1905-1907 թ.թ. ռուսական առաջին ռևոլյուցիայի վերաբերյալ գրականության պրոպագանդան: Մեթոդական և բիբլիոգրաֆիական նյութերի ժողովածու

Մաթեմատիկա

Ֆիզիկական և նյութագիտական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է մետաղներում դիսլոկացիաների շարժման և վարքի վրա դիսիպատիվ գործընթացների ազդեցության ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում բյուրեղային ցանցի արատների դինամիկան, դրանց փոխազդեցությունը նյութի ներքին կառուցվածքի հետ և էներգիայի ցրման մեխանիզմները դեֆորմացիոն գործընթացների ընթացքում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում դիսլոկացիաների շարժման արագության, դիմադրության ուժերի, ներքին շփման և բյուրեղային միջավայրում առաջացող էներգետիկ կորուստների փոխկապակցվածությանը։ Վերլուծվում են ջերմաստիճանի, մեխանիկական լարումների, կառուցվածքային արատների և նյութի ֆիզիկական հատկությունների ազդեցությունները դիսլոկացիոն շարժունակության վրա։ Քննարկվում են նաև դիսլոկացիաների դինամիկայի տեսական նկարագրման, մաթեմատիկական մոդելավորման և համապատասխան ֆիզիկական պարամետրերի գնահատման մոտեցումները։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս խորացնելու պատկերացումները մետաղների պլաստիկ դեֆորմացիայի, ամրության և ներքին էներգիայի ցրման գործընթացների ֆիզիկական մեխանիզմների վերաբերյալ։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել պինդ մարմնի ֆիզիկայի, նյութագիտության, մետաղագիտության և դեֆորմացվող պինդ մարմինների մեխանիկայի ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Բժշկություն

Այս աշխատությունը ներկայացնում է առողջապահական համակարգի կազմակերպման և ֆինանսավորման մոդելների խորքային գիտական վերլուծություն՝ նոր տնտեսական հարաբերությունների պայմաններում, որտեղ շուկայական մեխանիզմների ներդրումը, պետական կարգավորման դերը և բժշկական ծառայությունների արդյունավետության բարձրացման անհրաժեշտությունը դիտարկվում են որպես փոխկապակցված գործընթացներ։ Հեղինակը անդրադառնում է բժշկական օգնության մատուցման համակարգային փոփոխություններին, դրանց իրավական, կառավարչական և ֆինանսատնտեսական հիմքերին՝ ընդգծելով անցումը կենտրոնացված պլանային մոդելից դեպի ավելի ճկուն և բազմաղբյուր ֆինանսավորման մեխանիզմներ։ Վերլուծվում են առողջապահական ծառայությունների հասանելիության և որակի ապահովման խնդիրները, ռեսուրսների բաշխման արդարացիության սկզբունքները, ինչպես նաև առողջապահության ոլորտում պետական քաղաքականության ձևավորման հիմնական ուղղությունները։ Ներկայացվում են առողջապահական ապահովագրության զարգացման հնարավոր մոդելներ, ծառայությունների վճարովի և անվճար բաղադրիչների համադրման մոտեցումներ, ինչպես նաև համակարգի կայունության ապահովման տնտեսական գործիքներ։ Աշխատությունը կարևորում է բժշկական հաստատությունների կառավարման արդյունավետության բարձրացումը, ֆինանսական հոսքերի թափանցիկությունը և հաշվետվողականության մեխանիզմների ներդրումը՝ որպես ոլորտի բարեփոխումների հաջողության նախապայմաններ։ Այն նաև դիտարկում է միջազգային փորձի կիրառելիությունը Հայաստանի առողջապահական համակարգում՝ հաշվի առնելով տեղական սոցիալ-տնտեսական առանձնահատկությունները և անցումային տնտեսության մարտահրավերները։

Մշակույթ

Աշխատությունը նվիրված է Տիգրան Չուխաճյանի երաժշտական ժառանգության սիմֆոնիկ ոլորտի ուսումնասիրությանը՝ այն դիտարկելով XIX դարի հայ մասնագիտական երաժշտական մշակույթի ձևավորման և զարգացման համատեքստում։ Հետազոտության առանցքում կոմպոզիտորի նվագախմբային մտածողության առանձնահատկությունները, երաժշտական ձևի կառուցման սկզբունքները, թեմատիկ նյութի զարգացումը, գործիքավորման եղանակները և ազգային ու եվրոպական երաժշտական ավանդույթների փոխհարաբերությունն են։ Չուխաճյանի ստեղծագործական գործունեությունը դիտարկվում է այն պատմամշակութային միջավայրում, որտեղ հայկական երաժշտական արվեստը նոր ձևերով էր առնչվում եվրոպական մասնագիտական երաժշտության ժանրերին ու արտահայտչամիջոցներին։ Ուսումնասիրության շրջանակում կարող են քննության առնվել սիմֆոնիկ բնույթի ստեղծագործությունների կառուցվածքային առանձնահատկությունները, երաժշտական թեմաների հակադրությունն ու զարգացումը, մեղեդային լեզուն, հարմոնիկ մտածողությունը, ռիթմական կազմակերպումը և նվագախմբային հնչողության ձևավորման սկզբունքները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն կարող է հատկացվել այն հարցին, թե կոմպոզիտորն ինչպես է եվրոպական ռոմանտիզմին բնորոշ երաժշտական լեզուն համադրում արևելյան և հայկական երաժշտական միջավայրից բխող ինտոնացիոն ու արտահայտչական տարրերի հետ։ Կարևոր է նաև նվագախմբի տարբեր խմբերի գործառույթների ուսումնասիրությունը՝ պարզելու համար, թե ինչպիսի դեր են կատարում լարային, փողային և հարվածային գործիքները երաժշտական կերպարների ձևավորման, դրամատուրգիական զարգացման և հնչերանգային հակադրությունների ստեղծման մեջ։ Հետազոտությունը կարող է անդրադառնալ սիմֆոնիկ մտածողության դրսևորումներին նաև կոմպոզիտորի բեմական ստեղծագործություններում, որտեղ նվագախումբը հաճախ կատարում է ոչ միայն ուղեկցող, այլև երաժշտական դրամատուրգիան զարգացնող գործառույթ։ Համեմատական վերլուծությունը հնարավորություն է տալիս Չուխաճյանի երաժշտական լեզուն դիտարկել ժամանակաշրջանի եվրոպական կոմպոզիտորական ավանդույթների և հայկական երաժշտության հետ ունեցած կապերի շրջանակում՝ միաժամանակ առանձնացնելով նրա անհատական ոճական հատկանիշները։ Աշխատությունը կարող է կարևոր նշանակություն ունենալ նաև կոմպոզիտորի ստեղծագործական ժառանգության պատմական գնահատման համար՝ բացահայտելով նրա ներդրումը հայկական նվագախմբային մշակույթի և մասնագիտական կոմպոզիտորական դպրոցի զարգացման գործընթացում։ Ընդհանուր առմամբ ուսումնասիրությունը համադրում է երաժշտության պատմության, երաժշտական ձևի, գործիքավորման և ոճաբանական վերլուծության մոտեցումները՝ ներկայացնելով Չուխաճյանի սիմֆոնիկ մտածողության գեղարվեստական ու պատմական առանձնահատկությունները։

Քիմիա

Աշխատությունը նվիրված է մետաղական իոնների, հալոգենիդների և օրգանական հիմնային ներկերի եռաբաղադրիչ համակարգերում ընթացող էքստրակցիոն գործընթացների ուսումնասիրությանը և ձևավորվող իոնական ասոցիատների անալիտիկ կիրառություններին։ Գրքում ներկայացվում են լուծույթային քիմիայի հիմնական սկզբունքները, որոնք նկարագրում են տարբեր փուլերի միջև նյութերի բաշխման հավասարակշռությունները, ինչպես նաև այն մեխանիզմները, որոնց միջոցով առաջանում են կայուն իոնական զույգեր։ Հեղինակը վերլուծում է մետաղական իոնների կոմպլեքսավորման առանձնահատկությունները հալոգենիդների ներկայությամբ և դրանց փոխազդեցությունը օրգանական կարմիր և հիմնային ներկերի հետ՝ բացահայտելով նոր իոնաասոցիատների ձևավորման պայմանները։ Աշխատության մեջ մանրամասն քննարկվում են էքստրակցիայի կինետիկան և թերմոդինամիկան, փուլային բաշխման գործակիցները և լուծիչների ընտրության ազդեցությունը գործընթացի արդյունավետության վրա։ Ներկայացվում են նաև ստացված իոնական ասոցիատների կիրառությունները անալիտիկ քիմիայում՝ մասնավորապես սպեկտրոֆոտոմետրիկ և գունաչափական որոշումների մեթոդներում, որտեղ դրանք ծառայում են որպես զգայուն և ընտրողական ռեագենտային համակարգեր։ Գիրքը ընդգծում է նման համակարգերի նշանակությունը հետքային քանակությունների որոշման, շրջակա միջավայրի մոնիթորինգի և քիմիական վերլուծության նոր մեթոդների մշակման գործում։ Աշխատությունը նախատեսված է անալիտիկ քիմիկոսների, հետազոտողների, ասպիրանտների և լուծույթային քիմիայի ու վերլուծական մեթոդների կիրառմամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Պատմություն

Աշխատությունը ներկայացնում է Թիֆլիսի կանանց հայկական բարեգործական հասարակության գործունեության տարեկան կամ շրջանային հաշվետվությունը։ Գրքում ամփոփված են կազմակերպության կողմից իրականացված սոցիալական, կրթական, առողջապահական և բարեգործական ծրագրերը, նպաստների, ֆինանսական միջոցների և նվիրատվությունների հաշվառումը, ինչպես նաև հասարակության անդամների մասնակցությունը և գործունեության արդյունավետության գնահատումը։ Հաշվետվության միջոցով կարելի է հետևել բարեգործական նախաձեռնությունների տևողությանը, նպատակների իրականացմանը, համայնքի կարիքներին արձագանքելու ձևերին և սոցիալական ծրագրերի ազդեցությանը տեղական հայ համայնքի վրա։ Աշխատությունը կարևոր է հետազոտողների, պատմաբանների, սոցիոլոգների և համայնքային կազմակերպությունների համար՝ հնարավորություն տալով ուսումնասիրել հայկական բարեգործական շարժման գործունեությունը 19–20-րդ դարերում և դրա սոցիալական նշանակությունը։

Այլ առարկաներ

Այս ինֆորմացիոն ցանկը ներկայացնում է հասարակական, քաղաքական և հումանիտար գիտությունների տարբեր ոլորտներում նոր լույս տեսած գրքերի համակարգված մատենագիտական ցուցակը, որի նպատակն է ապահովել ընթերցողների, ուսանողների և հետազոտողների արագ կողմնորոշումը արդի գիտական գրականության լայն դաշտում։ Այն ընդգրկում է հասարակական-քաղաքական գիտություններ, բանասիրական գիտություններ, գրականագիտություն, լեզվաբանություն, պատմություն և պատմական գիտություններ, աշխարհագրություն, հնագիտություն և ազգագրություն՝ արտացոլելով այս ոլորտներում ձևավորվող ժամանակակից գիտական մոտեցումները, տեսական զարգացումները և մեթոդաբանական նորարարությունները։ Ցանկը կազմվում է գրադարանային նոր ստացումների հիման վրա և ծառայում է որպես կարևոր տեղեկատվական գործիք գիտական հետազոտությունների և ուսումնական գործընթացի համար՝ հնարավորություն տալով արագ ծանոթանալ նոր հրատարակություններին, գնահատել դրանց գիտական արժեքը և կիրառել դրանք տարբեր հումանիտար ուսումնասիրությունների շրջանակներում։ Այն նաև նպաստում է միջգիտակարգային կապերի զարգացմանը՝ ապահովելով գիտելիքի համակարգված տարածում և աջակցելով հումանիտար գիտությունների զարգացման շարունակականությանը։