Ալ․ Ֆ․ Մյասնիկյանի անվան հանրապետական գրադարանում չեղած սովետահայ գրքերի ցուցակ։ (1917-1967)

Մանկավարժություն

Մանկավարժական և լեզվամեթոդական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է իսպաներենի ուսուցման ընթացքում երկրագիտական բառապաշարի յուրացման արդյունավետ մեթոդական համակարգի մշակման և կիրառման խնդիրներին։ Քննության են առնվում այն բառերն ու արտահայտությունները, որոնք արտացոլում են իսպանախոս երկրների պատմությունը, աշխարհագրությունը, մշակույթը, ազգային ավանդույթները, հասարակական կյանքը և կենցաղային առանձնահատկությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում լեզվական գիտելիքների և մշակութային տեղեկատվության համակցված ուսուցմանը՝ սովորողների հաղորդակցական ու միջմշակութային կարողությունների զարգացման նպատակով։ Վերլուծվում են երկրագիտական բառապաշարի ընտրության, դասակարգման, ներկայացման, ամրապնդման և գործնական կիրառման մեթոդները, ինչպես նաև համապատասխան վարժությունների ու ուսումնական նյութերի կառուցման սկզբունքները։ Քննարկվում են բնագիր տեքստերի, տեսալսողական նյութերի, երկխոսությունների, իրավիճակային առաջադրանքների և մշակութային տեղեկատվության օգտագործման հնարավորությունները։ Կարևորվում է բառերի ոչ միայն լեզվական նշանակության, այլև դրանց պատմամշակութային համատեքստի ընկալումը, ինչը նպաստում է իսպանախոս միջավայրում հաղորդակցության առանձնահատկությունների ավելի ամբողջական ըմբռնմանը։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել իսպաներենի դասավանդման մեթոդիկայով զբաղվող մասնագետների, օտար լեզուների ուսուցիչների, հետազոտողների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։

Մշակույթ

Այս ժողովածուն ներկայացնում է քաղաքային գրադարանների գործունեությանը, զարգացման միտումներին և տեղեկատվական սպասարկման կազմակերպմանը վերաբերող նյութերի համալիր հավաքածու։ Այն ընդգրկում է գրադարանային գործի տեսական և գործնական հարցեր՝ քաղաքային գրադարանների դերի վերլուծություն հասարակության մշակութային և կրթական կյանքում, ընթերցողների սպասարկման ձևերի կատարելագործում, գրքային ֆոնդերի կազմակերպում և տեղեկատվական տեխնոլոգիաների ներդրում գրադարանային համակարգում։ Ժողովածուում ներկայացված են նաև մեթոդական նյութեր, փորձի փոխանակման հոդվածներ և առաջարկություններ՝ ուղղված գրադարանների աշխատանքի արդյունավետության բարձրացմանը, ինչպես նաև ընթերցանության խթանման և մշակութային ծրագրերի իրականացման խնդիրներին։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում քաղաքային գրադարանների՝ որպես համայնքային մշակութային կենտրոնների զարգացման հեռանկարներին և տեղեկատվական հասարակության պայմաններում դրանց նոր գործառույթներին։

Տնտեսագիտություն

Աշխատությունը նվիրված է ստորգետնյա քաղաքային տրանսպորտի համակարգում աշխատանքի կազմակերպման և աշխատավարձի ձևավորման մեխանիզմների ուսումնասիրությանը՝ Երևանի մետրոպոլիտենի գործունեության օրինակով։ Հետազոտության կենտրոնում աշխատանքային ռեսուրսների արդյունավետ օգտագործման, աշխատողների գործառույթների կազմակերպման, աշխատանքի արտադրողականության և վարձատրության համակարգի միջև գոյություն ունեցող փոխկապակցվածությունն է։ Ուսումնասիրվում են տրանսպորտային կազմակերպությանը բնորոշ աշխատանքային գործընթացները՝ հաշվի առնելով ծառայությունների շարունակականության, աշխատողների մասնագիտական պատասխանատվության, հերթափոխային աշխատանքի, տեխնիկական սպասարկման և ուղևորափոխադրումների կազմակերպման առանձնահատկությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում աշխատանքի բաժանման և համագործակցության ձևերին, աշխատաժամանակի օգտագործմանը, հաստիքային կառուցվածքի հիմնավորմանը և տարբեր մասնագիտական խմբերի աշխատանքային ծանրաբեռնվածության գնահատմանը։ Աշխատավարձի կազմակերպումը դիտարկվում է ոչ միայն որպես աշխատողի կատարած աշխատանքի դիմաց վճարման մեխանիզմ, այլև որպես աշխատանքի արդյունավետության, որակի և մասնագիտական զարգացման խթանման կարևոր գործիք։ Հետազոտության շրջանակում կարող են քննվել հիմնական աշխատավարձի, հավելավճարների, պարգևատրումների և խրախուսման այլ ձևերի հարաբերակցությունը, ինչպես նաև աշխատանքի արդյունքների գնահատման չափանիշների կապը վարձատրության հետ։ Կարևորվում է այնպիսի համակարգի ձևավորումը, որը միաժամանակ հաշվի կառնի աշխատանքի բարդությունը, պատասխանատվության աստիճանը, որակավորման մակարդակը և աշխատանքային պայմանների առանձնահատկությունները։ Ուսումնասիրությունը կարող է անդրադառնալ նաև աշխատանքի արտադրողականության բարձրացման, աշխատանքային գործընթացների օպտիմալացման, անձնակազմի կառավարման և մասնագիտական վերապատրաստման խնդիրներին։ Առանձին նշանակություն ունի աշխատանքի կազմակերպման տնտեսական արդյունավետության գնահատումը՝ դիտարկելով աշխատուժի ծախսերի և կազմակերպության ընդհանուր գործունեության արդյունքների հարաբերակցությունը։ Ստորգետնյա տրանսպորտի առանձնահատկությունները պահանջում են նաև աշխատանքային կարգապահության, գործառույթների հստակ բաշխման և անձնակազմի միջև արդյունավետ համագործակցության ապահովում։ Ընդհանուր առմամբ ուսումնասիրությունը համադրում է աշխատանքի տնտեսագիտության, վարձատրության կազմակերպման, մարդկային ռեսուրսների կառավարման և տրանսպորտային տնտեսագիտության մոտեցումները՝ նպատակ ունենալով բացահայտել մետրոպոլիտենի աշխատանքային գործընթացների ու աշխատավարձի համակարգի կատարելագործման հնարավոր ուղղությունները և նպաստել կազմակերպության գործունեության սոցիալ-տնտեսական արդյունավետության բարձրացմանը։

Մանկավարժություն

Գիրքը ներկայացնում է հայ կրթական կյանքի ձևավորման, զարգացման և կազմակերպման առանձնահատկությունները Սփյուռքի համայնքներում՝ մասնավորապես Լիբանանի և Սիրիայի հայկական գաղթօջախների օրինակով։ Աշխատանքում ուսումնասիրվում է այն կարևոր դերը, որը կրթական հաստատությունները կատարել են հայ ինքնության պահպանման, լեզվի, մշակույթի, ազգային արժեքների և պատմական հիշողության փոխանցման գործում։ Հեղինակը անդրադառնում է հայկական դպրոցների ստեղծման պատմությանը, դրանց կազմակերպական կառուցվածքին, ուսումնական ծրագրերի ձևավորմանը, ուսուցիչների պատրաստման գործընթացներին և համայնքային կառույցների մասնակցությանը կրթական կյանքի զարգացման գործում։ Գրքում վերլուծվում են Լիբանանի և Սիրիայի հայ համայնքների կրթական գործունեության տարբեր փուլերը, ներկայացվում են դպրոցական ցանցի ընդլայնման, կրթական կազմակերպությունների համագործակցության և ազգային կրթության պահպանման խնդիրները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այն պայմաններին, որոնցում գործել են հայկական կրթօջախները՝ քաղաքական, սոցիալական և մշակութային փոփոխությունների ազդեցության ներքո, ինչպես նաև այն մարտահրավերներին, որոնց բախվել է Սփյուռքի կրթական համակարգը ժամանակի ընթացքում։ Աշխատությունը կարևոր աղբյուր է հայկական սփյուռքի պատմության, կրթության զարգացման և ազգային ինքնության պահպանման մեխանիզմների ուսումնասիրության համար։ Այն նախատեսված է հայագետների, պատմաբանների, մանկավարժների, ուսանողների և բոլոր նրանց համար, ովքեր հետաքրքրված են Սփյուռքի հայկական համայնքների կրթական ժառանգությամբ և ազգային մշակույթի պահպանման գործընթացներով։

Մանկավարժություն

Աշխատությունը նվիրված է հայկական ազգային դպրոցի 4–7-րդ դասարանների աշակերտների երկխոսական խոսքի զարգացման մեթոդական խնդիրներին՝ տեքստը դիտարկելով որպես բանավոր հաղորդակցական կարողությունների ձևավորման հիմնական հենարան։ Հետազոտության կենտրոնում այն մանկավարժական և լեզվադիդակտիկական միջոցներն են, որոնց օգնությամբ ընթերցված կամ ուսումնասիրված տեքստի բովանդակությունը կարող է ծառայել հարցուպատասխանի, զրույցի, քննարկման և հաղորդակցական տարբեր իրավիճակների կազմակերպման հիմք։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում սովորողների տարիքային առանձնահատկություններին, լեզվական պատրաստվածության մակարդակին և մայրենի լեզվի հնարավոր ազդեցությանը ուսումնասիրվող լեզվով խոսքային հմտությունների ձևավորման գործընթացում։ Տեքստի կիրառումը հնարավորություն է տալիս աշակերտներին տրամադրել թեմատիկ, բառապաշարային և քերականական նյութ, որի հիման վրա նրանք կարող են կառուցել սեփական արտահայտությունները, արձագանքել զրուցակցի խոսքին, ձևակերպել հարցեր և շարունակել երկխոսությունը։ Քննվում են տեքստի ընտրության սկզբունքները՝ դրա բովանդակային մատչելիության, հաղորդակցական արժեքի, լեզվական բարդության և սովորողների հետաքրքրություններին համապատասխանության տեսանկյունից։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում վարժությունների համակարգի կառուցումը՝ աստիճանական անցումով տեքստի ընկալումից և վերարտադրումից դեպի ավելի ինքնուրույն խոսքային գործունեություն։ Այդ գործընթացում կարող են կիրառվել տեքստի շուրջ հարցերի կազմում, դերային իրավիճակների ստեղծում, երկխոսության շարունակություն, բովանդակության քննարկում և տարբեր տեսակետների արտահայտում։ Հետազոտությունը կարևորում է նաև ուսուցչի դերը հաղորդակցական միջավայրի կազմակերպման, սովորողների ակտիվ մասնակցության խթանման և լեզվական դժվարությունների հաղթահարման գործում։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում երկխոսական խոսքի այնպիսի հատկանիշների զարգացմանը, ինչպիսիք են խոսքային արձագանքի արագությունը, տրամաբանական հաջորդականությունը, հարց տալու և պատասխանելու կարողությունը, զրուցակցի խոսքը հասկանալը և հաղորդակցական իրավիճակին համապատասխան լեզվական միջոցների ընտրությունը։ Տեքստային հենարանի աստիճանական նվազեցումը կարող է նպաստել սովորողների խոսքային ինքնուրույնության ձևավորմանը՝ նախապատրաստելով նրանց իրական հաղորդակցական իրավիճակներում լեզվի կիրառմանը։ Ընդհանուր առմամբ ուսումնասիրությունը համադրում է լեզուների դասավանդման մեթոդիկայի, մանկավարժության, խոսքի զարգացման և հաղորդակցական ուսուցման մոտեցումները՝ նպատակ ունենալով կատարելագործել միջին դպրոցական տարիքի աշակերտների երկխոսական խոսքի ձևավորման գործընթացը։

Տնտեսագիտություն

Այս աշխատությունը վերաբերում է Հայաստանի Հանրապետությունում պետական ձեռնարկությունների սեփականաշնորհման և ապապետականացման հիմնահարցերին՝ ընդգծելով անցումային տնտեսության ձևավորման, սեփականության հարաբերությունների վերափոխման և տնտեսական արդյունավետության բարձրացման փոխկապակցված գործընթացները։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է վերլուծել սեփականաշնորհման քաղաքականության իրականացումը ՀՀ-ում, բացահայտել դրա ընթացքում առաջացած խնդիրները և առաջարկել լուծումներ՝ ուղղված գործընթացի թափանցիկության, արդյունավետության և սոցիալական արդարության ապահովմանը։ Ուսումնասիրվում են պետական գույքի մասնավորեցման ձևերը, իրավական և ինստիտուցիոնալ հիմքերը, գնահատման և աճուրդային մեխանիզմները, ինչպես նաև դրանց ազդեցությունը տնտեսության կառուցվածքի վրա։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում սեփականաշնորհման գործընթացում առաջացած հիմնախնդիրներին՝ ակտիվների թերագնահատում, մենաշնորհների ձևավորում, կոռուպցիոն ռիսկեր, ինչպես նաև արտադրական կարողությունների անկում որոշ ոլորտներում։ Աշխատությունը նաև դիտարկում է ապապետականացման սոցիալ-տնտեսական հետևանքները՝ զբաղվածության փոփոխություն, եկամուտների բաշխման անհավասարություն և նոր մասնավոր հատվածի ձևավորում։ Միաժամանակ վերլուծվում է միջազգային փորձը՝ հետխորհրդային երկրների և անցումային տնտեսությունների օրինակներով, ինչպես նաև դրանց կիրառելիությունը Հայաստանի պայմաններում։ Այսպիսով, ուսումնասիրությունը կարևոր ներդրում է տնտեսագիտության և հանրային քաղաքականության ոլորտում՝ նպաստելով ՀՀ սեփականաշնորհման գործընթացների բարելավմանը և տնտեսական զարգացման արդյունավետության բարձրացմանը։