По Турецкой Армении

Ֆինանսներ

Այս գիտական ուսումնասիրությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության ֆինանսական համակարգի զարգացման հիմնախնդիրների համակողմանի վերլուծությանը՝ ընդգրկելով բանկային համակարգի, կապիտալի շուկաների, պետական ֆինանսների և ֆինանսական միջնորդության ինստիտուցիոնալ կառուցվածքի հիմնական առանձնահատկությունները և զարգացման հեռանկարները։ Աշխատության մեջ դիտարկվում է ֆինանսական համակարգի դերը որպես տնտեսության կայունության, ներդրումային ակտիվության և տնտեսական աճի ապահովման հիմնական գործոններից մեկը, ինչպես նաև վերլուծվում են այն կառուցվածքային և մակրոտնտեսական խնդիրները, որոնք սահմանափակում են համակարգի արդյունավետ գործունեությունը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում բանկային հատվածի գերիշխող դերին ֆինանսական միջնորդության մեջ, վարկավորման հասանելիության սահմանափակումներին, տոկոսադրույքների բարձր մակարդակին և փոքր ու միջին ձեռնարկությունների ֆինանսավորման խնդիրներին։ Միաժամանակ քննարկվում է կապիտալի շուկայի թերզարգացածությունը, արժեթղթերի շուկայի ցածր իրացվելիությունը և ներդրումային գործիքների սահմանափակ բազմազանությունը, ինչը խոչընդոտում է երկարաժամկետ ֆինանսավորման աղբյուրների ձևավորմանը։ Աշխատությունը նաև անդրադառնում է պետական ֆինանսական քաղաքականության արդյունավետությանը, հարկաբյուջետային կայունության պահպանման խնդիրներին, պետական պարտքի կառավարմանը և ֆինանսական կարգավորման ինստիտուտների դերին՝ ներառյալ կենտրոնական բանկի քաղաքականությունը և վերահսկողության մեխանիզմները։ Քննարկվում են նաև արտաքին գործոնների ազդեցությունները՝ գլոբալ ֆինանսական շուկաների տատանումները, դրամական փոխանցումների հոսքերը և արտարժութային ռիսկերը, որոնք զգալի ազդեցություն ունեն Հայաստանի տնտեսության վրա։ Գիտագործնական մասում ընդգծվում է ֆինանսական համակարգի արդիականացման անհրաժեշտությունը՝ ուղղված ֆինանսական ինկլյուզիայի ընդլայնմանը, թվայնացման զարգացմանը, ֆինանսական տեխնոլոգիաների ներդրմանը և ներդրումային միջավայրի բարելավմանը։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը ֆինանսական համակարգի զարգացումը ներկայացնում է որպես բազմաբաղադրիչ գործընթաց, որի հաջողությունը կախված է ինստիտուցիոնալ բարեփոխումներից, մակրոտնտեսական կայունությունից և շուկայի խորացման մակարդակից։

Գյուղատնտեսություն

Աշխատանքը նվիրված է Հայաստանի գրադարանների գործունեության վիճակագրական ուսումնասիրությանը՝ 2010 թվականի տվյալների հիման վրա։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է համակարգված ձևով ներկայացնել գրադարանային համակարգի վիճակը, գործունեության ծավալները, նյութատեխնիկական և տեղեկատվական ներուժը, ինչպես նաև ընթերցողների սպասարկման հիմնական ցուցանիշները։ Ուսումնասիրության շրջանակում կարող են վերլուծվել հանրապետության տարբեր տեսակի գրադարանների քանակը, դրանց տարածքային բաշխվածությունը, գրադարանային ֆոնդերի ծավալը և կազմը, նոր համալրումների ու դուրսգրումների ցուցանիշները, ընթերցողների թիվը, գրադարան այցելությունների հաճախականությունը և գրականության տրամադրման ծավալները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում գրադարանների աշխատանքի համեմատական գնահատմանը՝ ըստ մարզերի, բնակավայրերի և գրադարանների տեսակների, ինչը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու գրադարանային ծառայությունների տարածքային անհավասարությունները և գործունեության արդյունավետության տարբերությունները։ Աշխատանքում վիճակագրական տվյալների միջոցով ուսումնասիրվում են նաև գրադարանային ֆոնդերի օգտագործման ինտենսիվությունը, ընթերցողական պահանջարկի կառուցվածքը և սպասարկման արդյունավետությունը։ Կարևորվում է գրադարանների նյութատեխնիկական հագեցվածության, աշխատակիցների թվի և մասնագիտական ներուժի ուսումնասիրությունը, ինչպես նաև այն գործոնների գնահատումը, որոնք կարող են ազդել գրադարանային ծառայությունների որակի վրա։ Հետազոտությունը կարող է ներառել ժամանակի ընթացքում ցուցանիշների համեմատություն և դրանց հիման վրա գրադարանային համակարգի զարգացման հիմնական միտումների բացահայտում։ Առանձին նշանակություն ունի տեղեկատվական տեխնոլոգիաների և էլեկտրոնային ռեսուրսների աստիճանական ներթափանցման, գրադարանային գործընթացների արդիականացման և տեղեկատվության հասանելիության ընդլայնման խնդիրների դիտարկումը։ Աշխատանքի վիճակագրական բնույթը հնարավորություն է տալիս ոչ միայն ներկայացնելու առկա թվային տվյալները, այլև դրանց համադրման միջոցով գնահատելու համակարգի ուժեղ և թույլ կողմերը, զարգացման ներուժը և առկա խնդիրները։ Ուսումնասիրության արդյունքները կարող են օգտակար լինել գրադարանային քաղաքականության մշակման, գրադարանների գործունեության պլանավորման, ռեսուրսների արդյունավետ բաշխման և բնակչությանը մատուցվող տեղեկատվական ու մշակութային ծառայությունների բարելավման համար։

Ինֆորմատիկա

Աշխատությունը նվիրված է էլեկտրական մեքենաների և ապարատների կոլեկտիվ ավտոմատացված նախագծման ու հետազոտման համակարգի մշակմանը՝ բաշխված հաշվարկային միջավայրի հնարավորությունների օգտագործմամբ։ Հիմնական ուշադրությունը կենտրոնացված է այնպիսի միասնական ծրագրային և տեղեկատվական ենթակառուցվածքի ստեղծման վրա, որը թույլ է տալիս տարբեր մասնագետների և հաշվարկային ռեսուրսների համատեղ մասնակցությամբ իրականացնել էլեկտրատեխնիկական օբյեկտների նախագծում, մոդելավորում, հաշվարկ և վերլուծություն։ Քննության են առնվում ավտոմատացված նախագծման համակարգերի կառուցվածքային սկզբունքները, ծրագրային մոդուլների փոխգործակցությունը, տվյալների փոխանակման կազմակերպումը և տարբեր օգտվողների աշխատանքների համակարգման մեխանիզմները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում բաշխված հաշվարկների կիրառմանը, որի շնորհիվ հնարավոր է բարդ հաշվարկային խնդիրները բաժանել առանձին ենթախնդիրների և դրանք կատարել տարբեր համակարգչային հանգույցներում՝ բարձրացնելով ընդհանուր արտադրողականությունը և կրճատելով նախագծման ժամանակը։ Ուսումնասիրվում են էլեկտրական մեքենաների և ապարատների հիմնական պարամետրերի հաշվարկման, դրանց էլեկտրամագնիսական, ջերմային և կառուցվածքային բնութագրերի գնահատման, ինչպես նաև նախագծային տարբերակների համեմատության և օպտիմալացման հնարավորությունները։ Կարևորվում է մաթեմատիկական մոդելների, հաշվարկային ալգորիթմների և տվյալների միասնական բազայի համադրումը, որը թույլ է տալիս նախագծման տարբեր փուլերում օգտագործել փոխկապակցված տեխնիկական տեղեկատվություն։ Կոլեկտիվ աշխատանքի կազմակերպման տեսանկյունից դիտարկվում են օգտվողների դերերի բաշխումը, նախագծային տվյալների համատեղ հասանելիությունը, կատարված փոփոխությունների համաձայնեցումը և հաշվարկային արդյունքների պահպանման ու փոխանակման մեխանիզմները։ Առանձին նշանակություն ունի համակարգի ճկունությունն ու ընդլայնելիությունը, քանի որ տարբեր տեսակի էլեկտրական մեքենաների և սարքերի ուսումնասիրությունը կարող է պահանջել նոր հաշվարկային մոդուլների և մեթոդների ավելացում։ Հետազոտության շրջանակում գնահատվում են համակարգի արտադրողականությունը, հուսալիությունը, տեղեկատվական փոխանակման արդյունավետությունը և բաշխված ռեսուրսների օգտագործման նպատակահարմարությունը։ Քննարկվում են նաև ցանցային միջավայրում նախագծային գործընթացների կազմակերպման առանձնահատկությունները, այդ թվում՝ հեռավոր աշխատատեղերի և կենտրոնացված կամ բաշխված տվյալների պահոցների միջև փոխգործակցությունը։ Նման համակարգը հնարավորություն է տալիս ավտոմատացնել նախագծման բազմաթիվ փուլեր, նվազեցնել կրկնվող հաշվարկների ծավալը, արագացնել տարբեր նախագծային լուծումների փորձարկումը և բարձրացնել ինժեներական որոշումների հիմնավորվածությունը։ Աշխատությունը համադրում է էլեկտրատեխնիկայի, համակարգչային մոդելավորման, ավտոմատացված նախագծման և բաշխված հաշվարկների մեթոդները՝ ներկայացնելով դրանց կիրառման հնարավորությունները միասնական ինժեներական միջավայրում։ Նյութը կարող է օգտակար լինել էլեկտրական մեքենաների և ապարատների նախագծման, ավտոմատացված նախագծման համակարգերի, հաշվարկային տեխնիկայի, ծրագրային ճարտարագիտության և բաշխված համակարգերի ոլորտներում աշխատող հետազոտողների, ինժեներների, ծրագրավորողների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։

Գրականություն

Աշխատությունը նվիրված է բանաստեղծի անհատականության և բանաստեղծների տիպաբանության ուսումնասիրությանը Մարինա Ցվետաևայի արձակում։ Հետազոտության կենտրոնում ստեղծագործողի կերպարի ընկալումն է, նրա ներքին աշխարհը, ստեղծագործական ինքնագիտակցությունը և բանաստեղծական կոչման վերաբերյալ պատկերացումները, որոնք արտահայտվում են գրողի արձակ ստեղծագործություններում։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս դիտարկել, թե ինչպես է հեղինակը ներկայացնում բանաստեղծին ոչ միայն որպես գրական տեքստ ստեղծող, այլև որպես առանձնահատուկ հոգևոր և մշակութային անհատ, որի կյանքը, աշխարհընկալումը և ստեղծագործական ճակատագիրը փոխկապակցված են։ Աշխատության մեջ վերլուծվում են Ցվետաևայի արձակի այն ստեղծագործությունները, որտեղ ներկայացվում են իրական և գրական կերպարներ՝ բանաստեղծներ, գրողներ և արվեստագետներ, և բացահայտվում են նրանց կերպարների ընդհանրություններն ու տարբերությունները։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում բանաստեղծի և հասարակության հարաբերություններին, ստեղծագործողի մեկուսացմանը, ազատության ձգտմանը, արվեստի առաքելությանը և ստեղծագործական աշխատանքի ներքին հակասություններին։ Տիպաբանական մոտեցումը հնարավորություն է տալիս առանձնացնելու բանաստեղծի տարբեր մոդելներ՝ հիմնվելով նրա աշխարհայացքի, բարոյական դիրքորոշման, ստեղծագործական վարքագծի և իրականության հետ փոխհարաբերությունների վրա։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է նաև Ցվետաևայի հեղինակային դիրքորոշման բացահայտումը․ նրա արձակում բանաստեղծի կերպարը հաճախ դառնում է ոչ միայն գրական հերոս, այլև արվեստագետի էության, ստեղծագործական ազատության և պոեզիայի նշանակության մասին հեղինակի մտորումների արտահայտություն։ Աշխատության մեջ կարող են ուսումնասիրվել նաև կենսագրական և գրական-քննադատական նյութերի փոխազդեցությունը, հուշագրական արձակի առանձնահատկությունները, միջտեքստային կապերը և այն միջոցները, որոնց շնորհիվ իրական անձի կերպարը վերափոխվում է գրական կերպարի։ Ցվետաևայի արձակի առանձնահատկությունները դիտարկվում են նաև նրա լեզվական և ոճական լուծումների համատեքստում՝ հաշվի առնելով հուզականությունը, սուբյեկտիվ պատմողականությունը, ասոցիատիվ կապերը և հեղինակային գնահատականը։ Աշխատությունը կարևոր է ռուսական XX դարի գրականության և հատկապես Ցվետաևայի ստեղծագործական ժառանգության ուսումնասիրության համար, քանի որ թույլ է տալիս ավելի խորությամբ հասկանալ նրա պատկերացումները բանաստեղծի առաքելության, ստեղծագործական անհատականության և պոեզիայի բնույթի վերաբերյալ։ Այն կարող է օգտակար լինել գրականագետների, ռուս գրականության հետազոտողների, ուսանողների և պոետիկայի ու գրական կերպարի խնդիրներով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Կենսաբանություն

Աշխատությունը նվիրված է աֆրիկյան խոզերի ժանտախտի սուր ընթացքի ժամանակ էրիթրոպոեզի՝ էրիթրոցիտների առաջացման և հասունացման գործընթացի խանգարումների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում են հիվանդության ընթացքում արյունաստեղծ համակարգում տեղի ունեցող փոփոխությունները, մասնավորապես՝ կարմիր արյան բջիջների ձևավորման, հասունացման և շրջանառության պահպանման վրա հիվանդաբանական գործընթացների ազդեցությունը։ Ուշադրություն է դարձվում սուր վարակային ընթացքին բնորոշ հեմատոլոգիական փոփոխություններին և դրանց հնարավոր կապին օրգանիզմում զարգացող ընդհանուր պաթոֆիզիոլոգիական գործընթացների հետ։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս հասկանալու, թե ինչպես կարող է ծանր վարակային ախտահարումը անդրադառնալ ոսկրածուծի արյունաստեղծ գործունեության, էրիթրոցիտների արտադրության հավասարակշռության և արյան կազմի փոփոխությունների վրա։ Քննարկվում են նաև էրիթրոպոեզի խանգարումների հնարավոր մեխանիզմները՝ հաշվի առնելով հիվանդության համակարգային բնույթը, անոթային և հյուսվածքային ախտահարումները, օրգանիզմի ընդհանուր ինտոքսիկացիան և այլ պաթոլոգիական երևույթներ։ Հեմատոլոգիական ցուցանիշների ուսումնասիրությունը կարևոր նշանակություն ունի հիվանդության ընթացքի և կենդանու օրգանիզմում առաջացող փոփոխությունների բնութագրման համար, քանի որ արյունաստեղծ համակարգի վիճակը կարող է արտացոլել ընդհանուր ախտաբանական գործընթացի խորությունն ու դինամիկան։ Աշխատությունը միաժամանակ արժեքավոր է անասնաբուժական ախտաբանության և վարակիչ հիվանդությունների ուսումնասիրման տեսանկյունից՝ նպաստելով աֆրիկյան խոզերի ժանտախտի ժամանակ օրգանիզմի համակարգային արձագանքի առավել ամբողջական ընկալմանը։ Նյութը կարող է հետաքրքրել անասնաբույժներին, ախտաբաններին, անասնաբուժական բժշկության և կենսաբժշկական գիտությունների հետազոտողներին, ասպիրանտներին ու ուսանողներին, ինչպես նաև վարակիչ հիվանդությունների և արյունաստեղծ համակարգի պաթոֆիզիոլոգիայի ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետներին։

Տեխնոլոգիա

Աշխատությունը նվիրված է շենքերի և ինժեներական կառույցների երկարատև ու հուսալի շահագործման ապահովման հիմնական գիտատեխնիկական խնդիրների ուսումնասիրությանը։ Շինարարական օբյեկտների երկարակեցությունը դիտարկվում է որպես համալիր հատկություն, որը պայմանավորված է նախագծային լուծումների հիմնավորվածությամբ, օգտագործվող նյութերի որակով, կառուցման տեխնոլոգիայով, արտաքին միջավայրի ազդեցություններով, շահագործման պայմաններով և ժամանակին իրականացվող տեխնիկական սպասարկմամբ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում այն գործոններին, որոնք կարող են ժամանակի ընթացքում առաջացնել շինարարական նյութերի և կրող կառուցվածքների ֆիզիկական ու մեխանիկական հատկությունների փոփոխություններ։ Քննվում են բետոնի, երկաթբետոնի, մետաղական, քարե և այլ կառուցվածքների ամրության, կայունության և ծառայության ժամկետի հետ կապված հարցերը։ Կարևորվում են խոնավության, ջերմաստիճանային տատանումների, սառեցման ու հալեցման կրկնվող գործընթացների, քիմիական ագրեսիվ միջավայրի, մթնոլորտային ազդեցությունների և մեխանիկական ծանրաբեռնվածությունների դերը կառուցվածքների աստիճանական մաշվածության գործընթացում։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է նյութերի ճիշտ ընտրության և դրանց հատկությունների համապատասխանեցման խնդիրը տվյալ շինարարական օբյեկտի նշանակությանը և շահագործման միջավայրին։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում նախագծման փուլում երկարակեցության պահանջների հաշվառմանը, քանի որ կառուցվածքային սխեմայի, հանգույցների և պաշտպանական լուծումների ընտրությունը կարող է էական նշանակություն ունենալ հետագա շահագործման հուսալիության համար։ Քննվում են նաև շինարարական աշխատանքների որակի վերահսկման խնդիրները, տեխնոլոգիական պահանջների պահպանումը և նախագծային լուծումներից շեղումների հնարավոր հետևանքները։ Կարևորվում է կառուցվածքների տեխնիկական վիճակի պարբերական գնահատումը, վնասվածքների և նյութերի քայքայման վաղ նշանների հայտնաբերումը, ինչպես նաև վերականգնման ու ամրացման անհրաժեշտության ժամանակին որոշումը։ Դիտարկվում է կանխարգելիչ սպասարկման նշանակությունը, որը կարող է նպաստել փոքր վնասվածքների հետագա զարգացման սահմանափակմանը և շենքերի ու կառույցների ծառայության ժամկետի երկարացմանը։ Հետազոտությունը կարող է ընդգրկել նաև կառուցվածքների հուսալիության գնահատման, մնացորդային ռեսուրսի կանխատեսման և շահագործման ընթացքում դրանց տեխնիկական ցուցանիշների փոփոխության վերլուծության մոտեցումները։ Երկարակեցության ապահովումը կապվում է նաև տնտեսական արդյունավետության հետ, քանի որ նախագծման և շինարարության փուլերում հիմնավորված տեխնիկական լուծումների կիրառումը կարող է նվազեցնել հետագա վերանորոգման և վերականգնման անհրաժեշտությունը։ Աշխատությունը կարող է ունենալ կիրառական նշանակություն նոր շենքերի նախագծման, գոյություն ունեցող կառույցների տեխնիկական վիճակի գնահատման, վերակառուցման և շինարարական նյութերի արդյունավետ ընտրության համար՝ հետաքրքրություն ներկայացնելով շինարարական ճարտարագիտության, նյութագիտության և կառուցվածքների հուսալիության ոլորտների մասնագետների համար։