Եղեռնից փրկված հայ փախստականները անդրկովկասում 1914-1922 թթ. (շարժը, կացությունը,թվակազմը)

Քաղաքագիտություն

Հոդվածը նվիրված է Լեռնային Ղարաբաղի հակամարտության մեջ Ռուսաստանի դերակատարության ուսումնասիրությանը՝ առանձնացնելով այն որպես տարածաշրջանային գործընթացների վրա էական ազդեցություն ունեցող առանցքային ուժ։ Հետազոտության շրջանակում քննարկվում է Ռուսաստանի քաղաքական, դիվանագիտական և ռազմավարական ներգրավվածությունը Հայաստանի և Ադրբեջանի հարաբերություններում, ինչպես նաև դրա ազդեցությունը հակամարտության կարգավորման գործընթացի և տարածաշրջանային անվտանգության համակարգի վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում Ռուսաստանի և Հարավային Կովկասի երկրների միջև ձևավորված հարաբերություններին, Մոսկվայի շահերին և այն գործիքներին, որոնց միջոցով Ռուսաստանը կարող է ազդել հակամարտության զարգացման, բանակցային գործընթացների և կողմերի միջև ուժերի հարաբերակցության վրա։ Հոդվածը հակամարտությունը դիտարկում է ոչ միայն երկկողմ հարաբերությունների շրջանակում, այլև ավելի լայն աշխարհաքաղաքական համատեքստում՝ հաշվի առնելով տարածաշրջանում արտաքին դերակատարների մրցակցությունը և Ռուսաստանի ռազմավարական առաջնահերթությունները։ Ուսումնասիրության միջոցով բացահայտվում է, թե ինչ նշանակություն կարող է ունենալ Ռուսաստանի դիրքորոշումը հակամարտության սրման կամ կարգավորման տարբեր փուլերում, ինչպես նաև տարածաշրջանային կայունության և անվտանգության ապահովման գործընթացում։ Անդրադարձ է կատարվում դիվանագիտական միջնորդությանը, քաղաքական ազդեցության մեխանիզմներին և այն հնարավորություններին ու սահմանափակումներին, որոնք պայմանավորում են Ռուսաստանի դերակատարությունը։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել միջազգային հարաբերությունների, քաղաքագիտության, տարածաշրջանային անվտանգության և աշխարհաքաղաքականության մասնագետներին, հետազոտողներին, ուսանողներին և Հարավային Կովկասի քաղաքական գործընթացներով հետաքրքրվող ընթերցողներին։

Տեխնոլոգիա

Ուսումնասիրությունը նվիրված է Հայաստանի մրգերից և հատապտուղներից թունդ, քաղցր և փրփրուն գինիների արտադրության տեխնոլոգիաների մշակմանը և կատարելագործմանը։ Աշխատության շրջանակում ուսումնասիրվում են տեղական պտղա-հատապտղային հումքի տեխնոլոգիական հատկությունները, դրա քիմիական կազմը և տարբեր տեսակի գինիների արտադրության համար կիրառման հնարավորությունները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում արտադրական գործընթացի հիմնական փուլերին՝ հումքի ընտրությանը և նախապատրաստմանը, հյութի ստացմանը, խմորման պայմաններին, տեխնոլոգիական ռեժիմների կառավարմանը, գինենյութերի մշակմանը և պատրաստի արտադրանքի որակի ձևավորմանը։ Ուսումնասիրության կարևոր ուղղություններից է տարբեր տեսակի գինիների՝ թունդ, քաղցր և փրփրուն, համար համապատասխան տեխնոլոգիական լուծումների ընտրությունը՝ հաշվի առնելով օգտագործվող մրգի կամ հատապտղի առանձնահատկությունները և վերջնական արտադրանքի ցանկալի օրգանոլեպտիկ ու ֆիզիկաքիմիական ցուցանիշները։ Աշխատության մեջ կարող են գնահատվել արտադրանքի համային և բուրումնային հատկանիշները, կայունությունը, թափանցիկությունը, գույնը և այլ որակական ցուցանիշներ՝ նպատակ ունենալով ստանալ բարձրորակ և կայուն արտադրանք։ Տեղական հումքի օգտագործումը կարևոր է նաև Հայաստանի պտղաբուծության և վերամշակող արդյունաբերության զարգացման, հումքի ավելի արդյունավետ օգտագործման և ազգային գինեգործական արտադրանքի տեսականու ընդլայնման տեսանկյունից։ Ուսումնասիրությունը կարող է նպաստել նոր տեխնոլոգիական լուծումների ներդրմանը և տարբեր մրգերի ու հատապտուղների հիման վրա մրցունակ արտադրանքի ստեղծմանը։ Գիրքը կարող է հետաքրքրել գինեգործության և սննդի տեխնոլոգիայի մասնագետներին, սննդարդյունաբերության ձեռնարկությունների տեխնոլոգներին, կենսատեխնոլոգներին, հետազոտողներին, ինչպես նաև համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողներին և ասպիրանտներին։ Այն արժեքավոր է հատկապես հայկական տեղական հումքի կիրառմամբ պտղա-հատապտղային գինիների արտադրության տեխնոլոգիական գործընթացների և դրանց կատարելագործման հնարավորությունների ուսումնասիրման համար։

Գրականություն

Աշխատությունը նվիրված է հայ գրողի գրական ժառանգության համակողմանի ուսումնասիրությանը՝ նրա ստեղծագործական աշխարհը դիտարկելով թեմատիկ, գաղափարական, ժանրային և գեղարվեստական առանձնահատկությունների փոխկապակցվածության մեջ։ Ուսումնասիրության առանցքում հեղինակի արձակ ստեղծագործությունների գաղափարական բովանդակությունը, կերպարային համակարգը, պատմական և ժամանակակից իրականության գեղարվեստական մեկնաբանությունը, ինչպես նաև ազգային ինքնության ու պատմական հիշողության արտահայտման ձևերն են։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում պատմական թեմատիկային, որի միջոցով գրողը կարող է անդրադառնալ հայ ժողովրդի անցյալի նշանակալի իրադարձություններին, հասարակական հարաբերություններին, ազգային արժեքների պահպանման խնդիրներին և անհատի ու պատմական ժամանակաշրջանի փոխհարաբերությանը։ Քննվում է պատմական փաստի և գեղարվեստական երևակայության հարաբերակցությունը՝ բացահայտելով, թե ինչպես է փաստագրական կամ պատմական նյութը վերածվում գրական պատումի և ծառայում կերպարների հոգեբանական ու գաղափարական աշխարհների կառուցմանը։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է հերոսների բնութագրման սկզբունքների ուսումնասիրությունը․ ուշադրություն է դարձվում նրանց բարոյական ընտրություններին, ներքին հակասություններին, հասարակության և միջավայրի հետ հարաբերություններին, ինչպես նաև անհատական ճակատագրի ու հավաքական պատմական փորձի կապին։ Վերլուծվում են պատումի կազմակերպման ձևերը, սյուժետային կառուցվածքը, ժամանակի և տարածության գեղարվեստական ընկալումը, հեղինակային խոսքի առանձնահատկությունները, երկխոսությունների դերը և լեզվաոճական միջոցների կիրառությունը։ Կարևորվում են նաև հայրենիքի, մշակութային ժառանգության, մարդկային արժանապատվության, հիշողության, սերունդների շարունակականության և բարոյական պատասխանատվության թեմաները։ Ստեղծագործական ժառանգությունը կարող է դիտարկվել իր ժամանակաշրջանի հայ գրական գործընթացի համատեքստում՝ պարզելու գրողի կապերը գրական ավանդույթի և ժամանակակից գեղարվեստական որոնումների հետ։ Համեմատական մոտեցումը հնարավորություն է տալիս առանձնացնել նրա արձակի բնորոշ գծերը և գնահատել պատմական նյութի մշակման անհատական սկզբունքները։ Ուսումնասիրությունը կարևոր է նաև գրողի ստեղծագործություններում արտահայտված ազգային և համամարդկային արժեքների փոխհարաբերության բացահայտման համար։ Այսպիսով, գրական ժառանգության քննությունը հնարավորություն է տալիս ամբողջական պատկերացում կազմել հեղինակի գեղարվեստական մտածողության, թեմատիկ հետաքրքրությունների, ոճական առանձնահատկությունների և հայ գրականության զարգացման համատեքստում նրա ստեղծագործական գործունեության նշանակության մասին։

Քիմիա

Աշխատությունը նվիրված է ազինային միացությունների հիմքի վրա նոր չկոնդենսված բի- և տրիցիկլիկ հետերոցիկլային համակարգերի սինթեզին, կառուցվածքային ուսումնասիրությանը և դրանց ածանցյալների կենսաբանական ակտիվության գնահատմանը։ Ուսումնասիրվում են նոր օրգանական միացությունների ստացման եղանակները, քիմիական փոխակերպումների օրինաչափությունները և ստացված նյութերի կառուցվածք-հատկություն կապերը։ Աշխատության մեջ ներկայացվում են սինթեզված միացությունների ֆիզիկաքիմիական բնութագրերը, կառուցվածքի հաստատման մեթոդները և դրանց հնարավոր կենսաբանական ազդեցությունների հետազոտման արդյունքները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում հետերոցիկլային համակարգերի նշանակությանը դեղանյութերի ստեղծման, կենսաակտիվ նյութերի որոնման և օրգանական քիմիայի զարգացման գործում։ Հետազոտությունը կարևոր ներդրում է նոր միացությունների ստացման և դրանց կիրառական հնարավորությունների բացահայտման ոլորտում՝ հետաքրքրություն ներկայացնելով օրգանական քիմիայի, կենսաքիմիայի, դեղագործական քիմիայի և քիմիական տեխնոլոգիաների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Մաթեմատիկա

Курс вычислительных методов աշխատությունը բարձրագույն մաթեմատիկայի և կիրառական ինֆորմատիկայի ուսումնական ձեռնարկ է, որը ներկայացնում է թվային հաշվարկների և հաշվողական մեթոդների հիմնական սկզբունքներն ու ալգորիթմները, այն բացատրում է ոչ գծային հավասարումների լուծման մոտավոր մեթոդները, գծային ալգեբրայի թվային մեթոդները, ինտերպոլյացիայի և ապպրոքսիմացիայի տեխնիկաները, ինչպես նաև ինտեգրման և դիֆերենցիալ հավասարումների թվային լուծման մոտեցումները, գիրքը անդրադառնում է սխալների գնահատմանը, հաշվարկային կայունությանը և ալգորիթմների արդյունավետության վերլուծությանը, միաժամանակ ընդգրկելով ծրագրավորման միջոցով հաշվարկային խնդիրների լուծման օրինակներ, ինչը այն դարձնում է կարևոր աղբյուր մաթեմատիկայի, ինժեներական գիտությունների և տվյալագիտության ուսանողների համար։

Տնտեսագիտություն

Այս աշխատությունը նվիրված է անցումային զարգացման գործընթացների և մարդկային կապիտալի փոխկապակցվածության ուսումնասիրությանը՝ ուշադրության կենտրոնում ունենալով այն համակարգային փոփոխությունները և հիմնախնդիրները, որոնք առաջանում են հասարակության ու տնտեսության վերափոխման պայմաններում։ Աշխատանքում մարդկային կապիտալը դիտարկվում է որպես տնտեսական աճի, արտադրողականության բարձրացման, նորարարությունների, զբաղվածության ընդլայնման և հասարակության երկարաժամկետ զարգացման կարևորագույն գործոն։ Ուսումնասիրության շրջանակում քննարկվում են կրթության, մասնագիտական պատրաստվածության, առողջապահության, աշխատանքային հմտությունների և գիտելիքի դերը տնտեսության կառուցվածքային փոփոխությունների պայմաններում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում անցումային տնտեսություններին բնորոշ խնդիրներին, այդ թվում՝ աշխատաշուկայի վերափոխմանը, գործազրկությանը, մասնագիտական անհամապատասխանությանը, եկամուտների անհավասարությանը, մարդկային ներուժի արդյունավետ օգտագործման սահմանափակումներին և արտագաղթի հետևանքով առաջացող կորուստներին։ Աշխատությունը փորձում է բացահայտել այն մեխանիզմները, որոնց միջոցով մարդկային կապիտալի որակն ու կուտակումը կարող են նպաստել տնտեսական և սոցիալական համակարգերի կայուն զարգացմանը։ Միաժամանակ դիտարկվում են պետական քաղաքականության հնարավոր ուղղությունները՝ կրթության և գիտության զարգացում, մասնագիտական վերապատրաստում, առողջապահական համակարգի բարելավում, զբաղվածության խթանում և մարդկային ներուժի պահպանման ու արդյունավետ օգտագործման պայմանների ստեղծում։ Աշխատանքը կարևոր է նրանով, որ անցումային զարգացումը ներկայացնում է ոչ միայն տնտեսական ցուցանիշների փոփոխության, այլև մարդկանց գիտելիքների, կարողությունների և սոցիալական հնարավորությունների վերափոխման տեսանկյունից։ Այն կարող է օգտակար լինել տնտեսագիտության, կառավարման, սոցիալական քաղաքականության և զարգացման խնդիրներով զբաղվող ուսանողների, հետազոտողների ու մասնագետների համար։