Ֆինանսական ներգրավվածության բարձրացման հիմնական ուղիները Հայաստանի Հանրապետությունում

Գրականություն

Աշխատությունը նվիրված է հայ միջնադարյան բանաստեղծության մեջ մանուկ-կտրիճ քնարական հերոսի կերպարի ձևավորման, զարգացման և գեղարվեստական դրսևորման առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում երիտասարդ հերոսի կերպարն է՝ որպես միջնադարյան բանաստեղծական մտածողության մեջ արտահայտված մարդկային, բարոյական, հոգեբանական և գեղագիտական արժեքների կրող։ Ուսումնասիրվում են այն տարբեր ձևերն ու միջոցները, որոնց միջոցով այս կերպարը ներկայանում է քնարական ստեղծագործություններում, ինչպես նաև նրա փոխհարաբերությունը սիրո, գեղեցկության, երիտասարդության, խիզախության, պատվի և այլ արժեքների հետ։ Աշխատության մեջ ուշադրություն է դարձվում հերոսի արտաքին և ներքին հատկանիշների գեղարվեստական ներկայացմանը, նրա վարքագծի, զգացմունքների և հոգեբանական վիճակների պատկերմանը։ Քննարկվում է նաև քնարական հերոսի կերպարի ձևավորման կապը ժողովրդական բանահյուսության, միջնադարյան աշխարհընկալման և գրական ավանդույթների հետ։ Հետազոտությունը բացահայտում է, թե ինչպես են տարբեր հեղինակներ և ստեղծագործություններ նույնատիպ կերպարային հիմքը վերափոխում՝ համապատասխանեցնելով այն իրենց անհատական գեղարվեստական մտածողությանը, թեմատիկ խնդիրներին և ստեղծագործության ժանրային առանձնահատկություններին։ Առանձնահատուկ հետաքրքրություն է ներկայացնում կերպարի արտահայտման լեզվական և պատկերային համակարգը՝ բնորոշ մակդիրները, համեմատությունները, փոխաբերությունները, խորհրդանիշներն ու այլ գեղարվեստական միջոցները։ Դրանց միջոցով երիտասարդ հերոսը կարող է հանդես գալ ինչպես իդեալականացված գեղեցկության և կենսական ուժի մարմնավորում, այնպես էլ սիրային ապրումների, ներքին հակասությունների և մարդկային զգացմունքների արտահայտիչ։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու հայ միջնադարյան քնարերգության մեջ անհատական կերպարի և մարդու ներաշխարհի գեղարվեստական ընկալման առանձնահատկությունները և հետևելու այդ կերպարի զարգացման ներքին օրինաչափություններին։ Ուսումնասիրությունը կարևոր է հայ միջնադարյան գրականության կերպարային համակարգի, պոետիկայի և գեղարվեստական մտածողության ավելի խորքային ըմբռնման համար։ Այն կարող է հետաքրքրել գրականագետներին, հայագետներին, բանասիրության մասնագետներին, միջնադարյան մշակույթի ուսումնասիրողներին, ուսանողներին և հայ հին ու միջնադարյան պոեզիայի ընթերցողներին։

Այլ առարկաներ

800 ՄՎտ հզորությամբ ԿԷԿ-ի (կոնդենսացիոն էլեկտրակայան) նախագծումը ենթադրում է բարձր հզորության ջերմային էլեկտրակայանի համալիր ինժեներական համակարգի ձևավորում, որի հիմնական նպատակն է վառելիքի քիմիական էներգիան վերածել էլեկտրական էներգիայի՝ բարձր արդյունավետությամբ և կայուն աշխատանքային ռեժիմով։ Նման կայանի հիմքում սովորաբար կիրառվում է գոլորշային տուրբինային ցիկլ (Ռանկինի ցիկլ), որտեղ վառելիքի այրման արդյունքում ստացված ջերմությունը օգտագործվում է ջուրը գոլորշիացնելու համար, իսկ բարձր ճնշման գոլորշին պտտեցնում է տուրբինը, որը միացված է գեներատորին։ 800 ՄՎտ հզորությամբ կայանը սովորաբար կազմված է մի քանի էներգաբլոկներից (օրինակ՝ 2×400 ՄՎտ կամ 4×200 ՄՎտ սխեմա), ինչը բարձրացնում է հուսալիությունը և թույլ է տալիս իրականացնել փուլային շահագործում ու սպասարկում։ Որպես վառելիք կարող են օգտագործվել բնական գազ, ածուխ կամ մազութ, սակայն ժամանակակից նախագծերում առավել հաճախ նախընտրելի է բնական գազը՝ բարձր արդյունավետության և ցածր արտանետումների պատճառով։ Կայանի հիմնական ենթահամակարգերն են՝ կաթսայական բաժին (բոյլերներ), գոլորշային տուրբիններ, էլեկտրական գեներատորներ, կոնդենսացիոն համակարգ, սառեցման աշտարակներ, վառելիքի մատակարարման համակարգ, ավտոմատ կառավարման և պաշտպանական համակարգեր, ինչպես նաև շրջակա միջավայրի պաշտպանության սարքավորումներ՝ ծխագազերի մաքրման ֆիլտրեր և արտանետումների նվազեցման տեխնոլոգիաներ։ Նախագծման ընթացքում կարևոր են արդյունավետության (էլեկտրական ԿՊԴ), վառելիքի սպառման նվազեցման, ջերմային կորուստների կրճատման և շրջակա միջավայրի վրա ազդեցության նվազեցման հաշվարկները։ Բացի տեխնիկական լուծումներից, անհրաժեշտ է հաշվի առնել կայանի տեղադիրքը՝ վառելիքի աղբյուրներին և ջրային ռեսուրսներին մոտ լինելը, ինչպես նաև էլեկտրաէներգիայի սպառման կենտրոններին կապը՝ փոխանցման կորուստները նվազեցնելու համար։ Այսպիսի հզորության ԿԷԿ-ը սովորաբար ունի ռազմավարական նշանակություն ազգային էներգետիկ համակարգում՝ ապահովելով բազային էլեկտրաէներգիայի արտադրություն և կայունություն ցանցում։

Այլ առարկաներ

Այս աշխատությունը նվիրված է փոքր և միջին ձեռնարկատիրության (ՓՄՁ) սուբյեկտների հարկային հաշվառման պարզեցված համակարգի ուսումնասիրությանը և գործնական կիրառմանը։ Գրքում ներկայացվում են հարկային հաշվառման հիմնական սկզբունքները, հաշվետվությունների կազմման ձևերը և հարկային պարտավորությունների հաշվարկման մեթոդները՝ հատուկ ուշադրություն դարձնելով ՓՄՁ-ների համար նախատեսված պարզեցված ընթացակարգերին։ Հեղինակը անդրադառնում է հարկերի տեսակներին, հարկման ռեժիմներին, շրջանառության հարկի, շահութահարկի և այլ պարտադիր վճարների հաշվարկման առանձնահատկություններին։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հաշվապահական փաստաթղթերի ճիշտ վարմանը, եկամուտների և ծախսերի հաշվառմանը, ինչպես նաև հարկային ռիսկերի նվազեցման մեթոդներին։ Գրքում քննարկվում են նաև պետական հարկային մարմինների հետ հարաբերությունների կարգավորման, էլեկտրոնային հաշվետվությունների համակարգի կիրառման և հարկային վարչարարության պահանջների պահպանման հարցերը։ Վերլուծվում է պարզեցված հարկային համակարգի դերը ՓՄՁ-ների զարգացման, ստվերային տնտեսության կրճատման և գործարար միջավայրի բարելավման գործում։ Աշխատությունը համադրում է տեսական հիմքերը և գործնական օրինակները՝ օգտակար լինելով ձեռնարկատերերի, հաշվապահների, հարկային մասնագետների և տնտեսագիտության ուսանողների համար։

Տնտեսագիտություն

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության տնտեսական անվտանգության ձևավորման, պահպանման և ամրապնդման հիմնական խնդիրների ուսումնասիրությանը՝ տնտեսության կայուն զարգացման և արտաքին ու ներքին ռիսկերի նկատմամբ դիմադրողականության տեսանկյունից։ Հետազոտության կենտրոնում տնտեսական համակարգի այն գործոններն են, որոնք պայմանավորում են երկրի կարողությունը պահպանելու մակրոտնտեսական կայունությունը, ապահովելու ռազմավարական նշանակություն ունեցող ռեսուրսների հասանելիությունը, արդյունավետորեն օգտագործելու տնտեսական ներուժը և սահմանափակելու տարբեր բնույթի տնտեսական սպառնալիքների ազդեցությունը։ Քննվում են տնտեսական անվտանգության հասկացության տեսական և մեթոդաբանական հիմքերը, դրա հիմնական բաղադրիչները և գնահատման համար կիրառվող ցուցանիշների համակարգը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում ֆինանսական, էներգետիկ, պարենային, ներդրումային, արտաքին առևտրային և սոցիալ-տնտեսական անվտանգության փոխկապակցվածությանը։ Վերլուծվում են տնտեսության կառուցվածքային առանձնահատկությունները, արտադրական կարողությունները, ներմուծումից կախվածության հնարավոր ռիսկերը, արտահանման զարգացման պայմանները, պետական ֆինանսների կայունությունը և ֆինանսական համակարգի նշանակությունը։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում արտաքին տնտեսական միջավայրի փոփոխությունների նկատմամբ ազգային տնտեսության զգայունության ուսումնասիրությունը՝ հաշվի առնելով փոքր և բաց տնտեսություններին բնորոշ մարտահրավերները։ Անդրադարձ է կատարվում նաև ներդրումային միջավայրի, նորարարությունների, տեխնոլոգիական զարգացման, ենթակառուցվածքների և մարդկային կապիտալի դերին տնտեսական դիմադրողականության բարձրացման գործում։ Սոցիալական բաղադրիչը դիտարկվում է զբաղվածության, եկամուտների, աղքատության և բնակչության կենսամակարդակի հետ կապված խնդիրների շրջանակում, քանի որ երկարաժամկետ տնտեսական անվտանգությունը սերտորեն կապված է հասարակության սոցիալական կայունության հետ։ Հետազոտության շրջանակում կարող են ուսումնասիրվել տնտեսական անվտանգության ցուցանիշների գնահատման և հնարավոր ռիսկերի վաղ բացահայտման մեթոդաբանական մոտեցումները՝ տարբեր ոլորտների միջև գոյություն ունեցող փոխկախվածությունները հաշվի առնելով։ Տնտեսական անվտանգության ամրապնդման ուղղությունները դիտարկվում են տնտեսության կառուցվածքային բազմազանեցման, արտադրողականության բարձրացման, արտահանման հնարավորությունների ընդլայնման, ռեսուրսների արդյունավետ կառավարման և ինստիտուցիոնալ համակարգերի կատարելագործման համատեքստում։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է մակրոտնտեսագիտության, տնտեսական քաղաքականության, հանրային ֆինանսների և ազգային անվտանգության տնտեսագիտական մոտեցումները՝ երկրի երկարաժամկետ տնտեսական կայունության վրա ազդող հիմնական գործոնները համակարգված ուսումնասիրելու նպատակով։

Տեխնոլոգիա

Աշխատությունը նվիրված է պղնձի հիմքով բարձր էլեկտրական հաղորդականությամբ և ջերմակայունությամբ փոշեկոմպոզիտային նյութերի ստացման տեխնոլոգիայի մշակմանը։ Հետազոտության հիմնական նպատակը այնպիսի կոմպոզիտային նյութերի ստեղծումն է, որոնք կարող են միաժամանակ ապահովել պղնձին բնորոշ բարձր էլեկտրական և ջերմային հաղորդականություն, ինչպես նաև բարձր ջերմաստիճաններում աշխատելու, մեխանիկական բեռնվածություններին դիմակայելու և շահագործման ընթացքում իրենց հատկությունները պահպանելու անհրաժեշտ կարողություն։ Թեմայի արդիականությունը պայմանավորված է նրանով, որ ժամանակակից էլեկտրատեխնիկական, էներգետիկ, մեքենաշինական և այլ տեխնիկական համակարգերում կիրառվող նյութերից պահանջվում է ոչ միայն բարձր հաղորդականություն, այլև ջերմային կայունություն, մաշակայունություն, ամրություն և երկարատև շահագործման հնարավորություն։ Մաքուր պղինձն ունի գերազանց հաղորդականություն, սակայն որոշ բարձր ջերմաստիճանային և մեխանիկական պայմաններում դրա կիրառումը կարող է սահմանափակվել, ինչն էլ առաջացնում է հատկությունները նպատակային կերպով բարելավված կոմպոզիտային նյութերի անհրաժեշտություն։ Աշխատության շրջանակում ուսումնասիրվում են փոշեկոմպոզիտային նյութերի ստացման հիմնական սկզբունքները, պղնձային հիմքի և ամրացնող կամ ֆունկցիոնալ բաղադրիչների ընտրության չափանիշները, դրանց համակցման առանձնահատկությունները և ստացված նյութի կառուցվածքի ու հատկությունների փոխկապակցվածությունը։ Կարևոր նշանակություն ունի փոշիների մասնիկային կազմի, չափերի, ձևի և բաղադրության ուսումնասիրությունը, քանի որ այդ գործոնները կարող են էականորեն ազդել խառնուրդի համասեռության, սեղմելիության, ծակոտկենության և վերջնական նյութի կառուցվածքի վրա։ Տեխնոլոգիական գործընթացը կարող է ներառել փոշիների նախապատրաստում և խառնում, ձևավորում կամ մամլում, սեղմված նախապատրաստվածքների ստացում և հետագա ջերմային մշակման կամ սինթրման փուլեր։ Յուրաքանչյուր փուլ պահանջում է համապատասխան ռեժիմների ընտրություն, քանի որ ջերմաստիճանը, պահման ժամանակը, ճնշումը և միջավայրի պայմանները կարող են որոշիչ ազդեցություն ունենալ նյութի խտության, կառուցվածքային ամբողջականության և ֆիզիկամեխանիկական հատկությունների վրա։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է նյութի միկրոկառուցվածքի և դրա էլեկտրական, ջերմային ու մեխանիկական հատկությունների միջև կապի բացահայտումը։ Բարձր հաղորդականության պահպանման համար անհրաժեշտ է նվազագույնի հասցնել այն կառուցվածքային գործոնները, որոնք խոչընդոտում են էլեկտրական հոսանքի և ջերմության տարածմանը, մինչդեռ ջերմակայունության և ամրության բարձրացումը հաճախ պահանջում է լրացուցիչ բաղադրիչների կամ կառուցվածքային փոփոխությունների կիրառում։ Հետևաբար տեխնոլոգիայի մշակման առանցքային խնդիրներից է տարբեր հատկությունների միջև օպտիմալ հավասարակշռության ապահովումը։ Աշխատության շրջանակում կարող են ուսումնասիրվել ստացված նմուշների խտությունը, ծակոտկենությունը, էլեկտրական դիմադրությունը, էլեկտրական և ջերմային հաղորդականությունը, կարծրությունը, ամրությունը, ջերմային կայունությունը և բարձր ջերմաստիճաններում կառուցվածքի փոփոխությունները։ Ստացված արդյունքների համեմատական գնահատումը հնարավորություն է տալիս ընտրելու նյութի բաղադրության և տեխնոլոգիական մշակման առավել արդյունավետ պայմանները։ Աշխատանքի գործնական նշանակությունը կապված է այնպիսի նոր կամ կատարելագործված նյութերի ստացման հնարավորության հետ, որոնք կարող են կիրառվել էլեկտրական հոսանք հաղորդող և ջերմային ծանրաբեռնվածության ենթարկվող հանգույցներում, կոնտակտային տարրերում, էլեկտրատեխնիկական սարքերում, ջերմահաղորդիչ համակարգերում և այլ տեխնիկական ոլորտներում։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը միավորում է փոշեմետալուրգիայի, կոմպոզիտային նյութերի, մետալուրգիայի և կիրառական նյութագիտության մոտեցումները՝ նպատակ ունենալով մշակել պղնձի հիմքով բարձր ֆունկցիոնալ հատկություններ ունեցող նյութերի ստացման արդյունավետ տեխնոլոգիական գործընթաց և պարզել դրանց կառուցվածքի, բաղադրության ու շահագործական հատկությունների փոխկապակցվածությունը։

Իրավաբանություն

Այս աշխատությունը նվիրված է եվրոպական դատական հաստատությունների գործունեությանը մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության ոլորտում։ Ուսումնասիրության շրջանակում ներկայացվում են եվրոպական իրավական համակարգում մարդու իրավունքների պաշտպանության հիմնական մեխանիզմները, դատական մարմինների իրավասությունները և դրանց նշանակությունը անհատի իրավունքների երաշխավորման ու վերականգնման գործում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այն իրավական գործընթացներին, որոնց միջոցով քաղաքացիները կարող են դիմել միջազգային դատական պաշտպանության՝ ազգային մակարդակում իրենց իրավունքների խախտումից հետո։ Աշխատությունը դիտարկում է եվրոպական դատական պրակտիկայի ազդեցությունը ազգային օրենսդրության և իրավակիրառ գործունեության զարգացման վրա, ինչպես նաև պետությունների կողմից ստանձնած միջազգային պարտավորությունների կատարման վերահսկողությունը։ Քննարկվում են մարդու կյանքի, անձնական և ընտանեկան կյանքի, խոսքի և արտահայտվելու ազատության, արդար դատաքննության, սեփականության իրավունքի, խտրականությունից պաշտպանության և այլ հիմնարար իրավունքների պաշտպանության հետ կապված հարցերը։ Կարևոր տեղ է հատկացվում դատական որոշումների նախադեպային նշանակությանը և այն հանգամանքին, որ եվրոպական մակարդակում ձևավորված իրավական չափանիշները կարող են ներգործել անդամ պետությունների դատական ու օրենսդրական համակարգերի վրա։ Աշխատությունը նաև հնարավորություն է տալիս հասկանալու եվրոպական դատական կառույցների դերը մարդու իրավունքների միասնական չափանիշների ձևավորման, դրանց պահպանման վերահսկողության և արդյունավետ իրավական պաշտպանության ապահովման գործում։ Այն կարող է օգտակար լինել իրավագիտության ուսանողների, միջազգային և եվրոպական իրավունքի մասնագետների, մարդու իրավունքների ոլորտով հետաքրքրվող հետազոտողների և եվրոպական իրավական համակարգի գործունեությունն ուսումնասիրող ընթերցողների համար։