ՀՀ սահմանամերձ բնակավայրերի տարածական միջավայրի ռազմադիմակայունության ճարտարապետական առանձնահատկությունները

Քիմիա

CO2-ը կամ ածխաթթու գազը անգույն, անհոտ գազ է, որը կազմված է մեկ ածխածնի և երկու թթվածնի ատոմներից և հանդիսանում է Երկրի ածխածնային ցիկլի կարևոր բաղադրիչներից մեկը։ Այն առաջանում է բազմաթիվ բնական և արհեստական գործընթացների արդյունքում, օրինակ՝ օրգանական նյութերի այրման, կենդանի օրգանիզմների շնչառության, հրաբխային ակտիվության և արդյունաբերական վառելիքների օգտագործման ժամանակ։ CO2-ը համարվում է ջերմոցային գազ, քանի որ այն ունակ է կլանել և պահել ինֆրակարմիր ճառագայթումը մթնոլորտում, ինչի հետևանքով մասնակցում է գլոբալ տաքացման գործընթացին։ Չնայած դրան՝ այն նաև կենսական նշանակություն ունի բույսերի համար, քանի որ ֆոտոսինթեզի ընթացքում բույսերը օգտագործում են CO2՝ օրգանական նյութեր սինթեզելու և թթվածին արտազատելու համար։ Ածխաթթու գազը լուծվում է ջրում՝ առաջացնելով թույլ ածխաթթու, որը կարևոր դեր ունի բնական ջրային համակարգերի քիմիական հավասարակշռության մեջ։ Արդյունաբերության մեջ CO2-ը կիրառվում է տարբեր նպատակներով, օրինակ՝ սննդի արդյունաբերությունում որպես պահպանիչ և գազավորված ըմպելիքների արտադրության մեջ, ինչպես նաև հրդեհաշիջման համակարգերում և քիմիական գործընթացներում։ Նրա չափազանց մեծ կոնցենտրացիան մթնոլորտում համարվում է բնապահպանական լուրջ խնդիր, քանի որ նպաստում է կլիմայական փոփոխություններին և էկոհամակարգերի խաթարմանը։

Պատմություն

Այս աշխատությունը վերաբերում է «Հայկական հարցի» արտացոլմանը Սիրիայի արաբական մամուլում 1908–1914 թվականներին՝ ընդգծելով Օսմանյան կայսրության վերջին փուլում ազգային հարցերի, մամուլի զարգացման և քաղաքական մտքի փոխկապակցվածությունը արաբական մտավոր միջավայրում։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է վերլուծել Սիրիայի արաբալեզու մամուլի արձագանքը հայերի քաղաքական և սոցիալական իրավիճակին, ինչպես նաև բացահայտել այն գաղափարական դիրքորոշումները, որոնք ձևավորվել են Երիտթուրքական հեղափոխությունից (1908) մինչև Առաջին համաշխարհային պատերազմի նախօրեն ընկած ժամանակահատվածում։ Ուսումնասիրվում են այդ շրջանի հիմնական պարբերականները, հոդվածները և հրապարակումները, որոնք անդրադառնում էին հայերի իրավունքներին, Օսմանյան պետական քաղաքականությանը և կայսրության ներսում ազգային հարցերի սրմանը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում արաբական մտավորականության վերաբերմունքին հայերի նկատմամբ՝ համակրանքի, քաղաքական քննադատության կամ կայսրության միասնականության պահպանման գաղափարների համատեքստում։ Աշխատությունը նաև դիտարկում է մամուլի դերը հասարակական կարծիքի ձևավորման գործում և տեղեկատվական հոսքերի ազդեցությունը հայ-արաբական հարաբերությունների ընկալման վրա։ Միաժամանակ վերլուծվում է «Հայկական հարցի» միջազգային և տարածաշրջանային ընկալումների փոխազդեցությունը տեղական մամուլի մակարդակում։ Այսպիսով, ուսումնասիրությունը կարևոր ներդրում է պատմագիտության և մամուլագիտության ոլորտում՝ նպաստելով Օսմանյան կայսրության վերջին շրջանում ազգային խնդիրների և արաբական հասարակական մտքի փոխհարաբերությունների ավելի խորքային ընկալմանը։

Մաթեմատիկա

Աշխատությունը նվիրված է քվանտային Հոլի էֆեկտում և տոպոլոգիական մեկուսիչներում եզրային վիճակների (edge states) ձևավորման և ֆիզիկական բնույթի համակողմանի ուսումնասիրությանը՝ ընդգծելով դրանց տոպոլոգիական ծագումն ու կայունության մեխանիզմները։ Վերլուծվում են ուժեղ մագնիսական դաշտերում երկչափ էլեկտրոնային համակարգերում Լանդաուի մակարդակների քվանտացումը, Չերն-ի ինվարիանտների դերը և դրանց կապը քվանտային Հոլի վիճակների անալոգիայի հետ։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում բալկ-եզր համապատասխանության սկզբունքին, ինչպես նաև եզրային ալիքների չդիսիպատիվ տեղափոխման մեխանիզմներին։ Տոպոլոգիական մեկուսիչների դեպքում քննարկվում են սպին–ուղեծրային կապի ազդեցությունը, ժամանակի հակադարձման սիմետրիան և պաշտպանված եզրային վիճակների առաջացումը։ Աշխատությունը համադրում է տեսական մոդելներ և արդյունավետ Hamiltonian մոտեցումներ՝ բացահայտելով եզրային վիճակների համընդհանուր տոպոլոգիական բնույթը տարբեր ֆիզիկական համակարգերում և դրանց կիրառական նշանակությունը քվանտային էլեկտրոնիկայի և նոր սերնդի նանոսարքերի մշակման մեջ։

Մաթեմատիկա

Курс вычислительных методов աշխատությունը բարձրագույն մաթեմատիկայի և կիրառական ինֆորմատիկայի ուսումնական ձեռնարկ է, որը ներկայացնում է թվային հաշվարկների և հաշվողական մեթոդների հիմնական սկզբունքներն ու ալգորիթմները, այն բացատրում է ոչ գծային հավասարումների լուծման մոտավոր մեթոդները, գծային ալգեբրայի թվային մեթոդները, ինտերպոլյացիայի և ապպրոքսիմացիայի տեխնիկաները, ինչպես նաև ինտեգրման և դիֆերենցիալ հավասարումների թվային լուծման մոտեցումները, գիրքը անդրադառնում է սխալների գնահատմանը, հաշվարկային կայունությանը և ալգորիթմների արդյունավետության վերլուծությանը, միաժամանակ ընդգրկելով ծրագրավորման միջոցով հաշվարկային խնդիրների լուծման օրինակներ, ինչը այն դարձնում է կարևոր աղբյուր մաթեմատիկայի, ինժեներական գիտությունների և տվյալագիտության ուսանողների համար։

Գյուղատնտեսություն

Սույն ուսումնասիրությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում էկոլոգիական գյուղատնտեսության զարգացման կազմակերպատնտեսական խնդիրներին և դրանց լուծման ուղիներին՝ ընդգծելով կայուն գյուղատնտեսական համակարգերի ձևավորման, բնապահպանական անվտանգության և գյուղական տնտեսության մրցունակության բարձրացման անհրաժեշտությունը։ Աշխատությունը վերլուծում է էկոլոգիական գյուղատնտեսության զարգացման վրա ազդող հիմնական գործոնները՝ արտադրական ծախսերի բարձր մակարդակը, սերտիֆիկացման բարդությունները, շուկաների սահմանափակ հասանելիությունը, ինչպես նաև գիտելիքների և տեխնոլոգիաների պակասը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում պետական աջակցության մեխանիզմներին, սուբսիդավորման քաղաքականությանը, օրգանական արտադրանքի սերտիֆիկացման համակարգերի ներդրմանը և արտադրողների կոոպերացիայի զարգացման հնարավորություններին։ Ուսումնասիրությունը նաև դիտարկում է մարքեթինգային ռազմավարությունները, արտահանման ներուժը, գյուղատնտեսական խորհրդատվական ծառայությունների դերը և միջազգային փորձի կիրառման հնարավորությունները ՀՀ պայմաններում։

Մշակույթ

Աշխատությունը հանձնարարականների բնույթ ունեցող մեթոդական-տեղեկատու նյութ է, որը նվիրված է նախահամագումարյան սոցիալիստական մրցակցության պայմաններում գրադարանների գործունեության կազմակերպմանն ու կատարելագործմանը։ Նյութի հիմնական նպատակն է գրադարանների աշխատանքը կապել տվյալ ժամանակաշրջանի հասարակական և կազմակերպական խնդիրների հետ՝ առաջարկելով գործնական մոտեցումներ ընթերցողների սպասարկման, գրքային ֆոնդերի օգտագործման, մշակութային-լուսավորչական աշխատանքի և աշխատակիցների գործունեության արդյունավետության բարձրացման համար։ Հանձնարարականներում կարող են ներկայացվել գրադարանների առջև դրվող կազմակերպչական խնդիրները, աշխատանքի պլանավորման և արդյունքների գնահատման սկզբունքները, ինչպես նաև սոցիալական մրցակցության շրջանակում լավագույն ցուցանիշների հասնելու մեթոդները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ընթերցողների ներգրավմանը, գրքի և ընթերցանության տարածմանը, գրադարանային միջոցառումների կազմակերպմանը և բնակչության շրջանում մշակութային ու կրթական աշխատանքի ակտիվացմանը։ Նյութը կարող է անդրադառնալ նաև գրադարանների միջև փորձի փոխանակմանը, առաջավոր աշխատանքի ձևերի տարածմանը, աշխատակիցների նախաձեռնողականության խթանմանը և աշխատանքի արդյունքների ամփոփման ու հրապարակայնացման ձևերին։ Պատմական տեսանկյունից հրատարակությունը արժեքավոր է որպես խորհրդային շրջանի գրադարանային աշխատանքի կազմակերպման և մշակութային քաղաքականության վերաբերյալ սկզբնաղբյուրային նյութ, քանի որ արտացոլում է այդ ժամանակաշրջանում գրադարանների նկատմամբ ներկայացվող հասարակական, գաղափարական և կազմակերպական պահանջները։ Այն կարող է հետաքրքրել գրադարանագիտության և գրքի պատմության հետազոտողներին, ինչպես նաև խորհրդային շրջանի մշակութային քաղաքականությունը, հասարակական կազմակերպումը և գրադարանային համակարգի զարգացումն ուսումնասիրող մասնագետներին։ Ընդհանուր առմամբ, նյութը ներկայացնում է գրադարանների աշխատանքի կազմակերպման վերաբերյալ ժամանակաշրջանին բնորոշ հանձնարարականներ՝ ընդգծելով սոցիալական մրցակցության միջոցով աշխատանքի ակտիվացման, ընթերցողների սպասարկման բարելավման և գրադարանների հասարակական-մշակութային դերակատարության ուժեղացման նպատակները։