Բանավեճի տեսություն և արվեստ. փիլիսոփայական քննախոսություն

Գեղարվեստական հայ․

«Ամանեջ» Պարույր Սևակի գրական մեծ գործերից մեկն է, որը իր խոր ու խորհրդավոր իմաստով սերտորեն կապված է հեղինակի ստեղծագործական աշխարհընկալման հետ։ Սա այնպիսի բանաստեղծություն է, որն արտացոլում է Սևակի խորը բանաստեղծական մտածողությունը և ներքին էսթետիկական աշխարհի մշտական որոնումը։ «Ամանեջ»-ը նշանակում է ինչ-որ բան, որը գալիս է, ավարտվում կամ հասնում է իր գագաթնակետին, և այսինքն՝ այն պահը կամ հանգրվանը, որտեղ մի տեսակ նոր սկիզբ է գալիս, նոր ճանաչում է հայտնվում, սակայն ի՞նչ կլինի հետո։ Սևակը այս ստեղծագործությունում հաճախ անցկացնում է թեմաներ, որոնք կապված են գոյության հետ՝ անցյալ, ներկա և ապագա, ինչպես նաև մարդկային կյանքը՝ դրա մշտական փոփոխականությունն ու իրադարձությունների հոսքը։ Ամանեջի մեջ արտահայտվում է նաև ստեղծագործական ու գեղագիտական թեմաներ՝ որտեղ պատկերներն ու խորհրդավոր տողերը մեկընդմիշտ ներխուժում են ընթերցողի մեջ՝ սկսելով հղման ժամանակը և տեղը, որոնք հիմնված են անհատական ըմբռնումների վրա։ Պատմությունը չունի բացահայտ լուծում՝ այն մի գործընթաց է, որը ծավալվում է բանաստեղծի ներաշխարհում, ուստի «Ամանեջ»-ը կարելի է դիտել որպես փիլիսոփայական ստեղծագործություն, որը ընթերցողին առաջարկում է պարսկական խորհրդանիշներ՝ կապված մարդու մտքերով ու գաղափարներով, և հնարավորություն է տալիս հասկանալու ոչ միայն մարդու մասին, այլ նաև նրա կողմից փնտրած ամբողջականության մասին։ Սևակն այս ստեղծագործությունում միաժամանակ կարևորվում է ինքնության հարցը, ներքին պայքարը ու մարդու տեղը աշխարհում։ Հենց այդ պատճառով «Ամանեջ»-ը ոչ միայն գեղագիտական արվեստի գործ է, այլ նաև հոգեբանական մի աշխատանք՝ մարդկային գոյության մասին մի շարք հարցեր առաջադրելով, որոնք բազմիցս կարող են վերադառնալ ընթերցողի մտքում։ Այս ստեղծագործությունը ներառում է Սևակի դարաշրջանային փիլիսոփայությունը, ինչը տեսանելի է տարբեր խորհրդանշական պատկերներում և ինքնահարցումներում՝ մարդուն դարձնելով մի զվարճալի ու միևնույն ժամանակ խոր ապրումների մեջ դնող բարոյական կամ ճանաչողական ճանապարհորդություն։ Հրատարակիչ - Մագաղաթ Հրատ. տարեթիվ - 2018 ISBN - 978-9939-9187-4-7

Արտասահմանյան գրականություն

«Ընթերցողը» (Բերնհարդ Շլինկ) գրքում ներկայացվում է 1950-ականների Գերմանիայի մի ցավոտ և մութ հատված՝ պատերազմական հանցագործությունների, մեղքի և պատասխանատվության թեմաներով։ Գիրքը պատմվում է երիտասարդ Մայքելի տեսանկյունից, ով 15 տարեկան է, երբ հանդիպում է Հաննա Շմիդտին՝ ավելի մեծ տարիքի մի կնոջ, և նրանց միջև սկսվում է գաղտնի սիրավեպ։ Հաննան կիսով չափ առեղծվածային է, և Մայքելը նրա կյանքում մեծ ազդեցություն է ունենում, սակայն ժամանակի ընթացքում նա հասկանում է, որ Հաննան ունի գաղտնիք և անցյալ, որը նա չի բացահայտում։ Ապա Մայքելը հանդիպում է Հաննային դատարանի ժամանակ՝ երբ նա մեղադրվում է նացիստական հանցանքներում՝ որպես մի բանավաճառ։ Գիրքը բարձրացնում է հարցեր՝ արդյո՞ք մարդը կարող է արդարանալ իր գործողություններով, երբ պարզապես «կատարում էր հրամաններ», և ինչպե՞ս պետք է հասարակությունը վերաբերվի անցյալում կատարված հանցանքներին։ Շլինկը ցույց է տալիս նաև, որ մեղքը և պատիժը չեն սահմանափակվում միայն օրենքով, այլ նաև մարդու ներքին հոգով և հիշողությամբ։ «Ընթերցողը» հուզիչ է նաև Մայքելի անձնական պատմությամբ՝ նրա սիրո, հիասթափության և մեղքի բեռի հետ պայքարով։ Գիրքը նաև խոսում է կրթության և գրագիտության կարևորության մասին՝ երբեմն խիստ վճռական և ճակատագրական։ Շլինկի ոճը պարզ է, բայց խորը, և ընթերցողը ստիպված է հարցնել՝ ինչ է արդարությունը, ինչ է պատասխանատվությունը և ինչ է իրական սերը։ Այս վեպը հարմար է նրանց համար, ովքեր հետաքրքրված են պատմական թեմաներով, մարդու հոգեբանությամբ և բարոյական հարցերով։ Հրատարակիչ - Զանգակ Հրատ. տարեթիվ - 2019 ISBN - 978-9939-68-053-8

Կենսագրություն

«Իմ կյանքը. Իմ նվաճումները» Հենրի Ֆորդի ինքնակենսագրական աշխատությունն է, որտեղ համաշխարհային հայտնի գործարարն ու Ford Motor Company-ի հիմնադիրն անկեղծորեն պատմում է իր կյանքի, բիզնեսի և հաջողության մասին։ Գիրքը ներկայացնում է Ֆորդի վաղ շրջանի դժվարությունները, երբ նա փորձում էր գտնել իր ուղին՝ սկսած տաղանդավոր, բայց պարզ երկաթագործից մինչև ավտոմոբիլների ոլորտի առաջատար։ Ֆորդը նկարագրում է այն խոչընդոտները, որոնց նա հանդիպել է ավտոմոբիլների զանգվածային արտադրության և "Model T" մեքենայի ստեղծման ժամանակ, և թե ինչպես նա կարողացավ մերժել ավանդական բիզնես մոտեցումները՝ սահմանելով նոր ուղիներ։ Նա անդրադառնում է «սերիական արտադրություն» համակարգի ստեղծմանը՝ որը հեղափոխեց ավտոմոբիլային արդյունաբերությունը և հնարավորություն տվեց մեքենաները դարձնել ավելի մատչելի և հասանելի մեծ թվով մարդկանց։ Ֆորդի մոտեցումը աշխատողի բարեկեցության հարցում նույնպես նորարարական էր՝ նա առաջիններից էր, ով բարձրացրեց աշխատավարձերը և կրճատեց աշխատանքային ժամը, համոզված լինելով, որ այսպիսի քաղաքականությունը կբերի նաև մեծ արտադրողականության։ Գիրքը ոչ միայն բիզնեսի պատմություն է, այլ նաև ցույց է տալիս, թե ինչպես հասնել հաջողության՝ համառության, մտքի ճկունության և աշխատանքի արդարության միջոցով։ Այս աշխատությունը ոգեշնչող է բոլոր նրանց համար, ովքեր ցանկանում են հասկանալ մեծ հաջողության գաղտնիքները՝ անկախ հանգամանքներից կամ ոլորտից։ Հրատարակիչ - АСТ Հրատ. տարեթիվ - 2023 ISBN - 978-5-17-154246-7

Այլ առարկաներ

Այս ինֆորմացիոն ցանկը ներկայացնում է հասարակական, քաղաքական և հումանիտար գիտությունների տարբեր ոլորտներում նոր լույս տեսած գրքերի համակարգված մատենագիտական ցուցակը, որի նպատակն է ապահովել ընթերցողների, ուսանողների և հետազոտողների արագ կողմնորոշումը արդի գիտական գրականության լայն դաշտում։ Այն ընդգրկում է հասարակական-քաղաքական գիտություններ, բանասիրություն, գրականագիտություն, լեզվաբանություն, պատմություն և պատմական գիտություններ, աշխարհագրություն, հնագիտություն և ազգագրություն՝ արտացոլելով այս ոլորտներում ձևավորվող ժամանակակից գիտական մոտեցումները, տեսական զարգացումները և մեթոդաբանական նորարարությունները։ Ցանկը կազմվում է գրադարանային նոր ստացումների հիման վրա և ծառայում է որպես կարևոր տեղեկատվական գործիք գիտական հետազոտությունների և ուսումնական գործընթացի համար՝ հնարավորություն տալով արագ ծանոթանալ նոր հրատարակություններին, գնահատել դրանց գիտական արժեքը և կիրառել դրանք տարբեր հումանիտար ուսումնասիրությունների շրջանակներում։ Այն նաև նպաստում է միջգիտակարգային կապերի զարգացմանը՝ ապահովելով գիտելիքի համակարգված տարածում և աջակցելով հումանիտար գիտությունների զարգացման շարունակականությանը։

Այլ առարկաներ

Այս ինֆորմացիոն ցուցիչը ներկայացնում է հասարակական-քաղաքական գիտությունների ոլորտում նոր լույս տեսած գրքերի համակարգված մատենագիտական ցանկը՝ նպատակ ունենալով ապահովել ընթերցողների, հետազոտողների և ուսանողների արագ կողմնորոշումը արդի գիտական և վերլուծական գրականության մեջ։ Այն ընդգրկում է քաղաքական գիտության, սոցիոլոգիայի, պատմության, տնտեսագիտության, իրավագիտության, միջազգային հարաբերությունների և հարակից այլ ուղղությունների հրատարակություններ, որոնք արտացոլում են հասարակական գործընթացների ուսումնասիրության ժամանակակից մոտեցումները և տեսական զարգացումները։ Ցուցիչը կազմվում է գրադարանային նոր ստացումների և հրատարակչական տվյալների հիման վրա՝ ապահովելով տեղեկատվության համակարգված ներկայացում և մատչելիություն մասնագիտական շրջանակների համար։ Այն ծառայում է որպես կարևոր տեղեկատվական գործիք գիտական հետազոտությունների, ուսումնական գործընթացի և վերլուծական աշխատանքի համար՝ օգնելով հետևել ոլորտի նոր գրականությանը, գնահատել դրա գիտական արժեքը և կիրառելիությունը հասարակական-քաղաքական երևույթների ուսումնասիրության մեջ։

Արտասահմանյան գրականություն

«Փոքրիկ իշխանը» (Անտուան դը Սենտ-Էքզյուպերի) հիասքանչ հեքիաթ-ալեգորիա է, որը ներկայացնում է մարդու հոգու պարզ և խորագույն արժեքները։ Գիրքը պատմվում է օդաչուի ձայնով, որը ճամփորդում է և հանդիպում Փոքրիկ իշխանին՝ մի փոքր մոլորակից եկած փոքրիկ տղայի։ Փոքրիկ իշխանը ճանապարհորդում է տարբեր մոլորակներով և հանդիպում տարբեր տարօրինակ մեծահասակների, որոնց միջոցով գիրքը քննադատում է անհոգ ու տարբերվող «մեծահասակների աշխարհը»։ Պատմության գլխավոր թեմաները են ընկերությունը, սերը, պատասխանատվությունը և մարդկային հոգու մաքրությունը։ Գիրքը մեծապես հայտնի է նաև այն պատճառով, որ այն մատուցում է պարզ, բայց խոր իմաստներ՝ մի շարք պատկերավոր ու խորհրդանշական ձևերով։ Փոքրիկ իշխանի և նրա սիրելի վարդի պատմությունը ցույց է տալիս, որ իրական սերը պահանջում է հոգատարություն, նվիրվածություն և հոգու ջերմություն։ Գիրքը հիշեցնում է, որ ամենակարևորը աչքով չես տեսնում՝ այն պետք է զգալ սրտով։ Սենտ-Էքզյուպերին գրքում օգտագործում է պարզ լեզու, բայց մեծ խորությամբ՝ ընթերցողին մտածեցնելով կյանքի մասին։ «Փոքրիկ իշխանը» հարմար է և՛ երեխաների, և՛ մեծահասակների համար, քանի որ յուրաքանչյուր տարիքում կարող ես գտնել նոր իմաստներ։ Այս հեքիաթը դարձել է համաշխարհային դասականություն՝ որպես մարդկային հոգու և արժեքների տպավորիչ պատում։ Հրատարակիչ - Անտարես Հրատ. տարեթիվ - 2011 ISBN - 978-9939-51-270-9