Ժամանակ հասկացույթի առկայացումը բրիտանական հեքիաթներում (հայկական հեքիաթների զուգադրությամբ)

История

Գիրքը ուսումնասիրում է Ջավախքի հայերի առօրյա կյանքը, սովորույթները, հավատալիքները, ինչպես նաև բանավոր ժողովրդական մշակույթը՝ երգերը, հեքիաթները և ասացվածքները։ Հիմնական բովանդակությունը․ Ազգագրական առանձնահատկություններ Տան կառուցվածք, ընտանիքի կազմակերպում, գյուղական կենցաղ և ավանդույթներ։ Արձանագրված սովորույթներ և ծեսեր Հարսանիքներ, ծնունդ, մահվան ծեսեր և տոնական ավանդույթներ։ Ժողովրդական բանարվեստ Հեքիաթներ, առակներ, երգեր, ասացվածքներ և բանահյուսական այլ ձևեր։ Հավատալիքներ և ավանդական պատկերացումներ Կրոնական և ժողովրդական հավատալիքների համատեղում։ Մշակութային ինքնություն Ջավախքի հայերի ազգային ինքնության պահպանման և զարգացման առանձնահատկությունները։

География

Աշխատությունը նվիրված է Իրանի Գոլեստան նահանգում էկոլոգիական զբոսաշրջության զարգացման հնարավորությունների, բնական և մշակութային ռեսուրսների, առկա խնդիրների ու հեռանկարների ուսումնասիրությանը։ Հիմնական ուշադրությունը կենտրոնացված է տարածաշրջանի բնական միջավայրի, կենսաբազմազանության, պահպանվող տարածքների, անտառային և լեռնային լանդշաֆտների, ջրային ռեսուրսների և զբոսաշրջային հետաքրքրություն ներկայացնող այլ բնական օբյեկտների ներուժի գնահատման վրա։ Էկոտուրիզմը դիտարկվում է որպես զբոսաշրջության այնպիսի ուղղություն, որը կարող է նպաստել բնության պահպանությանը, տեղական համայնքների սոցիալ-տնտեսական զարգացմանը և բնական ռեսուրսների պատասխանատու օգտագործմանը։ Ուսումնասիրվում են նահանգի զբոսաշրջային գրավչության ձևավորման գործոնները, այցելուների համար անհրաժեշտ ենթակառուցվածքների վիճակը, տրանսպորտային հասանելիությունը, տեղեկատվական և սպասարկման ծառայությունների կազմակերպումը, ինչպես նաև զբոսաշրջային երթուղիների զարգացման հնարավորությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում զբոսաշրջային գործունեության և շրջակա միջավայրի պահպանության միջև հավասարակշռության ապահովմանը, քանի որ այցելուների թվի աճը կարող է ոչ միայն տնտեսական օգուտներ ստեղծել, այլև լրացուցիչ ծանրաբեռնվածություն առաջացնել բնական էկոհամակարգերի համար։ Այդ համատեքստում կարևորվում են տարածքների կայուն կառավարումը, բնապահպանական սահմանափակումների պահպանումը, զբոսաշրջային հոսքերի կարգավորումը և բնության նկատմամբ պատասխանատու վարքագծի խրախուսումը։ Քննարկվում է նաև տեղական բնակչության մասնակցությունը էկոտուրիստական նախաձեռնություններին, փոքր ձեռնարկատիրության զարգացումը, տեղական արտադրանքի և ծառայությունների առաջխաղացումը, ինչպես նաև զբոսաշրջությունից ստացվող տնտեսական արդյունքների համայնքային նշանակությունը։ Տարածաշրջանի մշակութային առանձնահատկությունները, ավանդույթները և բնակավայրերի ինքնատիպությունը դիտարկվում են որպես բնական միջավայրին լրացնող զբոսաշրջային ռեսուրսներ, որոնք հնարավորություն են տալիս ձևավորել բազմաբովանդակ և մրցունակ զբոսաշրջային առաջարկ։ Աշխատությունում կարող են գնահատվել նաև ոլորտի զարգացմանը խոչընդոտող գործոնները՝ ենթակառուցվածքային սահմանափակումները, կառավարման և կազմակերպման խնդիրները, տեղեկատվության պակասը և բնապահպանական ռիսկերը։ Հետազոտությունը կարևորում է երկարաժամկետ զարգացման այնպիսի մոտեցումը, որի դեպքում զբոսաշրջային գործունեության տնտեսական արդյունավետությունը համադրվում է բնական ժառանգության պահպանության և տեղական համայնքների շահերի հետ։ Նյութը կարող է օգտակար լինել զբոսաշրջության կառավարման, էկոտուրիզմի, տարածաշրջանային զարգացման, բնապահպանության, աշխարհագրության և կայուն զարգացման ոլորտներում աշխատող հետազոտողների, մասնագետների և ուսանողների համար։

Экономика

Գրքում հեղինակը քննադատաբար մոտենում է այն խնդիրներին, որոնք կապված են արտագնա աշխատանքային միգրացիայի հետ՝ հասկանալու, թե ինչպիսի սոցիալական, տնտեսական և մշակութային հետևանքներ են ծագում այդ երեւույթի հետ կապված։ Թադևոսյանը ուսումնասիրում է միգրացիայի պատճառները, որոնք սկսվում են տեղական աշխատանքի շուկայի հագեցվածությունից և հասնում մինչև վտարանդիների թվի աճը՝ առկա գործազրկության, ցածր աշխատավարձերի, և տնտեսական անհավասարության ֆոնին։ Գրքում հատուկ ուշադրություն է դարձվում միգրացիայի բացասական հետևանքներին՝ ընտանիքների փլուզում, աշխատանքի միգրանտների սոցիալական պաշտպանության բացակայություն, ինչպես նաև բարձր վտանգները, որոնք համակցվում են աշխատանքի ներգրավման պայմանների հետ։ Սակայն Թադևոսյանը նաև նշում է արտագնա աշխատանքի դրական կողմերը՝ միգրանտների ուղարկած դրամական փոխանցումները (փոխանակում), միջազգային փորձի ձեռքբերումները, նոր հմտությունների և գիտելիքների յուրացումը, ինչպես նաև երկրի զարգացմանը օգնելու հնարավորությունը։ Հեղինակը միգրացիայի ազդեցությունը դիտարկում է ոչ միայն որպես անձնական փորձ, այլ նաև որպես գործոն, որը կապված է Հայաստանի սոցիալական և տնտեսական կառուցվածքի հետ։ Գիրքը ներկայացնում է միգրացիայի դեմ ուղղված պետության քաղաքականության կարեւորությունը՝ այդ գործընթացը հուսալիորեն կարգավորելու և աշխատող միգրանտներին սոցիալական աջակցություն ապահովելու հարցում։ Բացի այդ, Թադևոսյանը առաջարկում է քաղաքական լուծումներ, որոնք կարող են բարելավել արտագնա աշխատանքի միգրանտների իրավիճակը՝ ներառելով կրթության, զբաղվածության և սոցիալական աջակցության ծրագրերի բարելավումը։ Գրքում մատուցված վերլուծություններն ու տվյալները հիմնված են սահամանափակված էմպիրիկական տվյալների ու միջազգային փորձի վրա, ինչը հնարավորություն է տալիս ընթերցողին կազմել ավելի ամբողջական պատկերացումներ՝ կապված արտագնա աշխատանքի ու միգրացիայի հետ։ Գիրքը նախատեսված է տնտեսագետների, սոցիոլոգների, միգրացիայի ոլորտում աշխատող մասնագետների, ինչպես նաև միգրանտների հարցերով հետաքրքրված ընթերցողների համար։ Այն կարող է նաև ծառայել ուսանողների՝ հատկապես այն, ովքեր ուսումնասիրում են միգրացիոն տնտեսություն, միջազգային հարաբերություններ և աշխատանքի ոլորտներ։

История

Այս ճանապարհորդական և հետազոտական աշխատությունը ներկայացնում է հեղինակի դիտարկումները Փոքր Ասիայի, Հայաստանի և Քրդստանի տարածքներով իրականացրած ուղևորությունների ընթացքում։ Գրքում մանրամասն նկարագրվում են տարածաշրջանների աշխարհագրական առանձնահատկությունները, բնակավայրերը, բնական միջավայրը, պատմամշակութային հուշարձանները, ինչպես նաև տեղի ժողովուրդների կենցաղը, ավանդույթները, լեզվական և կրոնական առանձնահատկությունները։ Հեղինակը կարևոր տեղեկություններ է հաղորդում XIX դարի հասարակական, տնտեսական և քաղաքական իրադրության մասին՝ անդրադառնալով տեղական իշխանություններին, առևտրային ուղիներին, բնակչության զբաղվածությանը և տարբեր էթնիկ ու կրոնական համայնքների փոխհարաբերություններին։ Աշխատությունն առանձնանում է հարուստ փաստագրական նյութով և ճանապարհորդական տպավորությունների համադրությամբ, ինչը թույլ է տալիս ընթերցողին պատկերացում կազմել ժամանակաշրջանի Հայաստանի և հարակից տարածաշրջանների կյանքի, մշակույթի և պատմական իրականության մասին։ Գիրքը արժեքավոր աղբյուր է պատմաբանների, ազգագրագետների, արևելագետների, աշխարհագրագետների և տարածաշրջանի պատմությամբ ու մշակույթով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Педагогика

Սա 19-րդ դարի վերջի և 20-րդ դարի սկզբի կրթական փաստաթղթային աշխատություն է, որը ներկայացնում է Լազարևի արևելյան լեզուների ինստիտուտի հատուկ դասարաններում իրականացվող ուսուցման ընդհանուր տեսությունը և կազմակերպման առանձնահատկությունները որոշակի ուսումնական տարվա շրջանակում։ Աշխատության մեջ արտացոլվում է ինստիտուտի ուսումնական գործընթացի կառուցվածքը՝ ընդգրկելով արևելյան լեզուների դասավանդման մեթոդները, ուսումնական պլանների բովանդակությունը, դասավանդվող առարկաների համակարգը և ուսանողների պատրաստման մակարդակի գնահատման մոտեցումները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում լեզվական և հումանիտար կրթության համադրությանը, որտեղ լեզվի ուսուցումը դիտարկվում է ոչ միայն որպես քերականական և բառապաշարային գիտելիքների փոխանցում, այլ նաև որպես մշակութային և պատմական գիտելիքների յուրացման միջոց։ Նյութում արտացոլվում է նաև ուսուցման կազմակերպման ավանդական համակարգը՝ դասախոսություններ, գործնական պարապմունքներ և ինքնուրույն աշխատանք, որոնք միասին ապահովում են ուսանողների մասնագիտական պատրաստվածությունը։ Այսպիսի «օբզոր» բնույթի փաստաթղթերը կարևոր աղբյուր են կրթության պատմության ուսումնասիրության համար, քանի որ հնարավորություն են տալիս վերականգնել տվյալ ժամանակաշրջանի ուսումնական քաղաքականությունը, մեթոդական մոտեցումները և ակադեմիական միջավայրի ընդհանուր բնութագիրը։

Литература

Աշխատությունը նվիրված է XVIII դարի նշանավոր հայ աշուղ և բանաստեղծ Սայաթ-Նովայի ստեղծագործական ժառանգությանը, նրա գրական ու երաժշտական արվեստի առանձնահատկություններին և Հարավային Կովկասի մշակութային միջավայրում ունեցած նշանակությանը։ Հիմնական ուշադրությունը կենտրոնացված է բանաստեղծի քնարերգության թեմատիկ, լեզվական և գեղարվեստական առանձնահատկությունների ուսումնասիրության վրա։ Նրա ստեղծագործություններում առանցքային տեղ են զբաղեցնում սերը, մարդկային զգացմունքները, գեղեցկության ընկալումը, հոգևոր ապրումները, բարոյական արժեքները և անհատի ներաշխարհը։ Քննության են առնվում բանաստեղծական պատկերների կառուցման եղանակները, փոխաբերությունների ու խորհրդանշական արտահայտությունների կիրառումը, ստեղծագործությունների երաժշտականությունը և աշուղական բանաստեղծությանը բնորոշ արտահայտչամիջոցները։ Առանձին ուշադրություն է հատկացվում բազմալեզու ստեղծագործական ժառանգությանը, քանի որ բանաստեղծը ստեղծագործել է հայերեն, վրացերեն և ադրբեջաներեն՝ արտացոլելով իր ժամանակաշրջանի բազմամշակութային միջավայրն ու տարբեր ժողովուրդների գրական և երաժշտական ավանդույթների փոխազդեցությունը։ Դիտարկվում է նաև Թիֆլիսի մշակութային կյանքի ազդեցությունը նրա աշխարհայացքի և արվեստի ձևավորման վրա։ Կարևորվում է բանաստեղծական խոսքի և երաժշտության միասնությունը, քանի որ աշուղական ավանդույթում ստեղծագործությունը հանդես է գալիս ոչ միայն որպես գրական տեքստ, այլև որպես երաժշտական կատարման մաս։ Ուսումնասիրվում են հեղինակի լեզվի ժողովրդական հիմքերը, պատկերավոր արտահայտությունները, հուզական ինտենսիվությունը և անհատական ոճը, որոնց շնորհիվ նրա ստեղծագործությունները առանձնահատուկ տեղ են զբաղեցնում հայ քնարերգության պատմության մեջ։ Անդրադարձ է կատարվում նաև նրա կենսագրության հիմնական հանգամանքներին, արքունական միջավայրի հետ ունեցած կապերին, ստեղծագործական կյանքի տարբեր փուլերին և դրանց վերաբերյալ պահպանված պատմական ու գրական տեղեկություններին։ Հատուկ նշանակություն ունի հետագա սերունդների կողմից նրա ժառանգության ընկալման և գնահատման ուսումնասիրությունը։ Նրա կերպարը և ստեղծագործությունները շարունակել են ազդեցություն ունենալ հայ գրականության, երաժշտության, թատրոնի, կերպարվեստի և մշակութային հիշողության վրա՝ դառնալով բազմաթիվ գիտական ու գեղարվեստական մեկնաբանությունների առարկա։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս բանաստեղծի ժառանգությունը դիտարկել ոչ միայն հայ գրականության պատմության, այլև աշուղական արվեստի, երաժշտագիտության, լեզվաբանության և հայ-վրացական ու տարածաշրջանային մշակութային կապերի համատեքստում։ Նյութը կարող է օգտակար լինել հայ գրականության, աշուղական պոեզիայի, երաժշտության պատմության և Հարավային Կովկասի մշակութային փոխառնչությունների ուսումնասիրությամբ զբաղվող հետազոտողների, ուսանողների և ընթերցողների համար։