Բնօրրան

Գրականություն

Հրանտ Մաթևոսյանը հայ ժամանակակից գրականության ամենանշանավոր արձակագիրներից և մտավորականներից մեկն է, որի ստեղծագործությունները առանձնանում են խոր հոգեբանականությամբ, գյուղական կյանքի ճշգրիտ պատկերումով և մարդու ներաշխարհի վերլուծությամբ։ Նա ծնվել է Լոռու մարզում՝ Ալավերդու շրջանի Ահնիձոր գյուղում, և իր մանկության ու պատանեկության տարիների գյուղական միջավայրը մեծ ազդեցություն է ունեցել նրա գրական մտածողության ձևավորման վրա։ Մաթևոսյանի ստեղծագործություններում կենտրոնական տեղ են զբաղեցնում մարդը, բնությունը, գյուղական կյանքի բարդ հարաբերությունները և ազգային ինքնության հարցերը։ Նրա հայտնի գործերից են «Մենք ենք, մեր սարերը», «Աշնան արև», «Տերը», «Օգոստոս», որոնք համարվում են հայ արձակի լավագույն նմուշներից։ Մաթևոսյանի լեզուն առանձնանում է իր պատկերավորությամբ, խորությամբ և փիլիսոփայական շերտերով, որտեղ պարզ առօրյա իրավիճակները վերածվում են մարդկային գոյության մասին խոր մտորումների։ Նրա ստեղծագործություններում հաճախ ընդգծվում է մարդու և բնության անքակտելի կապը, ինչպես նաև բարոյական արժեքների և մարդկային հարաբերությունների կարևորությունը։ Հրանտ Մաթևոսյանը ոչ միայն գրող էր, այլև հասարակական մտածող, ով իր հոդվածներում և ելույթներում անդրադարձել է ազգային, մշակութային և սոցիալական խնդիրներին։ Նրա գրականությունը մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ նոր սերնդի գրողների վրա և նպաստել է հայ արձակի զարգացմանը։ Մաթևոսյանի ստեղծագործությունները թարգմանվել են բազմաթիվ լեզուներով և ճանաչում են ստացել նաև միջազգային գրական միջավայրում։ Նրա անունը այսօր համարվում է հայ գրականության դասական արժեքներից մեկը, իսկ նրա ստեղծագործությունները շարունակում են ուսումնասիրվել և սիրվել տարբեր սերունդների կողմից։

Իրավաբանություն

Այս գիրքը նվիրված է ՀՀ քրեական դատավարությունում վճռաբեկության ինստիտուտի ուսումնասիրությանը՝ որպես դատական ակտերի վերանայման կարևորագույն ձևերից մեկի։ Աշխատության մեջ ներկայացվում են վճռաբեկ վարույթի տեսական և իրավական հիմքերը, դրա նշանակությունը դատական պաշտպանության համակարգում, ինչպես նաև բարձրագույն դատական ատյանի կողմից իրավունքի միասնական կիրառությունն ապահովելու գործառույթը։ Ուսումնասիրության շրջանակում վերլուծվում են վճռաբեկ բողոք ներկայացնելու հիմքերը, դատավարական կարգը, ընդունելիության չափանիշները, վճռաբեկ դատարանի լիազորությունները և կայացվող որոշումների իրավական հետևանքները։ Գիրքը անդրադառնում է նաև քրեական դատավարության ընթացքում անձի իրավունքների պաշտպանության, արդար դատաքննության ապահովման և դատական սխալների շտկման խնդիրներին՝ ներկայացնելով վճռաբեկության դերը իրավական համակարգի արդյունավետության բարձրացման գործում։ Աշխատության մեջ կարող են ներառվել օրենսդրական կարգավորումների, դատական պրակտիկայի և իրավաբանական տեսությունների վերլուծություններ, որոնք հնարավորություն են տալիս ավելի խորությամբ հասկանալ այս դատավարական ինստիտուտի առանձնահատկությունները։ Այն արժեքավոր աղբյուր է իրավաբանների, դատավորների, փաստաբանների, իրավագիտության ուսանողների և քրեական դատավարության հիմնահարցերով հետաքրքրվող մասնագետների համար։

Պատմություն

Այս փաստաթուղթը ներկայացնում է Կիևի առևտրական ինստիտուտում սովորող հայ ուսանողների փոխօգնության դրամարկղի գործունեության կանոնակարգային հիմքը՝ արտացոլելով ուսանողական ինքնակազմակերպման, փոխադարձ աջակցության և համայնքային համերաշխության սկզբունքները։ Նման կանոնադրական փաստաթղթի հիմնական նշանակությունն այն է, որ այն սահմանում է կազմակերպության ստեղծման նպատակը, անդամակցության պայմանները, անդամների իրավունքներն ու պարտականությունները, դրամական միջոցների ձևավորման և օգտագործման կարգը, ինչպես նաև կառավարման ու վերահսկողության մեխանիզմները։ Փոխօգնության դրամարկղի գոյությունը վկայում է ուսանողական միջավայրում փոխադարձ ֆինանսական աջակցության կազմակերպված համակարգ ստեղծելու ձգտման մասին, որի միջոցով անդամները կարող էին անհրաժեշտության դեպքում ստանալ նյութական օգնություն կամ այլ աջակցություն։ Փաստաթղթի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս պատկերացում կազմել տվյալ ժամանակաշրջանի հայկական ուսանողական համայնքի ներքին կազմակերպվածության և ինքնակառավարման ձևերի մասին։ Կանոնադրության մեջ կարող էին սահմանվել դրամարկղի եկամուտների աղբյուրները, անդամավճարների չափը, կամավոր մուծումները, հնարավոր նվիրատվությունները և այլ ֆինանսական միջոցները, ինչպես նաև դրանց տրամադրման պայմանները։ Կարևոր նշանակություն ունի նաև այն հարցը, թե ինչ հանգամանքներում և ինչ ընթացակարգով էր նախատեսվում օգնության տրամադրումը, քանի որ դա ցույց է տալիս փոխօգնության կազմակերպության սոցիալական նպատակներն ու առաջնահերթությունները։ Փաստաթուղթը կարող է տեղեկություններ պարունակել նաև կառավարման կառուցվածքի մասին՝ ներառյալ ընդհանուր ժողովի, վարչական մարմինների, գանձապահի կամ վերահսկող կառույցների լիազորությունները։ Այդ դրույթների միջոցով հնարավոր է ուսումնասիրել ուսանողական կազմակերպության ժողովրդավարական ինքնակառավարման ձևերը, որոշումների ընդունման մեխանիզմները և ֆինանսական հաշվետվողականության սկզբունքները։ Պատմագիտական տեսանկյունից փաստաթուղթը արժեքավոր է նաև այն պատճառով, որ այն հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրել կրթություն ստանալու նպատակով Հայաստանից դուրս գտնվող հայ երիտասարդների համայնքային կապերը և փոխադարձ աջակցության մշակույթը։ Կիևի նման խոշոր կրթական կենտրոնում հայկական ուսանողական խմբերի ձևավորումը կապված էր ոչ միայն կրթական, այլև ազգային, սոցիալական և մշակութային կապերի պահպանման հետ։ Փոխօգնության կազմակերպության կանոնադրությունը այդ միջավայրի ինստիտուցիոնալացման կարևոր վկայություններից մեկն է և կարող է լրացնել տվյալ ժամանակաշրջանի հայկական ուսանողական կյանքի վերաբերյալ պատմական պատկերացումը։ Փաստաթուղթը կարող է հետաքրքրել հայ ուսանողական կազմակերպությունների պատմությամբ, հայկական սփյուռքի ձևավորմամբ, կրթության պատմությամբ, բարեգործական և փոխօգնության կառույցների գործունեությամբ զբաղվող հետազոտողներին։ Այն արժեքավոր սկզբնաղբյուր կարող է լինել նաև Կիևի հայկական համայնքի և Ռուսական կայսրության կրթական միջավայրում հայ երիտասարդների սոցիալական կապերի ուսումնասիրման համար։ Ընդհանուր առմամբ, այս կանոնադրական նյութը ոչ միայն կազմակերպչական փաստաթուղթ է, այլև պատմական վկայություն, որը պատկերացում է տալիս ուսանողների փոխօգնության, ֆինանսական ինքնակազմակերպման և համայնքային համերաշխության ձևերի մասին։

Պատմություն

Աշխատության առանցքում գտնվում է այն հարցը, թե ինչպես ենք մենք իմանում անցյալի մասին։ Հեղինակը մանրամասն ներկայացնում է պատմական աղբյուրների տեսակները՝ գրավոր, նյութական, բանավոր և այլ, և բացատրում է, թե ինչպիսի դեր ունի յուրաքանչյուրն հայոց պատմության վերականգնման գործում։ Գրավոր աղբյուրների շարքում առանձնահատուկ տեղ են զբաղեցնում միջնադարյան պատմիչների աշխատությունները, տարեգրությունները, վավերագրերը և պաշտոնական փաստաթղթերը, որոնք հնարավորություն են տալիս վերականգնել տարբեր ժամանակաշրջանների քաղաքական և մշակութային պատկերը։ Մելիք-Բախշյանը մեծ ուշադրություն է դարձնում նաև աղբյուրների քննադատությանը՝ ցույց տալով, որ պատմաբանը չի կարող պարզապես ընդունել աղբյուրները որպես անվիճելի ճշմարտություն։ Նա ներկայացնում է, թե ինչպես պետք է վերլուծել աղբյուրի ծագումը, հեղինակությունը, նպատակները և հնարավոր կողմնակալությունները։ Այս մոտեցումը կապվում է պատմագիտության կարևորագույն սկզբունքներից մեկի՝ պատմական քննադատություն-ի հետ, որը թույլ է տալիս ավելի հավաստի պատկեր կազմել անցյալի մասին։ Գրքում առանձին բաժիններ են նվիրված հնագիտական նյութերին, արձանագրություններին, դրամագիտությանը և այլ օժանդակ գիտություններին, որոնք լրացնում են գրավոր աղբյուրների տվյալները։ Հեղինակը ցույց է տալիս, որ հայոց պատմության ուսումնասիրությունը պահանջում է բազմակողմանի մոտեցում, որտեղ տարբեր աղբյուրներ փոխլրացնում են միմյանց։ Աշխատության կարևոր առանձնահատկություններից է նաև նրա մեթոդաբանական ուղղվածությունը։ Այն օգնում է ընթերցողին հասկանալ ոչ միայն «ինչ է տեղի ունեցել», այլ նաև «ինչպես է պետք ուսումնասիրել, վերլուծել և մեկնաբանել պատմությունը»։ Այս պատճառով գիրքը հատկապես օգտակար է ուսանողների, հետազոտողների և նրանց համար, ովքեր ցանկանում են խորությամբ զբաղվել պատմագիտությամբ որպես գիտություն։

Պատմություն

Աշխատությունը նվիրված է համընդհանուր խաղաղության գաղափարի ձևավորման և դրա արտացոլման ուսումնասիրությանը Վուդրո Վիլսոնի արտաքին քաղաքական հայեցակարգում։ Վերլուծվում են խաղաղության, միջազգային համագործակցության և կոլեկտիվ անվտանգության սկզբունքները, որոնք ձևավորվեցին Առաջին համաշխարհային պատերազմի ավարտին և դարձան նոր միջազգային քաղաքական համակարգի հիմքերից մեկը։ Ուսումնասիրությունում ներկայացվում են Վիլսոնի արտաքին քաղաքականության գաղափարական հիմքերը, ինքնորոշման իրավունքի, միջազգային իրավունքի ամրապնդման, դիվանագիտական հարաբերությունների և միջազգային կազմակերպությունների դերի վերաբերյալ նրա պատկերացումները։ Քննարկվում է այդ հայեցակարգի ազդեցությունը հետպատերազմյան աշխարհակարգի ձևավորման, միջազգային հարաբերությունների զարգացման և փոքր ժողովուրդների քաղաքական իրավունքների ընկալման վրա։ Աշխատությունը բացահայտում է համընդհանուր խաղաղության գաղափարի պատմական նշանակությունը և Վիլսոնի քաղաքական մտածողության ազդեցությունը XX դարի միջազգային քաղաքականության հետագա զարգացման գործընթացներում։

Կենսաբանություն

Գիրքը նվիրված է տարբեր ցեղերի կովերի կաթնախեժի, կաթի և արյան ֆոսֆոլիպիդային կազմի փոփոխությունների ուսումնասիրությանը բնական ֆիզիոլոգիական վիճակում և մաստիտի դեպքում։ Աշխատությունում վերլուծվում են ֆոսֆոլիպիդների կենսաբանական դերը, դրանց քանակական և որակական փոփոխությունները, ինչպես նաև կաթնագեղձի բորբոքային գործընթացների ազդեցությունը նյութափոխանակության վրա։ Քննարկվում են մաստիտի ախտորոշման կենսաքիմիական ցուցանիշները, հիվանդության զարգացման մեխանիզմները, տարբեր ցեղերի կենդանիների ֆիզիոլոգիական առանձնահատկությունները և հիվանդության ընթացքի համեմատական գնահատումը։ Ներկայացվում են հետազոտական մեթոդներ և արդյունքներ, որոնք կարող են նպաստել հիվանդության վաղ հայտնաբերմանը, կանխարգելմանը և անասնաբուժական բուժման արդյունավետության բարձրացմանը։ Գիրքը կարող է օգտակար լինել անասնաբույժների, կենդանաբույծների, կենսաքիմիկոսների, գյուղատնտեսական գիտությունների հետազոտողների, անասնաբուժական և ագրարային բուհերի դասախոսների, ուսանողների և կաթնատու կենդանիների առողջությամբ զբաղվող մասնագետների համար։