Discover other interesting and useful materials

    Here is a collection of other files that may interest you and help in your studies or creative work. To see more, you can go to the materials section
    Online

    Chemistry

    Внутримолекулярная циклизация непредельных аммониевых солей, механизм реакции и внутримолекулярная рециклизация солей 4.гидроксиметилизоиндолин

    Աշխատությունը նվիրված է չհագեցած ամոնիումային աղերի ներմոլեկուլային ցիկլացման ռեակցիաների ուսումնասիրությանը, դրանց մեխանիզմների բացահայտմանը և 4-հիդրօքսիմեթիլիզոինդոլինի աղերի ներմոլեկուլային վերացիկլացման գործընթացների հետազոտությանը։ Ուսումնասիրության հիմնական ուղղությունը օրգանական միացությունների ներմոլեկուլային փոխակերպումների օրինաչափությունների բացահայտումն է, երբ նույն մոլեկուլի տարբեր ֆունկցիոնալ խմբերի փոխազդեցության արդյունքում ձևավորվում են նոր ցիկլային կառուցվածքներ։ Աշխատության մեջ ուշադրություն է դարձվում ռեակցիաների ընթացքի վրա ազդող կառուցվածքային և քիմիական գործոններին, հնարավոր միջանկյալ փուլերին, ռեակցիոն կենտրոնների փոխազդեցությանը և վերջնական արտադրանքների առաջացման մեխանիզմներին։ Ներմոլեկուլային ցիկլացման ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս պարզելու, թե ինչպես են մոլեկուլի կառուցվածքը, չհագեցված կապերի դիրքը, ֆունկցիոնալ խմբերի բնույթը և տարածական դասավորվածությունը պայմանավորում ցիկլային միացությունների առաջացումը։ Առանձին նշանակություն ունի 4-հիդրօքսիմեթիլիզոինդոլինի աղերի վերացիկլացման գործընթացների ուսումնասիրությունը, որը կարող է բացահայտել հետերոցիկլային համակարգերի փոխակերպման նոր օրինաչափություններ և դրանց հնարավոր ռեակցիոն ուղիները։ Աշխատությունը կարևոր է օրգանական սինթեզի և ռեակցիաների մեխանիզմների տեսական ուսումնասիրության տեսանկյունից, քանի որ նման հետազոտությունները նպաստում են բարդ կառուցվածքով հետերոցիկլային միացությունների ստացման մեթոդների կատարելագործմանը։ Այն կարող է օգտակար լինել օրգանական քիմիկոսներին, սինթետիկ քիմիայի մասնագետներին, քիմիական ռեակցիաների մեխանիզմներով զբաղվող հետազոտողներին, ասպիրանտներին և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողներին։

    Updated: 2026-09-21
    Внутримолекулярная циклизация непредельных аммониевых солей, механизм реакции и внутримолекулярная рециклизация солей 4.гидроксиметилизоиндолин
    Online

    Medicine

    Патологическая анатомия и патогенез хронических воспалительных заболеваний матки и ее придатков

    Այս աշխատանքը նվիրված է արգանդի և նրա հավելումների քրոնիկական բորբոքային հիվանդությունների պաթոլոգիական անատոմիայի և պաթոգենեզի ուսումնասիրությանը՝ ներկայացնելով տվյալ ախտաբանությունների ձևաբանական փոփոխությունները, զարգացման մեխանիզմները և ընթացքի առանձնահատկությունները։ Հեղինակը վերլուծում է հյուսվածքային մակարդակում տեղի ունեցող կառուցվածքային փոփոխությունները, բորբոքային պրոցեսների տարածման ուղիները, ինչպես նաև օրգանիզմի պաշտպանական և հարմարվողական ռեակցիաները, որոնք ձևավորում են հիվանդության քրոնիկ ընթացքը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում էթիոլոգիական գործոններին, միկրոօրգանիզմների դերին, իմունաբանական մեխանիզմներին և այն պայմաններին, որոնք նպաստում են հիվանդության երկարատև պահպանմանը և կրկնմանը։ Աշխատությունը կարևոր է կլինիկական և տեսական բժշկության համար, քանի որ այն օգնում է ավելի խորությամբ հասկանալ կանանց վերարտադրողական համակարգի քրոնիկական բորբոքային հիվանդությունների զարգացման հիմքերը, բարելավել ախտորոշման մոտեցումները և մշակել ավելի արդյունավետ բուժական ռազմավարություններ։

    Updated: 2026-08-19
    Патологическая анатомия и патогенез хронических воспалительных заболеваний матки и ее придатков
    Online

    Pedagogy

    Աշակերտների ինքնուրույնության և ստեղծագործական կարողությունների զարգացումը որպես հայոց լեզվի և գրականության ուսուցման արդյունավետության բարձրացման միջոց միջնակարգ դպրոցում

    Աշխատությունը նվիրված է միջնակարգ դպրոցում հայոց լեզվի և գրականության դասավանդման արդյունավետության բարձրացմանը՝ սովորողների ինքնուրույն գործունեության և ստեղծագործական կարողությունների նպատակային զարգացման միջոցով։ Հիմնական ուշադրությունը կենտրոնացված է ուսուցման այնպիսի մեթոդների, ձևերի և մանկավարժական պայմանների ուսումնասիրության վրա, որոնք աշակերտին հնարավորություն են տալիս ոչ միայն յուրացնել պատրաստի գիտելիքներ, այլև ինքնուրույն որոնել տեղեկատվություն, վերլուծել լեզվական ու գրական նյութը, ձևակերպել սեփական տեսակետը և ստեղծագործաբար կիրառել ձեռք բերած գիտելիքները։ Ինքնուրույնությունը դիտարկվում է որպես սովորողի ճանաչողական ակտիվության, պատասխանատվության, նախաձեռնողականության և ինքնակրթության կարողության կարևոր բաղադրիչ։ Քննության են առնվում ինքնուրույն աշխատանքի տարբեր ձևերը՝ տեքստի վերլուծություն, լեզվական առաջադրանքների կատարում, գրական ստեղծագործությունների մեկնաբանում, համեմատական աշխատանք, շարադրություն, ստեղծագործական գրավոր աշխատանք, հետազոտական առաջադրանքներ և լրացուցիչ աղբյուրների օգտագործում։ Կարևորվում է առաջադրանքների աստիճանական բարդացումը և դրանց համապատասխանեցումը սովորողների տարիքային, անհատական ու ճանաչողական առանձնահատկություններին։ Ստեղծագործական կարողությունների զարգացումը կապվում է երևակայության, ինքնուրույն մտածողության, լեզվական ճկունության, արտահայտիչ խոսքի և խնդրի լուծման տարբեր եղանակներ գտնելու կարողության ձևավորման հետ։ Հայոց լեզվի դասերին հատուկ նշանակություն է տրվում բառապաշարի հարստացմանը, խոսքի կառուցման հմտություններին, լեզվական երևույթների ինքնուրույն բացահայտմանը և ձեռք բերված քերականական գիտելիքների գործնական կիրառմանը։ Գրականության ուսուցման ընթացքում կարևորվում են գեղարվեստական տեքստի ինքնուրույն ընթերցումը և մեկնաբանումը, կերպարների ու իրադարձությունների գնահատումը, ստեղծագործության գաղափարական և գեղարվեստական առանձնահատկությունների բացահայտումը, ինչպես նաև սեփական վերաբերմունքի հիմնավորված արտահայտումը։ Ուսուցման արդյունավետության բարձրացման կարևոր պայման է համարվում խնդրահարույց և ստեղծագործական իրավիճակների ստեղծումը, որոնցում աշակերտը պետք է համադրի նախկին գիտելիքները, կատարի եզրահանգումներ և առաջարկի սեփական լուծումները։ Առանձին ուշադրություն է հատկացվում ուսուցչի դերի փոփոխությանը․ ուսուցիչը ներկայացվում է ոչ միայն որպես գիտելիքի փոխանցող, այլև որպես սովորողի ինքնուրույն ճանաչողական գործունեությունը կազմակերպող, ուղղորդող և խթանող մասնագետ։ Կարևորվում են հարցադրումների, քննարկումների, բանավեճերի, խմբային ու անհատական աշխատանքի և ստեղծագործական նախագծերի կիրառման հնարավորությունները։ Դիտարկվում է նաև սովորողների հետաքրքրության և ներքին ուսումնական մոտիվացիայի նշանակությունը, քանի որ ինքնուրույն գործունեության արդյունավետությունը մեծապես պայմանավորված է ուսումնական նյութի նկատմամբ գիտակցված վերաբերմունքով։ Գնահատումը դիտարկվում է ոչ միայն որպես գիտելիքների ստուգման, այլև որպես սովորողի առաջընթացի, ինքնավերլուծության և հետագա զարգացման խթանման միջոց։ Կարևորվում են ինքնագնահատման և փոխադարձ գնահատման տարրերը, որոնք նպաստում են սեփական աշխատանքի արդյունքները քննադատաբար դիտարկելու և սխալները ինքնուրույն շտկելու կարողության ձևավորմանը։ Հայոց լեզվի և գրականության փոխկապակցված ուսուցումը հնարավորություն է տալիս միաժամանակ զարգացնել լեզվական, հաղորդակցական, ընթերցողական և ստեղծագործական կարողությունները՝ ձևավորելով սովորողի ընդհանուր մշակութային և մտավոր զարգացման համար անհրաժեշտ հմտություններ։ Աշխատության կիրառական նշանակությունը պայմանավորված է այն հանգամանքով, որ ներկայացվող մանկավարժական մոտեցումները կարող են օգտագործվել դասերի կազմակերպման, ուսումնական առաջադրանքների մշակման և սովորողների ակտիվ մասնակցությունը խթանող կրթական միջավայրի ձևավորման ընթացքում։ Նյութը կարող է օգտակար լինել հայոց լեզվի և գրականության ուսուցիչների, մանկավարժների, մեթոդիստների, կրթության ոլորտի հետազոտողների, դասախոսների և մանկավարժական մասնագիտությունների ուսանողների համար։

    Updated: 2026-09-17
    Աշակերտների ինքնուրույնության և ստեղծագործական կարողությունների զարգացումը որպես հայոց լեզվի և գրականության ուսուցման արդյունավետության բարձրացման միջոց միջնակարգ դպրոցում
    Online

    Religion

    Հորդորներ ստախոս մարդկանց համար

    Հայ կրոնաբարոյախոսական և խրատական գրականության այս աշխատությունը նվիրված է ստախոսության արատավոր երևույթի քննադատությանը, ճշմարտախոսության բարոյական արժեքի ներկայացմանը և մարդկային հարաբերություններում ազնվության ու անկեղծության անհրաժեշտության ընդգծմանը։ Ստեղծագործության հիմնական նպատակն է ընթերցողին բացատրել ստի վնասակար հետևանքները, ցույց տալ ճշմարտությունից շեղվելու բարոյական ու հոգևոր վտանգները և հորդորել հրաժարվել այնպիսի վարքագծից, որը խաթարում է մարդկանց միջև վստահությունը, փոխադարձ հարգանքը և հասարակական համերաշխությունը։ Աշխատության գաղափարական առանցքում ճշմարտախոսության՝ որպես քրիստոնեական և համամարդկային կարևորագույն առաքինության արժևորումն է։ Քրիստոնեական բարոյագիտության մեջ ճշմարտությունը դիտարկվում է որպես աստվածային կամքին համապատասխան կյանքի հիմնարար սկզբունք, իսկ սուտը՝ որպես մեղավոր վարք, որը հակասում է սիրո, արդարության և ազնվության պատվիրաններին։ Այս տեսանկյունից ստեղծագործությունը ստախոսությունը ներկայացնում է ոչ միայն որպես անհատի անձնական թերություն, այլև որպես հասարակական հարաբերությունների խաթարման պատճառ, քանի որ սուտ խոսքը ոչնչացնում է վստահությունը, ծնում է կասկած և թյուրիմացություն, վնասում մարդկանց հեղինակությունն ու արժանապատվությունը և կարող է հանգեցնել ավելի խոր բարոյական խնդիրների։ Հեղինակը հորդորական և խրատական խոսքի միջոցով ուշադրություն է հրավիրում մարդու խոսքի պատասխանատվության վրա՝ ընդգծելով, որ ճշմարտախոսությունը պետք է դրսևորվի ոչ միայն խոստումների և հայտարարությունների, այլև առօրյա հաղորդակցության, գործնական հարաբերությունների ու հասարակական վարքագծի մեջ։ Աշխատության դաստիարակչական նշանակությունը կապված է նաև ինքնաքննության և բարոյական ինքնակատարելագործման գաղափարների հետ։ Ընթերցողին ուղղված հորդորները նպատակ ունեն ձևավորելու սեփական սխալներն ընդունելու, խոսքի և գործի միջև համապատասխանություն պահպանելու, ուրիշների հանդեպ ազնիվ վերաբերմունք ցուցաբերելու և սեփական խղճի առաջ պատասխանատու լինելու գիտակցություն։ Ստեղծագործության մեջ կարևոր տեղ է զբաղեցնում նաև խոսքի բարոյական նշանակության հարցը, քանի որ մարդու արտահայտած միտքը կարող է ինչպես ամրապնդել մարդկային կապերը, այնպես էլ դառնալ թշնամանքի, անվստահության և անարդարության պատճառ։ Հետևաբար ճշմարտախոսությունը ներկայացվում է որպես անհատական առաքինություն և հասարակական համակեցության անհրաժեշտ պայման։ Գրական առումով աշխատությունը պատկանում է բարոյախոսական-խրատական երկերի ավանդույթին, որոնց բնորոշ են պարզ, անմիջական և դաստիարակչական նպատակ ունեցող շարադրանքը, բարոյական դատողությունները, հորդորները և ընթերցողի վարքագծի վրա ներգործելու ձգտումը։ Նման ստեղծագործությունները հայ հոգևոր գրականության մեջ կարևոր դեր են ունեցել քրիստոնեական բարոյական սկզբունքների տարածման, հասարակական վարքականոնի ամրապնդման և անհատի բարոյական դաստիարակության գործում։ Շուշիում լույս տեսած այս աշխատությունը նշանակալի է նաև 19-րդ դարի առաջին կեսի Ղարաբաղի հայության հոգևոր և կրթամշակութային կյանքի ուսումնասիրության տեսանկյունից։ Շուշին այդ ժամանակաշրջանում աստիճանաբար ձևավորվում էր որպես հայ գրավոր մշակույթի, կրթության, հոգևոր գործունեության և տպագրության կարևոր կենտրոն։ Նման խրատական գրքերի տարածումը նպաստում էր բարոյական գիտելիքների հասանելիությանը, քրիստոնեական արժեքների ամրապնդմանը և հասարակական կյանքի կրթադաստիարակչական հիմքերի զարգացմանը։ Հրատարակությունը արժեքավոր է հայ կրոնաբարոյախոսական գրականության, 19-րդ դարի հայ հասարակական մտածողության, Ղարաբաղի հոգևոր-մշակութային պատմության և Շուշիի վաղ տպագրական ժառանգության ուսումնասիրության համար։ Այն կարող է հետաքրքրել հայագետներին, աստվածաբաններին, բարոյագիտության մասնագետներին, պատմաբաններին և հայ խրատական գրականության ավանդույթով հետաքրքրվող ընթերցողներին՝ որպես ճշմարտախոսության, ազնվության և մարդկային բարոյական պատասխանատվության գաղափարներն արտահայտող արժեքավոր գրավոր հուշարձան։

    Updated: 2026-11-12
    Հորդորներ ստախոս մարդկանց համար
    Online

    Other Subjects

    Նոր գրքեր օտար լեզուներով: (Ինֆորմացիոն ցանկ)=Новые книги на иностранных языках= New books in foreign languages (1981, Հունվար, թիվ 1)

    Այս ինֆորմացիոն ցանկը ներկայացնում է օտար լեզուներով նոր լույս տեսած և գրադարանային հավաքածուներում համալրված գրքերի համակարգված մատենագիտական ցուցակը՝ նպատակ ունենալով ընթերցողներին, գիտաշխատողներին, ուսանողներին և մասնագետներին տրամադրել արդիական տեղեկատվություն միջազգային հրատարակչական դաշտում թողարկված նոր գրականության վերաբերյալ։ Ցանկում ընդգրկված են տարբեր լեզուներով հրատարակված գիտական, գեղարվեստական, հասարակական-քաղաքական, տեխնիկական և մշակութային բնույթի աշխատություններ, որոնք արտացոլում են համաշխարհային գիտության, մշակույթի և հասարակական մտքի զարգացման ժամանակակից միտումները։ Հրատարակությունը ծառայում է որպես տեղեկատվական ռեսուրս, որը հնարավորություն է տալիս արագ կողմնորոշվել օտարալեզու նոր գրականության մեջ, ծանոթանալ տարբեր երկրների հեղինակների և հետազոտողների աշխատանքներին, ինչպես նաև ընտրել համապատասխան աղբյուրներ ուսումնական, գիտահետազոտական և մասնագիտական գործունեության համար։ Այն նպաստում է միջազգային գիտելիքների տարածմանը, միջմշակութային հաղորդակցության զարգացմանը և համաշխարհային գրական ու գիտական ժառանգության հասանելիության ընդլայնմանը։

    Updated: 2026-11-02
    Նոր գրքեր օտար լեզուներով: (Ինֆորմացիոն ցանկ)=Новые книги на иностранных языках= New books in foreign languages (1981, Հունվար, թիվ 1)
    Online

    Culture

    Նոր գրականություն ՀՍՍՀ կուլտուրայի և արվեստի վերաբերյալ : Մատենագիտական ինֆորմացիա : Գրականության ընթացիկ տեղեկատու

    Հրատարակությունը մատենագիտական-տեղեկատվական բնույթի պարբերական տեղեկատու է, որի հիմնական նպատակը մշակույթի և արվեստի տարբեր բնագավառների վերաբերյալ նոր հրատարակված գրականության մասին ժամանակին և համակարգված տեղեկություններ տրամադրելն է։ Այն նախատեսված է գիտնականների, արվեստաբանների, մշակութային ոլորտի մասնագետների, գրադարանների, տեղեկատվական հաստատությունների և ընթերցողների լայն շրջանակների համար։ Մատենագիտական նյութերում ներկայացվում են հայերեն և ռուսերեն գրքեր, ինչպես նաև պարբերական մամուլում հրապարակված հոդվածներ ու մշակույթի և արվեստի ոլորտներին վերաբերող այլ նյութեր։ Գրականության համակարգված ներկայացումը հնարավորություն է տալիս արագ կողմնորոշվել տվյալ ժամանակաշրջանի հրատարակչական հոսքում, հայտնաբերել անհրաժեշտ աղբյուրները և հետևել մասնագիտական գրականության համալրմանը։ Նյութերը դասակարգվում են թեմատիկ սկզբունքով՝ ընդգրկելով մշակույթի ընդհանուր հարցերը, թատրոնը, երաժշտությունը, կերպարվեստը, ճարտարապետությունը, ժողովրդական ստեղծագործությունը, մշակութային հաստատությունների գործունեությունը և արվեստագիտական այլ ուղղություններ։ Յուրաքանչյուր բաժնի ներսում մատենագիտական գրառումների կազմակերպված դասավորությունը հեշտացնում է անհրաժեշտ նյութերի որոնումը, իսկ գրադարանային շիֆրների առկայությունը նպաստում է համապատասխան հրատարակությունները գրադարանային հավաքածուներում գտնելուն։ Պարբերական հրատարակման սկզբունքը հնարավորություն է տալիս հետևողականորեն արձանագրել տարվա ընթացքում ստացվող նոր գրականությունը և ձևավորել տվյալ ժամանակաշրջանի մշակութային ու արվեստագիտական հրապարակումների ամբողջական տեղեկատվական պատկերը։ Տեղեկատուն գործնական նշանակություն ունի թեմատիկ մատենագիտական ցանկերի կազմման, գիտահետազոտական աշխատանքի, մասնագիտական ընթերցանության կազմակերպման և գրադարանային տեղեկատվական սպասարկման համար։ Միաժամանակ այն այսօր կարող է դիտարկվել որպես արժեքավոր պատմամատենագիտական աղբյուր, քանի որ պահպանված գրառումների միջոցով հնարավոր է ուսումնասիրել որոշակի ժամանակաշրջանի հրատարակչական գործունեությունը, մշակութային կյանքի առաջնահերթ թեմաները և արվեստի տարբեր ճյուղերի վերաբերյալ գրականության տարածվածությունը։ Ընդհանուր առմամբ հրատարակությունը կարևոր գործիք է մշակույթի և արվեստի վերաբերյալ գրականության հավաքագրման, դասակարգման, որոնման և մասնագիտական տեղեկատվության տարածման համար։

    Updated: 2026-11-02
    Նոր գրականություն ՀՍՍՀ կուլտուրայի և արվեստի վերաբերյալ : Մատենագիտական ինֆորմացիա : Գրականության ընթացիկ տեղեկատու