Ավելին Պատմություն բաժնում

    Տեսնել բոլորը arrow_right_alt

    Բացահայտեք այլ հետաքրքիր և օգտակար նյութեր

    Ահա մի հավաքածու այլ ֆայլերից, որոնք կարող են ձեզ հետաքրքրել և օգնել ձեր ուսումնասիրման կամ ստեղծագործական աշխատանքներում: Ավելին տեսնելու համար կարող եք գնալ նյութերի բաժին
    Օնլայն

    Բժշկություն

    Взаимосвязь патологических отклонений слизистой оболочки полости рта и тканей пародонта с изменениями липидных компонентов биомембран при лейкемии (клинико-экспериментальное исследование)

    Կլինիկական և փորձարարական բժշկության բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է լեյկեմիայի պայմաններում բերանի խոռոչի լորձաթաղանթի և պարոդոնտի հյուսվածքների ախտաբանական փոփոխությունների ու կենսաթաղանթների լիպիդային բաղադրիչների տեղաշարժերի փոխկապակցվածության ուսումնասիրմանը։ Քննության են առնվում բերանի խոռոչում զարգացող կառուցվածքային և գործառական խանգարումները, դրանց արտահայտվածության առանձնահատկությունները և հիմնական հիվանդության ընթացքի հետ հնարավոր կապերը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում բջջային կենսաթաղանթների լիպիդային կազմի փոփոխություններին և դրանց նշանակությանը հյուսվածքային վնասման ու նյութափոխանակային խանգարումների ձևավորման գործընթացներում։ Վերլուծվում են կլինիկական դիտարկումների և փորձարարական հետազոտությունների միջոցով ստացվող ցուցանիշները՝ բերանի խոռոչի ախտաբանական երևույթների զարգացման մեխանիզմները պարզաբանելու նպատակով։ Քննարկվում են նաև պարոդոնտի վիճակի, լորձաթաղանթի փոփոխությունների և բջջային թաղանթների կենսաքիմիական առանձնահատկությունների միջև առկա հարաբերությունները։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս խորացնելու պատկերացումները արյունաբանական հիվանդությունների դեպքում բերանի խոռոչում զարգացող ախտաբանական գործընթացների կենսաքիմիական հիմքերի վերաբերյալ։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել ստոմատոլոգիայի, պարոդոնտոլոգիայի, արյունաբանության և բժշկական կենսաքիմիայի ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

    Թարմացվել է՝ 2026-10-08
    Взаимосвязь патологических отклонений слизистой оболочки полости рта и тканей пародонта с изменениями липидных компонентов биомембран при лейкемии (клинико-экспериментальное исследование)
    Օնլայն

    Կենսաբանություն

    Влияние низкомолекулярных лигандов в водных pactbopax на переход спираль-клубок в гетерогенных биополимерах

    Աշխատությունը նվիրված է ջրային միջավայրերում ցածր մոլեկուլային զանգված ունեցող լիգանդների ազդեցության ուսումնասիրությանը՝ հետերոգեն բիոպոլիմերներում պարուրաձև (helix) և կծիկային (coil) կոնֆորմացիաների փոխակերպման գործընթացների վրա։ Հեղինակը վերլուծում է սպիրալ–կծիկ անցման թերմոդինամիկական և կինետիկ հիմքերը՝ ընդգծելով միջմոլեկուլային փոխազդեցությունների, ջրային լուծույթների կառուցվածքի և լիգանդ–պոլիմեր կապերի դերը կոնֆորմացիոն հավասարակշռության ձևավորման մեջ։ Գրքում դիտարկվում են այն մեխանիզմները, որոնց միջոցով փոքր մոլեկուլները՝ իոններ, օրգանական մոլեկուլներ և կենսաակտիվ լիգանդներ, կարող են կայունացնել կամ ապակայունացնել պոլիմերային շղթաների պարուրաձև կառուցվածքները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում հիդրատացիոն շերտի կազմակերպվածությանը, էլեկտրաստատիկ և հիդրոֆոբ փոխազդեցություններին, ինչպես նաև լուծույթի իոնային ուժի ազդեցությանը կոնֆորմացիոն անցումների վրա։ Հեղինակը ուսումնասիրում է նաև փորձարարական և մոդելավորման մոտեցումները՝ սպեկտրոսկոպիկ, ջերմադինամիկական և համակարգչային սիմուլյացիոն մեթոդների կիրառմամբ։ Աշխատությունը ընդգծում է բիոպոլիմերների կոնֆորմացիոն վարքագծի հասկացման կարևորությունը կենսաֆիզիկայի, դեղագործական քիմիայի և նյութագիտության ոլորտներում։ Այն օգտակար է կենսաֆիզիկների, քիմիկոսների և մոլեկուլային կենսաբանության հետազոտողների համար։

    Թարմացվել է՝ 2026-08-24
    Влияние низкомолекулярных лигандов в водных pactbopax на переход спираль-клубок в гетерогенных биополимерах
    Օնլայն

    Գրականություն

    Սոլ Բելոուի վիպական աշխարհը

    Աշխատությունը նվիրված է ամերիկյան նշանավոր գրող, Նոբելյան մրցանակի դափնեկիր Սոլ Բելոուի վիպական ստեղծագործության գեղարվեստական, գաղափարական և փիլիսոփայական առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը։ Քննարկվում են հեղինակի վեպերում արտացոլված մարդու գոյության, անհատական ինքնության, հոգևոր որոնումների, հասարակության և անհատի փոխհարաբերությունների հիմնախնդիրները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում կերպարների հոգեբանական խորությանը, ներաշխարհի հակասություններին, ժամանակակից քաղաքակրթության պայմաններում մարդու օտարման և ինքնաճանաչման թեմաներին։ Ուսումնասիրվում են գրողի պատմողական արվեստի առանձնահատկությունները, լեզվաոճական ինքնատիպությունը, հումորի և հեգնանքի կիրառությունը, ինչպես նաև փիլիսոփայական մտորումների ու գեղարվեստական պատկերման փոխկապակցվածությունը։ Անդրադարձ է կատարվում Բելոուի ստեղծագործություններում բարոյական արժեքների, մտավորականության դերի, մշակութային ինքնության և մարդկային հարաբերությունների արտացոլմանը։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս առավել խորությամբ բացահայտելու գրողի վիպական աշխարհայացքը, նրա ստեղծագործական ժառանգության նշանակությունը և ներդրումը XX դարի ամերիկյան ու համաշխարհային գրականության զարգացման գործում։ Այն կարող է օգտակար լինել գրականագետների, բանասերների, ամերիկյան գրականության հետազոտողների, ուսանողների և ժամանակակից արձակով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

    Թարմացվել է՝ 2026-10-12
    Սոլ Բելոուի վիպական աշխարհը
    Օնլայն

    Գրականություն

    Հայոց միջնադարյան առակները և դրանցում արտացոլված սոցիալական հարաբերությունները

    Աշխատությունը նվիրված է հայ միջնադարյան առակագրության ուսումնասիրությանը՝ առանձնահատուկ ուշադրություն դարձնելով առակներում արտացոլված հասարակական կյանքի, սոցիալական կառուցվածքի և մարդկային փոխհարաբերությունների բազմազան դրսևորումներին։ Այն ներկայացնում է միջնադարյան հայ առակը ոչ միայն որպես գեղարվեստական և խրատական գրականության ինքնատիպ ժանր, այլև որպես պատմական ժամանակաշրջանի հասարակական մտածողության, բարոյական պատկերացումների, կենցաղի և սոցիալական իրականության ճանաչողության կարևոր աղբյուր։ Առակների միջոցով բացահայտվում են միջնադարյան հայկական հասարակության տարբեր խավերի միջև գոյություն ունեցող հարաբերությունները, հասարակական անհավասարության դրսևորումները, իշխանության և հարստության ազդեցությունը մարդկանց վարքագծի վրա, ինչպես նաև անհատի դիրքն ու դերը հասարակական միջավայրում։ Հատուկ ուշադրության են արժանանում սոցիալական հակասությունները, իշխանավորների և հասարակ ժողովրդի փոխհարաբերությունները, նյութական շահի ու մարդկային արժանապատվության բախումը, արդարության և անարդարության խնդիրները, ինչպես նաև հասարակության մեջ տարածված բարոյական արատների քննադատությունը։ Առակագրական ստեղծագործություններում հաճախ հանդիպող կենդանիների, թռչունների և այլ խորհրդանշական կերպարների միջոցով ներկայացվում են մարդկային բնավորության տարբեր գծեր, հասարակական վարքագծի օրինաչափություններ և մարդկանց միջև ձևավորվող ուժային հարաբերությունները։ Այդ այլաբանական պատկերների միջոցով հեղինակները հնարավորություն են ստացել քննադատելու հասարակական անարդարությունները, մերկացնելու ագահությունը, խաբեությունը, կեղծավորությունը, շահամոլությունը, իշխանատենչությունը և մարդկային այլ բացասական հատկանիշներ՝ միաժամանակ հաստատելով ազնվության, խոհեմության, արդարամտության, աշխատասիրության և բարոյական պատասխանատվության արժեքները։ Միջնադարյան առակների կարևոր առանձնահատկություններից մեկն այն է, որ դրանցում հասարակական խնդիրները ներկայացվում են պարզ, պատկերավոր և հաճախ հումորային կամ երգիծական արտահայտչամիջոցներով, ինչի շնորհիվ նույնիսկ բարդ սոցիալական երևույթները դառնում են հասկանալի և ազդեցիկ։ Առակների սեղմ կառուցվածքը, այլաբանությունը, կերպարների խորհրդանշական բնույթը, հակադրությունների կիրառությունը, սրամիտ երկխոսություններն ու խրատական ավարտները նպաստում են ոչ միայն գեղարվեստական ներգործությանը, այլև հասարակական իրականության քննադատական ընկալմանը։ Այս տեսանկյունից առանձնահատուկ նշանակություն ունի միջնադարյան հայ առակագրության այնպիսի ներկայացուցիչների ստեղծագործական ժառանգությունը, ինչպիսիք են Մխիթար Գոշն ու Վարդան Այգեկցին, որոնց առակներում արտացոլված են իրենց ժամանակի հասարակական կյանքի, բարոյական մտածողության և մարդկային հարաբերությունների բազմաթիվ կողմեր։ Նրանց ստեղծագործություններում առակն աստիճանաբար դառնում է հասարակական երևույթները մեկնաբանելու, մարդկային վարքագիծը գնահատելու և ժամանակի բարոյական ու սոցիալական խնդիրներին անդրադառնալու արդյունավետ գրական միջոց։ Աշխատության կարևոր գիտական արժեքը միջնադարյան գրական ժառանգության սոցիալական բովանդակության բացահայտումն է, քանի որ առակները հնարավորություն են տալիս գրական հուշարձանների միջոցով պատկերացում կազմելու ոչ միայն տվյալ ժամանակաշրջանի գեղարվեստական մտածողության, այլև հասարակական հարաբերությունների, մարդկանց աշխարհընկալման, բարոյական նորմերի և արժեքային համակարգի մասին։ Դրանք դիտարկվում են որպես պատմական իրականության գեղարվեստական արտացոլումներ, որոնցում պահպանվել են միջնադարյան հասարակության պատկերացումները արդարության, իշխանության, հարստության, աշխատանքի, մարդկային պարտքի և հասարակական պատասխանատվության վերաբերյալ։ Նման ուսումնասիրությունը կարևոր է նաև հայ գրականության զարգացման պատմությունը հասկանալու համար, քանի որ բացահայտում է առակագրության դերը միջնադարյան արձակի ձևավորման, գեղարվեստական արտահայտչամիջոցների հարստացման և հասարակական քննադատական մտքի զարգացման գործընթացում։ Աշխատանքը արժեքավոր է հայագիտության, գրականագիտության և պատմական հասարակագիտության տեսանկյունից՝ նպաստելով հայ միջնադարյան գրականության՝ որպես ազգային մշակույթի կարևոր բաղադրիչի առավել խորքային ընկալմանը։ Այն հետաքրքրություն է ներկայացնում հայ հին և միջնադարյան գրականությամբ զբաղվող մասնագետների, բանասերների, պատմաբանների, ուսանողների և ընթերցողների համար, ինչպես նաև օգտակար նյութ է միջնադարյան Հայաստանի հասարակական հարաբերությունների, սոցիալական մտածողության և գեղարվեստական ժառանգության ուսումնասիրության համար։

    Թարմացվել է՝ 2026-11-18
    Հայոց միջնադարյան առակները և դրանցում արտացոլված սոցիալական հարաբերությունները
    Օնլայն

    Ինֆորմատիկա

    Արդյունաբերական ինֆորմացիոն կառավարման համակարգերի գործիքային միջոցների նախագծում և իրականացում

    Գիրքը նվիրված է արդյունաբերական ինֆորմացիոն կառավարման համակարգերի գործիքային միջոցների նախագծման և իրականացման տեսական ու գործնական հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը։ Աշխատության մեջ ներկայացվում են արդյունաբերական գործընթացների կառավարման համար նախատեսված տեղեկատվական համակարգերի կառուցման սկզբունքները, ծրագրային և ապարատային լուծումների մշակման մոտեցումները, ինչպես նաև դրանց կիրառման առանձնահատկությունները արտադրական միջավայրում։ Ուսումնասիրությունը անդրադառնում է տվյալների հավաքագրման, մշակման, պահպանման և փոխանցման մեխանիզմներին, կառավարման համակարգերի արդյունավետության բարձրացման եղանակներին և ժամանակակից տեխնոլոգիաների կիրառմանը։ Ներկայացվում են համակարգերի նախագծման փուլերը, գործիքային միջոցների ընտրության չափանիշները, ինտեգրման խնդիրները և արդյունաբերական օբյեկտների ավտոմատացված կառավարման հնարավորությունները։ Գիրքը կարևոր նշանակություն ունի արտադրական գործընթացների թվայնացման, կառավարման արդյունավետության բարձրացման և տեղեկատվական ենթակառուցվածքների զարգացման տեսանկյունից։ Այն արժեքավոր աղբյուր է տեղեկատվական տեխնոլոգիաների մասնագետների, ավտոմատացման ինժեներների, համակարգային վերլուծաբանների, հետազոտողների, տեխնիկական բուհերի դասախոսների և ուսանողների համար։

    Թարմացվել է՝ 2026-09-01
    Արդյունաբերական ինֆորմացիոն կառավարման համակարգերի գործիքային միջոցների նախագծում և իրականացում
    Օնլայն

    Մաթեմատիկա

    Сдвиговые колебания пьезоэлектрического упругого полупространства с диэлектрическими упругими тонкими покрытиями

    Աշխատությունը նվիրված է պիեզոէլեկտրական առաձգական կիսատարածության սահքային տատանումների տեսական ուսումնասիրությանը՝ դրա մակերևույթին տեղակայված դիէլեկտրական առաձգական բարակ ծածկույթների ազդեցության հաշվառմամբ։ Հետազոտության կենտրոնում մեխանիկական և էլեկտրական դաշտերի փոխկապակցվածությունն է պիեզոէլեկտրական միջավայրում, ինչպես նաև մակերևութային բարակ շերտերի ազդեցությունը տատանողական և ալիքային գործընթացների բնութագրերի վրա։ Քննվում են այն ֆիզիկական և մաթեմատիկական օրինաչափությունները, որոնցով պայմանավորված են սահքային դեֆորմացիաների տարածումը, տատանումների հաճախականային հատկությունները և հիմնական միջավայրի ու ծածկույթի սահմանում առաջացող փոխազդեցությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում պիեզոէլեկտրական ազդեցությանը, որի շնորհիվ մեխանիկական դեֆորմացիաներն ուղեկցվում են էլեկտրական դաշտի փոփոխություններով, իսկ էլեկտրական ազդեցությունները կարող են փոխել նյութի մեխանիկական արձագանքը։ Բարակ դիէլեկտրական ծածկույթները դիտարկվում են որպես համակարգի դինամիկական հատկությունները փոփոխող կառուցվածքային տարրեր, որոնց առաձգական և էլեկտրական բնութագրերը կարող են անդրադառնալ ալիքների տարածման արագության, հաճախականային սպեկտրի և տատանումների տեղայնացման վրա։ Հետազոտության շրջանակում ձևակերպվում են համապատասխան սահմանային խնդիրներ և դիտարկվում են հիմնական միջավայրի ու ծածկույթի սահմանում մեխանիկական և էլեկտրական պայմանների համաձայնեցման հարցերը։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում դիսպերսիոն հատկությունների ուսումնասիրությունը, որը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու հաճախականության, ալիքային պարամետրերի և համակարգի նյութական ու երկրաչափական բնութագրերի միջև կապերը։ Բարակ ծածկույթի մոտարկումը կարող է օգտագործվել համակարգի մաթեմատիկական նկարագրությունը պարզեցնելու և դրա հիմնական ֆիզիկական առանձնահատկությունները պահպանող արդյունավետ մոդելներ կառուցելու համար։ Դիտարկվում է նաև տարբեր նյութական պարամետրերի ազդեցությունը համակարգի տատանողական վարքագծի վրա՝ հնարավորություն տալով համեմատել առանձին կառուցվածքային տարբերակներ։ Նման ուսումնասիրությունները տեսական նշանակությունից բացի առնչվում են պիեզոէլեկտրական սարքերի, ակուստոէլեկտրոնային տարրերի, բարակշերտ կառուցվածքների և ալիքային տվիչների ֆիզիկական հիմքերի հետ։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է առաձգականության տեսության, պիեզոէլեկտրականության, ալիքային գործընթացների և բարակշերտ կառուցվածքների մեխանիկայի մոտեցումները՝ բազմաշերտ էլեկտրամեխանիկական համակարգերի դինամիկական հատկությունները բացահայտելու նպատակով։

    Թարմացվել է՝ 2026-09-22
    Сдвиговые колебания пьезоэлектрического упругого полупространства с диэлектрическими упругими тонкими покрытиями