ՀՀ մակերևույթային ջրերի որակի համալիր գնահատման նոր ինդեքսների մշակում

Տնտեսագիտություն

Տնտեսական կատեգորիաները և օրենքները տնտեսագիտության տեսության հիմնարար հասկացություններ են, որոնք օգնում են հասկանալ հասարակության տնտեսական կյանքը, արտադրության, բաշխման, փոխանակման և սպառման գործընթացները։ Տնտեսական կատեգորիաները ներկայացնում են տնտեսության հիմնական հասկացությունները, որոնք արտահայտում են մարդկանց միջև տնտեսական հարաբերությունները և տնտեսական երևույթների էությունը։ Դրանց շարքին են դասվում, օրինակ՝ արժեքը, գինը, շահույթը, աշխատավարձը, կապիտալը, շուկան, առաջարկը և պահանջարկը։ Այս կատեգորիաները համընդհանուր են և օգտագործվում են տնտեսության տարբեր մակարդակներում՝ միկրո և մակրո տնտեսագիտությունում, որպեսզի նկարագրեն և վերլուծեն տնտեսական գործընթացները։ Տնտեսական օրենքները, իրենց հերթին, արտահայտում են տնտեսության մեջ գործող օբյեկտիվ, կրկնվող և կայուն կապերը տնտեսական երևույթների միջև, որոնք գործում են անկախ մարդկանց կամքից։ Օրինակ՝ պահանջարկի օրենքը ցույց է տալիս, որ գնի բարձրացման դեպքում պահանջարկը սովորաբար նվազում է, իսկ առաջարկի օրենքը՝ հակառակը, գնի բարձրացման դեպքում առաջարկը մեծանում է։ Կան նաև արժեքի օրենքը, մրցակցության օրենքը, փողի շրջանառության օրենքը և այլ հիմնարար օրենքներ, որոնք կարգավորում են շուկայի և տնտեսության գործունեությունը։ Այս օրենքները կարևոր են, քանի որ դրանց իմացությունը թույլ է տալիս կանխատեսել տնտեսական զարգացումները, ճիշտ կառավարել ռեսուրսները և արդյունավետ տնտեսական քաղաքականություն մշակել։ Տնտեսական կատեգորիաներն ու օրենքները միասին կազմում են տնտեսագիտության տեսական հիմքը և հնարավորություն են տալիս հասկանալ հասարակության տնտեսական համակարգի կառուցվածքն ու զարգացման օրինաչափությունները։

Տնտեսագիտություն

Գիրքը ներկայացնում է բանկային մենեջմենտի հիմունքները՝ ընդգրկելով առևտրային բանկերի կառավարման տեսական և գործնական մոտեցումները, ինչպես նաև ժամանակակից բանկային համակարգերի արդյունավետ գործունեության ապահովման հիմնական սկզբունքները։ Աշխատության մեջ վերլուծվում են բանկի կառավարման կառուցվածքը, ռազմավարական պլանավորումը, կազմակերպական գործընթացները և որոշումների ընդունման մեխանիզմները։ Հեղինակը մանրամասն անդրադառնում է բանկային ռեսուրսների կառավարմանը՝ ներառյալ ակտիվների և պարտավորությունների կառավարման քաղաքականությունը, իրացվելիության ապահովումը, վարկային և ներդրումային պորտֆելների ձևավորումը։ Գրքում քննարկվում են նաև ռիսկերի կառավարման հիմնական տեսակները՝ վարկային, շուկայական, գործառնական և իրացվելիության ռիսկեր, ինչպես նաև դրանց նվազեցման գործիքները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում մարդկային ռեսուրսների կառավարմանը, թվային բանկինգի զարգացմանը և ֆինանսական տեխնոլոգիաների ազդեցությանը բանկային կառավարման արդյունավետության վրա։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս ձևավորել ամբողջական պատկերացում բանկային մենեջմենտի հիմունքների վերաբերյալ՝ օգտակար լինելով տնտեսագետների, բանկային ոլորտի մասնագետների և ուսանողների համար։

Գրականություն

Այս նյութը վերաբերում է միջգրադարանային աբոնեմենտի (interlibrary loan) համակարգի կազմակերպման և գործառնական սկզբունքների ներկայացմանը՝ շեշտադրելով գրադարանների միջև համագործակցության կարևորությունը տեղեկատվական ռեսուրսների փոխանակման և ընթերցողների պահանջների արագ բավարարման գործընթացում։ Միջգրադարանային աբոնեմենտը դիտարկվում է որպես գրադարանային սպասարկման արդյունավետ ձև, որը հնարավորություն է տալիս մեկ գրադարանում բացակայող փաստաթղթերը, գրքերը կամ գիտական նյութերը ձեռք բերել այլ գրադարաններից՝ ապահովելով գիտելիքի հասանելիության ընդլայնում և տեղեկատվական հավասարության բարձրացում։ Նյութում առանձնացվում են ծառայության կազմակերպման հիմնական փուլերը՝ հարցման ձևակերպում, աղբյուր գրադարանի ընտրություն, նյութերի փոխանցում, օգտագործման պայմանների վերահսկում և վերադարձի ընթացակարգ։ Միաժամանակ ընդգծվում են ծառայության արդյունավետ աշխատանքի համար անհրաժեշտ պայմանները՝ միասնական կատալոգներ, արագ հաղորդակցման միջոցներ, հստակ կանոնակարգ և գրադարանների միջև կայուն համագործակցային ցանց։ Այս համակարգը դիտարկվում է որպես կարևոր գործիք գիտական, կրթական և մշակութային տեղեկատվության շրջանառության ապահովման համար։

Պատմություն

Այս պատմագիտական ուսումնասիրությունը նվիրված է Հայ սահմանադրական ռամկավար կուսակցության ձևավորման, գաղափարախոսական հիմքերի և գործունեության վերլուծությանը 1908–1921 թվականների ժամանակահատվածում։ Աշխատության մեջ ներկայացվում է կուսակցության ստեղծման պատմական համատեքստը Օսմանյան կայսրությունում և հայկական քաղաքական մտքի զարգացման ընթացքը սահմանադրական շարժումների ազդեցության ներքո։ Հեղինակը ուսումնասիրում է կուսակցության գաղափարախոսությունը՝ ազատականության, սահմանադրականության և ազգային ինքնության պահպանման համադրության շրջանակում՝ ընդգծելով նրա դիրքորոշումները հայկական հարցի, կրթամշակութային գործունեության և համայնքային ինքնակազմակերպման վերաբերյալ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում կուսակցության կազմակերպչական կառուցվածքին, մամուլի գործունեությանը, քաղաքական կապերին և ազդեցությանը արևմտահայ հասարակական կյանքում։ Աշխատության մեջ վերլուծվում են նաև Առաջին համաշխարհային պատերազմի և հետպատերազմյան իրադարձությունների ազդեցությունը կուսակցության գործունեության և վերափոխումների վրա, ինչպես նաև նրա դերը հայկական քաղաքական կուսակցությունների համակարգի ձևավորման գործընթացում։ Հետազոտությունը կարևոր ներդրում է հայ նոր և նորագույն պատմության, քաղաքական պատմության և կուսակցությունների ուսումնասիրության ոլորտներում՝ նպաստելով արևմտահայ քաղաքական մտքի ավելի խորքային ըմբռնմանը։

Գրականություն

Այս ինֆորմացիոն ցանկը վերաբերում է 2011 թվականի երկրորդ կիսամյակում գրադարանային համակարգերում հաշվառված նոր գիտական և մասնագիտական գրականությանը՝ ընդգրկելով տարբեր ոլորտներ, այդ թվում՝ տեխնիկա, ինֆորմատիկա, ինժեներական գիտություններ և կիրառական հետազոտություններ։ Այն ծառայում է որպես գրադարանային համալրման հաշվետվական-տեղեկատվական աղբյուր, որի միջոցով համակարգվում են նոր ստացված հրատարակությունները, դրանց թեմատիկ ուղղվածությունը և գիտական արժեքը։ Ցանկում ներառված նյութերը հիմնականում ներկայացնում են ժամանակակից տեխնոլոգիական զարգացումների տարբեր ասպեկտներ՝ ավտոմատացում, համակարգչային տեխնոլոգիաներ, չափման և կառավարման համակարգեր, էներգետիկա և արդյունաբերական ինժեներիա, ինչպես նաև կիրառական գիտությունների նոր արդյունքներ։ Այսպիսի գրացուցակները կարևոր դեր ունեն գիտական տեղեկատվության հասանելիության ապահովման, մասնագետների և հետազոտողների համար արդի աղբյուրների ընտրության, ինչպես նաև գրադարանային ֆոնդերի համակարգված զարգացման գործում։ Դրանք թույլ են տալիս հետևել գիտատեխնիկական մտքի զարգացման միտումներին տվյալ ժամանակահատվածում և ապահովել տեղեկատվական հոսքերի արդյունավետ կազմակերպում։

Հոգեբանություն

Հիշողությունը մարդու հոգեկան գործընթաց է, որը ապահովում է տեղեկատվության ընկալումը, պահպանումը և վերարտադրումը։ Այն ճանաչողական գործունեության հիմնարար բաղադրիչներից մեկն է և առանց դրա անհնար կլիներ ուսուցումը, փորձի կուտակումը և գիտելիքների կիրառումը առօրյա կյանքում։ Հիշողությունը թույլ է տալիս մարդուն կապ հաստատել անցյալի, ներկայի և ապագայի միջև՝ ապահովելով անձի շարունակական ինքնագիտակցությունը և վարքի կարգավորումը։ Հոգեբանության մեջ հիշողությունը սովորաբար բաժանվում է մի քանի հիմնական տեսակների՝ զգայական, կարճաժամկետ և երկարաժամկետ հիշողություն։ Զգայական հիշողությունը պահպանում է տեղեկատվությունը շատ կարճ ժամանակով՝ զգայարաններից ստացված ազդակների հիման վրա։ Կարճաժամկետ հիշողությունը թույլ է տալիս սահմանափակ քանակությամբ տեղեկատվություն պահել կարճ ժամանակահատվածում, մինչդեռ երկարաժամկետ հիշողությունը ապահովում է գիտելիքների և փորձի երկարատև պահպանումը։ Երկարաժամկետ հիշողությունը կարող է լինել դեկլարատիվ (գիտակցական) և ոչ դեկլարատիվ (ավտոմատացված հմտություններ և սովորություններ)։ Հիշողության գործընթացները ներառում են երեք հիմնական փուլ՝ կոդավորում, պահպանում և վերարտադրում։ Կոդավորման ընթացքում տեղեկատվությունը վերածվում է մտավոր ձևի, պահպանումը ապահովում է դրա կայունությունը ժամանակի ընթացքում, իսկ վերարտադրումը հնարավորություն է տալիս անհրաժեշտ պահին վերականգնել այն։ Հիշողության արդյունավետությունը կախված է բազմաթիվ գործոններից՝ ուշադրությունից, մոտիվացիայից, հուզական վիճակից և կրկնության հաճախականությունից։ Հիշողության վրա կարող են ազդել նաև տարիքային փոփոխությունները, սթրեսը և առողջական վիճակը։ Ժամանակակից հոգեբանությունն ուսումնասիրում է նաև հիշողության մեխանիզմները նյարդաբանական մակարդակում՝ բացահայտելով ուղեղի այն հատվածները, որոնք պատասխանատու են տարբեր տեսակի հիշողությունների համար։ Այսպիսով, հիշողությունը հանդիսանում է մարդու ճանաչողական համակարգի առանցքային բաղադրիչ, որը ապահովում է փորձի կուտակում, ուսուցում և անհատի մտավոր գործունեության շարունակականություն։