ԱՆՏԻՊ

Բժշկություն

Բրոնխիալ ասթման երեխաների մոտ հանդիսանում է շնչառական համակարգի քրոնիկական հիվանդություն, որի հիմնական առանձնահատկությունն է բրոնխների հիպերռեակտիվությունը և կրկնվող շնչահեղձության նոպաները, որոնք առաջանում են տարբեր արտաքին (ալերգեններ՝ փոշի, ծաղկափոշի, սննդային կամ դեղորայքային նյութեր, վիրուսներ) և ներքին (գենետիկ նախատրամադրվածություն, իմունային համակարգի առանձնահատկություններ, շնչուղիների վարակներ) գործոնների ազդեցությամբ, ինչի արդյունքում զարգանում է բրոնխների սպազմ, լորձաթաղանթի այտուց և խորխի ավելացում՝ դժվարացնելով օդի անցումը և առաջացնելով արտաշնչական շնչահեղձություն։ Երեխաների շրջանում այս հիվանդությունը առանձնապես հաճախ է հանդիպում, հատկապես քաղաքային բնակավայրերում, ինչպիսիք են Երևանը, ինչը պայմանավորված է նաև օդի աղտոտվածությամբ, կենցաղային ալերգենների բարձր կոնցենտրացիայով և վարակային գործոնների հաճախակի ազդեցությամբ։ Հիվանդության կլինիկական պատկերը սովորաբար սկսվում է վաղ տարիքում՝ 1-7 տարեկանների շրջանում, երբ նկատվում են ալերգիկ ռինիտի նշաններ, նոպայաձև հազ կամ շնչառության թեթև դժվարացում, իսկ նոպայի ժամանակ երեխայի մոտ զարգանում է արտահայտված արտաշնչական հևոց, սուլող շնչառություն, երկար արտաշնչում, հաճախ նաև վախի զգացում, անհանգստություն և մարմնի հարկադիր դիրք, իսկ ծանր դեպքերում կարող է առաջանալ ցիանոզ, թթվածնային քաղց և շնչառական անբավարարություն։ Հիվանդության ընթացքը կարող է լինել տարբեր՝ թեթև, միջին կամ ծանր, և ժամանակի ընթացքում որոշ երեխաների մոտ նվազում է, իսկ մյուսների մոտ պահպանվում կամ սրվում է, հատկապես եթե չկանխարգելվեն ալերգենների հետ շփումները կամ չիրականացվի համապատասխան բուժում, որը ներառում է ինչպես նոպայի արագ դադարեցում բրոնխալայնիչ միջոցներով, այնպես էլ երկարաժամկետ վերահսկող բուժում՝ բորբոքման նվազեցման և նոր նոպաների կանխման նպատակով։ Բացի այդ, երեխաների մոտ հաճախ նկատվում է բազմապատճառային սենսիբիլիզացիա, այսինքն՝ միաժամանակ մի քանի ալերգենների նկատմամբ գերզգայնություն, ինչը բարդացնում է հիվանդության կառավարումը և պահանջում է անհատական մոտեցում յուրաքանչյուր երեխայի դեպքում, ներառյալ ալերգենի հայտնաբերումն ու հնարավորինս դրա բացառումը, ինչպես նաև պարբերական բժշկական հսկողություն մանկաբույժի և թոքաբանի կողմից։

Կենսաբանություն

Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է փորձարարական պայմաններում սպիտակ առնետների օրգանիզմում վագոտոմիայի և սոլարեկտոմիայի ազդեցության ուսումնասիրությանը՝ հատուկ ուշադրություն դարձնելով լյարդի քրոմատինի ֆոսֆոլիպիդային կազմի փոփոխություններին և միտոքոնդրիալ ֆրակցիայում ու արյան մեջ ազատ ռադիկալային օքսիդացման գործընթացների ինտենսիվությանը։ Ներկայացվում են նյարդային կարգավորման խախտումների հետևանքով բջջային թաղանթների լիպիդային կառուցվածքում, օքսիդատիվ սթրեսի ցուցանիշներում և էներգետիկ նյութափոխանակության մեջ տեղի ունեցող կենսաքիմիական փոփոխությունները, ինչպես նաև վերլուծվում են դրանց փոխկապակցվածությունն ու հնարավոր ֆիզիոլոգիական մեխանիզմները։ Աշխատությունն ընդգրկում է փորձարարական հետազոտությունների մեթոդաբանությունը, ստացված արդյունքների վիճակագրական գնահատումը և դրանց գիտական մեկնաբանությունը՝ նպաստելով ինքնավար նյարդային համակարգի, լիպիդային նյութափոխանակության և ազատ ռադիկալային գործընթացների վերաբերյալ պատկերացումների խորացմանը։ Գիրքը նախատեսված է ֆիզիոլոգների, կենսաքիմիկոսների, բժշկական և կենսաբանական գիտությունների հետազոտողների, ասպիրանտների, ուսանողների և փորձարարական բժշկությամբ հետաքրքրվող մասնագետների համար։

Մաթեմատիկա

Աշխատությունը նվիրված է անհամասեռ միջավայրերի տեղային հատկությունների օպտիկական մեթոդներով ուսումնասիրությանը՝ բացահայտելով դրանց կառուցվածքային և ֆիզիկական առանձնահատկությունները։ Վերլուծվում են լույսի տարածման, կլանման, բեկման և ցրման գործընթացները տարբեր կառուցվածք ունեցող միջավայրերում, ինչպես նաև դրանց կապը նյութի տեղային հատկությունների հետ։ Աշխատության մեջ ներկայացվում են օպտիկական չափումների և փորձարարական հետազոտությունների մեթոդները, տվյալների մշակման մոտեցումները և մոդելավորման սկզբունքները, որոնք հնարավորություն են տալիս գնահատել նյութերի միկրոկառուցվածքը, անհամասեռությունների բնույթը և դրանց ազդեցությունը օպտիկական բնութագրերի վրա։ Քննարկվում են հետազոտության արդյունքների կիրառական նշանակությունը նյութագիտության, ֆիզիկայի, օպտոէլեկտրոնիկայի և ժամանակակից չափիչ տեխնոլոգիաների զարգացման համատեքստում։ Հետազոտությունը հետաքրքրություն է ներկայացնում ֆիզիկոսների, նյութագետների, օպտիկայի ոլորտի մասնագետների և գիտահետազոտական գործունեությամբ զբաղվող ընթերցողների համար։

Այլ առարկաներ

Ուսումնասիրությունը նվիրված է մանկատներում և խնամքի կենտրոններում գրադարանավարի գործունեության կազմակերպման առանձնահատկություններին՝ կրթության առանձնահատուկ պայմանների կարիք ունեցող անձանց հետ աշխատանքի համատեքստում։ Աշխատության կենտրոնում գրադարանի և գրադարանավարի դերն է կրթական, մշակութային և սոցիալական միջավայրի ձևավորման գործում, որտեղ յուրաքանչյուր ընթերցողի համար անհրաժեշտ է ապահովել տեղեկատվության, գրականության և մշակութային ռեսուրսների հասանելիություն։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում են հատուկ կարիքներ ունեցող երեխաների և այլ շահառուների հետ հաղորդակցման, ընթերցանության խթանման, գրական նյութերի ընտրության և գրադարանային ծառայությունների հարմարեցման մեթոդները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում մատչելի և ներառական գրադարանային միջավայրի ստեղծմանը, ընթերցողի անհատական հնարավորությունների ու հետաքրքրությունների հաշվառմանը և համապատասխան տեղեկատվական ռեսուրսների ընտրությանը։ Աշխատության մեջ գրադարանավարի գործունեությունը դիտարկվում է նաև որպես սոցիալականացմանը, ինքնարտահայտմանը, հաղորդակցական կարողությունների զարգացմանը և մշակութային մասնակցությանը նպաստող գործընթաց։ Կարևորվում են մանկատների և խնամքի կենտրոնների մասնագետների, մանկավարժների, հոգեբանների և գրադարանավարների համագործակցության հնարավորությունները, քանի որ բազմամասնագիտական մոտեցումը կարող է նպաստել ծառայությունների առավել արդյունավետ կազմակերպմանը։ Ուսումնասիրությունը կարող է ներառել նաև գրքի և ընթերցանության միջոցով ճանաչողական, ստեղծագործական և սոցիալ-հուզական հմտությունների զարգացմանն ուղղված միջոցառումների կազմակերպման սկզբունքներ։ Ներկայացված մոտեցումները կարևոր են գրադարանային ծառայությունների ներառականության բարձրացման և ԿԱՊԿՈՒ անձանց համար հավասար մշակութային ու տեղեկատվական հնարավորությունների ապահովման տեսանկյունից։ Գիրքը կարող է օգտակար լինել գրադարանավարներին, հատուկ մանկավարժներին, սոցիալական աշխատողներին, մանկատների և խնամքի կենտրոնների մասնագետներին, ուսուցիչներին, հոգեբաններին, ինչպես նաև գրադարանագիտության և հատուկ կրթության ոլորտների ուսանողներին ու հետազոտողներին։

Այլ առարկաներ

Այս հրատարակությունը ներկայացնում է պատանիների համար նախատեսված նոր գրքերի տեղեկատվական ընտրանի, որը նպատակ ունի օգնել երիտասարդ ընթերցողներին կողմնորոշվել ժամանակակից գրականության բազմազան դաշտում և գտնել իրենց հետաքրքրություններին համապատասխան ընթերցանություն։ Ցանկում ընդգրկված են տարբեր ժանրերի ստեղծագործություններ՝ արկածային և ֆանտաստիկ պատմություններ, գիտահանրամատչելի գրքեր, սոցիալ-հոգեբանական վեպեր, ինչպես նաև կրթական և ճանաչողական բնույթի հրատարակություններ, որոնք նպաստում են պատանեկան մտածողության, երևակայության և արժեքային համակարգի ձևավորմանը։ Նյութը առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձնում այն գրքերին, որոնք զարգացնում են քննադատական մտածողությունը, ստեղծագործական մոտեցումը և գիտելիքի նկատմամբ հետաքրքրությունը՝ միաժամանակ աջակցելով ընթերցանության մշակույթի ձևավորմանը։ Տեղեկատվական ցանկը նաև ընդգծում է ժամանակակից մանկապատանեկան գրականության դերը անձի սոցիալականացման, ինքնաճանաչման և աշխարհընկալման ընդլայնման գործընթացներում՝ ներկայացնելով գրքեր, որոնք կարող են դառնալ ոգեշնչման աղբյուր և կրթական ուղեցույց պատանիների համար։

Գրականություն

Գիրքը նվիրված է ժամանակի գաղափարի և դրա գեղարվեստական իմաստավորման ուսումնասիրությանը Մարսել Պրուստի վիպական ստեղծագործության մեջ՝ բացահայտելով ժամանակի ընկալման, հիշողության, անցյալի վերապրման և մարդկային ինքնության ձևավորման փոխկապակցվածությունը։ Աշխատության կենտրոնում ժամանակը ներկայացվում է ոչ միայն որպես իրադարձությունների հաջորդականություն, այլև որպես մարդու ներաշխարհում ապրող, փոփոխվող և վերաիմաստավորվող փորձառություն։ Հեղինակը վերլուծում է, թե ինչպես է անցյալը վերականգնվում հիշողության միջոցով, ինչպես են պատահական զգայական ազդակները՝ հոտը, համը, ձայնը կամ տեսողական տպավորությունը, կարողանում արթնացնել վաղուց մոռացված ապրումներ և միավորել ներկան անցյալի հետ։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում հիշողության տարբեր ձևերի, ժամանակի սուբյեկտիվ ընկալման, կորստի և վերականգնման, փոփոխության ու անցողիկության թեմաներին։ Գրքում ուսումնասիրվում է նաև այն, թե ինչպես է ժամանակի ընթացքը փոխակերպում մարդու հարաբերությունները, սոցիալական միջավայրը, արժեքները և սեփական անձի մասին պատկերացումները։ Պրուստյան վիպական աշխարհի շրջանակում ժամանակը հանդես է գալիս միաժամանակ որպես կորստի պատճառ և գեղարվեստական վերականգնման հնարավորություն․ անցողիկ կյանքի փորձառությունները գրական ստեղծագործության միջոցով կարող են վերածվել պահպանվող և նոր իմաստ ձեռք բերող հիշողության։ Աշխատության մեջ դիտարկվում են նաև պատմողական կառուցվածքի, ժամանակային հաջորդականության խախտման, ներքին մենախոսության և հոգեբանական նկարագրության այն առանձնահատկությունները, որոնց միջոցով հեղինակը փոխանցում է ժամանակի բարդ և ոչ գծային բնույթը։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս Պրուստի գրականությունը դիտարկել ոչ միայն որպես անհատի հիշողության և ներաշխարհի նկարագրություն, այլև որպես ժամանակի, արվեստի և մարդկային գոյության փոխհարաբերությունների փիլիսոփայական ուսումնասիրություն։ Գիրքը կարող է հետաքրքրել գրականագետներին, փիլիսոփաներին, ֆրանսիական գրականության մասնագետներին, մշակութաբաններին, ուսանողներին և ժամանակակից եվրոպական վեպի տեսական ու գեղագիտական խնդիրներով հետաքրքրվող ընթերցողներին։