Հայոց ազգակցական համակարգը : (XIX դ. երկրորդ կես – XX դ. սկիզբ)

Մանկական

«Հեքիաթների մոլորակ» (Թումանյան) ընտրանի 2-ը հայ ընթերցողին առաջարկում է Թումանյանի մի շարք հեքիաթներ և միաժամանակ թարգմանված հեքիաթներ՝ տարբեր ժողովուրդներից։ Գիրքը համադրում է ազգային ու համաշխարհային հեքիաթային ժառանգությունը՝ մի փոքրիկ, բայց հարուստ աշխարհում։ Թումանյանը իր յուրահատուկ ոճով վերածում է հեքիաթը գրական արվեստի՝ հաղորդելով հումոր, սթափ նամուս և խոր իմաստ։ Հեքիաթները հաճախ ուսուցողական են՝ սովորեցնում են բարոյական արժեքներ, ինչպես ազնվություն, համբերություն և արդարություն։ Թարգմանություններն օգնում են երեխաներին ճանաչել տարբեր մշակույթների հեքիաթային կերպարները և սովորույթները։ Գիրքը գրավում է պարզ և երաժշտական լեզվով՝ որը երեխաների համար հեշտ է ընկալել և սիրել։ Հեքիաթների հերոսները կարող են լինել մարդ, կենդանի կամ նույնիսկ առարկա՝ ինչը զարգացնում է երևակայությունը։ Թումանյանը օգտագործում է կրկնություններ, զվարճալի երկխոսություններ և հումոր՝ ընթերցողին պահելով գրքի մեջ։ Այս ընտրանին հատկապես հարմար է դպրոցականների համար՝ որպես ընթերցանության և հայրենագիտության մաս։ Գիրքը նպաստում է լեզվի զարգացմանը, մտածողության և բարոյական ընկալման ձևավորմանը։ «Հեքիաթների մոլորակ» ընտրանի 2-ը թույլ է տալիս մանկության մեջ կրկին հայտնվել հեքիաթային մոլորակում՝ ուր միշտ հաղթում է բարիքը։ Հրատարակիչ - ՄՀՄ Գրատուն Հրատ. տարեթիվ - 2013 ISBN - 978-9939-842-12-7

Lեզվաբանություն

Այս աշխատությունը վերաբերում է հին հայերեն լեզվի՝ գրաբարի քերականական համակարգի մանրակրկիտ ուսումնասիրությանը և ներկայացնում է դրա կառուցվածքը՝ հնչյունաբանությունից մինչև շարահյուսություն։ Գրքում համակարգված կերպով բացատրվում են հին հայերենի հնչյունների զարգացումը, տառերի կիրառությունը, բառերի ձևաբանական փոփոխությունները, բայերի խոնարհման բարդ համակարգը, գոյականների հոլովումը և խոսքի մասերի փոխհարաբերությունները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում գրաբարի դասական նորմերին, ինչպես նաև լեզվի պատմական զարգացման առանձնահատկություններին, որոնք կապում են այն հնդեվրոպական լեզվաընտանիքի հետ։ Աշխատությունը հաճախ օգտագործվում է որպես գիտական աղբյուր լեզվաբանների, պատմաբանների և հայագիտական ուսումնասիրությունների համար, քանի որ այն օգնում է հասկանալ ոչ միայն լեզվի կառուցվածքը, այլ նաև հին հայկական գրականության և մատենագրության լեզվական հիմքերը։ Այն համարվում է կարևոր ձեռնարկ հին հայերենին խորությամբ տիրապետելու և դասական տեքստերը ճիշտ մեկնաբանելու համար։

Այլ առարկաներ

«Էթոլոգիա և կենդանիների հոգեբանության հիմունքներ» գիրքը, հեղինակված է Գ. Ռ. Համբարձումյան-ի կողմից, նվիրված է կենդանիների վարքի ուսումնասիրությանը՝ հիմնված էթոլոգիայի գիտության սկզբունքների վրա։ Գիրքը մանրամասն ներկայացնում է կենդանիների վարքի տեսակները, դրանց ձևավորման և զարգացման մեխանիզմները, ինչպես նաև կենդանիների սոցիալական, որսորդական և վերարտադրական վարքագիծը։ Անդրադառնում է նաև կենդանիների հոգեբանության հիմունքներին՝ բացատրելով, թե ինչպես է նրանց վարքը կապված ուղեղային ու հորմոնալ գործընթացների հետ, ինչպես են նրանք արձագանքում շրջակա միջավայրի ազդակներին և փոխազդում այլ կենդանիների հետ։ Աշխատությունը նախատեսված է կենսաբանների, էթոլոգների, ուսանողների և կենդանիների վարքի ուսումնասիրությամբ հետաքրքրված մասնագետների համար՝ օգնելով հասկանալ կենդանիների բնավորությունը, վարքի էվոլյուցիոն հիմքերը և նրանց բնական միջավայրում գոյատևելու ռազմավարությունները։

Կենսագրություն

«Հրաժեշտ պատրանքներին» Վլադիմիր Պոզների հուշագրական- ese ժանրի գիրք է, որտեղ հեղինակը անկեղծորեն պատմում է իր կյանքի, ժամանակի և Ռուսաստանի մասին՝ առանց իդեալականացման և գեղեցկացման։ Գիրքը կարելի է համարել պորտալ դեպի անցած դարերի իրական կյանքը՝ երբ Պոզները եղել է մի տեսախցիկի առաջ կանգնած ու դարձել է խորհրդային և ռուսական հանրային կյանքի միանշանակ դեմք։ Նա խոսում է այն մասին, թե ինչպես են ժամանակները փոխվել, ինչպիսին էր խորհրդային հասարակության տրամադրությունը, ինչպես էր ձևավորվում տեղեկատվական դաշտը, և ինչ դեր է ունեցել զանգվածային մեդիան։ Պոզները պատմում է նաև իր անձնական ճանապարհը՝ հաղթահարած դժվարություններ, հարցեր, հանդիպումներ և բացահայտումներ։ Գիրքը շատ անկեղծ է, հաճախ գրավիչ իր բուռն արտահայտություններով և իրադարձությունների պարզ ու անհատական մեկնաբանություններով։ Վերջին տարիների Ռուսաստանում տեղի ունեցող փոփոխությունները, քաղաքականությունը, սոցիալական փոփոխությունները՝ ամեն ինչ ներկայացվում է ոչ միայն որպես պատմական փաստ, այլև որպես մարդու ներքին տեսանկյունից ապրած փորձ։ «Հրաժեշտ պատրանքներին» գրքը ընթերցողին տալիս է զգացում, որ ամենակարևորը՝ մարդկանց մեջ մնացած մարդկային անկեղծությունն է, ոչ թե հասարակության կառուցվածքներն ու «պաշտոնական» պատմությունը։ Հրատարակիչ - Նյու Մեգ Հրատ. տարեթիվ - 2019 ISBN - 2009923919275

Գրականություն

Վեպի գործողությունները տեղափոխում են ընթերցողին 17-րդ դարի Նիդերլանդներ՝ մի ժամանակաշրջան, երբ հասարակական ու քաղաքական լարվածությունները մեծ ազդեցություն ունեին մարդկանց ճակատագրերի վրա։ Պատմության կենտրոնում է սև կակաչ աճեցնելու մրցույթը, որը դառնում է ոչ միայն գիտական կամ այգեգործական նպատակ, այլ նաև պատվախնդրության, նախանձի, սիրո և դավադրությունների դաշտ։ Սյուժեն միավորում է անձնական դրաման և պատմական միջավայրը․ հերոսների հարաբերությունները զարգանում են քաղաքական ինտրիգների, մրցակցության և հասարակական ճնշումների ֆոնին։ Դյումային բնորոշ է արագ զարգացող սյուժեն, ուժեղ հակադրություններն ու արկածային լարվածությունը, որոնք ընթերցողին պահում են շարունակական հետաքրքրության մեջ։

Իրավաբանություն

Սահմանադրականության երաշխավորումը իրավական պետության կարևորագույն չափանիշներից է, որը նշանակում է, որ պետության բոլոր մարմինները, պաշտոնատար անձինք և քաղաքացիները գործում են Սահմանադրության հիման վրա և դրա սահմանած շրջանակներում։ Սահմանադրականությունը ապահովում է օրենքի գերակայությունը, այսինքն՝ Սահմանադրությունը հանդիսանում է բարձրագույն իրավական ուժ ունեցող փաստաթուղթ, որին պետք է համապատասխանեն բոլոր օրենքներն ու նորմատիվ ակտերը։ Իրավական պետությունում սահմանադրականության երաշխավորումը իրականացվում է մի շարք մեխանիզմներով՝ սահմանադրական վերահսկողության միջոցով, դատական անկախ համակարգով, իշխանությունների բաժանման սկզբունքով և մարդու հիմնարար իրավունքների պաշտպանությամբ։ Սահմանադրական դատարանը կամ համարժեք մարմինը վերահսկում է օրենքների և այլ իրավական ակտերի համապատասխանությունը Սահմանադրությանը՝ կանխելով հակասահմանադրական որոշումների կիրառումը։ Կարևոր դեր ունի նաև իշխանությունների բաժանման սկզբունքը՝ օրենսդիր, գործադիր և դատական իշխանությունների տարանջատումը, որը թույլ չի տալիս իշխանության կենտրոնացում և ապահովում է փոխադարձ վերահսկողություն։ Սահմանադրականության երաշխավորումը նաև նշանակում է մարդու իրավունքների և ազատությունների պաշտպանություն, քանի որ իրավական պետությունում մարդը և նրա իրավունքները համարվում են բարձրագույն արժեք։ Ժողովրդավարական գործընթացները, իրավական մշակույթը և հասարակության իրավագիտակցությունը նույնպես նպաստում են սահմանադրականության ամրապնդմանը։ Այսպիսով, սահմանադրականության երաշխավորումը իրավական պետության հիմքն է, որը ապահովում է օրենքի գերակայություն, պետական իշխանության սահմանափակում և քաղաքացիների իրավունքների արդյունավետ պաշտպանություն։