Ջավախքի հայոց ազգագրությունը և ժողովրդական բանարվեստը

Պատմություն

Գիրքը համակարգված ձևով ուսումնասիրում է Հայաստանի հնագույն հուշարձանները, նյութական մշակույթը և հասարակական զարգացումները՝ բացահայտելով տարածաշրջանի քաղաքակրթական շերտերը։ Հիմնական բովանդակությունը․ Հին քարի դար Առաջին բնակավայրեր, քարե գործիքներ, որսորդություն և հավաքչություն։ Նոր քարի դար Գյուղատնտեսության և անասնապահության ձևավորում, նստակյաց կյանք։ Բրոնզի դար Արհեստների զարգացում, հասարակական բարդացում և առաջին քաղաքային կենտրոններ։ Վաղ պետական կազմավորումներ Իշխանական համակարգերի ձևավորում և քաղաքական կազմակերպվածության աճ։ Վանի թագավորություն Պետականության բարձր զարգացում, ամրոցների, գրերի և մշակույթի առաջընթաց։ Անկման փուլ Վանի թագավորության թուլացում և նոր պատմական շրջանի սկիզբ։

Պատմություն

Այս աշխատությունը նվիրված է 20-րդ դարի վերջի կարևոր քաղաքական շրջանին, երբ ձևավորվեց Լեռնային Ղարաբաղի հայկական պետական կառավարման համակարգը և սկսվեց պետական ինստիտուտների կառուցման գործընթացը։ Գրքում հեղինակը ներկայացնում է 1991 թ. քաղաքական իրադարձությունները՝ կապված Լեռնային Ղարաբաղի անկախության հռչակման հետ, ինչպես նաև այն դժվարին պայմանները, որոնցում նորաստեղծ կառույցները փորձում էին կազմակերպել պետական կյանքը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում պատերազմի, շրջափակման և ներքին կառավարման խնդիրներին։ Աշխատության մեջ վերլուծվում են հետևյալ հիմնական ուղղությունները․ ԼՂՀ հռչակման քաղաքական և իրավական հիմքերը պետական կառավարման մարմինների ձևավորումը զինված հակամարտության ազդեցությունը պետական շինարարության վրա սոցիալ-տնտեսական պայմանները պատերազմի տարիներին արտաքին քաղաքական և մարդասիրական աջակցությունը Հեղինակը փորձ է անում ցույց տալ, թե ինչպես էր նորաստեղծ վարչակարգը համադրում ռազմական դիմադրությունը և պետական ինստիտուտների ստեղծումը՝ ձևավորելով կառավարման համակարգ դժվարագույն պայմաններում։ Այս ուսումնասիրությունը կարևոր է նաև այն առումով, որ այն դիտարկում է պետականության ձևավորման գործընթացը ոչ միայն քաղաքական, այլ նաև սոցիալական և կառավարչական տեսանկյունից։

Այլ առարկաներ

Հեղինակ Հ. Ղազարյանը ներկայացնում է հատիկընդեղեն մշակաբույսերի հիմնական տեսակները՝ լոբազգիներ, ոլոռ, ոսպ և այլ կերային ու սննդային նշանակություն ունեցող մշակաբույսեր՝ բացատրելով դրանց կենսաբանական առանձնահատկությունները, աճի պայմանները և գյուղատնտեսական նշանակությունը։ Աշխատությունը մանրամասն անդրադառնում է սորտերի ստեղծման և շրջանացման գործընթացին՝ ընդգծելով ընտրասերման մեթոդները, փորձարարական դաշտային ուսումնասիրությունները և բարձր բերքատվություն ունեցող ու հիվանդություններին դիմացկուն սորտերի ստացման ուղիները։ Գրքում ներկայացվում են նաև հատիկընդեղեն մշակաբույսերի մշակության տեխնոլոգիաները՝ հողի պատրաստում, ցանք, պարարտացում, ոռոգում, բույսերի խնամք և բերքահավաք, ինչպես նաև ցանքաշրջանառության մեջ դրանց դերը հողի բերրիության պահպանման գործում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում ազոտային ֆիքսացիայի կենսաբանական առանձնահատկություններին, որոնք կարևոր են հողի բնական հարստացման և կայուն գյուղատնտեսության զարգացման համար։ Աշխատությունը ներառում է նաև արտադրական փորձարկումների արդյունքներ, որոնք օգնում են ընտրել առավել արդյունավետ մշակության մեթոդներ տարբեր կլիմայական և հողային պայմաններում։ Այն նախատեսված է գյուղատնտեսական գիտնականների, ագրոնոմների, սերմնաբույծների և ուսանողների համար, ովքեր ցանկանում են խորացնել իրենց գիտելիքները հատիկընդեղեն մշակաբույսերի սելեկցիայի և մշակության տեխնոլոգիաների ոլորտում։

Գեղարվեստական ռուս․

Կոնստանտին Ֆեդինի ստեղծագործությունն է, որը ներկայացնում է ռոմանիզմի ու վեպի խառնուրդ՝ հատուկ ուշադրություն դարձնելով Ռուսաստանի քաղաքների և նրանց պատմության վրա։ Գիրքը ներկայացնում է հասարակության, քաղաքների և մարդկանց անցած ճանապարհը՝ նրանց փոփոխվող վիճակի ու ներքին աշխարհի շերտերի խորության միջոցով։ Ֆեդին փորձել է մաքրազարդել անցյալի շեղումներն ու բացահայտել այն շրջադարձային պահերը, որոնք կարող են նշանակալիորեն փոխել հասարակությունը։ Վեպի հիմնական թեման՝ քաղաքների և այդ քաղաքներում ապրող մարդկանց կյանքը, նրանց պայքարը կյանքի ու գոյության համար, փոխհարաբերություններն ու կյանքի իմաստը՝ ներկայացնում են ժամանակի սերն ու այնպիսի հարցեր, որոնք միշտ արդիական են։ Պատմությունը հնչեցնում է այն մեծ հարցը, թե ինչպես է քաղաքը՝ իր բնակիչների հետ, կարողանում լինել ժամանակի փոփոխությունների գերին ու ամենամեծ շունչը։ Ֆեդին վեպում ցույց է տալիս, թե ինչպես մարդիկ ու քաղաքները ապրում են ամենօրյա դժվարություններով ու պայքարով՝ ըստ դրանց տարաբնույթ մթնոլորտների, ժամանակի ու ճակատագրի ծավալների։ **«Քաղաքներ և տարիներ»** գիրքը ժամանակի փիլիսոփայություն է՝ ներկայացնելով այն սերնդի պատմությունը, որը ապրում է պատերազմի, հեղափոխությունների ու անորոշության միջով։ Գրքում կան ոչ միայն պատմություններ մարդկանց ու քաղաքների մասին, այլև այն դրվագները, որոնք բացահայտում են մարդու հոգեբանությունն ու հասարակական կապերը՝ դուրս գալիս սովորական պատմություններից ու խորանալով դինամիկայի, հակասությունների ու մարդկային մտածողության մեջ։ Հրատարակիչ - Անտարես Հրատ. տարեթիվ - 2020 ISBN - 978-9939-76-550-1

Արտասահմանյան գրականություն

Ջոն Ռոքֆելլերի հեղինակած ինքնակենսագրական ստեղծագործություն է, որտեղ նա պատմում է իր կյանքի ու հաջողության պատմությունը։ Ռոքֆելլերը, որը համարվում է աշխարհի ամենահարուստ մարդկանցից մեկը, այս գրքում բացահայտում է իր ոգեշնչող և պրագմատիկ մոտեցումները բիզնեսին, ինչպես նաև այն արժեքները, որոնք նպաստեցին նրա մեծագույն հաջողությանը։ Գիրքը պարունակում է համեստության, աշխատասիրության, համբերության և լիդերության կարևորության մասին դասեր։ Ռոքֆելլերը բացատրում է, թե ինչպես է կարողացել ստեղծել **Standard Oil** ընկերությունը և խոշորացնել այն՝ հաղթահարելով բազմաթիվ դժվարություններ։ Ռոքֆելլերի պատմությունը ոչ միայն իր բիզնես հաջողությունների մասին է, այլև նրա կողմից արտահայտվող բարեգործական ոգու և «հասարակական պատասխանատվության» փիլիսոփայության մասին, որոնք նա իրականում կիրառեց ողջ կյանքի ընթացքում։ Նա հավատում էր, որ մեծ հարստությունը բերում է նաև մեծ պարտականություններ, և դրա հետ միասին պետք է նաև հասարակության համար օգտակար գործեր իրականացվեն։ Գիրքը ոգեշնչում է ընթերցողներին աշխատելու իրենց նպատակների վրա, ինքնակազմակերպված և հետևողական լինելու, ինչը նրանց կարող է հասնել հաջողության։ «Ինչպես դարձա միլիարդատեր» աշխատությունը համարվում է դասական կենսագրություն, որը բացահայտում է աշխարհի ամենահասկացված միլիարդատերերից մեկի ուղին դեպի հաջողություն։ Հրատարակիչ - Վերնատուն Հրատ. տարեթիվ - 2019 ISBN - 2009923979323

Գեղարվեստական հայ․

«Բանաստեղծություններ և պոեմներ. Ընտրանի»՝ Հովհաննես Շիրազի այս ժողովածուն մի հսկայական գրական արժեք է, որն ընդգրկում է նրա լավագույն բանաստեղծություններն ու պոեմները՝ հայ գրականության խոշորագույն հեղինակներից մեկի ստեղծագործական ժառանգությունը ներկայացնելով ամբողջությամբ: Շիրազը, իր ստեղծագործությունների մեջ, հաճախ անդրադառնում է սիրո, բնության, հայրենասիրության ու մարդկանց հոգեկերտվածքների խոր թեմաներին։ Այս ժողովածուն պարունակում է Շիրազի այն ստեղծագործությունները, որոնք ամենից շատ են արտահայտում նրա հոգևոր և փիլիսոփայական մոտեցումները, ինչպես նաև ազգային ու մարդկային արժեքների նկատմամբ ունեցած խորը հավատը։ Գրում է այնպիսի բանաստեղծություններ, որոնք արտացոլում են նրա անհատականություն, նրա մտքերը և զգացողությունները՝ լինելով միակողմանի և հստակ։ Շիրազի բանաստեղծությունները լի են հուզականով, դինամիկությամբ, նաև սրամտությամբ ու նուրբ դրամատիզմով։ Նա թափանցիկ և խոր արտահայտություններով մշակում է մարդկային կյանքի այն խորը բաներ, որոնք ցանկացած ընթերցողի կարող են մոտ լինել՝ թե՛ անձնական, թե՛ ազգային հարցերին։ Շիրազը հավատում էր սիրո անխախտ ուժին՝ այն որպես միակ մխիթարություն մարդկանց համար, և այս գաղափարը հանդիպում է գրեթե բոլոր նրա գործերում։ **«Բանաստեղծություններ և պոեմներ»** ժողովածուում տեղ գտած պոեմները, իրենց գեղարվեստական ոճով, հաճախ ցույց են տալիս ճակատագրի ու ժամանակի հետ առճակատված մարդկանց, ովքեր պայքարում են անձնական ազատության ու արդարության համար՝ միաժամանակ խորապես կապված լինելով իրենց հայրենիքի ու ժողովրդի ճակատագրին։ Այն պարունակում է նաև այն մեծագույն պոեմները, որոնք քննարկում են հայ ժողովրդի անցյալը, նրա դժվարությունները, և այն պայքարը, որ հայը մշտապես ունեցել է իր ինքնության ու ազատության համար։ Հովհաննես Շիրազը իր բոլոր գործերում հանդես է գալիս որպես երգիչ՝ հավատարիմ մնալով իր ժողովրդի ու հարազատ երկրի լավագույն արժանիքներին։ Նրա բանաստեղծությունները դարերում կտևեն որպես հայ գրականության դասական ժառանգություն։ «Բանաստեղծություններ և պոեմներ. Ընտրանի» ժողովածուի ընթերցումը հնարավորություն է տալիս մեզ շոշափել մի մեծ գրողի ստեղծագործական ուղին, որը պոեզիայի մեջ շարունակում է բացահայտել սիրո ու կյանքից և մշակույթից բխող գեղեցկությունները։ Հրատարակիչ - Անտարես Հրատ. տարեթիվ - 2012 ISBN - 978-9939-51-421-5