Մատուտակի կիրառումը պարօդոնտի հիվանդությունների բուժման համալիրում (փորձարարա - կլինիկական հետազոտություն )

Քիմիա

Այս աշխատանքը նվիրված է ֆունկցիոնալ տեղակալված Y-լակտոնների (γ-լակտոնների) սինթեզի նոր մեթոդների մշակմանը և դրանց ռեակցիոն մեխանիզմների ուսումնասիրությանը՝ օրգանական քիմիայի ժամանակակից մոտեցումների շրջանակում։ Աշխատությունում դիտարկվում են տարբեր սինթետիկ ուղիներ, որոնք հնարավորություն են տալիս ստանալ կառուցվածքային բազմազանությամբ օժտված լակտոնային համակարգեր՝ վերահսկելով ստերեոքիմիական արդյունքը և ֆունկցիոնալ խմբերի դիրքորոշումը մոլեկուլում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում կատալիտիկ գործընթացներին, ներառյալ օրգանոկատալիզը և մետաղակատալիզը, որոնք թույլ են տալիս բարձրացնել ելքը և ընտրողականությունը՝ մեղմ ռեակցիոն պայմաններում։ Քննարկվում են նաև ցիկլացման տարբեր ռազմավարություններ՝ ներքին էսթերացման, օքսիդատիվ ցիկլացման և ռադիկալային մեխանիզմների հիման վրա, ինչպես նաև դրանց կիրառելիությունը բարդ կառուցվածքով բնական և կենսաակտիվ միացությունների սինթեզում։ Աշխատությունում ընդգծվում է, որ առաջարկվող նոր մեթոդները կարող են կարևոր նշանակություն ունենալ դեղագործական քիմիայի, նյութագիտության և կենսաօրգանական միացությունների նախագծման ոլորտներում՝ ապահովելով ավելի արդյունավետ և ընտրողական սինթետիկ գործիքակազմ։

Հոգեբանություն

Այս գիտական աշխատանքը նվիրված է պատերազմի մասնակից և վետերան անձանց հոգեկան վիճակների առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը՝ հատուկ ուշադրություն դարձնելով Իրանի և Իրաքի միջև պատերազմի ընթացքում ստացած ռազմական փորձի երկարաժամկետ հոգեբանական հետևանքներին։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է բացահայտել մարտական գործողությունների, կյանքի համար վտանգավոր իրավիճակների, ֆիզիկական և հոգեբանական ծանրաբեռնվածության, կորստի ու երկարատև սթրեսի ազդեցությունը մարդու հոգեկան ոլորտի վրա և ուսումնասիրել այն գործոնները, որոնք պայմանավորում են հետպատերազմյան շրջանում հոգեկան վիճակների ձևավորումն ու դրսևորումը։ Աշխատության հիմքում այն դրույթն է, որ պատերազմական փորձառությունը կարող է խորապես ազդել մարդու հուզական, ճանաչողական և վարքային ոլորտների վրա, իսկ դրա հետևանքները կարող են պահպանվել նաև ռազմական գործողությունների ավարտից երկար ժամանակ անց։ Հետազոտության շրջանակում պատերազմը դիտարկվում է որպես ծայրահեղ սթրեսածին միջավայր, որտեղ մարդը կարող է պարբերաբար բախվել կյանքի կորստի վտանգի, բռնության, ֆիզիկական վնասվածքների, ընկերների և հարազատների մահվան, անորոշության, քնի խանգարման և մշտական վտանգի զգացման հետ։ Նման պայմաններում ձևավորվող հոգեբանական արձագանքները կարող են ունենալ տարբեր ինտենսիվություն և դրսևորվել ինչպես անմիջապես, այնպես էլ հետագա տարիներին։ Աշխատանքի կարևոր ուղղություններից է պատերազմի վետերանների հոգեկան վիճակների կառուցվածքի ուսումնասիրությունը։ Հեղինակը կարող է ուշադրություն դարձնել անհանգստության, վախի, հուզական լարվածության, դյուրագրգռության, տրամադրության անկման, ապատիայի, մեղքի զգացման, սոցիալական մեկուսացման և այլ հոգեբանական դրսևորումների առանձնահատկություններին։ Այս վիճակների ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս հասկանալու, թե ինչպիսի հոգեբանական մեխանիզմներով է մարդը արձագանքում երկարատև և ինտենսիվ վտանգի պայմաններին, և ինչ փոփոխություններ կարող են պահպանվել խաղաղ ժամանակաշրջանում։ Առանձին կարևորություն ունի հետտրավմատիկ սթրեսային արձագանքների ուսումնասիրությունը։ Պատերազմի ընթացքում ստացած ծանր փորձառությունները որոշ անձանց մոտ կարող են հետագայում վերարտադրվել անցանկալի հիշողությունների, մղձավանջների, տրավմատիկ իրավիճակները հիշեցնող ազդակներից խուսափելու, գերզգոնության, քնի խանգարումների և ուժեղ հուզական արձագանքների միջոցով։ Աշխատանքը կարող է ուսումնասիրել այս երևույթների տարածվածությունը, արտահայտվածության աստիճանը և դրանց փոխկապակցվածությունը վետերանի անձնային և սոցիալական առանձնահատկությունների հետ։ Միաժամանակ հետազոտությունը հնարավորություն է տալիս տարբերակել նորմատիվ հոգեբանական արձագանքները կլինիկական նշանակություն ունեցող խանգարումներից՝ խուսափելով պատերազմի բոլոր մասնակիցների փորձառությունը նույն կերպ մեկնաբանելուց։ Հետազոտության կարևոր բաղադրիչ է նաև անհատական տարբերությունների ուսումնասիրությունը։ Նույնատիպ մարտական փորձառությունը տարբեր մարդկանց մոտ կարող է առաջացնել տարբեր հոգեբանական հետևանքներ։ Դրանց վրա կարող են ազդել անձի նախապատերազմական հոգեբանական առանձնահատկությունները, տարիքը, մարտական փորձի տևողությունը, ստացած վնասվածքները, մարտական գործողությունների ինտենսիվությունը, կորստի փորձառությունը, սոցիալական աջակցությունը և հետպատերազմյան կյանքի պայմանները։ Այս գործոնների համադրությունը թույլ է տալիս ավելի ամբողջական պատկերացում կազմել վետերանների հոգեկան վիճակների բազմազանության մասին։ Աշխատանքում կարևոր տեղ կարող է զբաղեցնել հուզական ոլորտի ուսումնասիրությունը։ Պատերազմական փորձառությունից հետո որոշ վետերանների մոտ կարող են պահպանվել բարձր տագնապայնություն, հուզական անկայունություն, զայրույթի վերահսկման դժվարություններ կամ բացասական հույզերի նկատմամբ բարձր զգայունություն։ Մյուսների դեպքում կարող է նկատվել հուզական բթացում, զգացմունքների արտահայտման նվազում կամ միջանձնային հարաբերություններից հեռանալու միտում։ Այս տարբեր դրսևորումների ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու պատերազմի հոգեբանական ազդեցության անհատական առանձնահատկությունները։

Մանկավարժություն

Աշխատությունը նվիրված է ավագ դպրոցի սովորողների ինքնուրույն ճանաչողական գործունեության արդյունավետության բարձրացման մեթոդական խնդիրների ուսումնասիրությանը՝ նոր և նորագույն պատմության դասընթացի ուսուցման օրինակով։ Հետազոտության կենտրոնում սովորողի ակտիվ ներգրավվածությունն է ուսումնական գործընթացում, նրա ինքնուրույն մտածելու, տեղեկություն որոնելու, վերլուծելու, համադրելու, եզրակացություններ կատարելու և սեփական տեսակետը հիմնավորելու կարողությունների զարգացումը։ Աշխատությունը հիմնվում է այն մոտեցման վրա, որ պատմության ուսուցումը չպետք է սահմանափակվի փաստերի, տարեթվերի և իրադարձությունների մեխանիկական յուրացմամբ, այլ պետք է նպաստի սովորողի քննադատական և վերլուծական մտածողության ձևավորմանը։ Գրքում ուսումնասիրվում են ինքնուրույն ճանաչողական գործունեության էությունը, կառուցվածքը և կրթական նշանակությունը, ինչպես նաև այն մանկավարժական պայմանները, որոնց առկայության դեպքում սովորողը կարող է առավել արդյունավետորեն դառնալ սեփական ուսուցման ակտիվ մասնակից։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում պատմական նյութի ինքնուրույն ուսումնասիրմանը, սկզբնաղբյուրների և լրացուցիչ գրականության հետ աշխատանքին, պատմական իրադարձությունների պատճառահետևանքային կապերի բացահայտմանը, տարբեր տեսակետների համեմատությանը և փաստերի հիման վրա հիմնավորված եզրահանգումների ձևավորմանը։ Աշխատության կարևոր բաղադրիչն է սովորողների ճանաչողական ակտիվության խթանման համար արդյունավետ մեթոդների և ուսուցման ձևերի ընտրությունը։ Դրանց թվում կարող են կիրառվել խնդրահարույց ուսուցումը, հետազոտական առաջադրանքները, քննարկումները, բանավեճերը, անհատական և խմբային աշխատանքները, նախագծային գործունեությունը, սկզբնաղբյուրների վերլուծությունը և պատմական իրավիճակների համեմատական ուսումնասիրությունը։ Նման մեթոդները հնարավորություն են տալիս պատմական նյութը դարձնել ոչ միայն գիտելիքի փոխանցման միջոց, այլև սովորողի մտավոր գործունեության զարգացման գործիք։ Նոր և նորագույն պատմության դասընթացը հատկապես հարմար է ինքնուրույն ճանաչողական գործընթացի կազմակերպման համար, քանի որ ներառում է քաղաքական, սոցիալական, տնտեսական և մշակութային բազմաթիվ իրադարձություններ ու գործընթացներ, որոնց ուսումնասիրությունը պահանջում է տարբեր աղբյուրների համադրում և բազմակողմանի վերլուծություն։ Գրքում կարևոր տեղ է հատկացվում նաև ուսուցչի դերի վերաիմաստավորմանը։ Ուսուցիչը հանդես է գալիս ոչ միայն որպես գիտելիքի փոխանցող, այլև որպես սովորողի ինքնուրույն որոնումն ու հետազոտական գործունեությունը կազմակերպող, ուղղորդող և գնահատող մասնագետ։ Միաժամանակ ուսումնասիրվում են սովորողների անհատական առանձնահատկությունների հաշվառման, առաջադրանքների բարդության աստիճանի ճիշտ ընտրության և ինքնուրույն աշխատանքի արդյունքների օբյեկտիվ գնահատման հարցերը։ Աշխատության գործնական արժեքը կայանում է նրանում, որ ներկայացվող մեթոդական մոտեցումները կարող են կիրառվել պատմության դասավանդման գործընթացում՝ սովորողների հետաքրքրվածությունը բարձրացնելու, ուսումնական մոտիվացիան ամրապնդելու և ինքնուրույն աշխատանքի հմտությունները զարգացնելու նպատակով։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատությունը կարևոր է ավագ դպրոցում պատմության ուսուցման ժամանակակից կազմակերպման, սովորողի ճանաչողական ակտիվության զարգացման և ինքնուրույն ուսումնառության հմտությունների ձևավորման տեսանկյունից և կարող է օգտակար լինել պատմության ուսուցիչների, մանկավարժների, մեթոդիստների, կրթության ոլորտի հետազոտողների, մանկավարժական բուհերի ուսանողների և ավագ դպրոցի կրթական գործընթացով հետաքրքրվող մասնագետների համար։

Կենսաբանություն

Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է էրիթրոցիտի ասիմետրիկ թաղանթի կառուցվածքի և հատկությունների համակարգչային մոդելավորմանը՝ կիրառելով թվային փորձարարության ժամանակակից մեթոդներ։ Գրքում ներկայացվում են կենսաբանական թաղանթների կառուցվածքային առանձնահատկությունները, էրիթրոցիտների թաղանթային կազմակերպվածության սկզբունքները և դրանց ֆիզիկաքիմիական բնութագրերի ուսումնասիրման մոդելային մոտեցումները։ Հեղինակը մշակում և կիրառում է համակարգչային մոդելներ, որոնք հնարավորություն են տալիս վերլուծել թաղանթի բաղադրիչների փոխազդեցությունները, գնահատել արտաքին և ներքին գործոնների ազդեցությունը դրա վարքագծի վրա և ուսումնասիրել բջջային մակարդակում տեղի ունեցող գործընթացները։ Աշխատության մեջ քննարկվում են թվային փորձարարության առավելությունները, մոդելավորման արդյունքների համեմատությունը տեսական և փորձարարական տվյալների հետ, ինչպես նաև դրանց կիրառման հնարավորությունները կենսաբժշկական և հիմնարար հետազոտություններում։ Ներկայացված ուսումնասիրությունը նպաստում է բջջային թաղանթների կառուցվածքի, գործառույթների և կենսաֆիզիկական հատկությունների առավել խոր ըմբռնմանը՝ առաջարկելով արդյունավետ գործիքներ բարդ կենսաբանական համակարգերի վերլուծության համար։ Գիրքը նախատեսված է կենսաֆիզիկոսների, բջջաբանների, կենսաինֆորմատիկայի և համակարգչային մոդելավորման ոլորտների մասնագետների, գիտաշխատողների, ասպիրանտների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։

Աշխարհագրություն

Գրքում ընդգրկված են Ասիայի ռելիեֆի հիմնական ձևերը, կլիմայական պայմանները, ջրային համակարգերը, հողերի և հանքային ռեսուրսների բաշխումը, ինչպես նաև բուսականության և կենդանական աշխարհի առանձնահատկությունները։ Ներկայացվում են տեղական էկոհամակարգերի համապարփակ նկարագրություններ, երկրաբանական գործընթացների ազդեցությունը բնության ձևավորման վրա և կլիմայական գործոնների դերը շրջակա միջավայրի ձևավորման գործում։ Գիրքը նախատեսված է աշխարհագրության ուսանողների, դասախոսների և հետաքրքրված ընթերցողների համար՝ տրամադրելով ամբողջական գիտելիքներ Ասիայի ֆիզիկական աշխարհագրության մասին և օգնելով համեմատական ուսումնասիրություններ իրականացնել աշխարհի տարբեր աշխարհամասերի բնության առանձնահատկությունների վերաբերյալ։

Իրավաբանություն

Այս աշխատությունը վերաբերում է բաժնետիրական ընկերության՝ որպես կապիտալների ներգրավման և միավորման իրավական մեխանիզմի ուսումնասիրությանը՝ կորպորատիվ իրավունքի և տնտեսական իրավակարգավորման շրջանակում։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է վերլուծել բաժնետիրական ընկերության իրավական կառուցվածքը, դրա գործառույթները և այն իրավական գործիքները, որոնց միջոցով հնարավոր է ապահովել կապիտալի կենտրոնացում, ներդրումների ներգրավում և տնտեսական գործունեության արդյունավետ կազմակերպում։ Ուսումնասիրվում են բաժնետիրական ընկերության հիմնադրման, կառավարման և գործունեության իրավական հիմքերը, բաժնետերերի իրավունքներն ու պարտականությունները, ինչպես նաև ընկերության կառավարման մարմինների՝ ընդհանուր ժողովի, տնօրենների խորհրդի և գործադիր մարմնի փոխհարաբերությունները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում բաժնետոմսերի թողարկման և շրջանառության մեխանիզմներին, որոնք հանդիսանում են կապիտալի ներգրավման հիմնական գործիքներից մեկը, ինչպես նաև շահույթի բաշխման և ֆինանսական պատասխանատվության իրավական կարգավորումներին։ Աշխատությունը դիտարկում է նաև բաժնետիրական ընկերությունների դերը շուկայական տնտեսության զարգացման, խոշոր ներդրումային նախագծերի ֆինանսավորման և տնտեսության տարբեր ոլորտների ինտեգրման գործընթացներում։ Միաժամանակ վերլուծվում են ՀՀ օրենսդրության առանձնահատկությունները և միջազգային փորձը՝ բաժնետիրական ինստիտուտի արդյունավետության բարձրացման համատեքստում։ Այսպիսով, բաժնետիրական ընկերությունը ներկայացվում է որպես ժամանակակից տնտեսության կարևոր իրավական և տնտեսական կառուցվածք, որը նպաստում է կապիտալի համախմբմանը, ներդրումային ակտիվության աճին և տնտեսական զարգացման կայունությանը։