Ֆաունա և ֆ‎լորա, ՄԱԿ, ՀՀ ավտոպարկ

Ինֆորմատիկա

Աշխատությունը նվիրված է էլեկտրոնային քվեարկության նոր համակարգերի նախագծմանը, մշակմանը և գործնական իրականացմանը՝ կենտրոնանալով քվեարկության գործընթացի անվտանգության, գաղտնիության, հուսալիության և վերահսկելիության ապահովման խնդիրների վրա։ Ուսումնասիրության շրջանակում վերլուծվում են էլեկտրոնային քվեարկության գործող մեխանիզմները, դրանց հնարավոր խոցելիությունները և այն տեխնիկական ու կրիպտոգրաֆիական լուծումները, որոնք կարող են կիրառվել ավելի անվտանգ համակարգեր ստեղծելու համար։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում քվեի գաղտնիության պահպանմանը՝ միաժամանակ հնարավորություն ընձեռելով ստուգելու, որ քվեն ճիշտ է գրանցվել և հաշվարկվել։ Աշխատանքում առաջարկվում են էլեկտրոնային քվեարկության նոր ընթացակարգեր, որոնց հիմքում կարող են կիրառվել բաշխված գաղտնագրության, անանուն կապուղիների և MIX ցանցերի մեխանիզմներ։ Հետազոտության կարևոր բաղադրիչ է նաև համակարգի գործնական իրականացումը՝ մշակված ալգորիթմների հիման վրա ծրագրային լուծման ստեղծմամբ, որը հնարավորություն է տալիս կազմակերպել վերահսկելի էլեկտրոնային ընտրություններ։ Նման մոտեցումը միավորում է տեսական կրիպտոգրաֆիան, տեղեկատվական անվտանգությունը և ծրագրային համակարգերի նախագծումը՝ նպատակ ունենալով նվազեցնել քվեարկության ընթացքում հնարավոր խախտումների և չարտոնված միջամտությունների ռիսկերը։ Հետազոտության արդյունքները կարող են կիրառական նշանակություն ունենալ էլեկտրոնային ընտրությունների կազմակերպման, անվտանգ թվային քվեարկության ենթակառուցվածքների զարգացման և կրիպտոգրաֆիական մեխանիզմների կիրառման ոլորտներում։ Աշխատության վերաբերյալ մատենագիտական տվյալները հաստատում են, որ այն հրատարակվել է 2013 թվականին որպես գիտական աշխատանք՝ ՀՀ ԳԱԱ Ինֆորմատիկայի և ավտոմատացման պրոբլեմների ինստիտուտում։ T Tert Հայաստանի էլեկտրոնային քվեարկության համակարգի վերաբերյալ հետազոտության մեջ նույնպես ներկայացվում են քվեերի գաղտնիության և ընտրությունների ամբողջականության ապահովման խնդիրները, ինչպես նաև նոր ընթացակարգ և դրա հիման վրա ստեղծված SecureVoting ծրագրային համակարգը։

Այլ առարկաներ

Այս հրատարակությունը ներկայացնում է պատանիների համար նախատեսված նոր գրքերի տեղեկատվական ընտրանի, որը նպատակ ունի օգնել երիտասարդ ընթերցողներին կողմնորոշվել ժամանակակից գրականության բազմազան դաշտում և գտնել իրենց հետաքրքրություններին համապատասխան ընթերցանություն։ Ցանկում ընդգրկված են տարբեր ժանրերի ստեղծագործություններ՝ արկածային և ֆանտաստիկ պատմություններ, գիտահանրամատչելի գրքեր, սոցիալ-հոգեբանական վեպեր, ինչպես նաև կրթական և ճանաչողական բնույթի հրատարակություններ, որոնք նպաստում են պատանեկան մտածողության, երևակայության և արժեքային համակարգի ձևավորմանը։ Նյութը առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձնում այն գրքերին, որոնք զարգացնում են քննադատական մտածողությունը, ստեղծագործական մոտեցումը և գիտելիքի նկատմամբ հետաքրքրությունը՝ միաժամանակ աջակցելով ընթերցանության մշակույթի ձևավորմանը։ Տեղեկատվական ցանկը նաև ընդգծում է ժամանակակից մանկապատանեկան գրականության դերը անձի սոցիալականացման, ինքնաճանաչման և աշխարհընկալման ընդլայնման գործընթացներում՝ ներկայացնելով գրքեր, որոնք կարող են դառնալ ոգեշնչման աղբյուր և կրթական ուղեցույց պատանիների համար։

Lեզվաբանություն

Այս աշխատանքը վերաբերում է հայերենի և սիրիերեն (սիրիական արամեերենի) միջև բառապաշարային զուգահեռների և փոխառությունների ուսումնասիրությանը՝ ներկայացված որպես բառարանագրական բնույթի նշումներ և դիտարկումներ։ Նյութը կենտրոնանում է այն լեզվական շերտերի վրա, որոնք ձևավորվել են պատմական երկարատև շփումների արդյունքում՝ հատկապես վաղ քրիստոնեական դարաշրջանում, երբ հայկական և սիրիական մշակութային ու եկեղեցական միջավայրերը սերտ կապերի մեջ էին։ Ուսումնասիրվում են բառերի իմաստային համապատասխանությունները, հնարավոր փոխառությունները, հնչյունաբանական փոփոխությունները և դրանց ադապտացիան հայերենի տարբեր պատմական փուլերում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում եկեղեցական, աստվածաբանական և գրական բառապաշարին, որտեղ առավել հաճախ են հանդիպում սիրիական ծագման կամ ազդեցության տարրեր։ Նյութը նաև քննարկում է բառերի համեմատական վերլուծության մեթոդաբանությունը՝ ընդգծելով, որ նման ուսումնասիրությունները պահանջում են խիստ պատմական և տեքստաբանական հիմնավորում, որպեսզի հնարավոր լինի տարբերակել իրական փոխառությունները պատահական նմանություններից կամ ընդհանուր արևելյան լեզվական ընդհանրություններից։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը ծառայում է որպես հայ-սիրիական լեզվական փոխազդեցությունների բառարանագրական ամփոփում՝ բացահայտելով երկու լեզվական ավանդույթների պատմական շփման խորությունը և դրանց ազդեցությունը մշակութային և գրավոր ժառանգության վրա։

Մաթեմատիկա

Այս հատորը հանդիսանում է շարունակություն նախորդ մասի և կենտրոնանում է ավելի խորացված թեմաների վրա, որոնք անհրաժեշտ են տնտեսագիտական մոդելավորման, օպտիմալացման և վերլուծական մտածողության զարգացման համար։ Նյութը ներկայացված է խնդիրների և վարժությունների տեսքով, որոնք ոչ միայն ստուգում են տեսական գիտելիքները, այլ նաև ձևավորում են կիրառական հմտություններ՝ կապված տնտեսական երևույթների մաթեմատիկական մոդելավորման հետ։ Գրքում ընդգրկված առաջադրանքները հաճախ կառուցված են այնպես, որ ուսանողը քայլ առ քայլ հասկանա բարդ գաղափարների ներքին տրամաբանությունը՝ աշխատելով ֆունկցիաների, շարքերի, բազմաչափ վերլուծության և ինտեգրալների հետ։ Բովանդակության կարևոր առանձնահատկություններից մեկն այն է, որ խնդիրները ընտրված են տնտեսագիտական օրինակներով կամ այդ ոլորտում կիրառելի տրամաբանությամբ, ինչի շնորհիվ ուսանողները տեսնում են, թե ինչպես է մաթեմատիկական ապարատը կիրառվում իրական տնտեսական խնդիրների լուծման մեջ։ Սա հատկապես կարևոր է այն ուսանողների համար, ովքեր չեն պատրաստվում դառնալ մաթեմատիկոսներ, բայց պետք է ունենան ամուր քանակական վերլուծական հիմք։ Գիրքը նաև ունի մեթոդական նշանակություն․ այն կարող է օգտագործվել ինչպես ինքնուրույն ուսումնասիրման, այնպես էլ բուհական դասընթացների ընթացքում՝ որպես խնդիրների հավաքածու սեմինարների և գործնական աշխատանքների համար։ Առաջադրանքների բազմազանությունը թույլ է տալիս դասախոսներին ընտրել տարբեր մակարդակների խնդիրներ՝ համապատասխանեցնելով ուսանողների պատրաստվածությանը։

Այլ առարկաներ

Աշխատությունը նվիրված է արտոնագրային գրականության հետ աշխատանքի սկզբունքներին, մեթոդներին և գործնական առանձնահատկություններին՝ ներկայացնելով արտոնագրային փաստաթղթերը որպես գիտատեխնիկական տեղեկատվության կարևոր աղբյուր։ Ուսումնասիրության կենտրոնում արտոնագրերի որոնման, ընտրության, վերլուծության, դասակարգման և օգտագործման գործընթացներն են, որոնք անհրաժեշտ են նոր տեխնիկական լուծումների, գյուտերի և տեխնոլոգիական մշակումների վերաբերյալ տեղեկատվություն ստանալու համար։ Արտոնագրային գրականությունը առանձնահատուկ նշանակություն ունի այն պատճառով, որ դրանում տեխնիկական լուծումները սովորաբար ներկայացվում են բավական մանրամասն՝ ներառելով գյուտի էությունը, կիրառության ոլորտը, տեխնիկական խնդիրը, լուծման եղանակը և իրավական պաշտպանության սահմանները։ Աշխատանքը կարող է անդրադառնալ արտոնագրային փաստաթղթերի կառուցվածքին, դրանց հիմնական բաժիններին, որոնման համար կիրառվող դասակարգիչներին, բանալի բառերին, հեղինակների և հայտատուների տվյալներին, ինչպես նաև արտոնագրերի հրապարակման և իրավական կարգավիճակի մասին տեղեկատվությանը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում թեմատիկ և փաստաթղթային որոնման արդյունավետ կազմակերպմանը, քանի որ արտոնագրային ֆոնդերը մեծածավալ են և հաճախ ներառում են նույն կամ հարակից տեխնիկական լուծումների վերաբերյալ բազմաթիվ փաստաթղթեր։ Հետազոտությունը կարող է ներկայացնել արտոնագրային տեղեկությունների համակարգման, համեմատության և վերլուծության մեթոդներ՝ տեխնիկայի տվյալ մակարդակը գնահատելու, նորարարական լուծումները բացահայտելու և որոշակի տեխնիկական ուղղության զարգացման միտումները պարզելու համար։ Կարևոր է նաև արտոնագրային փաստաթղթերի և այլ գիտատեխնիկական աղբյուրների՝ գիտական հոդվածների, մենագրությունների, տեխնիկական հաշվետվությունների ու տեղեկատուների համադրումը։ Նման աշխատանքը հնարավորություն է տալիս ավելի ամբողջական պատկերացում կազմելու տվյալ ոլորտում առկա գիտատեխնիկական ձեռքբերումների մասին և խուսափելու արդեն հայտնի լուծումների կրկնությունից։ Արտոնագրային գրականության հետ աշխատելու հմտությունները կարևոր են նաև նոր արտադրանքի կամ տեխնոլոգիայի մշակման ժամանակ, երբ անհրաժեշտ է ուսումնասիրել առկա տեխնիկական լուծումները և գնահատել հնարավոր նորարարության սահմանները։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ նաև արտոնագրային տեղեկատվության կիրառմանը գիտահետազոտական և նախագծային աշխատանքներում, տեխնիկական կանխատեսումների, նորարարական գործունեության և տեղեկատվական-վերլուծական ուսումնասիրությունների իրականացման ընթացքում։ Ընդհանուր առմամբ, այն ներկայացնում է արտոնագրային գրականության հետ աշխատանքի համակարգված մոտեցում՝ ընդգծելով տեղեկատվության որոնման, գնահատման և վերլուծության հմտությունների կարևորությունը գիտատեխնիկական գործունեության մեջ։ Այն կարող է հետաքրքրել ինժեներներին, գիտնականներին, արտոնագրային մասնագետներին, տեխնիկական գրադարանների աշխատակիցներին, հետազոտողներին, նորարարական նախագծերով զբաղվող մասնագետներին և մտավոր սեփականության ոլորտի ուսանողներին։

Կենսաբանություն

Գիրքը նվիրված է տարբեր ծանր մետաղների իոնների ազդեցության ուսումնասիրությանը Enterococcus hirae մանրէի աճի, կենսագործունեության և բջջաթաղանթի ակտիվության վրա։ Այն ներկայացնում է միկրոօրգանիզմների և շրջակա միջավայրի քիմիական գործոնների փոխազդեցության հիմնական մեխանիզմները, ինչպես նաև ծանր մետաղների ազդեցությամբ առաջացող ֆիզիոլոգիական և կենսաքիմիական փոփոխությունների ուսումնասիրման մոտեցումները։ Աշխատանքում վերլուծվում են տարբեր մետաղական իոնների ազդեցությունը բակտերիաների աճի արագության, կենսունակության, նյութափոխանակային գործընթացների և թաղանթային համակարգերի գործառույթի վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում մանրէների հարմարվողականության մեխանիզմներին, մետաղների հանդեպ դիմադրողականության ձևավորմանը և բջջային մակարդակում տեղի ունեցող փոփոխությունների գնահատման մեթոդներին։ Գիրքը կարևոր նշանակություն ունի մանրէաբանության, էկոլոգիայի, կենսատեխնոլոգիայի և շրջակա միջավայրի մոնիթորինգի բնագավառների համար՝ նպաստելով ծանր մետաղների կենսաբանական ազդեցությունների ավելի խոր ընկալմանը։ Աշխատանքը նախատեսված է կենսաբանների, մանրէաբանների, բնապահպանության ոլորտի մասնագետների, հետազոտողների, դասախոսների և կենսաբանական գիտությունների ուսանողների համար։