Բացահայտեք այլ հետաքրքիր և օգտակար նյութեր
Ահա մի հավաքածու այլ ֆայլերից, որոնք կարող են ձեզ հետաքրքրել և օգնել ձեր ուսումնասիրման կամ ստեղծագործական աշխատանքներում: Ավելին տեսնելու համար կարող եք գնալ նյութերի բաժինԱյլ առարկաներ
Նոր գրքեր օտար լեզուներով: Ինֆորմացիոն ցանկ=Новые книги на иностранных языках= New books in foreign languages (1986, Հունիս, թիվ 6)
Այս ինֆորմացիոն ցանկը ներկայացնում է օտար լեզուներով լույս տեսած նոր գրքերի համակարգված մատենագիտական համառոտ ցուցակը, որի նպատակն է ընթերցողներին, հետազոտողներին և լեզուների ուսանողներին ապահովել արդի միջազգային գրականության մասին տեղեկությամբ և հեշտացնել կողմնորոշումը տարբեր լեզուներով հրատարակված նոր նյութերի մեջ։ Ցանկում ընդգրկվում են գիտական, գեղարվեստական, հասարակական-քաղաքական, տեխնիկական և մշակութային բնույթի գրքեր՝ անգլերեն, ռուսերեն, ֆրանսերեն, գերմաներեն և այլ լեզուներով, որոնք արտացոլում են համաշխարհային հրատարակչական գործընթացների հիմնական ուղղությունները և գիտական ու մշակութային փոխանակումների զարգացումը։ Այս տեղեկատվական ռեսուրսը կազմվում է գրադարանային նոր ստացումների հիման վրա և ծառայում է որպես կարևոր գործիք միջազգային տեղեկատվության հասանելիության համար՝ հնարավորություն տալով ուսումնասիրել տարբեր երկրների գիտական և մշակութային արտադրանքը, համեմատել մոտեցումները և օգտագործել դրանք ուսումնական, հետազոտական և մասնագիտական նպատակներով։ Այն նաև նպաստում է լեզվական և միջմշակութային գիտելիքների ընդլայնմանը՝ ապահովելով օտար լեզուներով գրականության ավելի լայն հասանելիություն և խթանելով միջազգային գիտական հաղորդակցությունը։
Թարմացվել է՝ 2026-08-21Քիմիա
Исследование сульфонов и их растворов квантовохимическими и ИК спектроскопическими методами
Աշխատությունը նվիրված է սուլֆոնների և դրանց լուծույթների կառուցվածքային ու ֆիզիկաքիմիական հատկությունների ուսումնասիրությանը՝ քվանտաքիմիական հաշվարկների և ինֆրակարմիր սպեկտրոսկոպիայի մեթոդների համակցված կիրառմամբ։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է բացահայտել սուլֆոնային միացությունների մոլեկուլային կառուցվածքի, էլեկտրոնային վիճակի, քիմիական կապերի և միջմոլեկուլային փոխազդեցությունների առանձնահատկությունները ինչպես առանձին մոլեկուլների, այնպես էլ լուծույթների միջավայրում։ Քվանտաքիմիական մեթոդները հնարավորություն են տալիս տեսականորեն հաշվարկել մոլեկուլների երկրաչափական կառուցվածքը, էներգետիկ բնութագրերը, էլեկտրոնային խտության բաշխումը, կապերի պարամետրերը և հնարավոր կայուն կոնֆորմացիաները։ Այս տվյալները կարող են օգտագործվել փորձարարական արդյունքների մեկնաբանման և տարբեր կառուցվածքային մոդելների համեմատության համար։ Ուսումնասիրության մյուս կարևոր ուղղությունը ինֆրակարմիր սպեկտրոսկոպիան է, որի միջոցով հնարավոր է գրանցել մոլեկուլների տատանողական սպեկտրները և դրանց հիման վրա նույնականացնել բնորոշ ֆունկցիոնալ խմբերը, քիմիական կապերը և կառուցվածքային փոփոխությունները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում լուծույթների ուսումնասիրությանը, քանի որ լուծիչի բնույթը կարող է էապես փոխել ուսումնասիրվող նյութի մոլեկուլային վիճակը՝ առաջացնելով սոլվատացում, միջմոլեկուլային փոխազդեցություններ և սպեկտրային գծերի տեղաշարժեր կամ ինտենսիվության փոփոխություններ։ Քվանտաքիմիական հաշվարկների և փորձարարական սպեկտրային տվյալների համադրումը հնարավորություն է տալիս ավելի հիմնավորված կերպով մեկնաբանել այդ փոփոխությունների պատճառները և որոշել լուծույթներում գերակշռող փոխազդեցությունների բնույթը։ Աշխատության շրջանակում կարող են ուսումնասիրվել նաև կոնցենտրացիայի, լուծիչի հատկությունների և մոլեկուլային կառուցվածքի ազդեցությունները սպեկտրային բնութագրերի վրա։ Ստացված արդյունքները կարևոր են սուլֆոնների կառուցվածք-հատկություն փոխհարաբերությունների բացահայտման, դրանց քիմիական վարքագծի ավելի խորը ըմբռնման և նման միացությունների հետագա կիրառական ուսումնասիրությունների համար։ Աշխատանքը կարող է հետաքրքրել քիմիկոսներին, ֆիզիկական քիմիայի և քվանտային քիմիայի մասնագետներին, սպեկտրոսկոպիստներին, նյութագիտության ոլորտի հետազոտողներին, լաբորատոր մասնագետներին, ասպիրանտներին և համապատասխան բնագիտական մասնագիտությունների ուսանողներին։
Թարմացվել է՝ 2026-08-24Մաթեմատիկա
Пространственно-временные структуры электромагнитных полей ускоренных релятивистских частиц
Այս թեման վերաբերում է ռելյատիվիստական արագացվող լիցքավորված մասնիկների կողմից ստեղծվող էլեկտրամագնիսական դաշտերի տարածաժամանակային կառուցվածքների ուսումնասիրությանը, որտեղ դիտարկվում են դաշտերի ձևավորումը, տարածումը և էվոլյուցիան բարձր էներգիաների և մեծ արագությունների պայմաններում։ Հետազոտության կենտրոնում են Մաքսվելի հավասարումների լուծումները շարժվող լիցքերի համար, հատկապես այն դեպքերում, երբ մասնիկների արագությունները մոտենում են լույսի արագությանը, ինչի հետևանքով դաշտերի բաշխումը դառնում է խիստ անիզոտրոպ և ժամանակային առումով ոչ ստացիոնար։ Այս պայմաններում առաջանում են բնորոշ երևույթներ՝ Լիենար-Վիհերտի պոտենցիալներ, ռելյատիվիստական ճառագայթում (bremsstrahlung), ինչպես նաև դաշտերի սեղմում շարժման ուղղությանը ուղղահայաց հարթությունում, ինչը հանգեցնում է էներգիայի և իմպուլսի խտության վերափոխման բարդ կառուցվածքների։ Ուսումնասիրությունը նաև ընդգծում է արագացումների դերը ճառագայթման ինտենսիվության և սպեկտրի ձևավորման մեջ, ինչպես նաև ժամանակային կոհերենտության և փուլային կառուցվածքի փոփոխությունները։ Այս թեման կարևոր է մասնիկների արագացուցիչների ֆիզիկայում, սինքրոտրոնային ճառագայթման աղբյուրների նախագծման մեջ և աստղաֆիզիկական երևույթների՝ օրինակ՝ պուլսարների և ռելյատիվիստական ջետերի մոդելավորման համար, որտեղ նման դաշտային կառուցվածքները վճռորոշ դեր են խաղում դիտվող ճառագայթման բնութագրերի ձևավորման մեջ։
Թարմացվել է՝ 2026-09-03Տնտեսագիտություն
Պետական բյուջեի հարկային մուտքերի հետազոտումը և դրանց մեծացման ուղիները
Այս գիտական աշխատանքը նվիրված է պետական բյուջեի հարկային մուտքերի ձևավորման, կառուցվածքի և դինամիկայի ուսումնասիրությանը, ինչպես նաև դրանց ավելացման հնարավոր ուղիների բացահայտմանը։ Հետազոտության կենտրոնում պետական բյուջեի եկամուտների կարևորագույն բաղադրիչներից մեկի՝ հարկային մուտքերի դերն է, քանի որ դրանց միջոցով պետությունը ֆինանսավորում է հանրային ծառայությունները, սոցիալական ծրագրերը, ենթակառուցվածքների զարգացումը, պետական կառավարման համակարգի գործունեությունը և տնտեսության զարգացմանն ուղղված տարբեր միջոցառումներ։ Աշխատության շրջանակում կարող են ուսումնասիրվել հարկային եկամուտների հիմնական տեսակները՝ ավելացված արժեքի հարկը, շահութահարկը, եկամտային հարկը, ակցիզային հարկերը, մաքսային և այլ հարկային վճարները, դրանց տեսակարար կշիռը բյուջեի ընդհանուր եկամուտներում և փոփոխությունները տարբեր ժամանակահատվածներում։ Կարևոր խնդիր է հարկային մուտքերի ձևավորման վրա ազդող տնտեսական գործոնների բացահայտումը։ Դրանց ծավալը պայմանավորված է տնտեսական ակտիվության մակարդակով, արտադրության և ծառայությունների ծավալներով, զբաղվածությամբ, աշխատավարձերի չափով, սպառման մակարդակով, ներմուծման ու արտահանման ծավալներով, ձեռնարկությունների շահութաբերությամբ և հարկային օրենսդրության առանձնահատկություններով։ Տնտեսական աճի պայմաններում հարկման բազայի ընդլայնումը սովորաբար ստեղծում է պետական բյուջեի հարկային եկամուտների ավելացման հնարավորություններ, սակայն այդ կապը կախված է նաև հարկային վարչարարության արդյունավետությունից և ստվերային տնտեսության ծավալից։ Հետազոտության կարևոր ուղղություն է հարկային բեռի և հարկային մուտքերի հարաբերակցության ուսումնասիրությունը։ Հարկային դրույքաչափերի բարձրացումը ինքնին միշտ չէ, որ հանգեցնում է բյուջեի եկամուտների համաչափ աճի։ Չափազանց բարձր հարկային բեռը կարող է խթանել հարկերից խուսափումը, գործունեության թաքցումը կամ տնտեսության ստվերային հատվածի ընդլայնումը։ Հետևաբար հարկային քաղաքականության հիմնական խնդիրներից է գտնել այնպիսի հավասարակշռություն, որը միաժամանակ կապահովի բավարար բյուջետային եկամուտներ և չի խոչընդոտի տնտեսական ակտիվությանը։ Աշխատության մեջ կարող է առանձնահատուկ ուշադրություն դարձվել հարկային վարչարարությանը։ Հարկային մուտքերի ավելացման կարևոր ուղիներից մեկը գործող հարկային պարտավորությունների ավելի լիարժեք հավաքագրումն է՝ առանց պարտադիր կերպով հարկային դրույքաչափերը բարձրացնելու։ Դրան կարող են նպաստել էլեկտրոնային հաշվետվողականության զարգացումը, տվյալների փոխանակման համակարգերի կատարելագործումը, հարկ վճարողների ռիսկերի գնահատումը, չհայտարարագրված գործունեության բացահայտումը և հարկային վերահսկողության թիրախային իրականացումը։ Հայաստանի հարկային վարչարարության թվայնացումը վերջին տարիներին դարձել է հարկային համակարգի զարգացման կարևոր ուղղություններից մեկը, այդ թվում՝ էլեկտրոնային ծառայությունների և հաշվետվությունների միջոցով։ Հարկային եկամուտների աճի մեկ այլ կարևոր ուղղություն հարկային բազայի ընդլայնումն է։ Դրան կարող են նպաստել նոր ձեռնարկությունների ստեղծումը, զբաղվածության աճը, արտադրողականության բարձրացումը, ներդրումների խթանումը և տնտեսության այն հատվածների զարգացումը, որոնք ունեն բարձր ավելացված արժեք ստեղծելու ներուժ։ Այս դեպքում հարկային եկամուտների աճը կարող է տեղի ունենալ ոչ թե հարկային բեռի ավելացման, այլ տնտեսական գործունեության ընդլայնման արդյունքում։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ նաև ստվերային տնտեսության ազդեցությանը։ Չգրանցված տնտեսական գործունեությունը, աշխատողների իրական եկամուտների չհայտարարագրումը, շրջանառության թաքցումը և կեղծ կամ թերի հաշվետվությունները նվազեցնում են հարկային բազան և պետական բյուջեի հնարավոր եկամուտները։ Հետևաբար ստվերային տնտեսության կրճատումը կարող է դիտարկվել որպես հարկային մուտքերի ավելացման կարևոր ռեզերվ։ Միաժամանակ հարկային վարչարարությունը պետք է իրականացվի այնպես, որ չստեղծի անհամաչափ վարչական բեռ օրինական գործունեություն իրականացնող տնտեսվարողների համար։ Հետազոտության շրջանակում կարող է իրականացվել նաև հարկային մուտքերի կառուցվածքային և վիճակագրական վերլուծություն՝ բացահայտելու տարբեր հարկատեսակների ներդրումը բյուջեի եկամուտների ձևավորման գործում։ Կարելի է ուսումնասիրել հարկային եկամուտների աճի տեմպերը, դրանց հարաբերակցությունը համախառն ներքին արդյունքի նկատմամբ, հարկային եկամուտների մեկ շնչին ընկնող չափը, հարկատեսակների մասնաբաժինները և դրանց փոփոխության միտումները։ Այս ցուցանիշների համադրումը հնարավորություն է տալիս գնահատել հարկային համակարգի արդյունավետությունը և բացահայտել դրա զարգացման հիմնական խնդիրները։ Կարևոր է նաև հարկային քաղաքականության սոցիալական ազդեցության ուսումնասիրությունը։ Տարբեր հարկատեսակներ տարբեր կերպ են ազդում բնակչության եկամուտների և սպառման վրա։ Ուստի հարկային մուտքերի ավելացման քաղաքականությունը պետք է համադրվի սոցիալական արդարության և հարկման կարողության սկզբունքների հետ։ Հատկապես կարևոր է ուսումնասիրել ուղղակի և անուղղակի հարկերի հարաբերակցությունը, քանի որ դրանց ազդեցությունը տարբեր եկամուտներ ունեցող խմբերի վրա կարող է տարբեր լինել։ Աշխատանքի գործնական նշանակությունն այն է, որ առաջարկվող մոտեցումները կարող են օգտագործվել պետական բյուջեի եկամուտների պլանավորման, հարկային քաղաքականության մշակման և հարկային վարչարարության կատարելագործման ժամանակ։ Հարկային մուտքերի մեծացման առավել արդյունավետ ճանապարհը կարող է հիմնվել ոչ միայն դրույքաչափերի փոփոխության, այլև հարկային բազայի ընդլայնման, ստվերային շրջանառության կրճատման, տնտեսական աճի խթանման, հարկային կարգապահության բարձրացման և վարչարարության թվայնացման համադրման վրա։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը պետական բյուջեի հարկային մուտքերը դիտարկում է որպես հանրային ֆինանսների կայունության առանցքային աղբյուր և նպատակ ունի բացահայտել դրանց ձևավորման հիմնական օրինաչափությունները, առկա խնդիրները և աճի ներուժը՝ առաջարկելով այնպիսի հարկային և վարչարարական մեխանիզմներ, որոնք կարող են ապահովել պետական եկամուտների կայուն ավելացում՝ միաժամանակ պահպանելով տնտեսական ակտիվության և հարկային արդարության համար անհրաժեշտ պայմանները։
Թարմացվել է՝ 2026-09-11Մանկավարժություն
Ուսուցման գործընթացում ձևամոլության դրսևորումները և դրանց հաղթահարման ուղիները
Այս գիտական ուսումնասիրությունը նվիրված է ուսուցման գործընթացում ձևամոլության երևույթի բացահայտմանը, դրա առաջացման պատճառների վերլուծությանը, հիմնական դրսևորումների ուսումնասիրությանը և հաղթահարման մանկավարժական արդյունավետ ուղիների ներկայացմանը։ Աշխատության կենտրոնում այն խնդիրն է, երբ կրթական գործընթացի արտաքին ձևերը՝ դասի կազմակերպումը, փաստաթղթավորումը, գնահատումը, առաջադրանքների կատարումը կամ սահմանված ընթացակարգերի պահպանումը, սկսում են գերակշռել ուսուցման իրական բովանդակության և կրթական նպատակների նկատմամբ։ Այս իրավիճակում ուսուցումը կարող է պահպանել իր արտաքին կազմակերպվածությունը, սակայն չապահովել սովորողների գիտելիքների խորքային յուրացումը, մտածողության զարգացումը, ինքնուրույնությունը և գործնական կարողությունների ձևավորումը։ Ձևամոլությունը կրթական միջավայրում կարող է դրսևորվել տարբեր մակարդակներում։ Դասավանդման ժամանակ այն կարող է արտահայտվել դասի մեխանիկական կառուցվածքով, նյութի վերարտադրությամբ, սովորողների իրական առաջընթացի փոխարեն ձևական ցուցանիշների վրա կենտրոնանալով, գնահատականը որպես ինքնանպատակ օգտագործելով կամ ուսուցչի և սովորողի միջև իրական փոխգործակցության բացակայությամբ։ Սովորողն իր հերթին կարող է ձգտել ոչ թե նյութը հասկանալուն, այլ միայն պահանջվող աշխատանքը կատարելու, ճիշտ պատասխանը վերարտադրելու կամ բարձր գնահատական ստանալու։ Այս դեպքում կրթական գործունեության արտաքին արդյունքը կարող է չհամապատասխանել սովորողի իրական գիտելիքներին և կարողություններին։ Ուսումնասիրության կարևոր հարցերից է ձևամոլության առաջացման պատճառների բացահայտումը։ Դրանց թվում կարող են լինել ուսուցման չափազանց վարչականացված կազմակերպումը, ուսումնական արդյունքների քանակական ցուցանիշների նկատմամբ գերակշռող ուշադրությունը, ուսուցչի աշխատանքի նկատմամբ ձևական վերահսկողությունը, դասագրքային նյութի մեխանիկական վերարտադրությունը, գնահատման ոչ արդյունավետ համակարգերը և սովորողների անհատական առանձնահատկությունների անտեսումը։ Ձևամոլությանը կարող է նպաստել նաև այնպիսի կրթական միջավայրը, որտեղ սխալը ընկալվում է ոչ թե որպես սովորելու բնական բաղադրիչ, այլ որպես բացասական արդյունք, ինչի հետևանքով սովորողները կարող են խուսափել հարցեր տալուց, սեփական տեսակետն արտահայտելուց կամ ինքնուրույն լուծումներ առաջարկելուց։ Խնդրի հաղթահարման հիմնական ուղղությունը ուսուցման բովանդակության և ձևերի միջև հավասարակշռության վերականգնումն է։ Ուսուցման կազմակերպչական ձևերը պետք է ծառայեն կրթական նպատակներին և ոչ թե փոխարինեն դրանց։ Այդ նպատակով կարևոր է կիրառել սովորողակենտրոն, համագործակցային և ակտիվ ուսուցման մեթոդներ, որոնք հնարավորություն են տալիս սովորողին մասնակցել գիտելիքի կառուցման գործընթացին։ Խնդրահարույց իրավիճակների ստեղծումը, քննարկումները, նախագծային աշխատանքները, հետազոտական առաջադրանքները, գործնական խնդիրների լուծումը և ինքնագնահատումը կարող են նվազեցնել մեխանիկական ուսուցման դերը և մեծացնել սովորողի իրական ներգրավվածությունը։ Կարևոր նշանակություն ունի նաև գնահատման համակարգի կատարելագործումը։ Եթե գնահատվում է միայն վերջնական պատասխանը կամ ճիշտ վերարտադրությունը, սովորողը կարող է կենտրոնանալ ձևական արդյունքի վրա։ Ավելի արդյունավետ է գնահատել նաև մտածողության ընթացքը, հիմնավորումները, խնդիրների լուծման ռազմավարությունը, ստեղծագործական մոտեցումը և գիտելիքը նոր իրավիճակներում կիրառելու կարողությունը։ Ձևամոլության հաղթահարման համար անհրաժեշտ է նաև ուսուցչի մասնագիտական դիրքորոշման փոփոխություն։ Ուսուցիչը պետք է կարողանա տարբերել կրթական գործընթացի իրական արդյունքը դրա արտաքին ցուցանիշներից և մշտապես գնահատել՝ արդյոք կիրառվող մեթոդները նպաստո՞ւմ են սահմանված կրթական նպատակների իրականացմանը։ Դասի պլանը, ուսումնական փաստաթղթերը և մեթոդական պահանջները կարևոր են այնքանով, որքանով օգնում են արդյունավետ կազմակերպել ուսուցումը, սակայն դրանք չպետք է վերածվեն ինքնանպատակ ձևականությունների։ Այս տեսանկյունից ուսումնասիրությունը կարևորում է նաև մանկավարժական ստեղծագործականության դերը։ Տարբեր դասարաններ, սովորողների տարբեր խմբեր և տարբեր ուսումնական առարկաներ պահանջում են համապատասխան մեթոդական լուծումներ, ուստի մեկ ընդհանուր ձևի մեխանիկական կիրառումը կարող է նվազեցնել ուսուցման արդյունավետությունը։ Ուսուցման գործընթացի իրական արդյունավետությունը պետք է որոշվի ոչ թե միայն դասի արտաքին կազմակերպվածությամբ, այլ այն արդյունքով, թե որքանով է սովորողը հասկացել նյութը, կարողանում այն կիրառել, ինքնուրույն մտածել, հիմնավորել իր տեսակետը և շարունակել սովորել առանց մշտական արտաքին վերահսկողության։ Աշխատության գործնական նշանակությունն այն է, որ ձևամոլության խնդրի վերլուծությունը կարող է օգնել ուսուցիչներին, դասախոսներին և կրթության կազմակերպիչներին վերանայել ուսուցման կազմակերպման որոշ մոտեցումներ և ավելի մեծ ուշադրություն դարձնել կրթության իրական բովանդակությանը։ Այն նաև կարևոր է կրթության որակի ապահովման տեսանկյունից, քանի որ ձևական ցուցանիշների և իրական ուսումնական արդյունքների միջև տարբերությունը կարող է խոչընդոտել կրթական համակարգի զարգացմանը։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը կարևոր մանկավարժական խնդիր է դիտարկում՝ ցույց տալով, որ արդյունավետ կրթությունը չի կարող սահմանափակվել միայն սահմանված ձևերի և ընթացակարգերի պահպանմամբ։ Դրա հիմնական նպատակը սովորողի անձի, գիտելիքների, կարողությունների և մտածողության զարգացումն է, իսկ կրթական ձևերն ու մեթոդները պետք է ընտրվեն հենց այդ նպատակին ծառայելու համար։ Թեման կարող է հետաքրքրել մանկավարժներին, ուսուցիչներին, դասախոսներին, մեթոդիստներին, կրթության կառավարման մասնագետներին, մանկավարժական բուհերի ուսանողներին և կրթության որակի խնդիրներով զբաղվող հետազոտողներին։
Թարմացվել է՝ 2026-08-24Պատմություն
Մերձավորարևելյան հակամարտության ազդեցությունը միջազգային և միջարաբական հարաբերությունների վրա 1967-1982 թթ.
Աշխատությունը նվիրված է 1967–1982 թվականներին Մերձավոր Արևելքում ընթացող հակամարտությունների ազդեցության ուսումնասիրությանը միջազգային քաղաքականության և արաբական պետությունների փոխհարաբերությունների վրա։ Հիմնական ուշադրությունը կենտրոնացված է 1967 թվականի արաբա-իսրայելական պատերազմից հետո տարածաշրջանում ձևավորված ռազմաքաղաքական իրավիճակի, ուժերի հարաբերակցության փոփոխության և հետագա քաղաքական գործընթացների վրա։ Քննության են առնվում արաբական պետությունների դիրքորոշումները Իսրայելի հետ հակամարտության, պաղեստինյան խնդրի և գրավված տարածքների հարցերի վերաբերյալ, ինչպես նաև այդ խնդիրների ազդեցությունը միջարաբական համագործակցության և հակասությունների խորացման վրա։ Առանձին ուշադրություն է հատկացվում Եգիպտոսի, Սիրիայի, Հորդանանի, Լիբանանի, Իրաքի, Սաուդյան Արաբիայի և տարածաշրջանի մյուս պետությունների արտաքին քաղաքականությանը, նրանց միջև ձևավորված դաշինքներին, տարաձայնություններին և քաղաքական առաջնահերթությունների փոփոխություններին։ Ուսումնասիրվում են 1973 թվականի արաբա-իսրայելական պատերազմի հետևանքները, նավթային գործոնի աճող նշանակությունը, Եգիպտոսի արտաքին քաղաքականության վերափոխումը, Քեմփ Դեյվիդի համաձայնությունների և եգիպտա-իսրայելական խաղաղության գործընթացի ազդեցությունը արաբական աշխարհի ներքին հարաբերությունների վրա։ Կարևորվում է նաև Պաղեստինի ազատագրման կազմակերպության դերի աճը և պաղեստինյան հարցի աստիճանական վերածումը տարածաշրջանային ու միջազգային քաղաքականության առանցքային խնդիրներից մեկի։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում է Լիբանանի ներքաղաքական ճգնաժամի և քաղաքացիական պատերազմի կապը տարածաշրջանային հակամարտությունների հետ, ինչպես նաև 1982 թվականի լիբանանյան իրադարձությունների ազդեցությունը Մերձավոր Արևելքում քաղաքական ուժերի հարաբերակցության վրա։ Առանձին ուղղություն է միջազգային գործոնի ուսումնասիրությունը՝ հատկապես Միացյալ Նահանգների և Խորհրդային Միության քաղաքականության, նրանց ռազմավարական մրցակցության, դիվանագիտական նախաձեռնությունների և տարածաշրջանի պետությունների հետ հարաբերությունների համատեքստում։ Անդրադարձ է կատարվում նաև ՄԱԿ-ի և միջազգային դիվանագիտության դերին՝ հրադադարի հաստատման, բանակցային գործընթացների և հակամարտության քաղաքական կարգավորման փորձերի տեսանկյունից։ Աշխատությունը ցույց է տալիս, որ տարածաշրջանային հակամարտությունը տվյալ ժամանակաշրջանում ոչ միայն արաբա-իսրայելական հարաբերությունների խնդիր էր, այլև էականորեն ազդում էր արաբական երկրների արտաքին քաղաքական կողմնորոշումների, տնտեսական համագործակցության, անվտանգության ռազմավարությունների և միմյանց նկատմամբ քաղաքական դիրքորոշումների վրա։ Միաժամանակ Սառը պատերազմի պայմաններում Մերձավոր Արևելքը վերածվել էր միջազգային մրցակցության կարևոր տարածքներից մեկի, որտեղ տեղական հակասությունները սերտորեն փոխկապակցվում էին համաշխարհային քաղաքական գործընթացների հետ։ Ժամանակաշրջանի համակողմանի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս հասկանալ այն քաղաքական և դիվանագիտական զարգացումները, որոնք երկարաժամկետ ազդեցություն ունեցան Մերձավոր Արևելքի միջազգային հարաբերությունների համակարգի ձևավորման վրա։ Նյութը կարող է օգտակար լինել միջազգային հարաբերությունների, դիվանագիտության պատմության, արաբագիտության, արևելագիտության և Մերձավոր Արևելքի նորագույն պատմության ուսումնասիրությամբ զբաղվող հետազոտողների, ուսանողների և մասնագետների համար։
Թարմացվել է՝ 2026-09-20