշխատությունը մեթոդական ձեռնարկ է, որը նախատեսված է բարձրագույն մաթեմատիկայի և տեսական ֆիզիկայի դասընթացների շրջանակում ուսանողների ինքնուրույն աշխատանքի կազմակերպման համար, այն ներառում է մաթեմատիկական ֆիզիկայի հիմնական հավասարումների՝ էլիպտիկ, պարաբոլիկ և հիպերբոլիկ տիպերի վերաբերյալ տեսական համառոտ ներկայացումներ, ինչպես նաև դրանց լուծման համար անհրաժեշտ հիմնական մեթոդների կիրառական ցուցումներ, գիրքը պարունակում է բազմազան տարբերակներով կուրսային աշխատանքների առաջադրանքներ, որոնք ընդգրկում են սահմանային և սկզբնական խնդիրներ, Ֆուրիեի շարքերի կիրառություն, ինտեգրալ ձևափոխություններ և թվային մոտեցումներ, միաժամանակ տրամադրելով հաշվարկների կատարման ուղեցույցներ և լուծման քայլային մեթոդաբանություն, ինչը այն դարձնում է կարևոր գործիք ուսանողների համար մաթեմատիկական ֆիզիկայի խորացված ուսումնասիրության և գործնական հմտությունների զարգացման համար։

Գրականություն

Ստեղծագործության վերնագիրը՝ «Կեսգիշերային զրույց», արդեն իսկ ստեղծում է ինտիմ, մտերմիկ և խորհրդածական մթնոլորտ, որտեղ կարևոր է ոչ միայն ասվածը, այլ նաև լռությունը, ենթատեքստը և ներհայեցողությունը։ Նման ձևաչափով կառուցված գրական գործերում հաճախ կենտրոնական են մարդու ներքին խոսակցությունները՝ ինքն իր հետ կամ մեկ այլ կերպարի հետ, որոնք բացահայտում են հոգեբանական վիճակներ, հիշողություններ և արժեքային հակասություններ։ Վարդգես Պետրոսյանի արձակում ընդհանուր առմամբ նկատելի է հասարակական և անհատական խնդիրների համադրությունը․ նրա ստեղծագործություններում մարդը հաճախ ներկայացվում է որպես իր ժամանակի սոցիալական միջավայրի կրող, բայց միաժամանակ՝ ներքին մտորումների և բարոյական ընտրությունների կենտրոն։ «Կեսգիշերային զրույց» վերնագրի տրամաբանության մեջ կարելի է ենթադրել, որ խոսքը վերաբերում է այդպիսի ներհայեցողական երկխոսության, որտեղ բացահայտվում են կյանքի, հարաբերությունների կամ հիշողության կարևոր շերտեր։

Պատմություն

Այս գիտական աշխատանքը նվիրված է Կիլիկյան Հայաստանի և Այյուբյան պետությունների միջև քաղաքական, ռազմական, դիվանագիտական, տնտեսական և մշակութային հարաբերությունների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում միջնադարյան Մերձավոր Արևելքի այն ժամանակաշրջանն է, երբ Կիլիկյան Հայաստանը և տարածաշրջանի մահմեդական քաղաքական միավորները, հատկապես Այյուբյան իշխանությունները, գտնվում էին բարդ և փոփոխական աշխարհաքաղաքական միջավայրում։ Աշխատությունը նպատակ ունի բացահայտելու երկու կողմերի հարաբերությունների զարգացման հիմնական փուլերը, դրանց վրա ազդող գործոնները և փոխադարձ կապերի առանձնահատկությունները։ Ուսումնասիրության կարևոր ուղղություններից է տարածաշրջանի քաղաքական իրավիճակի վերլուծությունը, քանի որ Կիլիկյան Հայաստանի և Այյուբյան պետությունների հարաբերությունները պայմանավորված էին ոչ միայն երկկողմ շահերով, այլև Մերձավոր Արևելքում ձևավորվող ուժերի հարաբերակցությամբ, խաչակրաց արշավանքների ընթացքով, սելջուկյան և այլ իշխանությունների ազդեցությամբ ու տարածքային մրցակցությամբ։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում ռազմական բախումներին և դաշինքներին, սահմանային տարածքների նկատմամբ վերահսկողության խնդիրներին, ամրոցների և ռազմավարական ճանապարհների նշանակությանը։ Կիլիկյան Հայաստանի աշխարհագրական դիրքը այն դարձնում էր տարածաշրջանային կարևոր դերակատար, իսկ Այյուբյան պետությունների ընդարձակ քաղաքական ազդեցությունը նրանց հարաբերությունները վերածում էր Մերձավոր Արևելքի ընդհանուր ռազմաքաղաքական գործընթացների կարևոր բաղադրիչի։ Դիվանագիտական հարաբերությունների ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս դիտարկել բանակցությունների, խաղաղության պայմանավորվածությունների, փոխադարձ համաձայնությունների և քաղաքական շահերի համադրման մեխանիզմները։ Միաժամանակ աշխատանքում կարող են ուսումնասիրվել այն իրավիճակները, երբ ռազմական հակամարտությունը փոխարինվել է ժամանակավոր համագործակցությամբ կամ քաղաքական փոխզիջումներով։ Տնտեսական կապերի տեսանկյունից կարևոր են առևտրական ուղիները, քաղաքների և նավահանգիստների նշանակությունը, ապրանքների շրջանառությունը և տարածաշրջանային տնտեսական փոխկապակցվածությունը։ Մշակութային շփումների ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս անդրադառնալ տարբեր հասարակությունների միջև հաղորդակցությանը, փոխազդեցություններին և փոխադարձ ազդեցություններին՝ չսահմանափակվելով միայն ռազմական ու քաղաքական հարաբերություններով։ Աշխատության աղբյուրագիտական հիմքը կարող են կազմել հայկական, արաբական, ինչպես նաև այլ միջնադարյան հեղինակների վկայությունները, տարեգրությունները, ժամանակագրությունները և պատմական այլ նյութեր, որոնց համադրումը հնարավորություն է տալիս վերականգնել ուսումնասիրվող ժամանակաշրջանի իրադարձությունների ավելի ամբողջական պատկերը։ Հետազոտության կարևոր արժեքներից է տարբեր աղբյուրների համեմատական քննությունը, քանի որ նույն իրադարձությունները տարբեր քաղաքական և մշակութային միջավայրերում կարող էին ներկայացվել տարբեր մեկնաբանություններով։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել Կիլիկյան Հայաստանի պատմությամբ, միջնադարյան Հայաստանի, Մերձավոր Արևելքի և իսլամական աշխարհի պատմությամբ, ինչպես նաև խաչակրաց ժամանակաշրջանի միջազգային հարաբերություններով զբաղվող մասնագետներին և ընթերցողներին։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը Կիլիկյան Հայաստանի և Այյուբյան պետությունների հարաբերությունները ներկայացնում է որպես միջնադարյան Մերձավոր Արևելքի բազմաշերտ քաղաքական համակարգի մաս՝ միաժամանակ դիտարկելով ռազմական հակամարտությունները, դիվանագիտական փոխհարաբերությունները, տնտեսական կապերը և տարածաշրջանային ուժերի փոխազդեցությունը։

Lեզվաբանություն

Այս գրականագիտական ուսումնասիրությունը նվիրված է հայ արձակագիր Հրաչյա Դաշտենցի ստեղծագործությունների լեզվական և ոճական առանձնահատկությունների համակողմանի քննությանը։ Աշխատության կենտրոնում գրողի արձակի լեզուն է՝ իր բառապաշարային հարստությամբ, արտահայտչական միջոցներով, շարահյուսական կառուցվածքներով, խոսքի տարբեր շերտերի կիրառությամբ և կերպարների անհատականացման հնարավորություններով։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու այն լեզվական միջոցները, որոնց շնորհիվ Դաշտենցի արձակը ձեռք է բերում ինքնատիպ հնչերանգ, կենդանի պատկերավորություն և ազգային-մշակութային ընդգծված երանգավորում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում գրողի կողմից ժողովրդական խոսքի, բարբառային տարրերի, դարձվածքների, հնաբանությունների և խոսակցական լեզվի տարբեր շերտերի օգտագործմանը։ Այդ լեզվական նյութը ստեղծագործություններում ոչ միայն ապահովում է միջավայրի և ժամանակաշրջանի հավաստի վերարտադրությունը, այլև նպաստում է հերոսների բնավորության, սոցիալական պատկանելիության, աշխարհընկալման և հոգեբանական առանձնահատկությունների բացահայտմանը։ Աշխատության շրջանակում կարող են ուսումնասիրվել նաև հեղինակի նկարագրական և պատմողական խոսքի առանձնահատկությունները, բնապատկերների ու միջավայրի պատկերավորման եղանակները, երկխոսությունների կառուցվածքը և հեղինակային խոսքի ու կերպարների խոսքի փոխհարաբերությունը։ Դաշտենցի արձակի ոճական ինքնատիպությունը պայմանավորված է պատմողական պարզության և լեզվական արտահայտչականության համադրությամբ, ինչպես նաև գրական լեզվի ու ժողովրդական խոսքի ստեղծագործական միավորմամբ։ Նրա լեզվում պատմական հիշողությունը, ազգային կենցաղը, հայրենի բնաշխարհը և մարդկային հարաբերությունները հաճախ արտահայտվում են ոչ միայն բովանդակության, այլև բառի, դարձվածքի և խոսքի հնչերանգի միջոցով։ Ուսումնասիրությունը կարող է անդրադառնալ նաև բառապաշարի թեմատիկ խմբերին՝ բնաշխարհի, կենցաղի, աշխատանքի, զինվորական կյանքի, ազգային սովորույթների և մարդկային փոխհարաբերությունների հետ կապված բառերի ու արտահայտությունների կիրառությանը։ Կարևոր է նաև շարահյուսական և ոճական կառույցների քննությունը, քանի որ կարճ ու դինամիկ նախադասությունների, նկարագրական ընդարձակ հատվածների, երկխոսությունների և ներքին խոսքի համադրությունը նպաստում է արձակի ռիթմի ու հուզական լարվածության ձևավորմանը։ Դաշտենցի լեզուն ուսումնասիրելիս էական է նաև հեղինակի պատմական և մշակութային աշխարհը, քանի որ նրա արձակային լեզուն սերտորեն կապված է ազգային ինքնության, պատմական ճակատագրի, հայրենիքի և սփյուռքահայության փորձառության թեմաների հետ։ Աշխատությունը կարող է արժեքավոր լինել այն տեսանկյունից, որ լեզվական փաստերի վերլուծության միջոցով բացահայտում է գրողի գեղարվեստական մտածողության առանձնահատկությունները և ցույց է տալիս, թե ինչպես է լեզուն դառնում կերպարաստեղծման, միջավայրի վերարտադրության և ազգային հիշողության փոխանցման միջոց։ Այն կարող է հետաքրքրել գրականագետներին, լեզվաբաններին, ոճաբաններին, հայոց լեզվի և գրականության ուսուցիչներին, ինչպես նաև Դաշտենցի ստեղծագործական ժառանգությամբ ու հայ արձակի լեզվաոճական զարգացմամբ հետաքրքրվող ուսանողներին և հետազոտողներին։

Տնտեսագիտություն

Այս գիտական աշխատանքը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության արդյունաբերության տարածքային զարգացման և դրա դերի ուսումնասիրությանը տնտեսական անվտանգության համակարգում։ Գրքում վերլուծվում են արդյունաբերական ներուժի տարածքային բաշխվածության առանձնահատկությունները, տարածաշրջանների միջև տնտեսական անհավասարությունները և դրանց ազդեցությունը երկրի ընդհանուր տնտեսական կայունության վրա։ Հեղինակը դիտարկում է արդյունաբերության զարգացման կառուցվածքային խնդիրները՝ ընդգրկելով արտադրական հզորությունների կենտրոնացման մակարդակը, ենթակառուցվածքային սահմանափակումները, ներդրումային հոսքերի անհավասար բաշխումը և տարածաշրջանային զարգացման քաղաքականության արդյունավետությունը։ Աշխատության մեջ հատուկ ուշադրություն է դարձվում տնտեսական անվտանգության հայեցակարգին՝ որպես ազգային տնտեսության դիմակայունության ապահովման համակարգ, որտեղ արդյունաբերության տարածքային հավասարակշռված զարգացումը դիտարկվում է որպես կարևոր բաղադրիչ։ Ներկայացվում են նաև պետական քաղաքականության գործիքներ՝ ուղղված արդյունաբերական ապակենտրոնացման խթանմանը, նոր արտադրական կենտրոնների ձևավորմանը և տարածաշրջանային մրցունակության բարձրացմանը։ Ուսումնասիրությունը ընդգծում է, որ արդյունաբերության տարածքային զարգացումը ոչ միայն տնտեսական աճի, այլև ազգային անվտանգության և սոցիալական կայունության կարևոր գործոն է։ Գիրքը նախատեսված է տնտեսագետների, պետական կառավարման մասնագետների, տարածաշրջանային զարգացման փորձագետների, ուսանողների և տնտեսական քաղաքականությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Քաղաքագիտություն

Գիրքը՝ «Քաղաքագիտություն», հեղինակը Պետրոսյան Ռ., հանդիսանում է ուսումնական ձեռնարկ, որը ներկայացնում է քաղաքագիտության հիմնական հասկացությունները, տեսությունները և ուսումնասիրման մեթոդները՝ որպես հասարակագիտական գիտության կարևոր ճյուղ։ Այն ընդգրկում է պետության, քաղաքական համակարգերի, իշխանության ձևերի, քաղաքական ինստիտուտների և գործընթացների էությունը, ինչպես նաև դրանց փոխազդեցությունները հասարակության սոցիալական, տնտեսական և իրավական կառուցվածքների հետ։ Գրքում մանրամասն բացատրվում են ժողովրդավարության, ավտորիտարիզմի և տոտալիտարիզմի մոդելները, քաղաքական գաղափարախոսությունները, կուսակցական համակարգերը և ընտրական գործընթացների հիմնական սկզբունքները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձված պետական կառավարման ձևերին, քաղաքական մշակույթին, միջազգային հարաբերությունների հիմունքներին և գլոբալ քաղաքական գործընթացներին։ Ներառված են նաև քաղաքական վերլուծության և համեմատական քաղաքագիտության հիմնական մոտեցումները, որոնք օգնում են հասկանալ քաղաքական երևույթների պատճառահետևանքային կապերը։ Այս աշխատությունը նախատեսված է ուսանողների, դասախոսների և քաղաքագիտությամբ հետաքրքրված ընթերցողների համար՝ ապահովելով համակարգված գիտելիքներ քաղաքական համակարգերի կառուցվածքի և գործունեության վերաբերյալ։