Օտարերկրյա կապիտալի կարգավորումը ՀՀ բանկային համակարգում

Պատմություն

Հայկական Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետություն-ում 1956–1990 թվականներին մշակույթը զարգանում էր ուշ ստալինյան շրջանից հետո սկսված հարաբերական ազատականացման, ապա հետագա գաղափարական վերահսկողության պահպանման պայմաններում՝ ձևավորելով բարդ ու բազմաշերտ մշակութային պատկեր։ Այս շրջանում առանձնապես ակտիվ էր գրականությունը, կերպարվեստը, երաժշտությունը, թատրոնը և կինոն, որտեղ մի կողմից շարունակվում էին սոցիալիստական ռեալիզմի պահանջները, իսկ մյուս կողմից աստիճանաբար աճում էր ազգային թեմաների, պատմական հիշողության և ինքնության արտահայտման ձգտումը։ Գրականության մեջ զարգանում էին ինչպես դասական ավանդույթներին հարող ստեղծագործություններ, այնպես էլ նոր սերնդի հեղինակների փորձերը՝ ավելի խորքային հոգեբանական և ազգային հարցադրումներ ներկայացնելու համար։ Կերպարվեստում և երաժշտությունում նկատվում էր ավանդական հայկական մոտիվների համադրություն ժամանակակից ձևերի հետ, իսկ թատրոնն ու կինոն դարձան հասարակական մտածողության վրա ազդեցություն ունեցող կարևոր հարթակներ։ 1960–80-ականներին կրթության և մշակութային հաստատությունների ընդլայնումը, թանգարանների և հրատարակչությունների ակտիվությունը նպաստեցին մշակութային կյանքի աշխուժացմանը, սակայն այդ ամենը շարունակվում էր խիստ գաղափարական վերահսկողության պայմաններում, ինչը սահմանափակում էր լիարժեք ստեղծագործական ազատությունը։ 1980-ականների վերջում՝ վերակառուցման շրջանում, սկսվեց ավելի բաց քննարկումների և ազգային թեմաների ակտիվ վերաիմաստավորման փուլ, որը նախապատրաստեց անկախության շրջանի մշակութային անցումները։

Գրականություն

Վեպը հայ ռոմանտիկական և պատմական արձակի կարևոր ստեղծագործություններից է, որտեղ հեղինակը համադրում է ազգային պատմական իրողությունները, կրոնական միջավայրը և մարդկային դրամատիկ հարաբերությունները։ Վեպի կենտրոնում խորհրդավոր միանձնուհու կերպարն է, որի շուրջ կառուցվում է ամբողջ պատմական-հոգեբանական սյուժեն՝ լի գաղտնիքներով, ներքին հակասություններով և ճակատագրական իրադարձություններով։ Մուրացանը մեծ ուշադրություն է դարձնում մարդու հոգեբանությանը, բարոյական ընտրություններին և հասարակական միջավայրի ազդեցությանը անհատի ճակատագրի վրա։ Ստեղծագործության մեջ զգալի է նաև ժամանակի պատմական շունչը՝ ազգային կյանքի, իշխանական հարաբերությունների և կրոնական հաստատությունների նկարագրությունների միջոցով։ Վեպը բացահայտում է մարդկային զգացմունքների բարդ աշխարհը՝ սեր, հավատ, զոհողություն, մեղք և փրկություն, որոնք միահյուսվում են գլխավոր հերոսուհու ճակատագրի շուրջ։ Հեղինակի լեզուն հարուստ է պատկերներով, դրամատիկ լարվածությամբ և հոգեբանական խորությամբ, ինչը ստեղծում է խորհրդավոր և լարված մթնոլորտ։ «Խորհրդավոր միանձնուհի»-ն համարվում է Մուրացանի ստեղծագործական ժառանգության կարևոր մասերից մեկը և արժեքավոր ներդրում հայ պատմավեպի զարգացման մեջ։

Գրականություն

Այս ժողովածուն ներկայացնում է Երուանդ Օտյանի ստեղծագործությունները՝ ընդգրկելով նրա երգիծական արձակը, պատմվածքները և վեպերից հատվածներ։ Օտյանի գրականությունը առանձնանում է սուր հումորով, սոցիալական քննադատությամբ և հասարակական կյանքի հակասությունների ընդգծմամբ։ Նրա գործերում հաճախ պատկերվում են XIX–XX դարերի արևմտահայ իրականության տարբեր շերտեր՝ պաշտոնյաներ, մանր բուրժուազիա, մտավորականներ և հասարակ մարդիկ՝ իրենց բնավորական գծերով և վարքագծային թերություններով։ Գրողը վարպետորեն օգտագործում է երգիծանքն ու հեգնանքը՝ բացահայտելով մարդկային թուլությունները և հասարակական արատները։ Այս ընտրանին հնարավորություն է տալիս ծանոթանալ Օտյանի երգիծական աշխարհի առանձնահատկություններին և նրա կարևոր դերին հայ նոր գրականության զարգացման մեջ։

Քաղաքագիտություն

Այս աշխատանքը ուսումնասիրում է Հայաստանի էներգետիկ անվտանգության հիմնախնդիրը Հարավային Կովկասի աշխարհաքաղաքական գործընթացների համատեքստում՝ հատուկ ուշադրություն դարձնելով Ռուսաստանի ռազմավարական շահերին տարածաշրջանում և դրանց ազդեցությանը Հայաստանի էներգետիկ համակարգի կայունության վրա։ Հետազոտության մեջ էներգետիկ անվտանգությունը դիտարկվում է որպես բազմաշերտ համակարգ, որը ներառում է էներգակիրների մատակարարման հուսալիությունը, ենթակառուցվածքների վերահսկելիությունը, գների կայունությունը և արտաքին քաղաքական ռիսկերի կառավարումը։ Աշխատությունը վերլուծում է Ռուսաստանի դերը որպես հիմնական էներգետիկ գործընկեր և մատակարար, ինչպես նաև նրա ազդեցությունը տարածաշրջանային էներգետիկ հոսքերի, գազատրանսպորտային ենթակառուցվածքների և ռազմավարական ներդրումների վրա։ Միաժամանակ քննարկվում են այն գործոնները, որոնք պայմանավորում են Հայաստանի էներգետիկ կախվածությունը՝ ներառյալ ներմուծվող գազի և նավթամթերքների բարձր բաժինը, էներգետիկ շուկայի սահմանափակ դիվերսիֆիկացիան և աշխարհագրական փակվածության պայմանները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում նաև տարածաշրջանային մրցակցության և համագործակցության դինամիկային, որտեղ էներգետիկ նախագծերը հաճախ ունենում են ոչ միայն տնտեսական, այլև քաղաքական նշանակություն՝ ազդելով ուժային հավասարակշռությունների վրա Հարավային Կովկասում։ Վերլուծվում են հնարավոր դիվերսիֆիկացիոն ուղիները, վերականգնվող էներգետիկայի զարգացումը և էներգաարդյունավետության բարձրացման քաղաքականությունները՝ որպես Հայաստանի էներգետիկ անկախության ամրապնդման միջոցներ։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը եզրակացնում է, որ Հայաստանի էներգետիկ անվտանգությունը սերտորեն փոխկապակցված է տարածաշրջանային աշխարհաքաղաքական զարգացումների հետ, իսկ Ռուսաստանի ազդեցությունը մնում է առանցքային գործոն՝ թե՛ ռիսկեր ձևավորելու, թե՛ կայունության որոշակի երաշխիքներ ապահովելու առումով։

Այլ առարկաներ

Օրհուսի կոնվենցիան միջազգային իրավական փաստաթուղթ է, որը ընդունվել է 1998 թվականին Դանիայի Օրհուս քաղաքում՝ ՄԱԿ-ի Եվրոպայի տնտեսական հանձնաժողովի շրջանակներում։ Այն պաշտոնապես հայտնի է որպես «Տեղեկատվության հասանելիության, որոշումների ընդունմանը հասարակության մասնակցության և արդարադատության մատչելիության մասին կոնվենցիա բնապահպանական հարցերում»։ Կոնվենցիայի հիմնական նպատակն է ապահովել հասարակության մասնակցությունը բնապահպանական որոշումների ընդունման գործընթացին և բարձրացնել պետական կառավարման թափանցիկությունը էկոլոգիական հարցերում։ Օրհուսի կոնվենցիան սահմանում է երեք հիմնական իրավունքներ հասարակության համար։ Առաջինը՝ շրջակա միջավայրին վերաբերող տեղեկատվության հասանելիության իրավունքն է, որը պարտադրում է պետական մարմիններին տրամադրել բնապահպանական տվյալներ քաղաքացիներին։ Երկրորդը՝ հասարակության մասնակցության իրավունքն է բնապահպանական որոշումների ընդունման գործընթացում, օրինակ՝ նախագծերի, ծրագրերի կամ շինարարական աշխատանքների հաստատման ժամանակ։ Երրորդը՝ արդարադատության մատչելիության իրավունքն է, որը հնարավորություն է տալիս քաղաքացիներին վիճարկել այն որոշումները կամ գործողությունները, որոնք կարող են վնասել շրջակա միջավայրին կամ խախտել իրենց իրավունքները։ Հայաստանը միացել է Օրհուսի կոնվենցիային և պարտավորվել է իրականացնել դրա դրույթները ազգային օրենսդրության շրջանակում։ Այդ նպատակով ստեղծվել են համապատասխան իրավական և ինստիտուցիոնալ մեխանիզմներ՝ ապահովելու հասարակության ներգրավվածությունը բնապահպանական գործընթացներում։ Օրհուսի կոնվենցիան համարվում է բնապահպանական ժողովրդավարության կարևոր փաստաթուղթ, քանի որ այն ուժեղացնում է հասարակության դերը շրջակա միջավայրի պահպանության գործում և խթանում է պետական մարմինների հաշվետվողականությունը։

Lեզվաբանություն

Учебник по лексикологии աշխատությունը լեզվաբանության ոլորտի ուսումնական ձեռնարկ է, որը նվիրված է բառագիտության (լեքսիկոլոգիայի) տեսական և կիրառական հիմունքներին, այն ուսումնասիրում է բառի կառուցվածքը, իմաստային համակարգը և բառապաշարի կազմակերպման օրենքները, գիրքը բացատրում է բառի բազմիմաստությունը, հոմանիշության և հականիշության երևույթները, բառային համակցությունները, ինչպես նաև ֆրազեոլոգիայի հիմնական սկզբունքները, միաժամանակ անդրադառնում է բառապաշարի զարգացման գործընթացներին՝ ներառյալ նորաբանությունների ձևավորումը, փոխառությունները և բառերի պատմական փոփոխությունները, ձեռնարկը ներկայացնում է նաև բառագիտական վերլուծության մեթոդներ և լեզվական համակարգի ներսում բառապաշարի դերը, ինչը այն դարձնում է կարևոր աղբյուր լեզվաբանության, թարգմանագիտության և լեզվի ուսուցման ոլորտների համար։