Զբաղվածությունը և գործազրկությունը

Այլ առարկաներ

Այս աշխատանքը նվիրված է Հայաստանի գիտահետազոտական հաստատությունների (ԳԿՀ-երի) գործունեության վերլուծությանը 1979 թվականին՝ ընդգծելով դրանց գիտական ուղղությունները, կազմակերպչական կառուցվածքը և մեթոդական աշխատանքի առանձնահատկությունները խորհրդային գիտական համակարգի համատեքստում։ Հետազոտության մեջ ԳԿՀ-երը դիտարկվում են որպես գիտական արտադրության հիմնական օղակներ, որոնք ապահովում էին թե՛ հիմնարար, թե՛ կիրառական հետազոտությունների իրականացումը՝ համապատասխան պետական պլանավորման պահանջներին։ Աշխատությունը վերլուծում է տվյալ ժամանակաշրջանում գերակշռող գիտական ուղղությունները՝ տեխնիկական գիտություններ, ֆիզիկա, քիմիա, երկրաբանություն, կենսաբանություն և հումանիտար ոլորտներ, ինչպես նաև դրանց միջև համագործակցության մակարդակը և արդյունքների կիրառական նշանակությունը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում գիտական աշխատանքի կազմակերպման մեթոդաբանությանը՝ ներառյալ թեմատիկ պլանավորումը, հաշվետվողականության համակարգը, փորձարարական աշխատանքների ընթացակարգերը և արդյունքների վավերացման ձևերը։ Միաժամանակ ներկայացվում են մեթոդական հանձնարարականներ, որոնք ուղղված են գիտահետազոտական աշխատանքի արդյունավետության բարձրացմանը՝ ընդգծելով պլանավորման ճշգրտությունը, փորձարարական տվյալների մշակման միասնական մոտեցումները և միջհաստատային համագործակցության ընդլայնումը։ Աշխատությունը նաև անդրադառնում է գիտության և արտադրության կապին, որը խորհրդային մոդելում դիտարկվում էր որպես գիտական արդյունքների ներդրման հիմնական ուղի։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը ցույց է տալիս, որ 1979 թվականի Հայաստանի գիտահետազոտական համակարգը բնութագրվում էր բարձր կազմակերպվածությամբ, սակայն միևնույն ժամանակ ենթակա էր կենտրոնացված պլանավորման սահմանափակումներին՝ ինչը ազդեց գիտական նորարարությունների զարգացման արագության վրա։

Գրականություն

Աբիգ Ավագյանը (Abig Avagyan) հայ գրող է, որը ծնվել է 1919 թվականի սեպտեմբերի 14-ին Թեհրանում՝ իրանահայ ընտանիքում։ Նա ստացել է բազմալեզու կրթություն՝ սովորելով տեղական հայկական դպրոցում, ինչպես նաև պարսկերեն, ֆրանսերեն և ամերիկյան կրթական հաստատություններում, ինչը մեծ ազդեցություն է ունեցել նրա աշխարհայացքի և գրական ձևավորման վրա։ 1939 թվականին զորակոչվել է Իրանի բանակ և անցել օդաչուական պատրաստություն՝ ծառայելով որպես ռազմական օդաչու 1941–1946 թվականներին։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմից հետո՝ 1946 թվականին, նա տեղափոխվել է Խորհրդային Հայաստան և միացել գրողների միությանը 1949 թվականին։ Նրա ստեղծագործական ուղին հիմնականում կապված է հայ ժողովրդի պատմության, մշակույթի, ազգային ինքնության և մարդու ներաշխարհի խոր վերլուծության հետ, որտեղ նա փորձել է համադրել կենսագրական փորձը, պատերազմական հիշողությունները և փիլիսոփայական դիտարկումները։ Նրա գրական ժառանգությունը գնահատվում է որպես նշանակալի ներդրում հայ խորհրդային գրականության մեջ, իսկ նրա գործերը հաճախ դիտարկվում են որպես պատմական և հոգեբանական արձագանքների համադրություն, որոնք արտացոլում են 20-րդ դարի բարդ սոցիալ-քաղաքական իրականությունը։ Նա մահացել է 1983 թվականին Երևանում։

Այլ առարկաներ

Այս տեղեկատու-ցուցակը ներկայացնում է պատանիների համար նախատեսված նոր հրատարակված գրքերի ընտրանի՝ նպատակ ունենալով աջակցել ընթերցանության մշակույթի ձևավորմանը, հետաքրքրությունների ընդլայնմանը և ժամանակակից գրականության նկատմամբ մոտիվացիայի բարձրացմանը։ Ցանկում ընդգրկված են տարբեր ժանրերի ստեղծագործություններ՝ արկածային, ֆանտաստիկ, գիտա-ճանաչողական, հոգեբանական և ուսուցողական ուղղություններով, որոնք համապատասխանում են պատանեկան տարիքին և նպաստում են ինչպես երևակայության զարգացմանը, այնպես էլ քննադատական մտածողության ձևավորմանը։ Նմանատիպ ինֆորմացիոն նյութերը օգնում են ընթերցողին կողմնորոշվել նոր գրականության հոսքում, ընտրել իրեն հետաքրքրող հեղինակներ և թեմաներ, ինչպես նաև ձևավորել ինքնուրույն ընթերցողական ճաշակ։ Միաժամանակ շեշտադրվում է գրքերի դաստիարակչական և կրթական դերը՝ հատկապես ինքնաճանաչման, արժեքային համակարգի ձևավորման և աշխարհընկալման ընդլայնման գործում։

Lեզվաբանություն

Գրերի տեսակները և ուղղագրական սկզբունքները վերաբերում են այն համակարգերին, որոնց միջոցով լեզուն արտահայտվում է գրավոր ձևով, ինչպես նաև այն կանոններին, որոնք ապահովում են բառերի ճիշտ և միասնական գրությունը։ Գրերի տեսակները հիմնականում բաժանվում են մի քանի խմբերի՝ պատկերագրային (պիկտոգրաֆիկ), գաղափարագրային (իդեոգրաֆիկ), վանկային և այբբենական համակարգերի։ Պատկերագրային գրերում նշանները ներկայացնում են առարկաներ կամ երևույթներ, գաղափարագրայիններում՝ արդեն ավելի վերացական հասկացություններ, վանկային համակարգերում յուրաքանչյուր նշան համապատասխանում է վանկի, իսկ այբբենական համակարգերում յուրաքանչյուր նշան սովորաբար ներկայացնում է հնչյուն կամ հնչյունների փոքր խումբ, ինչը դարձնում է այն առավել ճկուն և տարածված ձևը ժամանակակից լեզուներում։ Հայերենը, օրինակ, պատկանում է այբբենական գրերի համակարգին և ունի իր յուրահատուկ գրանշանները։ Ուղղագրական սկզբունքները այն հիմնական կանոններն են, որոնցով կարգավորվում է բառերի գրությունը՝ ապահովելով լեզվի միասնականություն և ընթերցելիություն։ Դրանք ներառում են հնչյունաբանական սկզբունքը, ըստ որի բառը գրվում է այնպես, ինչպես արտասանվում է, ձևաբանական սկզբունքը, երբ բառի գրությունը պահպանում է նրա կառուցվածքային ձևերը նույնիսկ արտասանության փոփոխության դեպքում, պատմական-ավանդական սկզբունքը, երբ պահպանվում են հին գրության ձևերը անկախ ժամանակակից արտասանությունից, և իմաստաբանական սկզբունքը, երբ գրությունը պայմանավորված է բառի իմաստով կամ տարբերակման անհրաժեշտությամբ։ Այս սկզբունքների համադրությունը թույլ է տալիս լեզվին պահպանել ինչպես պատմական շարունակականությունը, այնպես էլ գործնական ճշտությունն ու հստակությունը, իսկ Հայոց լեզու-ում դրանք կարևոր դեր ունեն գրավոր հաղորդակցության միասնական համակարգի ձևավորման և պահպանման համար։

Փիլիսոփայություն

Կոնֆուցիուսի, չինական փիլիսոփայության ամենաազդեցիկ և դասական գործերից է։ Այն կազմված է Կոնֆուցիուսի ուսմունքների կարճ բացատրություններից և դialogներից, որոնք նրա աշակերտները հավաքել են՝ ըստ համառոտ գրառումների։ Գիրքն ընդգրկում է հիմնականում այն սկզբունքները, որոնք հիմք են հանդիսացել չինական բարոյականության, սոցիալական հարաբերությունների և պետական կառավարման գաղափարներին։ Կոնֆուցիուսը այստեղ ներկայացնում է իր գաղափարները արդարության, մարդկային հարաբերությունների, բարոյականության, փոխադարձ հարգանքի, ընտանիքի արժեքների և պետական կառավարման մասին։ Նա հատկապես կարևորում է **«ճանաչելություն»** (չին. *«ժեն»*), որը նշանակում է ներքին բարոյականություն, ողորմություն և մարդկանց հանդեպ վերաբերմունքի բարելավում։ Գրքում ընդգծվում է **հարգանքի, ամուր ընտանիքի, կրթության և մտածողության ճիշտ զարգացումների** կարևորությունը։ Կոնֆուցիուսի ուսմունքը նաև կոչ է անում առաջնորդներին առաջնորդել ժողովրդին բարոյական օրինակներով, իսկ հասարակությանը՝ հասնել ներդաշնակության և ներդաշնակության՝ սիրով ու հարգանքով։ «Սуждения и беседы»-ը մնում է չինական փիլիսոփայության կարևոր հիմնադրույթներից մեկը՝ հատկապես այն հայեցակարգերի համար, որոնք հիմնված են մարդկային արժանապատվության և բարոյականության վրա։ Այն նաև շատ ազդեց արևելյան մշակույթների ու հասարակությունների զարգացման վրա։ Այս գիրքը օգտակար է նրանց համար, ովքեր ցանկանում են խորանալ մարդկային հարաբերությունների բարեփոխման և սոցիալական փոխհարաբերությունների մեջ։ Հրատարակիչ - Азбука Հրատ. տարեթիվ - 2019 ISBN - 978-5-389-09738-4

Մաթեմատիկա

Նյութում մանրամասն ներկայացվում են ֆունկցիաների տեսությունը, սահմանների և շարունակականության հասկացությունները, դիֆերենցիալ և ինտեգրալ հաշիվը, ինչպես նաև դրանց կապը իրական խնդիրների մոդելավորման հետ։ Միաժամանակ ընդգրկվում են նաև բազմաչափ անալիզի տարրերը, որոնք թույլ են տալիս ուսումնասիրել մի քանի փոփոխականներով կախված ֆունկցիաներ և դրանց վարքագիծը տարածության մեջ։ Գծային հանրահաշվի մասում ներկայացվում են վեկտորային տարածությունները, մատրիցային հաշվարկները, գծային հավասարումների համակարգերը և սեփական արժեքների տեսությունը, որոնք կարևոր հիմք են տալիս ինչպես մաթեմատիկական, այնպես էլ ֆիզիկական և ինժեներական կիրառությունների համար։ Վերլուծական երկրաչափության բաժինը օգնում է հասկանալ երկրաչափական օբյեկտների ալգեբրայական նկարագրությունը և դրանց փոխկապակցվածությունը։ Դասագիրքը առանձնանում է տեսության և պրակտիկայի հավասարակշռված համադրությամբ․ յուրաքանչյուր թեմա ուղեկցվում է օրինակներով և վարժություններով, որոնք զարգացնում են խնդիր լուծելու հմտությունները, տրամաբանական մտածողությունը և մաթեմատիկական մոդելավորման կարողությունները։