70 տարի Մեծ Հոկտեմբերի դրոշով: (Մեթոդական նյութեր գրադարանավարների համար)

Մաթեմատիկա

Աստղաֆիզիկական և տեսական ֆիզիկայի բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է գերխիտ աստղային օբյեկտների գրավիտացիոն ճառագայթման և մագնիսական դաշտերի հատկությունների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում կոմպակտ աստղերի կառուցվածքային և դինամիկական առանձնահատկությունները, դրանց նյութի ծայրահեղ ֆիզիկական վիճակները և ուժեղ գրավիտացիոն ու մագնիսական դաշտերի պայմաններում ընթացող գործընթացները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում աստղերի պտույտի, դեֆորմացիաների և ներքին կառուցվածքի հնարավոր ազդեցությանը գրավիտացիոն ալիքների առաջացման ու տարածման բնութագրերի վրա։ Վերլուծվում են մագնիսական դաշտերի կառուցվածքը, ուժգնությունը, տարածական բաշխումը և դրանց փոխկապակցվածությունը աստղային նյութի ու դինամիկական գործընթացների հետ։ Քննարկվում են նաև գրավիտացիոն և էլեկտրամագնիսական երևույթների տեսական նկարագրման, համապատասխան ֆիզիկական մոդելների կառուցման և դիտողական դրսևորումների գնահատման մոտեցումները։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս խորացնելու պատկերացումները գերխիտ աստղերի ֆիզիկական բնույթի և ուժեղ դաշտերի պայմաններում տեղի ունեցող գործընթացների վերաբերյալ։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել աստղաֆիզիկայի, գրավիտացիոն ֆիզիկայի, կոմպակտ աստղերի և բարձր էներգիաների աստղաֆիզիկայի ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Տնտեսագիտություն

Գիրքը ուսումնասիրում է Հայաստանի Հանրապետության բանկային համակարգում օտարերկրյա կապիտալի ներգրավման և կարգավորման առանձնահատկությունները՝ ներկայացնելով միջազգային ֆինանսական հոսքերի կառավարման և բանկային կարգավորման հիմնական մեխանիզմները։ Աշխատության մեջ վերլուծվում են օտարերկրյա կապիտալի ձևերը՝ ուղղակի ներդրումներ, պորտֆելային ներդրումներ և միջբանկային վարկեր, ինչպես նաև դրանց ազդեցությունը ՀՀ բանկային համակարգի կայունության և զարգացման վրա։ Հեղինակը մանրամասն անդրադառնում է կարգավորող դաշտին՝ Կենտրոնական բանկի քաղաքականությանը, լիցենզավորման պահանջներին, կապիտալի համարժեքության նորմերին և հակառիսկային միջոցառումներին։ Գրքում քննարկվում են նաև ֆինանսական գլոբալացման պայմաններում կապիտալի հոսքերի վերահսկման, արտարժութային ռիսկերի կառավարման և բանկային համակարգի մրցունակության բարձրացման խնդիրները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում միջազգային բանկային ստանդարտներին համապատասխանեցմանը, ֆինանսական կայունության ապահովմանը և օտարերկրյա կապիտալի դրական ու բացասական ազդեցություններին ազգային տնտեսության վրա։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս ձևավորել ամբողջական պատկերացում ՀՀ բանկային համակարգում օտարերկրյա կապիտալի կարգավորման վերաբերյալ՝ օգտակար լինելով տնտեսագետների, բանկային ոլորտի մասնագետների, պետական կարգավորող մարմինների և ուսանողների համար։

Իրավաբանություն

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում սահմանադրական արդարադատության իրականացման դատավարական առանձնահատկությունների, դրա իրավական բնույթի և սահմանադրական վերահսկողության համակարգում ունեցած նշանակության ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության շրջանակում սահմանադրական դատավարությունը դիտարկվում է որպես սահմանադրական իրավակարգի պահպանման և իրավական ակտերի սահմանադրականության վերահսկման համար նախատեսված առանձնահատուկ իրավական ընթացակարգերի համակարգ։ Ուշադրություն է հատկացվում սահմանադրական դատավարության սկզբունքներին, մասնակիցների իրավական կարգավիճակին, վարույթի փուլերին և գործերի քննության ընթացակարգային առանձնահատկություններին։ Քննվում է սահմանադրական դատավարության հարաբերակցությունը դատավարության այլ տեսակների հետ՝ բացահայտելով դրա ինքնուրույն բնույթը և այն հատկանիշները, որոնք պայմանավորված են սահմանադրական վերահսկողության նպատակներով։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է սահմանադրական վերահսկողություն իրականացնող մարմին դիմելու իրավական հիմքերի, դիմելու իրավունք ունեցող սուբյեկտների և ներկայացվող դիմումների ընդունելիության պայմանների ուսումնասիրությունը։ Կարևորվում են գործի քննության նախապատրաստման, դատավարության մասնակիցների դիրքորոշումների ներկայացման, իրավական փաստարկների գնահատման և վերջնական որոշման ընդունման ընթացակարգային հարցերը։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում սահմանադրականության գնահատման առանձնահատկություններին, երբ քննության առարկան ոչ թե սովորական իրավական վեճի փաստական հանգամանքների պարզումն է, այլ համապատասխան իրավական նորմերի և սահմանադրական դրույթների փոխհարաբերության վերլուծությունը։ Քննվում են նաև անհատական սահմանադրական պաշտպանության մեխանիզմների նշանակությունը և դրանց կապը անձի սահմանադրական իրավունքների պաշտպանության ընդհանուր համակարգի հետ։ Հետազոտությունը կարող է անդրադառնալ սահմանադրական դատավարության ընթացքում մրցակցության, կողմերի իրավահավասարության, հրապարակայնության, դատական անկախության և իրավական որոշակիության սկզբունքների դրսևորման առանձնահատկություններին։ Կարևորվում է նաև ընդունված որոշումների իրավական բնույթի, դրանց պարտադիր ուժի և իրավական համակարգի վրա ունեցած ազդեցության ուսումնասիրությունը։ Սահմանադրական արդարադատությունը դիտարկվում է օրենսդիր, գործադիր և դատական իշխանությունների գործունեության սահմանադրական շրջանակների պահպանման հետ փոխկապակցված ինստիտուտ՝ առանց այն նույնացնելու ընդհանուր իրավասության դատական վերահսկողության հետ։ Ուսումնասիրության շրջանակում կարող են համադրվել տեսական մոտեցումները, սահմանադրական և դատավարական իրավունքի սկզբունքները, ինչպես նաև սահմանադրական արդարադատության ինստիտուցիոնալ զարգացման խնդիրները։ Նման համալիր քննությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու դատավարական մեխանիզմների դերը սահմանադրական նորմերի գործողության ապահովման, սահմանադրական իրավունքների պաշտպանության և իրավական համակարգում սահմանադրականության սկզբունքի իրականացման գործում։ Աշխատությունը կարող է կիրառական և տեսական նշանակություն ունենալ սահմանադրական իրավունքի, դատավարական իրավունքի և սահմանադրական արդարադատության ոլորտների ուսումնասիրության համար։

Բժշկություն

Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է նախածննդյան ուլտրաձայնային ախտորոշման ոլորտում համակարգչային մոդելավորման կիրառություններին և զարգացման ժամանակակից միտումներին։ Գրքում ներկայացվում են պտղի զարգացման վիզուալիզացիայի ֆիզիկական և կենսաբժշկական հիմքերը, ուլտրաձայնային ազդանշանների մշակման մեթոդները և պատկերների վերակառուցման ալգորիթմները։ Հեղինակը վերլուծում է համակարգչային մոդելավորման դերը պտղի անատոմիական կառուցվածքների ճշգրիտ գնահատման, զարգացման շեղումների վաղ հայտնաբերման և ախտորոշման որակի բարձրացման գործընթացում։ Աշխատությունում քննարկվում են նաև 3D և 4D ուլտրաձայնային տեխնոլոգիաները, արհեստական բանականության կիրառությունները պատկերների վերլուծության մեջ, ինչպես նաև տվյալների թվային մշակման և ինտեգրման խնդիրները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում մոդելավորման կլինիկական կիրառելիությանը, ախտորոշման ճշգրտության բարձրացմանը և ռիսկերի նվազեցմանը հղիության վերահսկման ընթացքում։ Գիրքը նախատեսված է ուլտրաձայնային ախտորոշման մասնագետների, գինեկոլոգների, պերինատոլոգների, կենսաբժշկական ինժեներների և հետազոտողների համար՝ առաջարկելով համապարփակ մոտեցում համակարգչային մոդելավորման կիրառմանը նախածննդյան բժշկության մեջ։

Տեխնոլոգիա

Պոլիմերային հիմքով շփանյութերի (ֆրիկցիոն նյութերի) հատկությունների բարելավումը տեղական հանքանյութերի օգտագործման միջոցով ուղղված է մաշակայունության, շփման կայուն գործակցի, ջերմադիմացկունության և մեխանիկական ամրության բարձրացմանը՝ նվազեցնելով արտադրական ինքնարժեքը և կախվածությունը ներմուծվող լցանյութերից։ Պոլիմերային շփանյութերը, որոնք կիրառվում են արգելակային և կցորդման համակարգերում, սովորաբար կազմված են խեժային մատրիցից (օրինակ՝ ֆենոլ-ֆորմալդեհիդային խեժ), ամրացնող մանրաթելերից և լցանյութերից, որոնց համադրությունը որոշում է նյութի աշխատանքային բնութագրերը։ Տեղական հանքանյութերի՝ քվարցի, բազալտի, տուֆի, կալցիտի, մագնեզիտի և այլ սիլիկատային կամ կարբոնատային նյութերի օգտագործումը կարող է զգալիորեն ազդել կոմպոզիտի կառուցվածքի վրա՝ բարձրացնելով կարծրությունը և ջերմային կայունությունը։ Այս հանքանյութերը որպես լցանյութեր ներմուծվելիս փոխում են շփման մակերեսի միկրոռելիեֆը, նպաստում են ջերմության ավելի արդյունավետ տարածմանը և նվազեցնում են մաշվածության ինտենսիվությունը բարձր բեռնվածության պայմաններում։ Օպտիմալ արդյունքների հասնելու համար կարևոր է հանքանյութերի մասնիկաչափական կազմի, ձևի և մակերեսային ակտիվության ճիշտ ընտրությունը, ինչպես նաև դրանց հավասարաչափ բաշխումը պոլիմերային մատրիցում։ Տեխնոլոգիական տեսանկյունից կիրառվում են խառնման, սեղմման և ջերմամշակման մեթոդներ, որոնք ապահովում են կոմպոզիտի միատարր կառուցվածք և կայուն ֆիզիկամեխանիկական հատկություններ։ Բացի այդ, տեղական հումքի օգտագործումը նպաստում է տնտեսական արդյունավետության բարձրացմանը և արտադրության տեղայնացմանը, ինչը կարևոր է արդյունաբերական ինքնաբավության համար։ Ընդհանուր առմամբ, պոլիմերային շփանյութերում տեղական հանքանյութերի կիրառումը հանդիսանում է արդյունավետ մոտեցում նյութերի աշխատանքի բարելավման համար՝ համադրելով նյութագիտության, հանքաբանության և մեքենաշինության սկզբունքները։

Պատմություն

Աշխատությունը ներկայացնում է V դարի հայոց պատմության կարևորագույն դրվագներից մեկի՝ Վարդան Մամիկոնյանի առաջնորդությամբ ծավալված դիմադրության և հայ-պարսկական հակամարտության պատմական ու գաղափարական պատկերը։ Պատմական շարադրանքի կենտրոնում Սասանյան Պարսկաստանի իշխանության ներքո գտնվող Հայաստանի քաղաքական ու կրոնական իրավիճակն է, հայ նախարարական տների հարաբերությունները կենտրոնական իշխանության հետ և քրիստոնեական ինքնության պահպանման շուրջ ձևավորված հակասությունները։ Հատուկ նշանակություն է տրվում Վարդան Մամիկոնյանի կերպարին՝ որպես ռազմական և քաղաքական առաջնորդի, որի գործունեությունը ներկայացվում է ժամանակաշրջանի հասարակական ու հոգևոր գործընթացների համատեքստում։ Շարադրանքում կարևոր տեղ է զբաղեցնում 451 թվականի Ավարայրի ճակատամարտը, դրան նախորդած քաղաքական զարգացումները և հայկական ուժերի դիմադրության կազմակերպումը։ Պատերազմական իրադարձությունների նկարագրությունից բացի՝ նյութը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու հայ հասարակության ներքին կառուցվածքը, նախարարական տների դիրքորոշումները, հոգևորականության դերակատարությունը և տարբեր խմբերի միջև առաջացած հակասությունները։ Պատմական իրադարձությունները ներկայացվում են նաև հավատքի, բարոյական ընտրության, անձնական պարտքի և հավաքական ինքնության գաղափարների միջոցով, ինչի շնորհիվ պատմությունը ձեռք է բերում ոչ միայն ժամանակագրական, այլև գաղափարական նշանակություն։ Աղբյուրագիտական տեսանկյունից աշխատությունը կարևոր է վաղ միջնադարյան Հայաստանի քաղաքական, ռազմական, կրոնական և հասարակական պատմության ուսումնասիրության համար՝ միաժամանակ պահանջելով պատմագրական պատումի, հեղինակային մեկնաբանության և պատմական փաստերի փոխհարաբերության քննադատական գնահատում։ Այն հնարավորություն է տալիս հասկանալու, թե ինչպես են պատմական հիշողության մեջ ձևավորվել Վարդանանց շարժման և Ավարայրի խորհրդանշական ընկալումները և ինչպես են դրանք հետագայում դարձել հայկական պատմամշակութային ինքնության կարևոր բաղադրիչ։ Ընդհանուր առմամբ նյութը արժեքավոր սկզբնաղբյուրային և պատմագրական նշանակություն ունի V դարի Հայաստանի, Սասանյան տերության հետ հարաբերությունների, քրիստոնեական ինքնության պաշտպանության և հայկական միջնադարյան պատմական մտածողության ուսումնասիրության համար։