Անգլոամերիկյան և քսաներորդ դարի Իրանի մանկական գրականության ավանդույթները՝ հիմք ընդունելով Մարկ Տվենի և Հուշանգ Մորադի Քերմանիի ստեղծագործությունները

Մանկավարժություն

Աշխատությունը նվիրված է հայկական տարրական դպրոցներում ռուսերենի ուսուցման կազմակերպմանը և կրտսեր դպրոցականների համար օտար կամ երկրորդ լեզվի յուրացմանը նպաստող ուսումնական նյութերի մշակմանը։ Հիմնական ուշադրությունը կենտրոնանում է այն մեթոդական սկզբունքների վրա, որոնց օգնությամբ հնարավոր է երեխաների տարիքային, լեզվական և ճանաչողական առանձնահատկություններին համապատասխան ձևավորել ռուսերենով հաղորդակցվելու սկզբնական կարողություններ։ Ուսումնական նյութը կարող է կառուցված լինել աստիճանական բարդացման սկզբունքով՝ սկսելով հնչյունների, բառերի և պարզ արտահայտությունների յուրացումից և անցնելով ընթերցանության, գրավոր խոսքի ու նախադասությունների կառուցման ավելի զարգացած հմտություններին։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունի հայերենի և ռուսերենի լեզվական համակարգերի տարբերությունների հաշվառումը, քանի որ մայրենի լեզվի ազդեցությունը կարող է դրսևորվել արտասանության, բառապաշարի, քերականական ձևերի և նախադասությունների կառուցման մակարդակներում։ Այդ պատճառով մեթոդական մոտեցումը կարող է ներառել համադրական բացատրություններ, կրկնողական վարժություններ և սովորողների համար հասկանալի խոսքային իրավիճակներ։ Կարևորվում է ոչ միայն քերականական կանոնների յուրացումը, այլև ակտիվ բառապաշարի զարգացումը և սովորած լեզվական միավորների գործնական կիրառումը առօրյա հաղորդակցության մեջ։ Ընթերցանության համար ընտրված փոքրածավալ տեքստերը, երկխոսությունները, հարցուպատասխանները և լեզվական առաջադրանքները կարող են նպաստել ինչպես լեզվական գիտելիքների ամրապնդմանը, այնպես էլ բանավոր խոսքի զարգացմանը։ Ուսուցման արդյունավետության համար նշանակություն ունի տեսողական նյութերի, օրինակների, խաղային առաջադրանքների և կրկնության համակարգված կիրառումը, հատկապես տարրական կրթության փուլում։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ նաև ուսուցչի դերին՝ որպես սովորողների խոսքային գործունեությունը կազմակերպող և լեզվական դժվարությունները բացահայտող մասնագետի։ Ուսումնական նյութերի հաջորդական կազմակերպումը հնարավորություն է տալիս աստիճանաբար զարգացնել լսելու, հասկանալու, խոսելու, կարդալու և գրելու փոխկապակցված կարողությունները։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը ներկայացնում է ռուսերենի տարրական ուսուցման մանկավարժական և լեզվամեթոդական մոտեցումների համակարգ՝ նախատեսված հայկական դպրոցական միջավայրի առանձնահատկությունների հաշվառմամբ և սովորողների հաղորդակցական կարողությունների աստիճանական զարգացման նպատակով։

Հոգեբանություն

Այս աշխատությունը նվիրված է երկրաշարժերի նկատմամբ բնակչության սոցիալ-հոգեբանական խոցելիության նվազեցման հիմնախնդրին՝ բնական աղետների ռիսկի կառավարման և բնակչության դիմակայունության բարձրացման համատեքստում։ Ուսումնասիրության շրջանակում երկրաշարժը դիտարկվում է ոչ միայն որպես ֆիզիկական և նյութական վնասներ առաջացնող բնական վտանգ, այլև որպես սոցիալական և հոգեբանական լուրջ ազդեցություն ունեցող իրադարձություն, որի հետևանքները կարող են դրսևորվել ինչպես աղետի պահին, այնպես էլ դրանից հետո։ Աշխատության մեջ ուսումնասիրվում են բնակչության խոցելիությունը պայմանավորող սոցիալական, հոգեբանական, ժողովրդագրական և վարքաբանական գործոնները, ինչպես նաև տարբեր խմբերի՝ երեխաների, տարեցների, հաշմանդամություն ունեցող անձանց և այլ խոցելի բնակչության հնարավոր առանձնահատկությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում երկրաշարժի ժամանակ և դրանից հետո առաջացող վախի, սթրեսի, տագնապի, անորոշության, խուճապային վարքագծի և տեղեկատվական շփոթության խնդիրներին։ Ուսումնասիրության կարևոր ուղղություն է բնակչության նախապատրաստվածության մակարդակի և սոցիալ-հոգեբանական դիմակայունության միջև կապի բացահայտումը, քանի որ վտանգի մասին գիտելիքը, գործողությունների նախապես մշակված պլանը և համապատասխան հմտությունների առկայությունը կարող են նվազեցնել արտակարգ իրավիճակում անորոշությունն ու ոչ արդյունավետ վարքագծի հավանականությունը։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ իրազեկման և կրթական ծրագրերի, տարհանման վարժանքների, հոգեբանական պատրաստվածության, համայնքային աջակցության և փոխօգնության համակարգերի դերին։ Կարևորվում է նաև պետական կառավարման մարմինների, փրկարարական ծառայությունների, առողջապահական և սոցիալական կառույցների, կրթական հաստատությունների, համայնքների և հասարակական կազմակերպությունների համագործակցությունը՝ բնակչության համապարփակ պատրաստվածությունն ապահովելու նպատակով։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում ճգնաժամային հաղորդակցության արդյունավետությանը, քանի որ հստակ, ժամանակին և վստահելի տեղեկատվության տրամադրումը կարող է էական նշանակություն ունենալ բնակչության վարքագծի կարգավորման և խուճապի կանխարգելման համար։ Ուսումնասիրության շրջանակում կարող են ներկայացվել նաև երկրաշարժից հետո հոգեբանական աջակցության, սոցիալական վերականգնման և համայնքային կապերի վերականգնման մեխանիզմները։ Կարևորվում է երկարաժամկետ մոտեցումը, որի նպատակն է ոչ միայն նվազեցնել աղետի անմիջական հոգեբանական հետևանքները, այլև ձևավորել հասարակության կայուն դիմակայունություն ապագա վտանգների նկատմամբ։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու բնակչության սոցիալ-հոգեբանական խոցելիության հիմնական պատճառները և մշակելու դրա նվազեցման գործնական ուղղություններ՝ հիմնված իրազեկման, պատրաստվածության, համագործակցության, հոգեբանական աջակցության և համայնքային ներուժի ամրապնդման վրա։ Նյութը կարող է օգտակար լինել աղետների ռիսկի կառավարման մասնագետների, հոգեբանների, սոցիալական աշխատողների, քաղաքացիական պաշտպանության ոլորտի մասնագետների, պետական և տեղական ինքնակառավարման մարմինների աշխատակիցների, հետազոտողների, դասախոսների և համապատասխան մասնագիտություններով սովորող ուսանողների համար։

Այլ առարկաներ

Այս ինֆորմացիոն ցանկը ներկայացնում է հասարակական, քաղաքական և հումանիտար գիտությունների տարբեր ոլորտներում նոր լույս տեսած գրքերի համակարգված մատենագիտական ցուցակը, որի նպատակն է ապահովել ընթերցողների, ուսանողների և հետազոտողների արագ կողմնորոշումը արդի գիտական գրականության լայն դաշտում։ Այն ընդգրկում է հասարակական-քաղաքական գիտություններ, բանասիրական գիտություններ, գրականագիտություն, լեզվաբանություն, պատմություն և պատմական գիտություններ, աշխարհագրություն, հնագիտություն և ազգագրություն՝ արտացոլելով այս ոլորտներում ձևավորվող ժամանակակից գիտական մոտեցումները, տեսական զարգացումները և մեթոդաբանական նորարարությունները։ Ցանկը կազմվում է գրադարանային նոր ստացումների հիման վրա և ծառայում է որպես կարևոր տեղեկատվական գործիք գիտական հետազոտությունների և ուսումնական գործընթացի համար՝ հնարավորություն տալով արագ ծանոթանալ նոր հրատարակություններին, գնահատել դրանց գիտական արժեքը և կիրառել դրանք տարբեր հումանիտար ուսումնասիրությունների շրջանակներում։ Այն նաև նպաստում է միջգիտակարգային կապերի զարգացմանը՝ ապահովելով գիտելիքի համակարգված տարածում և աջակցելով հումանիտար գիտությունների զարգացման շարունակականությանը։

Ֆինանսներ

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում փոքր և միջին ձեռնարկատիրության ֆինանսավորման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը՝ բացահայտելով ձեռնարկությունների ֆինանսական ապահովվածության, ֆինանսական ռեսուրսների հասանելիության և զարգացման հնարավորությունների հետ կապված հիմնական մարտահրավերները։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում է փոքր և միջին ձեռնարկատիրության դերը Հայաստանի տնտեսության մեջ՝ հաշվի առնելով զբաղվածության ապահովման, նոր աշխատատեղերի ստեղծման, մրցակցության խթանման, նորարարության զարգացման և տնտեսական ակտիվության տարածքային ընդլայնման նշանակությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ձեռնարկությունների ֆինանսավորման հիմնական աղբյուրներին՝ սեփական միջոցներին, բանկային վարկավորմանը, վարկային կազմակերպությունների ծառայություններին, ներդրումային միջոցներին, պետական աջակցության ծրագրերին և այլ ֆինանսական գործիքներին։ Ուսումնասիրվում են ֆինանսավորման հասանելիության վրա ազդող գործոնները, այդ թվում՝ վարկերի տոկոսադրույքները, գրավի պահանջները, ձեռնարկությունների վարկունակությունը, ֆինանսական հաշվետվողականության մակարդակը, բիզնեսի ռիսկայնությունը և ֆինանսական կառույցների կողմից կիրառվող գնահատման չափանիշները։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ նաև փոքր ձեռնարկությունների համար ֆինանսավորման այլընտրանքային ձևերի զարգացման հնարավորություններին, ֆինանսական տեխնոլոգիաների կիրառմանը և ձեռնարկությունների ֆինանսական գրագիտության բարձրացման անհրաժեշտությանը։ Կարևոր տեղ է հատկացվում պետական և մասնավոր հատվածների համագործակցությանը, ֆինանսավորման խոչընդոտների նվազեցման հնարավորություններին և այն մեխանիզմներին, որոնք կարող են նպաստել ձեռնարկությունների համար ավելի մատչելի ֆինանսական ռեսուրսների ձևավորմանը։ Հետազոտության միջոցով հնարավոր է գնահատել գործող ֆինանսավորման համակարգի արդյունավետությունը, բացահայտել առկա բացերը և առաջարկել դրանց հաղթահարման ուղղություններ՝ հաշվի առնելով Հայաստանի տնտեսության կառուցվածքային և ինստիտուցիոնալ առանձնահատկությունները։ Առանձին ուշադրություն կարող է դարձվել մարզերում գործող փոքր և միջին ձեռնարկությունների ֆինանսավորման խնդիրներին, քանի որ դրանց համար ֆինանսական ռեսուրսների հասանելիությունը կարող է պայմանավորված լինել լրացուցիչ տարածքային և տնտեսական գործոններով։ Ուսումնասիրության արդյունքները կարող են նպաստել ֆինանսավորման մեխանիզմների կատարելագործմանը, ձեռնարկությունների ֆինանսական կայունության բարձրացմանը և փոքր ու միջին բիզնեսի զարգացման համար առավել բարենպաստ միջավայրի ձևավորմանը։ Աշխատանքը կարող է հետաքրքրել տնտեսագետներին, ֆինանսական ոլորտի մասնագետներին, ձեռնարկատերերին, պետական կառավարման և տնտեսական քաղաքականության պատասխանատուներին, բանկային համակարգի ներկայացուցիչներին, ինչպես նաև համապատասխան մասնագիտություններով սովորող ուսանողներին և հետազոտողներին։

Այլ առարկաներ

Այս աշխատությունը ներկայացնում է 1513–1973 թվականներին հրատարակված հայկական օրացույցների և տարեցույցների համապարփակ մատենագիտական ցանկը՝ ընդգրկելով տարբեր ժամանակաշրջանների, աշխարհագրական կենտրոնների և հրատարակչական ավանդույթների արժեքավոր նյութերը։ Հավաքագրված և համակարգված տվյալները հնարավորություն են տալիս ուսումնասիրելու հայկական տպագրության, մշակութային կյանքի, կրթության, գիտության և հասարակական մտքի զարգացման կարևոր աղբյուրներից մեկը՝ բացահայտելով օրացույցների և տարեցույցների բովանդակային, պատմական և մատենագիտական առանձնահատկությունները։ Աշխատությունն ընդգրկում է հրատարակությունների վերաբերյալ նկարագրական տեղեկություններ, դասակարգված մատենագիտական գրառումներ և որոնողական արժեք ունեցող տվյալներ, որոնք նպաստում են հետագա գիտական ուսումնասիրություններին։ Այն կարևոր տեղեկատու է պատմաբանների, մատենագետների, գրադարանագետների, արխիվագետների, մշակութաբանների, գրքագիտության ոլորտի մասնագետների, ինչպես նաև հայկական տպագիր ժառանգությամբ հետաքրքրվող բոլոր ընթերցողների համար։

Պատմություն

Հայաստանի ազգային գրադարանի 1992 թվականի աշխատանքների հաշվետվությունը ներկայացնում է գրադարանի գործունեությունը Հայաստանի անկախության առաջին տարիներին, երբ պետական և մշակութային հաստատությունները գործում էին տնտեսական ճգնաժամի, ինստիտուցիոնալ վերափոխումների և տեղեկատվական համակարգերի ձևավորման բարդ պայմաններում։ Այդ տարվա հաշվետվության հիմնական ուղղությունը եղել է գրադարանի՝ որպես ազգային մատենագիտական կենտրոնի դերի պահպանումը և հնարավորության սահմաններում նրա աշխատանքի շարունակականության ապահովումը։ Առաջին հերթին առանձնացվում է գրքային ֆոնդերի համալրման գործընթացը, որը իրականացվել է պարտադիր օրինակների համակարգի միջոցով, ինչպես նաև նվիրատվությունների և փոխանակային կապերի շնորհիվ, քանի որ նոր տնտեսական պայմաններում ձեռքբերումների հնարավորությունները զգալիորեն սահմանափակվել էին։ Կարևոր խնդիր է եղել նաև գոյություն ունեցող ֆոնդերի պահպանումը և դասակարգումը՝ հատկապես հաշվի առնելով պահոցների ծանրաբեռնվածությունը և պահպանման պայմանների բարելավման անհրաժեշտությունը։ 1992 թվականի հաշվետվությունում ընդգծվում է մատենագիտական աշխատանքի շարունակականությունը՝ ազգային մատենագիտության կազմումը, տեղեկատու-հղումային ծառայությունների ապահովումը և ընթերցողների տեղեկատվական սպասարկման կազմակերպումը, ինչը կարևոր դեր է ունեցել գիտական և ուսումնական գործընթացների աջակցման գործում։ Այդ ժամանակաշրջանում գրադարանը բախվել է նաև տեխնիկական և նյութական դժվարությունների, որոնք սահմանափակել են ավտոմատացման և նոր տեխնոլոգիաների ներդրման հնարավորությունները, սակայն աշխատանքներ են տարվել ապագա համակարգչայինացման նախադրյալներ ստեղծելու ուղղությամբ։ Միաժամանակ շարունակվել է ընթերցողների սպասարկումը ընթերցասրահներում՝ պահպանելով գիտական, կրթական և մշակութային տեղեկատվության հասանելիությունը, ինչը հատկապես կարևոր էր նոր պետականության ձևավորման փուլում։ Հաշվետվությունը նաև անդրադառնում է միջազգային և միջգրադարանային կապերի պահպանման փորձերին, որոնք թույլ են տվել որոշ չափով ապահովել տեղեկատվական փոխանակում և մասնագիտական համագործակցություն։ Ընդհանուր առմամբ, 1992 թվականի աշխատանքների հաշվետվությունը արտացոլում է անցումային դժվարին ժամանակաշրջան, երբ գրադարանը փորձում էր պահպանել իր հիմնական գիտամշակութային գործառույթները և միաժամանակ հարմարվել անկախ Հայաստանի նոր իրականությանը։