Ընդհանուր երկրաբանություն

Political Science

Հրատարակությունը ներկայացնում է Ազգային ժողովի տասնվեցերորդ նիստի պաշտոնական արձանագրությունը՝ պահպանելով ժողովական քննարկումների և կառավարման գործընթացների վերաբերյալ գրավոր վկայությունը։ Նման արձանագրությունները կարևոր նյութ են 19-րդ դարի հայ համայնքային ինքնակառավարման, ազգային ներկայացուցչական հաստատությունների և հասարակական կյանքի պատմությունն ուսումնասիրելու համար։ Դրանցում արձանագրվում էին նիստի ընթացքը, օրակարգային հարցերը, մասնակիցների ելույթները, ներկայացված առաջարկությունները, քննարկումների արդյունքներն ու ընդունված որոշումները։ Ազգային ժողովի գործունեությունը կարևոր դեր ուներ համայնքի ներքին կազմակերպման, կրթական և մշակութային հաստատությունների կառավարման, եկեղեցական ու հասարակական խնդիրների քննարկման և ազգային կյանքի տարբեր ոլորտների կարգավորման գործում։ Այդ պատճառով յուրաքանչյուր նիստի փաստաթղթային վավերագրումը հնարավորություն է տալիս հետևելու ոչ միայն առանձին հարցերի քննարկմանը, այլև ազգային կառավարման համակարգի գործելակերպին, պատասխանատվության բաշխմանը և որոշումների կայացման սկզբունքներին։ Արձանագրությունը կարող է ծառայել որպես սկզբնաղբյուր՝ ուսումնասիրելու ժամանակաշրջանի հասարակական առաջնահերթությունները, համայնքային կառույցների փոխհարաբերությունները և հայ մտավորական ու հասարակական շրջանակների ներգրավվածությունը ազգային գործերում։ Փաստաթղթի պաշտոնական լեզուն և ձևակերպումները կարևոր են նաև հայ վարչական գրագրության ու քաղաքական բառապաշարի պատմության տեսանկյունից։ Այն արժեքավոր է պատմաբանների, հայագետների և 19-րդ դարի հայ ազգային հաստատությունների գործունեությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Literature

Սա գրականագիտական ուսումնասիրություն է, որը նվիրված է Իոսիվ Բրոդսկի-ի գեղարվեստական անհատականության առանձնահատկություններին, որտեղ վերլուծվում են նրա պոեզիայի գաղափարական, լեզվական և ոճական շերտերը, ինչպես նաև այն յուրահատուկ ստեղծագործական համակարգը, որի միջոցով ձևավորվում է նրա լիրիկական «ես»-ը, աշխատանքը ընդգծում է Բրոդսկու պոեզիայում ինտելեկտուալ խորության և փիլիսոփայական խորհրդածության համադրությունը, ժամանակի, տարածության և մարդկային գոյության թեմաների մշտական ներկայությունը, ինչպես նաև նրա լեզվի բարդ սինտաքսային կառուցվածքները և պատկերային մտածողության առանձնահատկությունները, միաժամանակ դիտարկվում է նրա ստեղծագործության կապը ռուսական դասական ավանդույթի և 20-րդ դարի մոդեռնիստական հոսանքների հետ, ինչպես նաև նրա ազդեցությունը համաշխարհային պոեզիայի զարգացման վրա։

Technology

Աշխատությունը նվիրված է տարբեր ոլորտներում իրականացվող տնտեսական գործունեության և ջրային ռեսուրսների վիճակի միջև փոխկապակցվածության ուսումնասիրությանը՝ առանձնահատուկ ուշադրություն դարձնելով ջրի որակի պահպանման և ջրամատակարարման արդյունավետ կառավարման խնդիրներին։ Հետազոտության շրջանակում քննության են առնվում արդյունաբերության, գյուղատնտեսության, հանքարդյունաբերության, էներգետիկայի, շինարարության, բնակավայրերի զարգացման և այլ տնտեսական գործունեության տեսակների ազդեցությունները մակերևութային ու ստորերկրյա ջրային ռեսուրսների վրա։ Վերլուծվում են արտադրական և կենցաղային կեղտաջրերի արտահոսքի, գյուղատնտեսական պարարտանյութերի ու բույսերի պաշտպանության միջոցների օգտագործման, հողերի էրոզիայի և տարբեր աղտոտիչների տարածման հետևանքով ջրային միջավայրում առաջացող փոփոխությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ջրի ֆիզիկական, քիմիական և կենսաբանական ցուցանիշների գնահատմանը, դրանց փոփոխության պատճառների բացահայտմանը և ջրի օգտագործման տարբեր նպատակների համար սահմանված որակական պահանջների ապահովմանը։ Քննության են առնվում նաև ջրառի ծավալների աճը, ջրային պաշարների ոչ հավասարաչափ օգտագործումը, ջրամատակարարման ցանցերում կորուստները և ենթակառուցվածքների տեխնիկական վիճակը՝ որպես ջրամատակարարման համակարգերի արդյունավետության վրա ազդող գործոններ։ Կարևորվում է ջրային ռեսուրսների համալիր կառավարումը, որի դեպքում տնտեսական զարգացման պահանջները համադրվում են բնապահպանական սահմանափակումների և բնակչությանը անվտանգ ու բավարար քանակությամբ ջուր ապահովելու անհրաժեշտության հետ։ Ուսումնասիրվում են ջրի մաքրման, վերօգտագործման, աղտոտման կանխարգելման, ջրախնայող տեխնոլոգիաների ներդրման և ջրամատակարարման համակարգերի արդիականացման հնարավորությունները։ Անդրադարձ է կատարվում նաև ջրային ռեսուրսների մշտադիտարկման, տվյալների հավաքագրման և կառավարչական որոշումների ընդունման համար անհրաժեշտ տեղեկատվական համակարգերի նշանակությանը։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է տնտեսական գործունեության հետևանքով առաջացող բնապահպանական ռիսկերի գնահատումը և դրանց նվազեցման համար իրավական, տնտեսական ու կազմակերպական մեխանիզմների կատարելագործումը։ Աշխատանքի արդյունքները կարող են կիրառվել ջրային քաղաքականության մշակման, ջրամատակարարման համակարգերի կառավարման բարելավման, աղտոտման կանխարգելման ծրագրերի իրականացման և ջրային ռեսուրսների երկարաժամկետ պահպանության ապահովման նպատակով՝ նպաստելով տնտեսական գործունեության ու շրջակա միջավայրի պահպանության միջև առավել հավասարակշռված հարաբերությունների ձևավորմանը։

Economics

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում միգրացիոն հոսքերի ձևավորման, զարգացման և դրանց տնտեսական հետևանքների քանակական գնահատման ուսումնասիրությանը։ Գրքում վերլուծվում են բնակչության տեղաշարժերի հիմնական ուղղությունները, միգրացիայի պատճառներն ու սոցիալ-տնտեսական գործոնները, ինչպես նաև դրանց ազդեցությունը աշխատաշուկայի, զբաղվածության, ժողովրդագրական իրավիճակի և երկրի տնտեսական զարգացման վրա։ Հեղինակը կիրառում է վիճակագրական և վերլուծական մեթոդներ՝ գնահատելու արտագաղթի, ներգաղթի և դրամական փոխանցումների ազդեցությունը տնտեսության տարբեր ոլորտների վրա։ Ուսումնասիրության մեջ քննարկվում են նաև միգրացիոն գործընթացների երկարաժամկետ հետևանքները՝ կապված մարդկային կապիտալի փոփոխության, աշխատուժի շարժունակության, ներդրումային միջավայրի և տնտեսական քաղաքականության ձևավորման հետ։ Աշխատությունը կարևոր նշանակություն ունի տնտեսագետների, ժողովրդագիրների, պետական կառավարման ոլորտի մասնագետների և հետազոտողների համար՝ առաջարկելով գիտական մոտեցումներ միգրացիոն գործընթացների գնահատման և դրանց արդյունավետ կառավարման հնարավորությունների վերաբերյալ։

Mathematics

Նյութը նվիրված է անիզոտրոպ երկշերտ շերտերի սեփական տատանումների ուսումնասիրությանը՝ շեշտադրելով կառուցվածքի մեխանիկական հատկությունների, երկրաչափական պարամետրերի և շերտերի փոխազդեցության ազդեցությունը տատանողական գործընթացների վրա։ Անիզոտրոպ նյութերում մեխանիկական հատկությունները կախված են դիտարկվող ուղղությունից, ուստի դրանց տատանողական վարքը զգալիորեն տարբերվում է իզոտրոպ նյութերի վարքից։ Երկշերտ կառուցվածքի դեպքում խնդիրը բարդանում է նաև նրանով, որ տարբեր շերտեր կարող են ունենալ տարբեր առաձգական բնութագրեր, խտություն, հաստություն և ուղղորդված մեխանիկական հատկություններ, իսկ դրանց միջև առաջացող կապը պայմանավորում է ամբողջ համակարգի ընդհանուր դինամիկան։ Սեփական տատանումների ուսումնասիրության հիմնական նպատակն է որոշել այն բնական հաճախականությունները և համապատասխան տատանման ձևերը, որոնք բնորոշ են տվյալ կառուցվածքին արտաքին պարբերական ուժի բացակայության պայմաններում։ Այսպիսի խնդիրները սովորաբար հանգեցնում են սահմանային արժեքի կամ սեփականարժեքային խնդրի ձևակերպման, որտեղ անհրաժեշտ է հաշվի առնել հավասարակշռության և շարժման հավասարումները, նյութի անիզոտրոպ առաձգական հատկությունները, շերտերի սահմանային պայմանները և կառուցվածքի եզրային ամրացման պայմանները։ Հատուկ նշանակություն ունի երկու շերտերի շփման կամ միացման պայմանների ճիշտ ձևակերպումը, քանի որ դրանց միջոցով որոշվում է, թե ինչպես է մեխանիկական էներգիան փոխանցվում մի շերտից մյուսը։ Ուսումնասիրությունը կարող է ներառել տատանումների հաճախականությունների կախվածության վերլուծություն շերտերի հաստությունից, նյութական պարամետրերից, անիզոտրոպիայի աստիճանից և կառուցվածքի երկրաչափական չափերից։ Կարևոր է նաև պարզել, թե ինչպես է յուրաքանչյուր շերտի մեխանիկական բնույթը ազդում ընդհանուր տատանման ձևի վրա և ինչ պայմաններում կարող են առաջանալ միմյանցից էապես տարբերվող տատանողական ռեժիմներ։ Տեսական վերլուծության համար կարող են կիրառվել մաթեմատիկական ֆիզիկայի, առաձգականության տեսության, սեփականարժեքային խնդիրների և ասիմպտոտիկ մեթոդների գործիքներ։ Հաշվարկային արդյունքները հնարավորություն են տալիս գնահատել կառուցվածքի դինամիկ կայունությունը և կանխատեսել դրա արձագանքը արտաքին տատանողական ազդեցություններին։ Նման ուսումնասիրությունները կարևոր են բազմաշերտ թիթեղային և շերտավոր կոնստրուկցիաների նախագծման համար, հատկապես այն դեպքերում, երբ անհրաժեշտ է հաշվի առնել նյութերի ուղղորդված հատկությունները և խուսափել անցանկալի ռեզոնանսային երևույթներից։ Սեփական հաճախականությունների իմացությունը կարող է օգտագործվել նաև թրթռումների նվազեցման, կառուցվածքային հուսալիության բարձրացման և նյութերի ու երկրաչափական պարամետրերի օպտիմալ ընտրության նպատակով։ Ընդհանուր առմամբ, թեման ուսումնասիրում է անիզոտրոպ երկշերտ շերտերի բարդ տատանողական վարքը՝ համադրելով նյութի անիզոտրոպ հատկությունները, շերտերի փոխազդեցությունը և կառուցվածքի սահմանային պայմանները, ինչի արդյունքում հնարավոր է ստանալ համակարգի բնական հաճախականությունների և տատանման ձևերի առավել ամբողջական նկարագրություն։

Linguistics

Աշխատությունը հայոց լեզվի քերականական կառուցվածքը ներկայացնող ուսումնական ձեռնարկ է, որի նպատակն է ընթերցողին ծանոթացնել լեզվի հիմնական կանոններին և խոսքի ճիշտ կազմության սկզբունքներին։ Վերնագիրը հուշում է, որ գիրքը նախատեսված է քերականական գիտելիքների համակարգված յուրացման և լեզվական հմտությունների զարգացման համար։ Նման բնույթի ձեռնարկներում սովորաբար ուսումնասիրվում են խոսքի մասերը, բառերի կազմությունն ու ձևափոխությունը, գոյականի հոլովումը, բայի խոնարհումը, դերանունների, ածականների և մակբայների գործածությունը, ինչպես նաև նախադասության կառուցվածքն ու շարադասության կանոնները։ Կարևոր տեղ կարող են զբաղեցնել ուղղագրական և կետադրական սկզբունքները, բառերի ճիշտ գործածությունը, քերականական ձևերի տարբերակումը և գրավոր ու բանավոր խոսքի մշակույթի զարգացումը։ Ձեռնարկը կարող էր ծառայել որպես ուսումնական նյութ հայերեն սովորողների, աշակերտների և լեզվի կանոններն ավելի խորությամբ ուսումնասիրել ցանկացողների համար։ Այն հետաքրքրություն է ներկայացնում հայերենի քերականության դասավանդման պատմության տեսանկյունից՝ ցույց տալով, թե ինչպես էին 19-րդ դարում համակարգվում և փոխանցվում լեզվաբանական գիտելիքները։ Աշխատությունը նաև արժեքավոր նյութ է հայերեն քերականական տերմինաբանության, լեզվի ուսուցման մեթոդների և ազգային կրթական գրականության զարգացման ուսումնասիրության համար։