Применение авастина больных с возрастной макулярной дегенерацией в НКР

Lեզվաբանություն

Աշխատությունը նվիրված է հայերենի հոլովական համակարգի իմաստային առանձնահատկությունների և դրանց համարժեք արտահայտման միջոցների ուսումնասիրությանը իսպաներենում։ Հեղինակը համեմատական լեզվաբանական վերլուծության միջոցով ներկայացնում է, թե ինչպես են հայերենի հոլովներով արտահայտվող քերականական և իմաստային հարաբերությունները փոխանցվում իսպաներենում՝ կիրառելով նախդիրներ, շարադասություն, բայական կառույցներ և այլ լեզվական միջոցներ։ Ուսումնասիրվում են հոլովների գործառույթները տարբեր խոսքային իրավիճակներում, դրանց համարժեքության աստիճանը, թարգմանական դժվարությունները և լեզվամշակութային առանձնահատկությունները, որոնք կարևոր դեր են խաղում երկու լեզուների միջև իմաստային համապատասխանությունների ձևավորման գործընթացում։ Աշխատությունը ներառում է բազմաթիվ համեմատական օրինակներ, վերլուծում է երկլեզու հաղորդակցության և թարգմանության ընթացքում առաջացող խնդիրները, ինչպես նաև առաջարկում է դրանց լուծման լեզվաբանական մոտեցումներ։ Հետազոտությունը կարևոր աղբյուր է հայերեն–իսպաներեն համեմատական քերականության, թարգմանագիտության և օտար լեզուների դասավանդման ոլորտներում՝ օգտակար լինելով լեզվաբանների, թարգմանիչների, դասախոսների, ուսուցիչների, ուսանողների և իսպաներենի ու հայերենի փոխհարաբերություններով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Մանկավարժություն

Թեման անդրադառնում է մանկավարժի մասնագիտական զարգացման, գիտելիքների շարունակական կատարելագործման և անձնական որակների ձևավորման կարևորությանը։ Ժամանակակից կրթական համակարգում ուսուցիչը պետք է մշտապես զարգացնի իր մասնագիտական հմտությունները, ծանոթանա նոր մեթոդներին և կրթական տեխնոլոգիաներին՝ ապահովելով արդյունավետ ուսուցում և դաստիարակություն։ Ինքնակրթությունը նպաստում է գիտելիքների ընդլայնմանը, ստեղծագործական մտածողության զարգացմանը և մասնագիտական աճին, իսկ ինքնադաստիարակությունը ձևավորում է պատասխանատվություն, կարգապահություն, հաղորդակցման մշակույթ և բարոյական արժեքներ։ Թեմայի ուսումնասիրությունը կարևոր է, քանի որ ուսուցչի մասնագիտական և անձնական զարգացումը մեծ ազդեցություն ունի սովորողների կրթության և դաստիարակության որակի վրա։

Գյուղատնտեսություն

Այս աշխատությունը ներկայացնում է գյուղատնտեսության ոլորտում նոր լույս տեսած գրքերի տեղեկատու-մատենագիտական ցանկը՝ նպատակ ունենալով համակարգված կերպով ներկայացնել արդի գիտական և կիրառական հրապարակումները։ Նյութը ընդգրկում է բուսաբուծությանը, անասնաբուծությանը, հողագիտությանը, ագրոտեխնոլոգիաներին, բույսերի պաշտպանության միջոցներին, ոռոգման համակարգերին և գյուղատնտեսական տնտեսագիտությանը նվիրված նոր գրքեր, որոնք արտացոլում են ոլորտի ժամանակակից զարգացման միտումները և նորարարական մոտեցումները։ Ցանկում ներառված հրատարակությունները դասակարգված են ըստ թեմատիկ ուղղությունների՝ հնարավորություն տալով արագ կողմնորոշվել գիտական և մասնագիտական տեղեկատվության բազմազանության մեջ։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում կայուն գյուղատնտեսության, կլիմայական փոփոխությունների պայմաններում արտադրողականության բարձրացման, օրգանական գյուղատնտեսության և ագրոտեխնոլոգիական նոր լուծումների վերաբերյալ աշխատանքներին։ Աշխատությունը ծառայում է որպես տեղեկատվական աղբյուր հետազոտողների, ուսանողների և ոլորտի մասնագետների համար՝ նպաստելով գյուղատնտեսական գիտության նոր գրականության հասանելիությանը և կիրառական նշանակության բարձրացմանը։

Իրավաբանություն

Այս աշխատությունը ուսումնասիրում է միջազգային առևտրային հարաբերություններում ձևավորված ոչ պետական իրավական նորմերի կիրառման խնդիրները՝ հատկապես այն համակարգի համատեքստում, որը հայտնի է որպես «lex mercatoria» և որը զարգացել է որպես միջազգային գործարար պրակտիկայի ինքնակարգավորվող կանոնների ամբողջություն։ Գրքում քննարկվում են այն հիմնական հարցերը, թե ինչպես և ինչ սահմաններում կարող են այդ ոչ պետական նորմերը կիրառվել միջազգային մասնավոր իրավունքի շրջանակներում, ինչպես են դրանք փոխազդում ազգային օրենսդրությունների և միջազգային պայմանագրային իրավունքի հետ, ինչպես նաև ինչ իրավական բնույթ ունեն դրանք արբիտրաժային գործընթացներում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում իրավական որոշակիության, կիրառելի իրավունքի ընտրության, կողմերի ինքնավարության և դատական վերահսկողության խնդիրներին, ինչպես նաև այն հակասություններին, որոնք առաջանում են տարբեր իրավական համակարգերի միջև։ Նյութը կարևորում է նաև գործնական արբիտրաժային փորձը, որտեղ lex mercatoria-ն հաճախ օգտագործվում է որպես ճկուն և գործարար միջավայրին հարմարեցված կարգավորող մեխանիզմ, սակայն միաժամանակ առաջացնում է վեճեր դրա պարտադիր ուժի և սահմանների վերաբերյալ։

Այլ առարկաներ

Աշխատանքը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության տարածական պլանավորման համակարգի ուսումնասիրությանը, առկա հիմնախնդիրների բացահայտմանը և դրանց հաղթահարման հնարավոր ուղիների մշակմանը։ Հետազոտության հիմքում այն գաղափարն է, որ երկրի տարածքային զարգացումը պետք է իրականացվի ոչ թե առանձին բնակավայրերի և ոլորտների չհամակարգված զարգացման, այլ տնտեսական, սոցիալական, բնապահպանական, ենթակառուցվածքային և քաղաքաշինական գործոնների փոխկապակցված հաշվառման միջոցով։ ՀՀ օրենսդրությամբ տարածական պլանավորումը դիտարկվում է որպես այնպիսի գործընթաց, որի միջոցով սահմանվում են տարաբնակեցման համակարգերի, տարածքների համաչափ զարգացման և նպատակային օգտագործման հիմնական ուղղություններն ու պայմանները։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է Հայաստանի տարածքային կառուցվածքի և զարգացման առանձնահատկությունների ուսումնասիրությունը։ Երկրի լեռնային ռելիեֆը, բնակավայրերի անհավասար տարածական բաշխվածությունը, տնտեսական գործունեության բարձր կենտրոնացվածությունը, ենթակառուցվածքների տարածքային անհամաչափությունները և տարբեր համայնքների սոցիալ-տնտեսական զարգացման մակարդակների տարբերությունները բարդացնում են միասնական և հավասարակշռված տարածական քաղաքականության իրականացումը։ Այս պայմաններում տարածական պլանավորումը պետք է նպաստի բնակչության, տնտեսական գործունեության, արտադրական ներուժի և ենթակառուցվածքների առավել արդյունավետ տարածքային կազմակերպմանը։ Աշխատանքում կարող է ուսումնասիրվել տարածական պլանավորման փաստաթղթերի գործող համակարգը։ ՀՀ-ում այն ներառում է ազգային մակարդակի տարաբնակեցման և տարածքային կազմակերպման գլխավոր նախագծերը, մարզային և միկրոռեգիոնալ մակարդակների տարածքային հատակագծման նախագծերը, համայնքների գլխավոր հատակագծերը և քաղաքաշինական գոտիավորման նախագծերը։ Օրենսդրությունը նախատեսում է նաև պատմամշակութային և բնապահպանական տարածքների, ինչպես նաև լանդշաֆտային, ռեկրեացիոն, արտադրական, տրանսպորտային, ինժեներական և սոցիալական ենթակառուցվածքների տարածքային կազմակերպման նախագծեր։ Այդ համակարգի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս գնահատելու պլանավորման տարբեր մակարդակների փոխկապակցվածությունը և դրանց միջև գործառույթների բաշխման արդյունավետությունը։ Հետազոտության առանցքային խնդիրներից մեկը կարող է լինել տարածական պլանավորման փաստաթղթերի ոչ լիարժեքության կամ դրանց արդիականացման անհրաժեշտության ուսումնասիրությունը։ Համայնքի գլխավոր հատակագիծը ռազմավարական բնույթի փաստաթուղթ է, որը սահմանում է տարածական զարգացման հիմնական ուղղությունները, հողերի օգտագործման ռեժիմները, կառուցապատման պահանջները և զարգացման առաջնահերթ, միջնաժամկետ ու հեռանկարային փուլերը։ Հետևաբար այդ փաստաթղթերի առկայությունն ու արդիականությունը կարևոր նախապայման են համայնքների զարգացման գործընթացը կանխատեսելի և համակարգված դարձնելու համար։ Առանձին հիմնախնդիր է տարածքային զարգացման անհամաչափությունը։ Հայաստանի տարածքում տնտեսական ակտիվությունը, աշխատատեղերը, բնակչության կենտրոնացումը և ծառայությունների հասանելիությունը տարբեր տարածքներում էապես տարբերվում են։ Տարածական պլանավորման արդյունավետ քաղաքականությունը պետք է ուղղված լինի այդ անհամաչափությունների մեղմմանը՝ խթանելով մարզային կենտրոնների և փոքր բնակավայրերի զարգացման ներուժը, բարելավելով տրանսպորտային հասանելիությունը և ստեղծելով տնտեսական գործունեության տարածքային նոր կենտրոններ։ Այս համատեքստում կարևոր է նաև միկրոռեգիոնալ պլանավորման կիրառումը, որը հնարավորություն է տալիս մեկից ավելի համայնքների փոխկապակցված խնդիրները դիտարկել միասնական տարածքային համակարգի շրջանակում։ ՀՀ օրենսդրությունը նախատեսում է մինչև 15,000 բնակիչ ունեցող համայնքների որոշ խմբերի համար համակցված տարածական պլանավորման փաստաթղթերի մշակման հնարավորություն, որտեղ կարող են միասնականորեն ներառվել միկրոռեգիոնալ տարածքային հատակագծման, գլխավոր հատակագծի և գոտիավորման պահանջները։ Հետազոտության մեկ այլ կարևոր ուղղություն է հողային ռեսուրսների արդյունավետ օգտագործումը։ Տարածական պլանավորման միջոցով անհրաժեշտ է հստակեցնել բնակելի, հասարակական, արտադրական, գյուղատնտեսական, բնապահպանական և ռեկրեացիոն նշանակության տարածքների փոխհարաբերությունները։ Հողերի ոչ նպատակային կամ չհամակարգված օգտագործումը կարող է հանգեցնել գյուղատնտեսական նշանակության հողերի կորստի, բնական լանդշաֆտների խախտման և քաղաքային տարածքների անկառավարելի ընդարձակման։ Հետևաբար տարածական պլանավորումը պետք է ապահովի հողօգտագործման և կառուցապատման փոխկապակցված կառավարում։ Մեծ նշանակություն ունի նաև տրանսպորտային և ինժեներական ենթակառուցվածքների տարածական կազմակերպումը։ Ճանապարհային ցանցի, հասարակական տրանսպորտի, ջրամատակարարման, ջրահեռացման, էներգետիկ համակարգերի և կապի ենթակառուցվածքների զարգացումը պետք է համապատասխանեցվի բնակավայրերի աճի և տնտեսական գործունեության տարածական հեռանկարներին։ Քաղաքաշինության կոմիտեի գործառույթների շրջանակում ընդգրկված են նաև տրանսպորտային և ինժեներական ենթակառուցվածքների զարգացման ծրագրերի հետ կապված քաղաքաշինական փաստաթղթերի համակարգման հարցերը, ինչը ընդգծում է այդ ոլորտների փոխկապակցվածությունը։ Աշխատանքը կարող է առանձնահատուկ ուշադրություն դարձնել բնապահպանական գործոնների ինտեգրմանը տարածական պլանավորման գործընթացում։ Հայաստանի համար կարևոր խնդիրներ են բնական լանդշաֆտների պահպանումը, էրոզիոն և սողանքային գործընթացների կառավարումը, ջրային ռեսուրսների պաշտպանությունը, բնական աղետների ռիսկերի նվազեցումը և բնակավայրերի կայուն զարգացումը։ Տարածքային որոշումների ընդունման ժամանակ բնական վտանգների քարտեզագրումը և տարածքների խոցելիության գնահատումը կարող են կանխել այնպիսի կառուցապատումը, որը հետագայում կստեղծի լրացուցիչ ռիսկեր բնակչության և ենթակառուցվածքների համար։ Կարևոր հիմնախնդիր է նաև պատմամշակութային ժառանգության և ժամանակակից քաղաքաշինական զարգացման համատեղումը։ Պատմական բնակավայրերի և հուշարձանների պահպանությունը պետք է իրականացվի այնպես, որ միաժամանակ հնարավոր լինի ապահովել տարածքների ժամանակակից սոցիալ-տնտեսական զարգացումը։ Տարածական պլանավորման փաստաթղթերի համակարգում դրա համար նախատեսված են նաև բնակավայրերի պատմամշակութային հիմնավորումների և պատմության ու մշակույթի անշարժ հուշարձանների պահպանության գոտիների նախագծերը։ Հետազոտության շրջանակում կարող է ուսումնասիրվել նաև բնակչության մասնակցության խնդիրը։ Տարածական պլանավորման արդյունավետությունը մեծապես կախված է նրանից, թե որքանով են պլանավորման գործընթացներում հաշվի առնվում բնակիչների, համայնքային կառույցների, մասնավոր հատվածի և այլ շահագրգիռ կողմերի կարիքները։ Հանրային քննարկումների և թափանցիկ որոշումների միջոցով հնարավոր է նվազեցնել տարածքային զարգացման վերաբերյալ հակասությունները և բարձրացնել ընդունվող որոշումների լեգիտիմությունն ու արդյունավետությունը։ Գործնական կարևորություն ունի նաև թվային տեխնոլոգիաների կիրառումը։ Աշխատանքը կարող է առաջարկել աշխարհագրական տեղեկատվական համակարգերի, թվային քարտեզագրման, տարածական տվյալների միասնական բազաների և մշտադիտարկման համակարգերի ավելի լայն կիրառում։ Դրանք հնարավորություն են տալիս համատեղ վերլուծել հողօգտագործման, բնակչության, ենթակառուցվածքների, բնապահպանական սահմանափակումների և տնտեսական գործունեության վերաբերյալ տվյալները և դրանց հիման վրա ավելի հիմնավորված տարածական որոշումներ ընդունել։ Տարածական պլանավորման փաստաթղթերի մշակման, փորձաքննության, համաձայնեցման և հաստատման ընթացակարգերը ՀՀ-ում կարգավորվում են կառավարության համապատասխան կարգավորմամբ, իսկ վերջին փոփոխություններով այդ համակարգում ներառվում են նաև համակցված տարածական պլանավորման փաստաթղթերը։ Հետազոտության արդյունքում կարող են առաջարկվել տարածական պլանավորման համակարգի կատարելագործման մի շարք ուղղություններ՝ փաստաթղթերի պարբերական թարմացում, ազգային-տարածքային-տեղական մակարդակների ավելի արդյունավետ համակարգում, միկրոռեգիոնալ պլանավորման ընդլայնում, տարածքային տվյալների թվայնացում, համայնքների մասնագիտական կարողությունների ուժեղացում, հանրային մասնակցության բարձրացում և տարածական պլանավորման կապի ամրապնդում տնտեսական ու ենթակառուցվածքային զարգացման ծրագրերի հետ։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը տարածական պլանավորումը դիտարկում է որպես Հայաստանի Հանրապետության երկարաժամկետ և հավասարակշռված զարգացման կարևոր գործիք։ Դրա արդյունավետ կազմակերպումը կարող է նպաստել բնակավայրերի համաչափ զարգացմանը, հողային ռեսուրսների ռացիոնալ օգտագործմանը, ենթակառուցվածքների արդյունավետ տեղաբաշխմանը, բնապահպանական և բնական աղետների ռիսկերի նվազեցմանը, պատմամշակութային ժառանգության պահպանմանը և բնակչության համար անվտանգ ու բարենպաստ կենսամիջավայրի ձևավորմանը։

Պատմություն

Այս փաստաթղթային հավաքածուն նվիրված է 1918 թվականի հոկտեմբերից դեկտեմբեր ամիսներին Վրաստանի և Հայաստանի կառավարությունների միջև ծագած հակամարտությանը վերաբերող արխիվային նյութերի համակարգված ներկայացմանը և վերլուծությանը։ Աշխատությունում ընդգրկված են պաշտոնական նամակագրություններ, դիվանագիտական գրագրություններ, կառավարության որոշումներ, ռազմական և վարչական հաղորդագրություններ, ինչպես նաև միջազգային միջնորդների և դիտորդների արձանագրություններ, որոնք լուսաբանում են տարածաշրջանային քաղաքական լարվածության պատճառներն ու զարգացումները Առաջին համաշխարհային պատերազմից հետո ձևավորված նոր քաղաքական իրականության համատեքստում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում սահմանային վեճերին, տարածքային վերահսկողության հարցերին, փախստականների շարժերին և անվտանգային իրավիճակի վատթարացման գործոններին, ինչպես նաև երկու պետությունների միջև բանակցային գործընթացների փորձերին։ Վերլուծվում են նաև արտաքին ուժերի ազդեցությունը հակամարտության դինամիկայի վրա և Հարավային Կովկասում նորաստեղծ պետականությունների հարաբերությունների ձևավորման բարդությունները։ Հավաքածուն կարևոր աղբյուր է տարածաշրջանային պատմության, դիվանագիտական հարաբերությունների և պետականության ձևավորման գործընթացների ուսումնասիրության համար՝ հնարավորություն տալով վերականգնել այդ շրջանի քաղաքական որոշումների ընդունման մեխանիզմներն ու դրանց հետևանքները։