Հայաստանի Հանրապետությունը ԱՊՀ ռազմաքաղաքական և սոցիալ-տնտեսական ոլորտներում (1995-2001թp.)

Իրավաբանություն

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության Ազգային ժողովի պատգամավորի իրավական կարգավիճակի համակողմանի ուսումնասիրությանը՝ սահմանադրական և օրենսդրական կարգավորման շրջանակներում։ Հետազոտության կենտրոնում պատգամավորի՝ որպես ժողովրդի ներկայացուցչի իրավական դիրքն է, նրա լիազորությունների ծագման, իրականացման, դադարեցման և երաշխավորման հետ կապված հարաբերությունները։ Աշխատության մեջ պատգամավորի կարգավիճակը դիտարկվում է որպես փոխկապակցված իրավունքների, պարտականությունների, լիազորությունների, սահմանափակումների և իրավական երաշխիքների ամբողջություն։ ՀՀ Սահմանադրության համաձայն՝ պատգամավորը ներկայացնում է ամբողջ ժողովրդին, կաշկանդված չէ հրամայական մանդատով և իր գործունեության ընթացքում առաջնորդվում է խղճով ու համոզմունքներով։ Ուսումնասիրվում են պատգամավորի հիմնական լիազորությունները՝ օրենսդրական նախաձեռնությամբ հանդես գալը, Ազգային ժողովի և դրա հանձնաժողովների աշխատանքներին մասնակցելը, հարցեր և առաջարկություններ ներկայացնելը, Կառավարության անդամներին հարցեր ուղղելը և խորհրդարանական վերահսկողության իրականացմանը մասնակցելը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում պատգամավորական մանդատի անհամատեղելիությանը, մասնավորապես՝ ձեռնարկատիրական գործունեությամբ զբաղվելու, առևտրային կազմակերպություններում պաշտոն զբաղեցնելու և այլ վճարովի աշխատանք կատարելու սահմանափակումներին։ Աշխատության կարևոր բաժիններից է պատգամավորի անձեռնմխելիության և նրա գործունեության իրավական պաշտպանության ուսումնասիրությունը։ Քննարկվում է պատգամավորի՝ իր կարգավիճակից բխող գործողությունների և Ազգային ժողովում արտահայտած կարծիքի համար հետապնդումից ու պատասխանատվությունից պաշտպանված լինելու սկզբունքը, ինչպես նաև պատգամավորին քրեական կամ վարչական պատասխանատվության ենթարկելու հետ կապված հատուկ ընթացակարգերը։ Հետազոտության շրջանակում կարող են ուսումնասիրվել նաև պատգամավորի գործունեության կազմակերպական, սոցիալական և այլ երաշխիքները, պետական և տեղական ինքնակառավարման մարմինների հետ նրա փոխհարաբերությունները, պատգամավորական հարցումների և առաջարկությունների իրականացման մեխանիզմները, ինչպես նաև պատգամավորական էթիկայի պահանջները։ Պատգամավորի կարգավիճակի ուսումնասիրությունը կարևոր է խորհրդարանական ժողովրդավարության արդյունավետության տեսանկյունից, քանի որ պատգամավորի իրավունքների և երաշխիքների պատշաճ ապահովումը պետք է համադրվի նրա սահմանադրական պարտականությունների, հանրային պատասխանատվության և շահերի բախման կանխարգելման պահանջների հետ։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել սահմանադրագետներին, իրավաբաններին, պետական կառավարման և խորհրդարանական իրավունքի մասնագետներին, քաղաքական գիտությունների հետազոտողներին, իրավագիտության ուսանողներին և խորհրդարանական ինստիտուտների գործունեությամբ հետաքրքրվող ընթերցողներին։

Տնտեսագիտություն

Գիրքը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում մաքսային հսկողության համակարգի կատարելագործման հիմնախնդիրների համակողմանի ուսումնասիրությանը՝ դիտարկելով այն որպես արտաքին տնտեսական հարաբերությունների կարգավորման և պետական անվտանգության ապահովման կարևոր բաղադրիչ։ Աշխատության մեջ վերլուծվում են մաքսային վերահսկողության կազմակերպչական և իրավական հիմքերը, ներմուծման և արտահանման գործընթացների կարգավորման մեխանիզմները, ինչպես նաև մաքսային վարչարարության արդյունավետության վրա ազդող գործոնները։ Հեղինակը ուսումնասիրում է ռիսկերի կառավարման համակարգերը, տեղեկատվական տեխնոլոգիաների կիրառումը մաքսային գործընթացներում, ստվերային տնտեսության կանխարգելման գործիքները և միջազգային համագործակցության դերը մաքսային վերահսկողության կատարելագործման գործում։ Գրքում քննարկվում են նաև մաքսային ծառայության ինստիտուցիոնալ զարգացման, կադրային քաղաքականության, ընթացակարգերի պարզեցման և թափանցիկության բարձրացման հարցերը՝ համադրելով միջազգային փորձը և ՀՀ առանձնահատկությունները։ Աշխատությունը ներկայացնում է գործնական առաջարկություններ մաքսային համակարգի արդյունավետության բարձրացման և տնտեսական անվտանգության ամրապնդման ուղղությամբ։ Գիրքը նախատեսված է տնտեսագետների, մաքսային ծառայության աշխատողների, պետական կառավարման մասնագետների, իրավաբանների, գիտահետազոտողների և համապատասխան ոլորտների ուսանողների համար։

Lեզվաբանություն

Սույն ուսումնասիրությունը նվիրված է ԺԴ–ԺԷ դարերի հայերեն ձեռագիր քերականական աշխատություններում կիրառված լեզվաբանական տերմինների համակարգին՝ ընդգծելով միջնադարյան հայ լեզվաբանական մտքի ձևավորումը և զարգացումը։ Աշխատությունը վերլուծում է քերականական տերմինաբանության հիմնական շերտերը՝ խոսքի մասերի անվանումներ, շարահյուսական և ձևաբանական հասկացություններ, ինչպես նաև դրանց իմաստային ու կառուցվածքային առանձնահատկությունները ձեռագիր աղբյուրներում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում հունարեն և ասորերեն լեզվաբանական ավանդույթների ազդեցությանը հայ քերականական մտքի վրա, ինչպես նաև տեղական նորամուծություններին, որոնք ձևավորել են ինքնուրույն հայերեն տերմինաբանական համակարգ։ Ուսումնասիրությունը նաև դիտարկում է տերմինների կիրառման բազմազանությունը տարբեր հեղինակների մոտ, դրանց իմաստային փոփոխությունները ժամանակի ընթացքում և դերը լեզվաբանական գիտելիքի փոխանցման գործընթացում։ Աշխատությունը կարևոր է հայագետների, լեզվաբանների և միջնադարյան գրավոր ժառանգության հետազոտողների համար՝ նպաստելով հայ քերականական մտքի պատմության և լեզվաբանական տերմինաբանության զարգացման խորքային ուսումնասիրությանը։

Մանկավարժություն

Աշխատությունը նվիրված է անգլերենի մասնագիտական կողմնորոշման դասընթացում միջմշակութային հեռահաղորդակցական կարողությունների ձևավորման տեսական և գործնական հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում են մասնագիտական հաղորդակցության մեջ օտար լեզվի իմացության, մշակութային տարբերությունների ըմբռնման և տարբեր մշակութային միջավայրերում արդյունավետ փոխգործակցելու կարողությունների փոխկապակցվածությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում սովորողների այնպիսի կարողությունների զարգացմանը, որոնք անհրաժեշտ են տարբեր մշակութային պատկանելություն ունեցող մարդկանց հետ մասնագիտական շփումների, համագործակցության և տեղեկատվության փոխանակման ընթացքում։ Աշխատության մեջ ուսումնասիրվում են միջմշակութային հաղորդակցության հիմնական հասկացությունները, հաղորդակցական խոչընդոտները, մշակութային կարծրատիպերը, տարբեր արժեքային համակարգերի և հաղորդակցական նորմերի ազդեցությունը լեզվական փոխգործակցության վրա։ Կարևոր տեղ է հատկացվում անգլերենի մասնագիտական կողմնորոշման դասընթացի բովանդակության ընտրությանը, ուսուցման մեթոդներին և այնպիսի առաջադրանքների մշակմանը, որոնք միաժամանակ զարգացնում են լեզվական, մասնագիտական և միջմշակութային կարողությունները։ Հետազոտությունը կարող է ներառել դերային խաղերի, իրավիճակային առաջադրանքների, նախագծային աշխատանքի, մասնագիտական երկխոսությունների, իրական հաղորդակցական նյութերի և մշակութային համատեքստ ունեցող ուսումնական վարժությունների կիրառման արդյունավետության ուսումնասիրություն։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունի սովորողների՝ տարբեր մշակութային միջավայրերում հաղորդակցական վարքագիծը ճիշտ ընկալելու, սեփական մտքերը համապատասխան ձևով արտահայտելու և հնարավոր թյուրըմբռնումները հաղթահարելու կարողության զարգացումը։ Աշխատության շրջանակում կարող են մշակվել նաև միջմշակութային հաղորդակցական կարողությունների գնահատման չափանիշներ և մակարդակներ՝ ուսուցման արդյունքների արդյունավետությունը որոշելու նպատակով։ Հետազոտության արդյունքները կարող են նպաստել անգլերենի մասնագիտական ուսուցման բովանդակության կատարելագործմանը և սովորողների մասնագիտական շարժունակության ու միջազգային հաղորդակցության պատրաստվածության բարձրացմանը։ Աշխատանքը կարող է հետաքրքրել օտար լեզուների ուսուցիչներին, մանկավարժներին, մեթոդիստներին, լեզվաբաններին, միջմշակութային հաղորդակցության մասնագետներին, կրթության հետազոտողներին և համապատասխան ոլորտների ուսանողներին։

Մշակույթ

Հրատարակությունը ներկայացնում է մշակույթի և արվեստի վերաբերյալ նոր լույս տեսած գրականության համակարգված մատենագիտական ցանկ, որի հիմնական նպատակն է ընթերցողներին, գրադարանավարներին, մշակույթի ոլորտի մասնագետներին, արվեստաբաններին և հետազոտողներին արագ կողմնորոշել համապատասխան գրականության մեջ։ Ցանկում ընդգրկված նյութերը կարող են ներառել մշակույթի պատմությանը, տեսությանը և զարգացման օրինաչափություններին, ինչպես նաև արվեստի տարբեր ճյուղերին վերաբերող գրքեր, ժողովածուներ, ուսումնասիրություններ, կատալոգներ և այլ հրատարակություններ։ Մատենագիտական բնույթը ենթադրում է, որ յուրաքանչյուր գրառում ընթերցողին տրամադրում է հրատարակության նույնականացման և թեմատիկ կողմնորոշման համար անհրաժեշտ հիմնական տեղեկությունները՝ հեղինակային տվյալներ, վերնագիր, հրատարակման վերաբերյալ տեղեկություններ և այլ համապատասխան մատենագիտական նկարագրական տարրեր։ Հավաքածուն արժեքավոր է հատկապես այն պատճառով, որ մեկ համակարգում միավորում է տվյալ ժամանակահատվածում մշակույթի և արվեստի վերաբերյալ հրապարակված նոր գրականությունը՝ հնարավորություն տալով հետևել ոլորտի տեղեկատվական և հրատարակչական հոսքին։ Նյութերի թեմատիկ ընդգրկումը կարող է տարածվել կերպարվեստի, երաժշտության, թատրոնի, կինոյի, ճարտարապետության, ժողովրդական արվեստի, գրականության, մշակութաբանության, արվեստի պատմության և մշակութային ժառանգության պահպանության ոլորտների վրա։ Մատենագիտական ցանկի միջոցով հնարավոր է նաև բացահայտել տվյալ ժամանակաշրջանի գիտական և մշակութային հետաքրքրությունների հիմնական ուղղությունները, քանի որ հրատարակությունների թեմաները և բնույթը որոշակի պատկերացում են տալիս հասարակության ու մասնագիտական միջավայրի առաջնահերթությունների մասին։ Հրատարակությունը կարող է ունենալ կարևոր գործնական նշանակություն գրադարանների տեղեկատու-մատենագիտական սպասարկման համար, քանի որ նման ցանկերը հեշտացնում են անհրաժեշտ գրականության որոնումը, ընթերցողների թեմատիկ հարցումների կատարումը և համապատասխան աղբյուրների ընտրությունը։ Միաժամանակ այն կարող է ծառայել որպես սկզբնական տեղեկատվական բազա գիտական աշխատանքների, ուսումնական նախագծերի, մշակութային ուսումնասիրությունների և արվեստագիտական հետազոտությունների համար։ Մատենագիտական համակարգվածությունը հնարավորություն է տալիս ոչ միայն գտնել առանձին հրատարակություններ, այլև ընդհանուր պատկերացում կազմել մշակույթի և արվեստի վերաբերյալ նոր գրականության ծավալի ու ուղղությունների մասին։ Հատուկ արժեք կարող է ունենալ նաև այն հանգամանքը, որ ցանկը փաստագրում է որոշակի ժամանակաշրջանի հրատարակչական ժառանգությունը՝ պահպանելով տեղեկություն այն գրքերի և նյութերի մասին, որոնք կարող են հետագայում դժվար հասանելի դառնալ։ Ընդհանուր առմամբ, հրատարակությունը կարելի է դիտարկել որպես մշակույթի և արվեստի բնագավառների նոր գրականության կողմնորոշիչ տեղեկատու, որը միավորում է մատենագիտական ճշգրտությունը և գործնական կիրառելիությունը՝ նպաստելով անհրաժեշտ աղբյուրների արագ հայտնաբերմանը, մասնագիտական տեղեկատվության տարածմանը և մշակութային ու արվեստագիտական հետազոտությունների զարգացմանը։

Ինֆորմատիկա

Այս գիտական աշխատությունը վերաբերում է կառավարման համակարգերի տեսության առաջադեմ ուղղություններին՝ մասնավորապես մատրիցային կարգավորիչների մշակմանը ցիրկուլյանտ և հակացիրքուլյանտ կառուցվածք ունեցող դինամիկ համակարգերի համար։ Ուսումնասիրության ընթացքում ներկայացվում են այն մաթեմատիկական մոտեցումները, որոնք թույլ են տալիս նկարագրել և վերլուծել բազմաչափ համակարգերի կայունությունը, կառավարելիությունը և օպտիմալ արձագանքը տարբեր արտաքին խանգարումների պայմաններում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում մատրիցային հաշվարկների կիրառմանը՝ համակարգերի վիճակային մոդելավորման, հետադարձ կապի նախագծման և ազդանշանների մշակման համար։ Աշխատությունում քննարկվում են նաև ցիրկուլյանտ կառուցվածքների սիմետրիկ հատկությունները և հակացիրքուլյանտ համակարգերում առաջացող հակասիմետրիկ դինամիկան, որոնք կարևոր դեր ունեն կառավարման օրենքների ձևավորման և կայունացման ռազմավարությունների մշակման մեջ։ Ներկայացված են տեսական հիմնավորումներ և կիրառական օրինակներ, որոնք ցույց են տալիս նման կարգավորիչների արդյունավետությունը ինժեներական տարբեր խնդիրներում, ներառյալ ավտոմատացված համակարգերը, ռոբոտատեխնիկան և ազդանշանային մշակումը։