Կարգավորման և ինքնակարգավորման հիմնախնդիրները հայաստանյան համացանցային լրատվամիջոցներում (2010-2016 թթ.)

Տնտեսագիտություն

Գիրքը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության լեռնահանքային արդյունաբերության ինտենսիվացման տնտեսական հիմնախնդիրների համակողմանի ուսումնասիրությանը՝ առանձնահատուկ ուշադրություն դարձնելով պղնձի և ցինկի արտադրության ոլորտներին։ Աշխատության շրջանակում դիտարկվում են հանքարդյունաբերության դերը երկրի տնտեսության զարգացման գործում, արտադրական ներուժի արդյունավետ օգտագործման հնարավորությունները, հանքահումքային ռեսուրսների սահմանափակության պայմաններում արտադրության ընդլայնման և արդյունավետության բարձրացման ուղիները։ Հեղինակը վերլուծում է ոլորտի տնտեսական վիճակը, արտադրության կազմակերպման և կառավարման առանձնահատկությունները, նյութական ու ֆինանսական ռեսուրսների օգտագործման արդյունավետությունը, ներդրումային գործընթացները, արտադրողականության բարձրացման հնարավորությունները և տեխնոլոգիական վերազինման անհրաժեշտությունը։ Առանձնահատուկ նշանակություն է տրվում պղնձի և ցինկի արտադրության զարգացման վրա ազդող տնտեսական գործոնների բացահայտմանը, դրանց փոխկապակցվածությանը և ոլորտի մրցունակության բարձրացման խնդիրներին։ Աշխատության մեջ կարող են դիտարկվել նաև արտադրության ծավալների փոփոխության, ինքնարժեքի նվազեցման, շահութաբերության բարձրացման, արտահանման ներուժի ընդլայնման և միջազգային շուկաներում դիրքերի ամրապնդման հետ կապված հարցերը։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում նաև լեռնահանքային ձեռնարկությունների գործունեության տնտեսական արդյունավետության գնահատումը, քանի որ ոլորտի կայուն զարգացումը պահանջում է ոչ միայն հանքավայրերի շահագործման ծավալների ավելացում, այլև ռեսուրսների առավել ռացիոնալ օգտագործում, ժամանակակից տեխնոլոգիաների ներդրում և կառավարման մեխանիզմների կատարելագործում։ Գիրքը արժեքավոր է հատկապես նրանով, որ ոլորտի զարգացման հարցերը դիտարկում է Հայաստանի տնտեսության ընդհանուր կառուցվածքի և ազգային տնտեսական շահերի համատեքստում՝ փորձելով բացահայտել այն հիմնական խոչընդոտներն ու հնարավորությունները, որոնք կարող են ազդել հանքարդյունաբերության երկարաժամկետ զարգացման վրա։ Ուսումնասիրությունը կարող է հետաքրքրել տնտեսագետներին, հանքարդյունաբերության ոլորտի մասնագետներին, պետական կառավարման և տնտեսական քաղաքականության մշակմամբ զբաղվողներին, հետազոտողներին, ինչպես նաև բուհերի ուսանողներին, ովքեր ուսումնասիրում են Հայաստանի արդյունաբերությունը, բնական ռեսուրսների տնտեսագիտությունը և հանքարդյունաբերության տնտեսական հիմնախնդիրները։

Մանկավարժություն

Աշխատությունը նվիրված է միջին մասնագիտական ուսումնական հաստատություններում ֆիզիկական դաստիարակության արդյունավետ կազմակերպման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը և դրանց հաղթահարման մանկավարժական տեխնոլոգիաների կիրառման հնարավորություններին։ Քննարկվում են ուսումնական գործընթացի ժամանակակից մոտեցումները, դասավանդման նորարարական մեթոդները, ուսանողների ֆիզիկական ակտիվության խթանման ուղիները և առողջ ապրելակերպի ձևավորման մանկավարժական պայմանները։ Ներկայացվում են ֆիզիկական դաստիարակության բովանդակության կատարելագործման, ուսուցման արդյունքների գնահատման, շարժողական կարողությունների զարգացման և կրթական միջավայրի արդյունավետ կազմակերպման սկզբունքները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում դասավանդողի մասնագիտական գործունեությանը, ուսանողների անհատական առանձնահատկությունների հաշվառմանը և կրթական տեխնոլոգիաների կիրառման ազդեցությանը ուսուցման որակի բարձրացման գործում։ Աշխատությունը նախատեսված է մանկավարժների, ֆիզիկական դաստիարակության դասախոսների, կրթության կազմակերպիչների, հետազոտողների, ինչպես նաև մանկավարժական և մարզական մասնագիտություններով սովորող ուսանողների համար։

Ինֆորմատիկա

Աշխատությունը նվիրված է ինֆորմացիայի տեսության սկզբունքների և մաթեմատիկական մեթոդների կիրառմանը թվային պատկերների մշակման երկու փոխկապակցված ուղղություններում՝ պատկերների որակի օբյեկտիվ գնահատման և դրանցում պարունակվող մասնավոր տվյալների պաշտպանության խնդիրներում։ Հետազոտության առանցքում թվային պատկերը դիտարկվում է որպես տեղեկատվական համակարգ, որի կառուցվածքային, վիճակագրական և բովանդակային առանձնահատկությունները հնարավոր է բնութագրել համապատասխան քանակական չափանիշներով։ Քննվում են պատկերի որակի վրա աղմուկի, սեղմման, աղավաղումների, մանրամասների կորստի և մշակման այլ գործողությունների ազդեցության գնահատման մոտեցումները՝ նպատակ ունենալով որոշելու սկզբնական և փոփոխված պատկերների միջև տեղեկատվական տարբերությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում էնտրոպիայի, փոխադարձ ինֆորմացիայի, տեղեկատվական հեռավորությունների և վիճակագրական կախվածությունների վրա հիմնված չափանիշների կիրառման հնարավորություններին, որոնք կարող են լրացնել պատկերների որակի գնահատման ավանդական մեթոդները։ Դիտարկվում է նաև մարդու տեսողական ընկալման առանձնահատկությունները քանակական գնահատումների հետ հնարավորինս համաձայնեցնելու խնդիրը, քանի որ թվային ցուցանիշների փոփոխությունը միշտ չէ, որ անմիջականորեն համապատասխանում է տեսողական որակի ընկալվող փոփոխությանը։ Մասնավոր ինֆորմացիայի պաշտպանության շրջանակում ուսումնասիրվում են պատկերներում անձնական կամ սահմանափակ հասանելիությամբ տեղեկատվության առկայության, արտահոսքի հավանականության և մշակման արդյունքում պահպանվող տեղեկատվական կապերի գնահատման տեսական մոտեցումները։ Կարևորվում է այնպիսի մեթոդների ձևավորումը, որոնք հնարավորություն են տալիս գնահատելու, թե տվյալների անանունացման, աղավաղման կամ այլ պաշտպանական մշակման արդյունքում որքանով է նվազում զգայուն տեղեկատվության վերականգնման կամ նույնականացման հնարավորությունը՝ միաժամանակ պահպանելով պատկերի անհրաժեշտ օգտակարությունը հետագա վերլուծության համար։ Այս համատեքստում ուսումնասիրվում է գաղտնիության և տվյալների օգտակարության միջև հավասարակշռության խնդիրը։ Հետազոտությունը կարող է ընդգրկել նաև առաջարկվող չափանիշների համեմատական գնահատում, ալգորիթմական մոտեցումների մշակում և դրանց փորձարարական ստուգում տարբեր բնույթի թվային պատկերների վրա։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը միավորում է ինֆորմացիայի տեսության, թվային պատկերների մշակման, համակարգչային տեսողության և տեղեկատվական անվտանգության մոտեցումները՝ ձևավորելով միասնական մեթոդաբանական հիմք պատկերների որակի և դրանցում պարունակվող մասնավոր տեղեկատվության պաշտպանվածության քանակական գնահատման համար։

Պատմություն

Աշխատությունը նվիրված է Մկրտիչ Խրիմյանի հասարակական և քաղաքական գործունեության ուսումնասիրությանը՝ ներկայացնելով նրա դերակատարությունը XIX դարի երկրորդ կեսի և XX դարի սկզբի հայ ազգային-հասարակական կյանքի կարևորագույն գործընթացներում։ Հետազոտության շրջանակում լուսաբանվում է նրա գործունեությունը հոգևոր, կրթական, հասարակական և ազգային-քաղաքական ոլորտներում, ինչպես նաև նրա գաղափարական հայացքների ձևավորումն ու զարգացումը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ազգային ինքնագիտակցության ամրապնդման, կրթության և մշակույթի զարգացման, հասարակական համախմբման և հայ ժողովրդի իրավունքների պաշտպանության ուղղությամբ նրա նախաձեռնություններին։ Ուսումնասիրության մեջ դիտարկվում են նաև նրա հարաբերությունները ժամանակի հասարակական և քաղաքական գործիչների հետ, ազգային հարցի վերաբերյալ դիրքորոշումները և այն քաղաքական ու պատմական պայմանները, որոնցում ծավալվել է նրա գործունեությունը։ Կարևոր տեղ է հատկացվում արևմտահայության խնդիրներին, Օսմանյան կայսրության պայմաններում հայ բնակչության սոցիալական ու քաղաքական դրությանը և այդ խնդիրների վերաբերյալ նրա արտահայտած տեսակետներին։ Հետազոտությունը հնարավորություն է տալիս հասկանալու, թե ինչպես է նա իր հասարակական գործունեությունը կապել ազգային շահերի պաշտպանության, կրթական առաջընթացի և հասարակական կյանքի բարեփոխման գաղափարների հետ։ Աշխատությունը նաև արժեքավոր է նրա գործունեությունը ժամանակաշրջանի ավելի լայն քաղաքական իրադարձությունների համատեքստում դիտարկելու տեսանկյունից՝ բացահայտելով նրա ազդեցությունը հայ ազգային-ազատագրական մտքի և հասարակական գիտակցության զարգացման վրա։ Այն կարող է հետաքրքրել հայոց պատմության, հասարակական-քաղաքական մտքի, եկեղեցու պատմության, ազգային շարժումների և հայագիտության ոլորտների մասնագետներին, հետազոտողներին, ուսանողներին և XIX դարի հայ հասարակական կյանքի պատմությամբ հետաքրքրվող ընթերցողներին։

Այլ առարկաներ

Ուսումնասիրությունը նվիրված է մանկատներում և խնամքի կենտրոններում գրադարանավարի գործունեության կազմակերպման առանձնահատկություններին՝ կրթության առանձնահատուկ պայմանների կարիք ունեցող անձանց հետ աշխատանքի համատեքստում։ Աշխատության կենտրոնում գրադարանի և գրադարանավարի դերն է կրթական, մշակութային և սոցիալական միջավայրի ձևավորման գործում, որտեղ յուրաքանչյուր ընթերցողի համար անհրաժեշտ է ապահովել տեղեկատվության, գրականության և մշակութային ռեսուրսների հասանելիություն։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում են հատուկ կարիքներ ունեցող երեխաների և այլ շահառուների հետ հաղորդակցման, ընթերցանության խթանման, գրական նյութերի ընտրության և գրադարանային ծառայությունների հարմարեցման մեթոդները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում մատչելի և ներառական գրադարանային միջավայրի ստեղծմանը, ընթերցողի անհատական հնարավորությունների ու հետաքրքրությունների հաշվառմանը և համապատասխան տեղեկատվական ռեսուրսների ընտրությանը։ Աշխատության մեջ գրադարանավարի գործունեությունը դիտարկվում է նաև որպես սոցիալականացմանը, ինքնարտահայտմանը, հաղորդակցական կարողությունների զարգացմանը և մշակութային մասնակցությանը նպաստող գործընթաց։ Կարևորվում են մանկատների և խնամքի կենտրոնների մասնագետների, մանկավարժների, հոգեբանների և գրադարանավարների համագործակցության հնարավորությունները, քանի որ բազմամասնագիտական մոտեցումը կարող է նպաստել ծառայությունների առավել արդյունավետ կազմակերպմանը։ Ուսումնասիրությունը կարող է ներառել նաև գրքի և ընթերցանության միջոցով ճանաչողական, ստեղծագործական և սոցիալ-հուզական հմտությունների զարգացմանն ուղղված միջոցառումների կազմակերպման սկզբունքներ։ Ներկայացված մոտեցումները կարևոր են գրադարանային ծառայությունների ներառականության բարձրացման և ԿԱՊԿՈՒ անձանց համար հավասար մշակութային ու տեղեկատվական հնարավորությունների ապահովման տեսանկյունից։ Գիրքը կարող է օգտակար լինել գրադարանավարներին, հատուկ մանկավարժներին, սոցիալական աշխատողներին, մանկատների և խնամքի կենտրոնների մասնագետներին, ուսուցիչներին, հոգեբաններին, ինչպես նաև գրադարանագիտության և հատուկ կրթության ոլորտների ուսանողներին ու հետազոտողներին։

Կենսաբանություն

Աշխատությունը նվիրված է երկկենցաղների լյարդում ուրեոթելիկ արգինազ ֆերմենտի կառուցվածքային և ֆունկցիոնալ առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը՝ Rana ridibunda տեսակի օրինակով։ Գրքում վերլուծվում են ազոտային նյութափոխանակության առանձնահատկությունները երկկենցաղների օրգանիզմում, մասնավորապես՝ ուրեագենեզի գործընթացները և դրանց կարգավորման մեխանիզմները։ Հեղինակը ուսումնասիրում է արգինազ ֆերմենտի մոլեկուլային կառուցվածքը, ակտիվ կենտրոնի հատկությունները, իզոֆորմային բազմազանությունը և դրա կապը լյարդի նյութափոխանակային ակտիվության հետ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ֆերմենտի ակտիվության փոփոխություններին տարբեր ֆիզիոլոգիական պայմաններում՝ ջերմաստիճանային տատանումներ, ջրային միջավայրի փոփոխություն և զարգացման փուլեր։ Քննարկվում են նաև ֆերմենտի դերը ազոտային հավասարակշռության պահպանման, ամոնիակի վերամշակման և օրգանիզմի հոմեոստազի կարգավորման մեջ։ Աշխատությունը ներառում է կենսաքիմիական փորձարարական տվյալներ, սպեկտրոֆոտոմետրիկ և մոլեկուլային վերլուծություններ, որոնք թույլ են տալիս ավելի խորությամբ հասկանալ ուրեոթելիկ նյութափոխանակության առանձնահատկությունները երկկենցաղների մոտ։ Գիրքը նախատեսված է կենսաքիմիկոսների, ֆիզիոլոգների, կենսաբանների և մոլեկուլային կենսաբանության ոլորտի մասնագետների համար։