Исследование экстракции в системе ион металла - галогенид - органический основный краситель и аналитическое применение образующихся ионных ассоциатов

Մաթեմատիկա

Ֆիզիկական և նյութագիտական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է լազերային-իմպուլսային նստեցման մեթոդով նանոչափ կիսահաղորդչային թաղանթների, A3B5 տիպի պինդ լուծույթների և դրանց հիմքով հետերոանցումների ստացման նոր տեխնոլոգիայի ֆիզիկական հիմքերի ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում լազերային ճառագայթման և թիրախային նյութի փոխազդեցության, նյութի հեռացման, պլազմային հոսքի ձևավորման և ենթաշերտի մակերևույթին մասնիկների նստեցման հիմնական գործընթացները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում լազերային իմպուլսների պարամետրերի, նստեցման միջավայրի, ենթաշերտի ջերմաստիճանի և տեխնոլոգիական այլ պայմանների ազդեցությանը ձևավորվող նանոկառուցվածքների հատկությունների վրա։ Վերլուծվում են ստացված կիսահաղորդչային թաղանթների կառուցվածքային, էլեկտրական և օպտիկական բնութագրերը, ինչպես նաև դրանց բաղադրության ու հաստության վերահսկման հնարավորությունները։ Քննարկվում են բազմաբաղադրիչ պինդ լուծույթների ձևավորման օրինաչափությունները և տարբեր կիսահաղորդչային շերտերի սահմաններում հետերոանցումների առաջացման առանձնահատկությունները։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս գնահատելու լազերային-իմպուլսային նստեցման տեխնոլոգիայի կիրառելիությունը պահանջվող հատկություններով նանոչափ կիսահաղորդչային կառուցվածքների ստեղծման համար։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել կիսահաղորդիչների ֆիզիկայի, նանոտեխնոլոգիայի, նյութագիտության և միկրոէլեկտրոնիկայի ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Մաթեմատիկա

Աշխատությունը նվիրված է արևային ֆոտովոլտային փոխակերպիչների մակերեսային անդրադարձման նվազեցման և արտաքին կործանարար ազդեցություններից պաշտպանության ժամանակակից մեթոդների ուսումնասիրությանը։ Ներկայացվում են հակաանդրադարձող ծածկույթների ձևավորման սկզբունքները, դրանց օպտիկական և ֆիզիկական հատկությունները, ինչպես նաև արևային փոխակերպիչների արդյունավետության բարձրացման գործում դրանց նշանակությունը։ Քննարկվում են շրջակա միջավայրի գործոնների՝ ուլտրամանուշակագույն ճառագայթման, խոնավության, ջերմաստիճանային տատանումների, փոշու և մեխանիկական ազդեցությունների հետևանքով առաջացող վնասումները և դրանց կանխարգելման տեխնոլոգիական լուծումները։ Աշխատությունում անդրադարձ է կատարվում նաև պաշտպանիչ նյութերի ընտրությանը, ծածկույթների կայունության գնահատմանը, արևային համակարգերի շահագործման հուսալիության բարձրացմանը և դրանց ծառայության ժամկետի երկարաձգման հնարավորություններին։ Գիրքը նախատեսված է էներգետիկայի, նյութագիտության և էլեկտրոնիկայի ոլորտների մասնագետների, ինժեներների, հետազոտողների, դասախոսների և համապատասխան մասնագիտություններով սովորող ուսանողների համար։

Մշակույթ

Ժողովածուն նվիրված է Հայկական Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետության գրադարանների աշխատանքի փորձի ներկայացմանը և մասնագիտական գործունեության տարբեր կողմերի լուսաբանմանը։ Նյութերում ամփոփվում և ներկայացվում են գրադարանների գործնական աշխատանքի ընթացքում ձևավորված փորձը, կիրառված մեթոդները, կազմակերպչական մոտեցումները և ընթերցողների սպասարկման ու գրադարանային ֆոնդերի օգտագործման արդյունավետ ձևերը։ Հրատարակությունը կարող է ներառել տարբեր գրադարանների գործունեության օրինակներ՝ ցույց տալով, թե ինչպես էին կազմակերպվում գրքային ֆոնդերի համալրումը, դասակարգումը, պահպանությունն ու օգտագործումը, ինչպես նաև ընթերցողների հետ տարվող աշխատանքը և մշակութալուսավորչական միջոցառումները։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունի առաջավոր փորձի տարածման գաղափարը, որի միջոցով հաջողված աշխատանքային մեթոդները ներկայացվում էին այլ գրադարանների մասնագետներին՝ նրանց գործունեության կատարելագործման նպատակով։ Ժողովածուն հնարավորություն է տալիս պատկերացում կազմելու խորհրդային ժամանակաշրջանի Հայաստանի գրադարանային համակարգի կառուցվածքի, առաջնահերթությունների և մասնագիտական աշխատանքի կազմակերպման սկզբունքների մասին։ Այն արժեքավոր է նաև որպես պատմամշակութային աղբյուր, քանի որ գրադարանների գործունեության օրինակների միջոցով արտացոլում է տվյալ ժամանակաշրջանի կրթական, մշակութային և հասարակական կյանքի որոշ առանձնահատկություններ։ Նյութը կարող է օգտակար լինել գրադարանային գործի պատմությամբ, Հայաստանի մշակութային հաստատությունների զարգացմամբ, մատենագիտությամբ և խորհրդային շրջանի կրթամշակութային քաղաքականությամբ զբաղվող մասնագետներին։ Ժողովածուն կարող է հետաքրքրել նաև գրադարանագետներին, արխիվագետներին, պատմաբաններին, մշակութաբաններին, ոլորտի ուսանողներին և հետազոտողներին, ովքեր ուսումնասիրում են Հայաստանի գրադարանային համակարգի ձևավորումն ու գործունեության պատմական փորձը։

Ինֆորմատիկա

Основы компьютерных сетей աշխատությունը համակարգչային գիտության և ցանցային տեխնոլոգիաների ոլորտի ուսումնական ձեռնարկ է, որը ներկայացնում է համակարգչային ցանցերի կառուցման և աշխատանքի հիմնական սկզբունքները, այն բացատրում է ցանցային մոդելները՝ OSI և TCP/IP, տվյալների փոխանցման մեթոդները, արձանագրությունների աշխատանքը և ցանցային սարքերի գործառույթները՝ երթուղիչներ, կոմուտատորներ և սերվերներ, գիրքը անդրադառնում է նաև IP հասցեավորման, ենթացանցերի (subnetting), տվյալների փոխանցման անվտանգությանը և ցանցային ծառայությունների կազմակերպմանը, միաժամանակ ընդգրկելով տեղական և գլոբալ ցանցերի նախագծման հիմունքներ և գործնական օրինակներ, ինչը այն դարձնում է կարևոր աղբյուր համակարգչային գիտության, տեղեկատվական տեխնոլոգիաների և ցանցային ադմինիստրացիայի ուսանողների ու մասնագետների համար։

Այլ առարկաներ

Հայաստանում «նոր գրքերի» մասին ինֆորմացիոն ցանկերը սովորաբար ներկայացվում են որպես մատենագիտական կամ գրադարանային տեղեկատուներ, որտեղ համակարգված ձևով ամփոփվում են տարբեր հրատարակչությունների նոր լույս տեսած աշխատությունները։ Այդպիսի ցանկերի հիմնական նպատակն է ընթերցողներին, գրադարաններին և հետազոտողներին տրամադրել արագ կողմնորոշվելու հնարավորություն ժամանակակից գրական հոսքերում՝ ընդգրկելով գիտական, գեղարվեստական, ուսումնական և տեղեկատու բնույթի հրատարակություններ։ Օրինակ՝ Հայաստանում ակտիվորեն գործում են պարբերական «Նոր գիրք» նախագծերը, որտեղ յուրաքանչյուր շաբաթ կամ ամիս ներկայացվում են նոր հրատարակություններ տարբեր ոլորտներից՝ գրականություն, պատմություն, հասարակագիտություն, արվեստ և գիտություն, ինչը թույլ է տալիս հետևել հրատարակչական գործընթացների ընթացիկ զարգացումներին և գրքային շուկայի միտումներին ։ Բացի այդ, մատենագիտական ցանկերի ավելի մասնագիտական ձևաչափերը, որոնք պատրաստվում են գրադարանային և գիտական հաստատությունների կողմից, ընդգրկում են նաև գրքերի ամբողջական տվյալներ՝ հեղինակ, վերնագիր, հրատարակության վայր, տարեթիվ և թեմատիկ դասակարգում, ինչը նպաստում է գիտական տեղեկատվության համակարգմանն ու որոնելիության բարձրացմանը ։ Նման տեղեկատուները կարևոր դեր ունեն ազգային գրադարանային համակարգում՝ ապահովելով նոր գրականության մատչելիությունը և աջակցելով կրթական ու գիտական գործընթացներին, ինչպես նաև նպաստելով ընթերցանության մշակույթի զարգացմանը Հայաստանում։

Գյուղատնտեսություն

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության գյուղատնտեսության ոլորտում զբաղվածության կազմակերպման, աշխատանքային ռեսուրսների օգտագործման և աշխատանքի արդյունավետության բարձրացման սոցիալ-տնտեսական հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը։ Դիտարկվում են գյուղատնտեսական զբաղվածության կառուցվածքը, գյուղական բնակչության աշխատանքային ներուժը, աշխատուժի պահանջարկի և առաջարկի առանձնահատկությունները, ինչպես նաև գյուղատնտեսական արտադրության սեզոնայնության ազդեցությունը զբաղվածության մակարդակի վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում աշխատանքի արտադրողականության, գյուղատնտեսական տնտեսությունների կազմակերպական ձևերի, տեխնիկական հագեցվածության և արտադրական ռեսուրսների արդյունավետ օգտագործման փոխկապակցվածությանը։ Քննարկվում են գյուղատնտեսության ոլորտում աշխատուժի տեղաբաշխման, մասնագիտական պատրաստվածության, աշխատողների եկամուտների, աշխատանքային պայմանների և սոցիալական ապահովության հարցերը։ Անդրադարձ է կատարվում գյուղական բնակավայրերից աշխատանքային միգրացիայի, երիտասարդների զբաղվածության, գյուղատնտեսական արտադրության մեքենայացման և նոր տեխնոլոգիաների ներդրման հնարավոր ազդեցություններին։ Կարևորվում են պետական աջակցության ծրագրերի, գյուղատնտեսական համագործակցության, մասնագիտական կրթության և ներդրումային քաղաքականության դերը գյուղական զբաղվածության ընդլայնման ու աշխատանքի արդյունավետության բարձրացման գործում։ Ուսումնասիրությունը կարող է նպաստել գյուղատնտեսության զարգացման տնտեսական քաղաքականության կատարելագործմանը, աշխատանքային ռեսուրսների արդյունավետ կառավարմանը և գյուղական բնակչության սոցիալ-տնտեսական պայմանների բարելավմանը։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել տնտեսագետների, ագրարային ոլորտի մասնագետների, աշխատաշուկայի հետազոտողների, պետական կառավարման աշխատակիցների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։