Ախուրյան գետի ջրահավաք ավազանի երկրաբնապահպանական գնահատում (արևելյան տարածք)

Հոգեբանություն

Այս ուսումնասիրությունը վերաբերում է ազգային ինքնության ձևավորման հոգեբանական մեխանիզմներին՝ կենտրոնանալով տարածքային բաղադրիչի դերի վրա հայաստանաբնակ և սփյուռքահայ երիտասարդների ինքնընկալման մեջ։ Նյութում վերլուծվում է, թե ինչպես է տարածքը՝ որպես հայրենիքի, պատմական հիշողության և մշակութային պատկանելության խորհրդանիշ, ազդում ինքնության կառուցվածքի վրա և ինչպիսի տարբերություններ են առաջանում տարբեր սոցիալական միջավայրերում ձևավորված երիտասարդական խմբերի միջև։ Հայաստանաբնակ երիտասարդների դեպքում տարածքային ինքնությունը հաճախ հիմնվում է անմիջական կենսափորձի, սոցիալական միջավայրի և պետական ինստիտուտների հետ ամենօրյա փոխազդեցության վրա, մինչդեռ սփյուռքահայ երիտասարդների մոտ այն ավելի հաճախ կրում է խորհրդանշական և վերարտադրված բնույթ՝ ձևավորվելով ընտանիքային պատմությունների, համայնքային կառույցների և մշակութային հիշողության միջոցով։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում նաև հուզական կապի, պատկանելության զգացման և պատմական հիշողության ազդեցությանը ինքնության կառուցման գործընթացում, ինչպես նաև այն, թե ինչպես են գլոբալիզացիայի պայմաններում ձևավորվում բազմաշերտ և երբեմն հակասական ինքնություններ։ Աշխատությունը նաև ընդգծում է, որ տարածքային բաղադրիչը ոչ միայն աշխարհագրական, այլ նաև հոգեբանական և մշակութային կատեգորիա է, որը շարունակաբար վերաիմաստավորվում է սոցիալական փորձի և հաղորդակցության միջոցով։

Փիլիսոփայություն

Աշխատությունը նվիրված է գիտության փիլիսոփայության առանցքային խնդիրներից մեկի՝ դեմարկացիայի հիմնախնդրի ժամանակակից հայեցակարգերի իմացաբանական վերլուծությանը։ Հեղինակը ուսումնասիրում է գիտական և ոչ գիտական գիտելիքների սահմանազատման չափանիշները, դրանց ձևավորման պատմական նախադրյալները և արդի տեսական մոտեցումները՝ անդրադառնալով գիտական ճանաչողության բնույթին, մեթոդաբանությանը և զարգացման օրինաչափություններին։ Քննարկվում են գիտականության չափանիշների վերաբերյալ տարբեր փիլիսոփայական դպրոցների տեսակետները, վերլուծվում են ստուգելիության, հերքելիության, հիմնավորվածության, ռացիոնալության և գիտական բացատրության սկզբունքները՝ գնահատելով դրանց նշանակությունը գիտելիքի արժևորման և դասակարգման գործընթացում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ժամանակակից գիտության զարգացման պայմաններում դեմարկացիայի խնդրի նոր մեկնաբանություններին, միջգիտակարգային հետազոտությունների ազդեցությանը և գիտական ճանաչողության սահմանների վերաիմաստավորմանը։ Հետազոտությունը համադրում է դասական և ժամանակակից տեսությունները՝ բացահայտելով դրանց ուժեղ և թույլ կողմերը, ինչպես նաև դրանց կիրառական նշանակությունը գիտական հետազոտությունների գնահատման և գիտության մեթոդաբանական հիմքերի ձևավորման տեսանկյունից։ Աշխատությունը նախատեսված է փիլիսոփաների, գիտության մեթոդաբանությամբ զբաղվող հետազոտողների, դասախոսների, ասպիրանտների, ուսանողների և գիտական ճանաչողության տեսական հիմնախնդիրներով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Այլ առարկաներ

Այս աշխատանքը նվիրված է կանաչ պարարտացման և հանքային պարարտանյութերի էկոլոգիատնտեսական արդյունավետության գնահատմանը աշնանացան ցորենի ցանքերում՝ Իրանի Իսլամական Հանրապետության Խուզիստան նահանգի ոռոգելի հողերի պայմաններում, դիտարկելով հողային բերրիության պահպանման, բերքատվության բարձրացման և ագրոէկոհամակարգերի կայուն զարգացման խնդիրները։ Հետազոտության շրջանակում վերլուծվում են տարբեր պարարտացման համակարգերի ազդեցությունները ցորենի աճի, զարգացման փուլերի, կենսաբանական արտադրողականության և հացահատիկի որակական ցուցանիշների վրա՝ ընդգծելով կանաչ պարարտացման (սիդերացիա) դերը որպես հողի օրգանական նյութերի ավելացման, կառուցվածքի բարելավման և միկրոբիոլոգիական ակտիվության խթանման միջոց։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հանքային պարարտանյութերի՝ ազոտական, ֆոսֆորական և կալիումական միացությունների կիրառման արդյունավետությանը, դրանց դոզավորման և կիրառման ժամանակացույցի օպտիմալացմանը՝ ոռոգելի պայմաններում առավել բարձր բերքատվություն ապահովելու նպատակով։ Վերլուծվում է նաև երկու համակարգերի համակցված կիրառման հնարավորությունը, որտեղ կանաչ պարարտացումը հանդես է գալիս որպես հողը վերականգնող և օրգանական նյութերով հարստացնող գործոն, իսկ հանքային պարարտանյութերը՝ որպես արագ ազդեցություն ապահովող սննդանյութերի աղբյուր։

Տնտեսագիտություն

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության ապահովագրական շուկայի ձևավորման, ներկա վիճակի և զարգացման հեռանկարների ուսումնասիրությանը՝ ընդգծելով դրա նշանակությունը ֆինանսական համակարգի կայունության և տնտեսական աճի ապահովման գործում։ Վերլուծվում են ապահովագրական ծառայությունների շուկայի կառուցվածքը, մասնակիցների գործունեության առանձնահատկությունները, ապահովագրական արտադրանքների զարգացման միտումները և ոլորտի կարգավորման մեխանիզմները։ Աշխատության մեջ ուսումնասիրվում են ապահովագրության պահանջարկի վրա ազդող տնտեսական, սոցիալական և իրավական գործոնները, ինչպես նաև բացահայտվում են շուկայի զարգացման հիմնական խոչընդոտներն ու խնդիրները։ Քննարկվում են ապահովագրական մշակույթի ձևավորման, բնակչության և կազմակերպությունների ապահովագրական ծառայություններից օգտվելու ակտիվության բարձրացման, թվային տեխնոլոգիաների կիրառման և միջազգային փորձի ներդրման հնարավորությունները։ Հետազոտության շրջանակում ներկայացվում են ոլորտի կատարելագործմանն ուղղված մոտեցումներ և առաջարկություններ, որոնք կարող են նպաստել Հայաստանի ապահովագրական շուկայի մրցունակության բարձրացմանը, ծառայությունների բազմազանեցմանը և ֆինանսական անվտանգության համակարգի ամրապնդմանը։

Lեզվաբանություն

Այս գիտական աշխատանքը նվիրված է ֆրանսերենից հայերեն լեզու անցած բառերի ուսումնասիրությանը՝ դրանց ծագման, իմաստային զարգացման, հնչյունական ու ձևաբանական հարմարեցման և հայերենում գործածության առանձնահատկությունների վերլուծությամբ։ Աշխատության շրջանակում ուսումնասիրվում է ֆրանսերենի ազդեցությունը հայերենի բառապաշարի ձևավորման և հարստացման գործընթացում՝ հաշվի առնելով պատմական, մշակութային, հասարակական և քաղաքական այն պայմանները, որոնց արդյունքում ֆրանսերեն բառերն ու արտահայտությունները ներթափանցել են հայերեն։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում փոխառությունների յուրացման գործընթացին, որի ընթացքում օտարալեզու բառերը հարմարվում են հայերենի հնչյունական, ուղղագրական, ձևաբանական և իմաստային համակարգերին։ Ուսումնասիրության մեջ կարող են դասակարգվել ֆրանսերենից փոխառված բառերը՝ ըստ թեմատիկ և իմաստային խմբերի՝ հասարակական ու քաղաքական կյանք, մշակույթ և արվեստ, կենցաղ, նորաձևություն, խոհանոց, գիտություն և տեխնիկա, մասնագիտություններ ու առօրյա խոսք։ Քննության են առնվում նաև այն բառերի իմաստային փոփոխությունները, որոնք հայերենում ձեռք են բերել նոր կամ լրացուցիչ նշանակություններ՝ տարբերվելով սկզբնաղբյուր լեզվի համապատասխան միավորներից։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ փոխառությունների տարածման աղբյուրներին, դրանց գրական և խոսակցական գործածությանը, ինչպես նաև տարբեր ժամանակաշրջաններում դրանց նկատմամբ լեզվական վերաբերմունքի փոփոխությանը։ Կարևորվում է նաև հայերենի բառապաշարի զարգացման վրա ֆրանսերեն փոխառությունների ազդեցության գնահատումը և օտար բառերի ու հայերեն համարժեքների գործածության հարաբերակցության ուսումնասիրությունը։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու հայերենի և ֆրանսերենի երկարատև լեզվամշակութային շփումների հետևանքով ձևավորված բառապաշարային շերտը և հասկանալու փոխառությունների դերը հայերենի բառապաշարի հարստացման գործընթացում։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել հայագետների, լեզվաբանների, բառարանագիրների, թարգմանիչների, բանասերների, լեզվի պատմությամբ զբաղվող հետազոտողների, ուսանողների և հայերենի բառապաշարի ու լեզվական փոխազդեցությունների ուսումնասիրությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Այլ առարկաներ

Այս աշխատությունը ուսումնասիրում է ատելության հիման վրա կատարվող հանցագործությունների սոցիալական, հոգեբանական և իրավական մեխանիզմները՝ ցույց տալով, թե ինչպես կարող են նախապաշարմունքները, խմբային թշնամանքը և մանիպուլյատիվ քաղաքական կամ մեդիա ազդեցությունները վերածվել իրական բռնության գործողությունների։ Գրքում վերլուծվում են այն պայմանները, որոնց դեպքում անհատական բացասական վերաբերմունքը վերաճում է կազմակերպված հանցավոր վարքի, ինչպես նաև հասարակության տարբեր կառույցների՝ իրավապահ մարմինների, կրթական համակարգի և հանրային դիսկուրսի դերակատարությունը նման երևույթների կանխարգելման կամ, հակառակը, խորացման գործում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում ատելության խոսքի տարածման մեխանիզմներին, խմբային ինքնության բախումներին և սոցիալական լարվածության աճին, որոնք կարող են ստեղծել միջավայր, որտեղ բռնությունը ընկալվում է որպես «արդարացված» գործողություն։