ԷՀՄ-ի լծորդման բլոկները

Գեղարվեստական հայ․

Ժասմին Հայրապետյանի ստեղծագործությունն է, որը ներկայացնում է երիտասարդ Նռանեի աշխարհը՝ մի աղջկա, ով, պարզ արտաքին ունենալով, իրականում շատ յուրահատուկ կարողություններ է թաքցնում։ Գիրքը միավորում է իրականությունը և ֆանտաստիկան՝ մի գեղեցիկ, բայց միաժամանակ խորհրդավոր ու խճճված աշխարհում։ Նռանեն, որպես գլխավոր հերոսուհի, հայտնվում է տարբեր մարտահրավերների դիմաց, որոնցում պետք է որոշի, թե ինչպիսին է իրական սուպերուժը, ինչպես կարելի է հաղթահարել կյանքի դժվարությունները և գտնել սեփական ճանապարհը։ Գրքում Հայրապետյանը խարսխվում է սիրո, ընկերության, ինքնադրսևորման և անձնական աճի թեմաներին՝ ցույց տալով, որ ցանկացած ոք, լինի նա սովորական, թե առանձնահատուկ, կարող է գտնել իր սեփական ուժը։ Նռանեի սուպեր ուժը, սակայն, միայն ֆիզիկական չի, այլ ավելի շատ ներքին՝ կապված է նրա հոգեբանական ու էմոցիոնալ կարողությունների հետ։ **«Սուպեր Նռանե»**-ը նաև հետաքրքիր հեքիաթ է, որտեղ երիտասարդները կարող են գտնել այն, ինչը նրանց մոտ չի լինելու առաջին հայացքից՝ ուժ, վստահություն և ինքնագնահատական։ Վեպը նաև հասցեագրված է երիտասարդ ընթերցողին՝ հուշելով, թե ինչպես հաղթահարել անհանգստությունները, պայքարել սեփական տեղը գտնելու համար և հավատալ սեփական ուժերին։ Այս գրքի առաջին մասը իսկական ուղեցույց է այն մասին, թե ինչպես կարող են սովորական մարդիկ դառնալ ոչ միայն իրենց սիրելի հերոսները, այլև անձնական սուպեր հերոսներ՝ իրենց ուժերի, անձի և մտքերի միջոցով։ Հրատարակիչ - Եգեա Հրատ. տարեթիվ - 2019 ISBN - 978-99941-64-94-3

Lեզվաբանություն

Այս ուսումնասիրությունը նվիրված է խոսակցական եբրայերենի վերակենդանացման գործընթացի հանրալեզվաբանական վերլուծությանը՝ ընդգրկելով 19-րդ դարի վերջից մինչև 20-րդ դարի սկիզբը ձգվող պատմական փուլը, երբ եբրայերենը աստիճանաբար վերափոխվեց գրքային-կրոնական լեզվից դեպի կենդանի հաղորդակցական համակարգ։ Նյութում ուսումնասիրվում են այն սոցիալ-մշակութային, գաղափարական և լեզվական գործոնները, որոնք նպաստել են լեզվի վերակենդանացմանը՝ ներառյալ լեզվական պլանավորման քաղաքականությունները, նոր բառապաշարի ստեղծումը, կրթական համակարգի դերը և լեզվակիր համայնքի ձևավորումը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում հանրալեզվաբանական մեխանիզմներին՝ ինչպես է լեզուն ձեռք բերում խոսակցական գործառույթ, ինչպես են ձևավորվում նորմատիվ կառույցները և ինչպես է լեզվական վարքագիծը փոփոխվում նոր սոցիալական պայմաններում։ Աշխատությունը նաև ընդգծում է անհատական նախաձեռնությունների և կազմակերպված լեզվական շարժման փոխազդեցությունը՝ ցույց տալով, թե ինչպես կարող է լեզվի գիտակցված վերակենդանացումը դառնալ ազգային ինքնության և պետականության ձևավորման կարևոր գործոն։

Պատմություն

Այս ուսումնասիրությունը վերաբերում է 1918–1920 թվականներին Հայաստանի Հանրապետության նկատմամբ Մեծ Բրիտանիայի քաղաքականության ձևավորմանն ու զարգացմանը՝ ընդգծելով Առաջին համաշխարհային պատերազմից հետո Հարավային Կովկասում ստեղծված աշխարհաքաղաքական նոր իրավիճակի ազդեցությունը բրիտանական արտաքին քաղաքականության վրա։ Նյութում վերլուծվում են Մեծ Բրիտանիայի ռազմավարական շահերը տարածաշրջանում՝ կապված Օսմանյան կայսրության փլուզման, ռուսական հեղափոխության հետևանքով առաջացած ուժային վակուումի և Կասպյան-Կովկասյան հաղորդակցության ուղիների վերահսկման հետ։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում հայկական պետականության ճանաչման, սահմանային հարցերի, դիվանագիտական առաքելությունների և մարդասիրական օգնության քաղաքականության շուրջ ձևավորված բրիտանական մոտեցումներին։ Աշխատությունը նաև անդրադառնում է բրիտանական ռազմական և քաղաքական ներկայացուցիչների գործունեությանը տարածաշրջանում, ինչպես նաև նրանց ազդեցությանը Հայաստանի Հանրապետության ներքին և արտաքին քաղաքական որոշումների վրա։ Միաժամանակ դիտարկվում է, թե ինչպես են միջազգային ուժային կենտրոնների հակասությունները և տարածաշրջանային անկայունությունը սահմանափակել բրիտանական քաղաքականության արդյունավետությունը՝ ձևավորելով բարդ և հաճախ հակասական հարաբերություններ Հայաստանի հետ այդ պատմական փուլում։

Lեզվաբանություն

Այս գիտական աշխատանքը նվիրված է վանկի՝ որպես հնչույթաբանական վերլուծության հիմնարար բաղադրիչի ուսումնասիրությանը՝ ընդգրկելով նրա կառուցվածքային, ֆունկցիոնալ և լեզվական համակարգում ունեցած դերը։ Գրքում վերլուծվում է վանկի էությունը որպես խոսքի հնչյունային հոսքի կազմակերպման միավոր, որը պայմանավորում է լեզվի ռիթմիկ կառուցվածքը, արտասանության առանձնահատկությունները և հնչույթային համակարգի ներքին կազմակերպվածությունը։ Հեղինակը ներկայացնում է վանկի սահմանման տարբեր տեսություններ՝ դասական և ժամանակակից լեզվաբանական մոտեցումների համադրությամբ, ինչպես նաև քննարկում է վանկի կառուցվածքային տարրերը՝ սկզբնահնչյուն, միջուկ և վերջնահնչյուն։ Աշխատության մեջ հատուկ ուշադրություն է դարձվում հայերենի վանկային կառուցվածքի առանձնահատկություններին՝ համեմատելով այն այլ լեզուների վանկային համակարգերի հետ և բացահայտելով ընդհանուր և առանձնահատուկ օրինաչափությունները։ Ներկայացվում է նաև վանկի դերը հնչույթաբանական վերլուծության, բառային շեշտի, արտասանության և լեզվի ուսուցման գործընթացներում։ Գիրքը նախատեսված է լեզվաբանների, հայագետների, ուսանողների, լեզվի ուսուցիչների և ընդհանուր լեզվաբանությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Գրականություն

Ներկայացնում է հայ դասական գրականության ամենահզոր էպիկական և քնարաէպիկական ստեղծագործությունները, որոնց միջոցով հեղինակը բացահայտում է հայ ժողովրդի հոգևոր աշխարհը, գյուղական կյանքը, բարոյական արժեքները և մարդկային հարաբերությունների խորքային շերտերը։ Թումանյանի պոեմները առանձնանում են իրենց ժողովրդական հիմքով, պարզ, բայց խորիմաստ լեզվով և համամարդկային գաղափարներով, որոնք հաճախ միահյուսվում են ազգային ավանդույթների ու բանահյուսության հետ։ Նրա ամենահայտնի պոեմներից են «Անուշը», «Մարոն», «Լոռեցի Սաքոն», «Ախթամարը» և այլ ստեղծագործություններ, որտեղ ներկայացված են սիրո, ճակատագրի, սոցիալական անհավասարության, մարդու և բնության փոխհարաբերության թեմաները։ Թումանյանի ստեղծագործություններում գյուղական միջավայրը դառնում է ոչ միայն գործողության վայր, այլ նաև ազգային հոգեբանության և բարոյական արժեքների կրող։ Նրա հերոսները սովորական մարդիկ են՝ իրենց ուժեղ և թույլ կողմերով, որոնց ճակատագրերը հաճախ ողբերգական են, բայց խորապես մարդկային և համոզիչ։ Պոեմներում առանձնահատուկ տեղ ունի նաև ժողովրդական լեզվի և բանավոր խոսքի արվեստական մշակումը, որը Թումանյանի ստեղծագործությունները դարձնում է հասկանալի և հարազատ լայն ընթերցող հանրությանը։ Նրա պոեզիան համադրում է ռեալիզմը, ռոմանտիզմը և ժողովրդական մտածողությունը՝ ստեղծելով ազգային էպոսի նոր ձևաչափ։ Այս ժողովածուն կարևոր է ոչ միայն որպես գրական արժեք, այլ նաև որպես հայ ազգային ինքնության, բարոյականության և մշակութային հիշողության կարևոր աղբյուր։

Տնտեսագիտություն

Աշխատավարձի ձևերի և համակարգերի արդյունավետ կիրառումը պայմանավորված է այնպիսի կազմակերպական, տնտեսական և իրավական պայմաններով, որոնք ապահովում են աշխատուժի արդար վարձատրություն, աշխատանքի արտադրողականության աճ և ձեռնարկության ընդհանուր արդյունավետության բարձրացում։ Աշխատավարձի հիմնական ձևերն են ժամանակային և գործային (piece-rate) համակարգերը, ինչպես նաև դրանց համակցված տարբերակները, որոնց ճիշտ ընտրությունը կախված է արտադրության բնույթից, տեխնոլոգիական մակարդակից և աշխատանքի չափելիությունից։ Ժամանակային համակարգը առավել արդյունավետ է այն դեպքերում, երբ աշխատանքի արդյունքը դժվար է չափել քանակապես, իսկ գործային համակարգը կիրառվում է այնտեղ, որտեղ հնարավոր է հստակ գնահատել կատարված աշխատանքի ծավալը և որակը։ Արդյունավետ կիրառման կարևոր պայմաններից են աշխատանքի նորմավորման հստակ համակարգի առկայությունը, արդար և թափանցիկ գնահատման չափանիշները, արտադրողականության և որակի վերահսկման մեխանիզմները, ինչպես նաև աշխատավարձի կապը աշխատանքի արդյունքի հետ, ինչը խթանում է աշխատողների մոտիվացիան։ Բացի այդ, անհրաժեշտ է ապահովել ֆինանսական կայունություն և ձեռնարկության վճարունակություն, որպեսզի աշխատավարձի վճարումները լինեն կանոնավոր և ժամանակին, ինչպես նաև հաշվի առնել սոցիալական երաշխիքները և նվազագույն աշխատավարձի պետական կարգավորումը։ Կարևոր պայման է նաև մարդկային ռեսուրսների արդյունավետ կառավարման համակարգի առկայությունը, որը ներառում է վերապատրաստում, աշխատանքի գնահատում և կարիերայի աճի հնարավորություններ։