Հայկական հարցը մինչխորհրդային հայ հասարակական քաղաքական մտքի և պատմագրության մեջ

Տնտեսագիտություն

Այս կուրսային աշխատանքը նվիրված է պետության տնտեսական դերի ուսումնասիրությանը շուկայական տնտեսության համակարգում՝ ընդգրկելով այն հիմնական գործառույթները, որոնք պետությունը իրականացնում է տնտեսական կայունության, սոցիալական արդարության և արդյունավետ զարգացման ապահովման նպատակով։ Աշխատանքում ներկայացվում է, որ շուկայական տնտեսությունը, չնայած իր ինքնակարգավորման մեխանիզմներին, չի կարող լիովին լուծել բոլոր տնտեսական և սոցիալական խնդիրները, ինչի պատճառով պետության միջամտությունը դառնում է անհրաժեշտ։ Վերլուծվում են պետության հիմնական տնտեսական գործառույթները՝ իրավական դաշտի ձևավորում և պաշտպանություն, մրցակցության կարգավորում, հանրային բարիքների ապահովում, արտաքին ազդեցությունների (էքստեռնալիթիների) կարգավորում և եկամուտների վերաբաշխում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում մակրոտնտեսական կայունացման քաղաքականությանը՝ ներառյալ հարկաբյուջետային և դրամավարկային գործիքների կիրառումը, որոնք ուղղված են գնաճի վերահսկմանը, գործազրկության նվազեցմանը և տնտեսական աճի խթանմանը։ Աշխատանքում քննարկվում է նաև պետության և մասնավոր հատվածի փոխհարաբերությունը՝ ցույց տալով, որ արդյունավետ տնտեսական համակարգը հիմնված է նրանց համագործակցության և հավասարակշռված դերաբաշխման վրա։ Ներկայացվում են նաև ժամանակակից տնտեսական մոդելները, որտեղ պետությունը հանդես է գալիս որպես կարգավորող և ուղղորդող ուժ՝ պահպանելով շուկայի արդյունավետությունը և կանխելով տնտեսական խափանումները։ Կուրսայինի նպատակն է ձևավորել ամբողջական պատկերացում պետության տնտեսական դերի մասին շուկայական տնտեսությունում՝ ընդգծելով դրա կարևորությունը կայուն և արդար տնտեսական զարգացման ապահովման համար։

Ինֆորմատիկա

ArcGIS 10 ծրագրային փաթեթ. Ուսումնամեթոդական ուղեցույց աշխատությունը աշխարհագրական տեղեկատվական համակարգերի (GIS) ուսումնական ձեռնարկ է, որը նախատեսված է ArcGIS 10 ծրագրային միջավայրի գործնական յուրացման համար, այն ներկայացնում է քարտեզագրական տվյալների ստեղծման, խմբագրման և վերլուծության հիմնական գործիքները, բացատրում է շերտերի (layers) հետ աշխատանքը, վեկտորային և ռաստերային տվյալների մշակումը, ինչպես նաև տարածական վերլուծության հիմնական մեթոդները՝ օբյեկտների տեղաբաշխում, հեռավորությունների հաշվարկ և քարտեզների կառուցում, գիրքը ներառում է քայլ առ քայլ ցուցումներ և գործնական օրինակներ, որոնք օգնում են ուսանողներին և մասնագետներին կիրառել GIS տեխնոլոգիաները իրական աշխարհագրական, քաղաքաշինական և բնապահպանական խնդիրների լուծման համար, միաժամանակ ընդգծելով տարածական տվյալների կարևորությունը ժամանակակից վերլուծական գործընթացներում, ինչը այն դարձնում է կարևոր ուսումնական աղբյուր աշխարհագրության և տեղեկատվական տեխնոլոգիաների ոլորտում։

Տնտեսագիտություն

Աշխատությունը նվիրված է տնտեսական զարգացման հումանիզացման գործընթացի տեսական և մեթոդաբանական հիմնահարցերի ուսումնասիրությանը՝ այն դիտարկելով որպես տնտեսական մտածողության և հասարակության զարգացման երկարաժամկետ պատմական միտում։ Ուսումնասիրության շրջանակում տնտեսական առաջընթացը ներկայացվում է ոչ միայն արտադրության ծավալների, եկամուտների կամ նյութական բարիքների աճի, այլև մարդու, նրա բարեկեցության, սոցիալական հնարավորությունների և կյանքի որակի տեսանկյունից։ Աշխատության մեջ վերլուծվում է տնտեսական զարգացման տարբեր փուլերում մարդու դերի և նշանակության փոփոխությունը, տնտեսական համակարգերի սոցիալական ուղղվածության ձևավորումը և այն գործոնները, որոնք նպաստել են մարդակենտրոն զարգացման գաղափարների տարածմանը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում տնտեսական արդյունավետության և սոցիալական արդարության փոխհարաբերությանը, կենսամակարդակի, զբաղվածության, կրթության, առողջապահության, սոցիալական պաշտպանության և մարդկային ներուժի զարգացման նշանակությանը։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ նաև տնտեսական աճի ավանդական չափանիշների սահմանափակումներին և այն մեթոդաբանական մոտեցումներին, որոնց միջոցով հնարավոր է առավել ամբողջական գնահատել հասարակության իրական առաջընթացը։ Ժամանակակից խնդիրների համատեքստում դիտարկվում են սոցիալական անհավասարության, աղքատության, զբաղվածության, մարդկային կապիտալի արդյունավետ օգտագործման, տնտեսական հնարավորությունների հասանելիության և կայուն զարգացման հետ կապված հարցերը։ Կարևորվում է այն գաղափարը, որ տնտեսական քաղաքականության վերջնական նպատակը պետք է լինի ոչ միայն տնտեսական ցուցանիշների բարելավումը, այլև մարդու զարգացման համար բարենպաստ պայմանների ստեղծումը։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել տնտեսագետների, սոցիալական քաղաքականության մասնագետների, հետազոտողների, պետական կառավարման ոլորտի ներկայացուցիչների, դասախոսների և տնտեսագիտական ու սոցիալական գիտությունների ուսանողների համար՝ տնտեսական զարգացման մարդակենտրոն մոտեցումների տեսական հիմքերն ու ժամանակակից մարտահրավերներն ուսումնասիրելու նպատակով։

Այլ առարկաներ

Այս ուսումնասիրությունը վերաբերում է Արարատյան հարթավայրի աղակալված և ալկալիացված հողերի մելիորատիվ վիճակի բարելավման խնդիրներին՝ ֆիզիկական և քիմիական միջոցների համալիր կիրառման միջոցով՝ նպատակ ունենալով բարձրացնել հողերի բերրիությունը և գյուղատնտեսական օգտագործման արդյունավետությունը։ Նյութում վերլուծվում են հողերի աղակալման և ալկալիացման հիմնական պատճառները՝ ոռոգման ջրերի որակ, բարձր գոլորշիացում, դրենաժային համակարգերի անբավարարություն և հողի աղային ռեժիմի խախտում, որոնք հանգեցնում են հողի կառուցվածքի վատթարացման և բուսականության նվազման։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում ֆիզիկական մելիորացիոն միջոցներին՝ դրենաժի կազմակերպում, խորը վար, հողի կառուցվածքի մեխանիկական բարելավում, ինչպես նաև քիմիական միջոցներին՝ գիպսավորում, թթվային և աղային հավասարակշռության կարգավորում, լվացման ռեժիմների կիրառում։ Քննարկվում են նաև ոռոգման արդյունավետ համակարգերի ներդրման անհրաժեշտությունը և ջրային ռեսուրսների ռացիոնալ օգտագործման դերը հողերի վերականգնման գործընթացում։ Ուսումնասիրությունը ընդգծում է, որ Արարատյան հարթավայրի աղակալված հողերի կայուն բարելավումը հնարավոր է միայն համալիր մոտեցման դեպքում՝ համադրելով ինժեներական, քիմիական և ագրոտեխնիկական միջոցառումները՝ ապահովելով երկարաժամկետ գյուղատնտեսական արտադրողականություն և էկոլոգիական կայունություն։

Քաղաքագիտություն

Աշխատությունը նվիրված է չեզոքության ինստիտուտի տեսական և գործնական առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը աշխարհաքաղաքական գործընթացների փոփոխվող պայմաններում։ Հեղինակը վերլուծում է չեզոքության գաղափարի ձևավորման պատմական զարգացումը, դրա իրավաքաղաքական բնույթը և միջազգային հարաբերությունների համակարգում ունեցած նշանակությունը։ Քննարկվում են չեզոք պետությունների կարգավիճակի իրավական հիմքերը, միջազգային իրավունքում ամրագրված սկզբունքները, ինչպես նաև տարբեր ժամանակաշրջաններում չեզոքության կիրառման առանձնահատկությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում գլոբալ ուժային կենտրոնների մրցակցության, տարածաշրջանային հակամարտությունների, անվտանգության նոր սպառնալիքների և միջազգային կազմակերպությունների դերի ազդեցությանը չեզոքության քաղաքականության վրա։ Աշխատությունում ուսումնասիրվում են տարբեր երկրների փորձը, չեզոքության պահպանման առավելություններն ու սահմանափակումները, ինչպես նաև դրա արդյունավետությունը ժամանակակից աշխարհաքաղաքական միջավայրում։ Հետազոտությունը հնարավորություն է տալիս հասկանալու, թե ինչպես է չեզոքության ինստիտուտը փոխակերպվում միջազգային համակարգի փոփոխությունների պայմաններում և ինչ դեր կարող է ունենալ պետությունների անվտանգության, ինքնիշխանության և արտաքին քաղաքականության ձևավորման գործընթացներում։ Աշխատությունը նախատեսված է քաղաքագետների, միջազգային հարաբերությունների մասնագետների, իրավաբանների, հետազոտողների, դասախոսների, ուսանողների և աշխարհաքաղաքական գործընթացներով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Տեխնոլոգիա

Աշխատությունը նվիրված է ՋՋԷՌ տիպի միջուկային ռեակտորներում օգտագործվող վառելիքի կրիտիկության անվտանգության ուսումնասիրությանը՝ այրման խորության ազդեցության հաշվառմամբ։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է բացահայտել միջուկային վառելիքի այրման աստիճանի փոփոխության և ռեակտորի նեյտրոնաֆիզիկական բնութագրերի միջև առկա կապերը, ինչպես նաև գնահատել այդ փոփոխությունների նշանակությունը կրիտիկության անվտանգության ապահովման տեսանկյունից։ Ուսումնասիրության շրջանակում դիտարկվում են վառելիքի այրման ընթացքում դրա իզոտոպային կազմի փոփոխությունները, նեյտրոնների բազմացման գործընթացների վրա դրանց ազդեցությունը և ռեակտորի ռեակտիվության փոփոխության առանձնահատկությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այն հանգամանքին, որ վառելիքի այրման խորությունը կարող է էականորեն փոխել միջուկային համակարգի նեյտրոնային հավասարակշռությունը և, հետևաբար, պետք է հաշվի առնվի վառելիքի տարբեր վիճակների համար կրիտիկության գնահատման ժամանակ։ Աշխատության մեջ ուսումնասիրվում են կրիտիկության անվտանգության հիմնական չափանիշները, վառելիքի կազմի և տեղաբաշխման ազդեցությունը, ինչպես նաև հաշվարկային մոտեցումները, որոնք հնարավորություն են տալիս գնահատել համակարգի անվտանգությունը տարբեր շահագործման և վառելիքի վիճակների պայմաններում։ Քննարկվում են մոդելավորման և հաշվարկային վերլուծության մեթոդները, որոնց միջոցով հնարավոր է ուսումնասիրել ռեակտորի ակտիվ գոտու նեյտրոնաֆիզիկական վարքը, որոշել կրիտիկության հետ կապված պարամետրերը և գնահատել անվտանգության սահմանների պահպանման պայմանները։ Կարևորվում է նաև հաշվարկների արդյունքների համադրումը անվտանգության պահանջների հետ՝ վառելիքի շահագործման տարբեր փուլերում հնարավոր ռիսկերի բացահայտման և կանխարգելիչ միջոցառումների հիմնավորման նպատակով։ Հետազոտությունը կարող է օգտակար լինել միջուկային էներգետիկայի, ռեակտորային ֆիզիկայի, միջուկային վառելիքի և ճառագայթային անվտանգության ոլորտների մասնագետների, հետազոտողների, ինժեներների, դասախոսների և համապատասխան մասնագիտություններով ուսանողների համար։ Աշխատանքը տեսական և կիրառական տեսանկյուններից կարևորում է վառելիքի այրման խորության հաշվառումը կրիտիկության անվտանգության գնահատման գործընթացում և նպաստում է ՋՋԷՌ տիպի ռեակտորների շահագործման անվտանգության հետ կապված նեյտրոնաֆիզիկական խնդիրների առավել ամբողջական ուսումնասիրմանը։