Հայկական հարցը Սիրիայի արաբական մամուլում 1908-1914 թվականներին

Պատմություն

Հրատարակությունը ներկայացնում է 1969 թվականի հուլիս, օգոստոս և սեպտեմբեր ամիսների նշանավոր ու հիշարժան տարեթվերի համակարգված օրացույց՝ մեկտեղելով պատմական, մշակութային, գիտական և հասարակական նշանակություն ունեցող իրադարձություններն ու տարեդարձերը։ Նյութը նախատեսված է կարևոր ամսաթվերի վերաբերյալ արագ և հարմար տեղեկություն ստանալու համար՝ յուրաքանչյուր ամսվա ընթացքում առանձնացնելով համապատասխան հիշատակի օրերը, պատմական իրադարձությունները, նշանավոր անձանց ծննդյան կամ մահվան տարելիցները և այլ նշանակալի թվականներ։ Օրացույցային կառուցվածքը հնարավորություն է տալիս հեշտությամբ կողմնորոշվել ժամանակագրական հաջորդականության մեջ և անհրաժեշտ ամսաթիվը գտնել ըստ տարվա, ամսվա ու օրվա։ Հրատարակությունը կարող է ունենալ նաև գործնական նշանակություն կրթական, մշակութային և գրադարանային աշխատանքներում՝ որպես միջոցառումների, դասերի, ցուցահանդեսների, զեկուցումների և թեմատիկ հանդիպումների կազմակերպման օժանդակ աղբյուր։ Միաժամանակ այն արժեքավոր տեղեկատու նյութ է 1969 թվականին շրջանառվող պատմական ու մշակութային հիշատակի օրերի համակարգը ուսումնասիրելու համար՝ արտացոլելով տվյալ ժամանակաշրջանի հասարակական և մշակութային առաջնահերթությունները։ Այն կարող է օգտակար լինել գրադարանավարներին, ուսուցիչներին, մշակույթի ոլորտի աշխատակիցներին, հետազոտողներին և պատմական տարեթվերով հետաքրքրվող ընթերցողներին։

Գյուղատնտեսություն

Այս ինֆորմացիոն ցանկը ներկայացնում է գյուղատնտեսության ոլորտում նոր ստացված և նոր լույս տեսած գրքերի մատենագիտական համակարգված հավաքածուն՝ նախատեսված գիտնականների, մասնագետների, ուսանողների և գյուղատնտեսության բնագավառով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։ Այն ընդգրկում է բուսաբուծության, անասնաբուծության, ագրոնոմիայի, հողագիտության, ագրոէկոլոգիայի, գյուղատնտեսական տեխնիկայի, սննդամթերքի արտադրության, գյուղատնտեսական տնտեսագիտության և ոլորտի այլ կարևոր ուղղությունների վերաբերյալ հրատարակություններ՝ արտացոլելով ժամանակակից գիտական հետազոտությունները, տեխնոլոգիական առաջընթացը և գործնական նորարարությունները։ Ցանկը հնարավորություն է տալիս արագ ծանոթանալ ոլորտի արդիական գրականությանը, ստանալ անհրաժեշտ մատենագիտական տվյալներ և ընտրել համապատասխան աղբյուրներ մասնագիտական, ուսումնական կամ գիտահետազոտական նպատակների համար։ Այն կարևոր տեղեկատվական ռեսուրս է, որը նպաստում է գյուղատնտեսական գիտելիքների տարածմանը, մասնագիտական իրազեկվածության բարձրացմանը և ոլորտի շարունակական զարգացմանը։

Տնտեսագիտություն

Աշխատությունը նվիրված է բնակչության եկամուտների բաշխման անհավասարության սոցիալ-տնտեսական պատճառների, դրսևորումների և դրա նվազեցմանն ուղղված պետական սոցիալական քաղաքականության մեխանիզմների ուսումնասիրությանը՝ Հայաստանի սոցիալ-տնտեսական պայմանների համատեքստում։ Հետազոտության կենտրոնում եկամուտների ձևավորման և վերաբաշխման գործընթացներն են, բնակչության տարբեր խմբերի տնտեսական հնարավորությունների տարբերությունները, աղքատության և սոցիալական խոցելիության հետ անհավասարության փոխկապակցվածությունը, ինչպես նաև պետական քաղաքականության այն գործիքները, որոնց միջոցով հնարավոր է մեղմել եկամուտների չափազանց մեծ տարբերությունները և նպաստել սոցիալական ներառականությանը։ Եկամուտների անհավասարությունը դիտարկվում է որպես բազմագործոն երևույթ, որի ձևավորման վրա կարող են ազդել աշխատանքի շուկայի կառուցվածքը, զբաղվածության մակարդակը, աշխատավարձերի տարբերությունները, կրթության և մասնագիտական կարողությունների հասանելիությունը, սեփականության և կապիտալի բաշխումը, տարածքային զարգացման անհամաչափությունները, ժողովրդագրական առանձնահատկությունները և պետական հարկաբյուջետային ու սոցիալական քաղաքականությունը։ Այս մոտեցումը հնարավորություն է տալիս խնդիրը չսահմանափակել միայն բնակչության դրամական եկամուտների համեմատությամբ, այլ ուսումնասիրել այն հասարակության տնտեսական և սոցիալական կառուցվածքի ավելի լայն շրջանակում։ Հիմնական ուշադրությունը կենտրոնացված է եկամուտների անհավասարության չափման և գնահատման մեթոդաբանական խնդիրների վրա։ Բնակչության եկամուտների բաշխման ուսումնասիրության համար կարող են կիրառվել տարբեր վիճակագրական ցուցանիշներ, որոնք հնարավորություն են տալիս համեմատել եկամտային խմբերի դիրքերը, գնահատել եկամուտների կենտրոնացման աստիճանը և հետևել ժամանակի ընթացքում տեղի ունեցող փոփոխություններին։ Քանակական ցուցանիշները կարևոր են անհավասարության ընդհանուր մակարդակը բնութագրելու համար, սակայն դրանց մեկնաբանությունը պահանջում է նաև եկամուտների կառուցվածքի և սոցիալական խմբերի առանձնահատկությունների ուսումնասիրություն։ Նույն ընդհանուր ցուցանիշի պայմաններում տարբեր հասարակություններում կարող են գոյություն ունենալ անհավասարության տարբեր պատճառներ և սոցիալական հետևանքներ, ինչի պատճառով անհրաժեշտ է համադրել վիճակագրական ու կառուցվածքային վերլուծությունը։ Առանձին ուշադրություն է հատկացվում առաջնային և վերաբաշխումից հետո ձևավորվող եկամուտների տարբերությանը։ Բնակչության սկզբնական եկամուտները հիմնականում ձևավորվում են աշխատավարձերի, ինքնազբաղվածությունից ստացվող միջոցների, ձեռնարկատիրական գործունեության, սեփականությունից և այլ աղբյուրներից ստացվող եկամուտների միջոցով։ Պետությունը հարկային համակարգի, սոցիալական տրանսֆերտների, կենսաթոշակների, նպաստների և հանրային ծառայությունների միջոցով կարող է փոփոխել այդ սկզբնական բաշխումը։ Հետևաբար սոցիալական քաղաքականության արդյունավետության գնահատման համար կարևոր է հասկանալ, թե պետական վերաբաշխման համակարգը որքանով է փոխում տարբեր եկամտային խմբերի հարաբերական դիրքը և ինչ ազդեցություն է ունենում առավել խոցելի տնային տնտեսությունների կենսամակարդակի վրա։ Հետազոտության կարևոր ուղղություն է աշխատանքի շուկայի ազդեցության ուսումնասիրությունը։ Աշխատանքային եկամուտները տնային տնտեսությունների զգալի մասի բարեկեցության հիմնական աղբյուրներից են, ուստի զբաղվածության հնարավորությունների, աշխատավարձերի մակարդակի և աշխատանքի որակի տարբերությունները կարող են անմիջականորեն անդրադառնալ եկամուտների բաշխման վրա։ Գործազրկությունը, ոչ լիարժեք զբաղվածությունը, ցածր վարձատրվող աշխատանքը և աշխատանքի արտադրողականության տարբերությունները կարող են խորացնել սոցիալական խմբերի միջև տնտեսական հեռավորությունը։ Այս պատճառով անհավասարության նվազեցման քաղաքականությունը կարող է ներառել ոչ միայն դրամական սոցիալական աջակցություն, այլև զբաղվածության խթանում, մասնագիտական վերապատրաստում, աշխատուժի որակավորման բարձրացում և աշխատանքի շուկա մուտք գործելու հնարավորությունների ընդլայնում։ Առանձին նշանակություն ունի կրթության և մարդկային կապիտալի դերը։ Կրթական մակարդակը և մասնագիտական հմտությունները կարող են էական ազդեցություն ունենալ անձի զբաղվածության հնարավորությունների և ապագա եկամուտների վրա։ Եթե որակյալ կրթության հասանելիությունը զգալիորեն տարբերվում է սոցիալական կամ տարածքային խմբերի միջև, եկամտային անհավասարությունը կարող է վերարտադրվել նաև հաջորդ սերունդներում։ Հետևաբար կրթական քաղաքականությունը կարող է դիտարկվել որպես երկարաժամկետ սոցիալական քաղաքականության կարևոր բաղադրիչ։ Կրթության հասանելիության, մասնագիտական ուսուցման և շարունակական վերապատրաստման հնարավորությունների ընդլայնումը կարող է նպաստել մարդկանց տնտեսական ինքնուրույնության բարձրացմանը և նվազեցնել սոցիալական աջակցության համակարգից երկարաժամկետ կախվածության ռիսկը։ Հետազոտության մեջ կարևոր տեղ է զբաղեցնում աղքատության և անհավասարության հարաբերակցության վերլուծությունը։ Չնայած այս հասկացությունները փոխկապակցված են, դրանք նույնական չեն։ Աղքատությունը հիմնականում բնութագրում է անհրաժեշտ կենսամակարդակ ապահովելու համար ռեսուրսների անբավարարությունը, իսկ անհավասարությունը՝ հասարակության ներսում եկամուտների և տնտեսական հնարավորությունների տարբերությունները։ Հետևաբար աղքատության նվազումը միշտ չէ, որ ինքնաբերաբար նշանակում է եկամուտների բաշխման տարբերությունների նվազում։ Սոցիալական քաղաքականության մշակման ժամանակ անհրաժեշտ է միաժամանակ գնահատել ինչպես առավել ցածր եկամուտ ունեցող խմբերի նյութական վիճակը, այնպես էլ ընդհանուր բաշխման կառուցվածքը։ Առանձին ուշադրություն է հատկացվում սոցիալական տրանսֆերտների համակարգին։ Դրամական նպաստները, կենսաթոշակները և սոցիալական աջակցության այլ ձևերը կարող են կարևոր դեր ունենալ այն տնային տնտեսությունների եկամուտների պահպանման գործում, որոնք սահմանափակ հնարավորություններ ունեն բավարար միջոցներ ստանալու աշխատանքի շուկայից։ Սակայն սոցիալական տրանսֆերտների արդյունավետությունը կախված է դրանց հասցեականությունից, չափից, տրամադրման պայմաններից և վարչարարության որակից։ Եթե աջակցության համակարգը բավարար չափով չի տարբերակում իրական կարիքները կամ ստեղծում է հասանելիության բարդություններ, սահմանափակ պետական միջոցները կարող են օգտագործվել ոչ ամբողջական արդյունավետությամբ։ Այդ պատճառով կարևոր է սոցիալական ծրագրերի ազդեցության պարբերական գնահատումը և շահառուների ընտրության մեխանիզմների կատարելագործումը։ Հետազոտության առանցքային ուղղություններից է հարկային քաղաքականության վերաբաշխիչ դերի ուսումնասիրությունը։ Հարկային համակարգը պետական եկամուտների ձևավորման հիմնական մեխանիզմներից է և կարող է տարբեր կերպ ազդել եկամտային խմբերի վրա՝ կախված հարկման կառուցվածքից և առանձին հարկատեսակների հարաբերակցությունից։ Հարկային քաղաքականության գնահատման ժամանակ անհրաժեշտ է հաշվի առնել ոչ միայն պետական բյուջեի եկամուտների ապահովումը, այլև տարբեր եկամտային խմբերի վրա հարկային բեռի հարաբերական ազդեցությունը։ Հարկային և սոցիալական քաղաքականությունների համատեղ ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս գնահատել պետական վերաբաշխման ամբողջական ազդեցությունը տնային տնտեսությունների տնօրինվող եկամուտների վրա։ Կարևոր տեղ է հատկացվում տարածքային անհավասարություններին։ Տնտեսական հնարավորությունները, աշխատատեղերի հասանելիությունը, աշխատավարձերի մակարդակը և հանրային ծառայությունների որակը կարող են տարբեր լինել մայրաքաղաքի, քաղաքային այլ բնակավայրերի և գյուղական տարածքների միջև։ Տարածքային տարբերությունները կարող են նպաստել եկամուտների անհավասարության խորացմանը, եթե տնտեսական ակտիվությունը և բարձր վարձատրվող աշխատատեղերը կենտրոնացած են սահմանափակ տարածքներում։ Հետևաբար տարածաշրջանային զարգացման քաղաքականությունը դիտարկվում է սոցիալական անհավասարության նվազեցման կարևոր ուղղություններից մեկը։ Տեղական տնտեսական նախաձեռնությունների, ենթակառուցվածքների և ծառայությունների հասանելիության զարգացումը կարող է ընդլայնել բնակչության եկամուտ ստանալու հնարավորությունները։ Առանձին ուշադրություն է հատկացվում ժողովրդագրական գործոններին։ Տնային տնտեսության անդամների թիվը, աշխատունակ և ոչ աշխատունակ անդամների հարաբերակցությունը, երեխաների առկայությունը և տարիքային կառուցվածքը կարող են էական ազդեցություն ունենալ մեկ անձի հաշվով տնօրինվող ռեսուրսների վրա։ Այս պատճառով սոցիալական քաղաքականության արդյունավետությունը գնահատելիս անհրաժեշտ է հաշվի առնել ոչ միայն անվանական եկամուտը, այլև տնային տնտեսության կազմը և դրա իրական սոցիալական կարիքները։ Նման մոտեցումը հնարավորություն է տալիս ավելի ճշգրիտ առանձնացնել այն խմբերը, որոնք տնտեսական կամ ժողովրդագրական պատճառներով ունեն սոցիալական խոցելիության բարձր ռիսկ։ Հետազոտության մեջ կարող է ուսումնասիրվել նաև սոցիալական ծառայությունների դերը։ Եկամուտների անհավասարության ազդեցությունը հասարակության բարեկեցության վրա կախված է ոչ միայն դրամական եկամուտների բաշխումից, այլև առողջապահության, կրթության, սոցիալական պաշտպանության և այլ հանրային ծառայությունների հասանելիությունից։ Եթե ցածր եկամուտ ունեցող ընտանիքները կարողանում են օգտվել որակյալ հանրային ծառայություններից առանց անհամաչափ ֆինանսական բեռի, նրանց փաստացի կենսամակարդակը կարող է զգալիորեն տարբերվել միայն դրամական եկամուտների հիման վրա ստացվող պատկերից։ Հետևաբար սոցիալական քաղաքականության գնահատման ժամանակ կարևոր է դրամական և ոչ դրամական աջակցության միջոցների համատեղ ուսումնասիրությունը։ Առանձին ուղղություն է սոցիալական քաղաքականության հասցեականության և համընդհանուրության հարաբերակցության ուսումնասիրությունը։ Հասցեական ծրագրերը հնարավորություն են տալիս պետական ռեսուրսները կենտրոնացնել առավել խոցելի խմբերի վրա, մինչդեռ համընդհանուր ծրագրերը կարող են ապահովել հանրային ծառայությունների լայն հասանելիություն և նվազեցնել սոցիալական բացառման որոշ ձևեր։ Յուրաքանչյուր մոտեցում ունի իր ֆինանսական, վարչական և սոցիալական առանձնահատկությունները։ Այդ պատճառով արդյունավետ համակարգի ձևավորումը պահանջում է տարբեր ծրագրերի նպատակների, շահառուների շրջանակի և ակնկալվող արդյունքների հստակ սահմանում։ Կարևորվում է նաև սոցիալական ծրագրերի արդյունավետության գնահատման մեթոդաբանությունը։ Ծրագրի իրականացումը և ֆինանսավորումը դեռևս բավարար չեն դրա սոցիալական ազդեցության մասին եզրակացություն կատարելու համար։ Անհրաժեշտ է գնահատել, թե որքանով է այն բարելավել շահառուների նյութական վիճակը, նպաստել աշխատանքի շուկա ներգրավմանը, նվազեցրել աղքատության խորությունը կամ փոփոխել եկամուտների բաշխումը։ Արդյունքների գնահատման համակարգը կարող է ներառել ինչպես ֆինանսական և վիճակագրական ցուցանիշներ, այնպես էլ սոցիալական ազդեցության չափումներ։ Սա հնարավորություն է տալիս համեմատել տարբեր քաղաքական գործիքները և սահմանափակ պետական ռեսուրսները ուղղել առավել արդյունավետ ծրագրերին։ Հետազոտության կարևոր ուղղություն է տնտեսական աճի և եկամուտների բաշխման փոխհարաբերությունը։ Տնտեսական աճը կարող է ընդլայնել զբաղվածությունը և բնակչության եկամուտների ընդհանուր ծավալը, սակայն դրա արդյունքները կարող են տարբեր կերպ բաշխվել սոցիալական խմբերի միջև։ Այդ պատճառով սոցիալական քաղաքականության խնդիրներից մեկը տնտեսական զարգացման հնարավորությունները բնակչության ավելի լայն շրջանակի համար հասանելի դարձնելն է։ Ներառական տնտեսական զարգացման մոտեցումը կարևորում է ոչ միայն տնտեսական ցուցանիշների աճը, այլև մարդկանց՝ կրթության, աշխատանքի, ձեռնարկատիրության և սոցիալական ծառայությունների հնարավորություններին մասնակցելու պայմանների ընդլայնումը։ Առանձին ուշադրություն է հատկացվում փոքր և միջին ձեռնարկատիրության, ինքնազբաղվածության և տնտեսական ակտիվության խթանման սոցիալական նշանակությանը։ Եթե սոցիալական քաղաքականությունը սահմանափակվում է միայն եկամուտների հետագա վերաբաշխմամբ, այն կարող է բավարար չլինել անհավասարության երկարաժամկետ պատճառների նվազեցման համար։ Եկամուտ ստեղծելու հնարավորությունների ընդլայնումը կարող է նպաստել տնային տնտեսությունների տնտեսական ինքնուրույնությանը և սոցիալական շարժունակությանը։ Այդ պատճառով զբաղվածության և ձեռնարկատիրության քաղաքականությունները կարող են դիտարկվել եկամտային անհավասարության նվազեցման ավելի լայն ռազմավարության բաղադրիչներ։ Հետազոտության մեջ կարևորվում է սոցիալական շարժունակության խնդիրը։ Բարձր անհավասարությունը հատկապես նշանակալի սոցիալական խնդիր է դառնում այն դեպքում, երբ մարդկանց տնտեսական դիրքը մեծապես պայմանավորված է ընտանիքի սկզբնական հնարավորություններով և սահմանափակ են կրթության, աշխատանքի կամ ձեռնարկատիրության միջոցով սոցիալական առաջընթացի հնարավորությունները։ Հետևաբար պետական քաղաքականության գնահատումը կարող է ներառել նաև այն հարցը, թե որքանով են ստեղծվում հավասար մեկնարկային հնարավորություններ տարբեր սոցիալական խմբերի համար։ Կրթության, առողջապահության և աշխատանքի շուկայի ինստիտուտների զարգացումը այս տեսանկյունից դիտարկվում է ոչ միայն սոցիալական պաշտպանության, այլև երկարաժամկետ տնտեսական զարգացման գործոն։ Առանձին ուղղություն է սոցիալական քաղաքականության ֆինանսական կայունության ուսումնասիրությունը։ Սոցիալական ծրագրերի ընդլայնումը պահանջում է համապատասխան բյուջետային ռեսուրսներ, ուստի անհրաժեշտ է համադրել սոցիալական նպատակները պետական ֆինանսների երկարաժամկետ հնարավորությունների հետ։ Արդյունավետ քաղաքականությունը ենթադրում է ոչ միայն աջակցության ծավալների որոշում, այլև ֆինանսավորման աղբյուրների, ծրագրերի վարչական ծախսերի և ակնկալվող սոցիալական արդյունքների գնահատում։ Այս մոտեցումը հնարավորություն է տալիս սոցիալական պաշտպանությունը դիտարկել որպես երկարաժամկետ համակարգ, որի կայունությունը կախված է տնտեսական աճից, զբաղվածությունից, հարկային եկամուտներից և պետական ծախսերի արդյունավետությունից։ Մեթոդաբանական տեսանկյունից աշխատանքում կարող են կիրառվել վիճակագրական, տնտեսաչափական, համեմատական և կառուցվածքային վերլուծության մեթոդներ։ Տնային տնտեսությունների եկամուտների և ծախսերի վերաբերյալ տվյալների ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս գնահատել տարբեր սոցիալական խմբերի վիճակը, իսկ ժամանակային շարքերի վերլուծությունը՝ բացահայտել անհավասարության փոփոխությունների միտումները։ Տարբեր սոցիալական ծրագրերի ազդեցության համեմատությունը կարող է օգտագործվել պետական քաղաքականության արդյունավետության գնահատման համար։ Միաժամանակ որակական վերլուծությունը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրել այն ինստիտուցիոնալ և վարչական գործոնները, որոնք միշտ չէ, որ ամբողջությամբ արտացոլվում են քանակական ցուցանիշներում։ Հետազոտության գիտագործնական նշանակությունը պայմանավորված է սոցիալական քաղաքականության և եկամուտների բաշխման միջև կապերի համակարգային ուսումնասիրությամբ։ Անհավասարության նվազեցման արդյունավետ ռազմավարությունը կարող է պահանջել հարկային, զբաղվածության, կրթական, սոցիալական պաշտպանության և տարածաշրջանային զարգացման քաղաքականությունների փոխհամաձայնեցված իրականացում։ Առանձին ծրագրերի մեկուսացված կիրառումը կարող է սահմանափակ արդյունք տալ, եթե պահպանվում են անհավասարության հիմնական կառուցվածքային պատճառները։ Այդ պատճառով կարևորվում է համալիր մոտեցումը, որի շրջանակում կարճաժամկետ սոցիալական աջակցությունը համադրվում է մարդկանց տնտեսական հնարավորությունների երկարաժամկետ ընդլայնման հետ։ Ընդհանուր առմամբ նյութը ներկայացնում է եկամուտների բաշխման անհավասարության պատճառների, չափման մեթոդների, սոցիալական հետևանքների և դրա նվազեցմանն ուղղված պետական քաղաքականության գործիքների համալիր ուսումնասիրություն՝ հատուկ ուշադրություն դարձնելով աշխատանքի շուկային, հարկային և սոցիալական տրանսֆերտների համակարգերին, կրթությանը, տարածքային զարգացմանը, աղքատության նվազեցմանը և սոցիալական ծրագրերի արդյունավետության գնահատմանը։ Այն կարող է օգտակար լինել սոցիալական քաղաքականության, տնտեսագիտության, հանրային ֆինանսների, սոցիալական պաշտպանության, աշխատանքի շուկայի և պետական կառավարման ոլորտների հետազոտողների, մասնագետների, դասախոսների և ուսանողների համար։

Մշակույթ

Մատենագիտական բնույթի այս հրատարակությունը նախատեսված է մշակույթի և արվեստի ոլորտներին վերաբերող նոր լույս տեսած գրականության վերաբերյալ համակարգված տեղեկատվություն տրամադրելու համար։ Այն ծառայում է որպես մասնագիտական տեղեկատվական գործիք՝ հնարավորություն տալով գիտաշխատողներին, արվեստաբաններին, մշակութաբաններին, դասախոսներին, ուսանողներին, գրադարանավարներին և այլ հետաքրքրված ընթերցողներին հետևել համապատասխան բնագավառներում հրատարակվող գրականությանը և արագ գտնել անհրաժեշտ աղբյուրները։ Նյութերի ընդգրկման շրջանակը բազմաբնույթ է և ներառում է մշակութային կյանքի, մշակութային-լուսավորական գործունեության, թանգարանագիտության, պատմամշակութային հուշարձանների պահպանության, արվեստի տարբեր ճյուղերի, գրադարանագիտության և մատենագիտության վերաբերյալ հրատարակություններ։ Տեղեկատվական ցանկում կարող են ներկայացվել ինչպես առանձին գրքեր և ժողովածուներ, այնպես էլ պարբերական մամուլում տպագրված հոդվածներ ու մասնագիտական այլ նյութեր։ Հատուկ նշանակություն ունի գրականության թեմատիկ համակարգումը, որի շնորհիվ ընթերցողը կարող է ընդհանուր տեղեկատվական զանգվածից առանձնացնել իրեն հետաքրքրող ոլորտի հրապարակումները։ Մատենագիտական նկարագրությունների կազմակերպված ներկայացումը հեշտացնում է անհրաժեշտ աշխատության նույնականացումը և գրադարանային հավաքածուներում դրա որոնումը։ Նման հրատարակությունները միաժամանակ կատարում են ընթացիկ մատենագիտության գործառույթ՝ արձանագրելով որոշակի ժամանակահատվածում գիտական և մշակութային շրջանառության մեջ հայտնված նոր նյութերը։ Դրանք հնարավորություն են տալիս հետևելու նաև տարբեր ոլորտների հետազոտական հետաքրքրությունների փոփոխություններին, հրատարակչական ակտիվությանը և մշակութային կյանքի թեմատիկ ուղղություններին։ Առանձին կարևորություն ունի հայկական մշակույթին և արվեստին վերաբերող գրականության ընդգրկումը, քանի որ այդ կերպ մեկ տեղեկատվական համակարգում կարող են համախմբվել ինչպես հանրապետությունում, այնպես էլ դրա սահմաններից դուրս հրատարակված համապատասխան նյութերի մասին տվյալները։ Հրատարակությունն ունի նաև պատմական աղբյուրագիտական արժեք. տարիների ընթացքում կազմված նման ցանկերի հաջորդական ուսումնասիրությունը կարող է պատկերացում տալ տարբեր ժամանակաշրջաններում մշակույթի և արվեստի վերաբերյալ հրատարակված գրականության ծավալի, թեմատիկ կառուցվածքի և մասնագիտական հետաքրքրությունների մասին։ Այս առումով այն ոչ միայն գործնական որոնողական միջոց է, այլև տվյալ ժամանակաշրջանի մշակութային ու գիտական տեղեկատվական միջավայրն արտացոլող մատենագիտական փաստաթուղթ։ Այն կարևոր նշանակություն ունի գրադարանային սպասարկման, գիտական աշխատանքի և մշակութային ժառանգության վերաբերյալ տեղեկատվության պահպանման ու համակարգման համար։

Այլ առարկաներ

Այս հրատարակությունը ներկայացնում է պատանիների համար նախատեսված նոր գրքերի տեղեկատվական ընտրանի, որը նպատակ ունի օգնել երիտասարդ ընթերցողներին կողմնորոշվել ժամանակակից գրականության բազմազան դաշտում և գտնել իրենց հետաքրքրություններին համապատասխան ընթերցանություն։ Ցանկում ընդգրկված են տարբեր ժանրերի ստեղծագործություններ՝ արկածային և ֆանտաստիկ պատմություններ, գիտահանրամատչելի գրքեր, սոցիալ-հոգեբանական վեպեր, ինչպես նաև կրթական և ճանաչողական բնույթի հրատարակություններ, որոնք նպաստում են պատանեկան մտածողության, երևակայության և արժեքային համակարգի ձևավորմանը։ Նյութը առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձնում այն գրքերին, որոնք զարգացնում են քննադատական մտածողությունը, ստեղծագործական մոտեցումը և գիտելիքի նկատմամբ հետաքրքրությունը՝ միաժամանակ աջակցելով ընթերցանության մշակույթի ձևավորմանը։ Տեղեկատվական ցանկը նաև ընդգծում է ժամանակակից մանկապատանեկան գրականության դերը անձի սոցիալականացման, ինքնաճանաչման և աշխարհընկալման ընդլայնման գործընթացներում՝ ներկայացնելով գրքեր, որոնք կարող են դառնալ ոգեշնչման աղբյուր և կրթական ուղեցույց պատանիների համար։

Պատմություն

Աշխատությունը նվիրված է Մեծ Մերձավոր Արևելքի նախագծի քաղաքական և աշխարհաքաղաքական բովանդակության ուսումնասիրությանը և դրա նկատմամբ արաբական հասարակությունների ու քաղաքական ուժերի վերաբերմունքի վերլուծությանը։ Հետազոտության կենտրոնում տարածաշրջանի վերափոխմանն ուղղված արտաքին քաղաքական նախաձեռնությունների, դրանց նպատակների, հնարավոր հետևանքների և արաբական աշխարհի կողմից դրանց ընկալման խնդիրներն են։ Աշխատության մեջ քննարկվում են նախագծի ձևավորման պատմաքաղաքական նախադրյալները, դրա առաջացմանը նպաստած միջազգային և տարածաշրջանային գործընթացները, ինչպես նաև Մերձավոր Արևելքի քաղաքական, տնտեսական և սոցիալական միջավայրի առանձնահատկությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այն գաղափարներին և քաղաքական մոտեցումներին, որոնց միջոցով նախատեսվում էր տարածաշրջանի երկրների կառավարման, տնտեսական զարգացման, ժողովրդավարական ինստիտուտների և անվտանգության համակարգերի փոփոխություն։ Ուսումնասիրվում է նաև արտաքին դերակատարների ազդեցությունը տարածաշրջանային քաղաքական գործընթացների վրա և այն հանգամանքը, թե ինչպես են այդ նախաձեռնությունները փոխկապակցվում Մերձավոր Արևելքում ուժերի հարաբերակցության փոփոխությունների հետ։ Աշխատության կարևոր ուղղություններից է արաբական երկրների և հասարակությունների վերաբերմունքի ուսումնասիրությունը։ Այդ վերաբերմունքը դիտարկվում է որպես միասնական երևույթ չներկայացվող բազմաշերտ գործընթաց, որի վրա ազդում են պետությունների ազգային շահերը, քաղաքական ռեժիմների առանձնահատկությունները, հասարակական տրամադրությունները, կրոնական և գաղափարական գործոնները, ինչպես նաև տարածաշրջանային հակամարտությունները։ Քննարկվում են նախագծի նկատմամբ դրական, քննադատական և բացասական դիրքորոշումների ձևավորման պատճառները, մասնավորապես՝ արտաքին միջամտության ընկալումը, ինքնիշխանության պահպանման հարցը, տարածաշրջանի քաղաքական ապագայի նկատմամբ մտահոգությունները և տնտեսական ու սոցիալական փոփոխությունների հնարավոր հետևանքները։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ նաև Իրաքում, Պաղեստինում, Եգիպտոսում, Սիրիայում, Լիբանանում, Հորդանանում և տարածաշրջանի այլ երկրներում ձևավորված քաղաքական ու հասարակական արձագանքների տարբերություններին։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում արաբական մամուլի, քաղաքական հայտարարությունների և հասարակական-քաղաքական դիսկուրսի նշանակությանը՝ տարածաշրջանային նախաձեռնությունների ընկալումը բացահայտելու համար։ Հետազոտությունը հնարավորություն է տալիս գնահատել, թե ինչու արտաքին նախաձեռնությունները կարող են տարբեր արձագանքներ առաջացնել նույն տարածաշրջանի տարբեր հասարակություններում և ինչպես են պատմական փորձը, ազգային ինքնությունը և քաղաքական շահերը ձևավորում այդ վերաբերմունքը։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել քաղաքագետների, միջազգային հարաբերությունների մասնագետների, արևելագետների, տարածաշրջանային հետազոտողների, պատմաբանների, դիվանագետների, գիտաշխատողների, դասախոսների և համապատասխան մասնագիտություններով ուսանողների համար։ Հետազոտության նշանակությունը կայանում է Մերձավոր Արևելքի վերափոխման ծրագրերի և դրանց նկատմամբ արաբական աշխարհի արձագանքի փոխկապակցված ուսումնասիրության մեջ՝ հնարավորություն տալով ավելի ամբողջական պատկերացում կազմել տարածաշրջանի քաղաքական գործընթացների, արտաքին ազդեցությունների և հասարակական դիրքորոշումների մասին։