Արամյան օրացույց և 1865 թվականի եղանակային կանխատեսումներ

Տեխնոլոգիա

Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է ջրամբարների օգտակար ծավալի մեծացման և ջրառ կառուցվածքների շահագործման արդյունավետության բարձրացմանն ուղղված ինժեներական միջոցառումների ուսումնասիրությանը։ Աշխատության մեջ վերլուծվում են ջրամբարների շահագործման ընթացքում առաջացող տեխնիկական և հիդրոլոգիական խնդիրները, այդ թվում՝ նստվածքների կուտակման, ջրի կորուստների, ջրառ համակարգերի աշխատանքի արդյունավետության և ջրային պաշարների կառավարման հարցերը։ Հեղինակը ներկայացնում է ժամանակակից ինժեներական լուծումներ և հաշվարկային մոտեցումներ, որոնք նպաստում են ջրամբարների օգտակար տարողության պահպանմանը կամ ավելացմանը, ջրառ կառուցվածքների հուսալի աշխատանքի ապահովմանը և ջրային ռեսուրսների առավել արդյունավետ օգտագործմանը։ Ուսումնասիրությունը հիմնված է տեսական վերլուծությունների, ինժեներական հաշվարկների և գործնական փորձի վրա՝ առաջարկելով տեխնիկապես հիմնավորված միջոցառումներ, որոնք կարող են կիրառվել ջրատնտեսական կառույցների նախագծման, վերակառուցման և շահագործման գործընթացներում։ Գիրքը նախատեսված է հիդրոտեխնիկական և ջրատնտեսական ճարտարագիտության ոլորտի մասնագետների, նախագծողների, գիտաշխատողների, ուսանողների և ջրային ռեսուրսների կառավարման բնագավառի պատասխանատուների համար։

Տեխնոլոգիա

Աշխատությունը նվիրված է հատիկային հումքի առաջնային մշակման համար նախատեսված փոքրաչափ թեփահանման մեքենայի կառուցվածքային լուծումների մշակմանը և դրա հիմնական տեխնիկական ու տեխնոլոգիական պարամետրերի գիտական հիմնավորմանը։ Հետազոտության առանցքում հատիկի արտաքին թաղանթի արդյունավետ հեռացման գործընթացն է՝ հնարավորինս պահպանելով միջուկի ամբողջականությունը, նվազեցնելով հումքի կորուստները և ապահովելով ստացվող արտադրանքի պահանջվող որակը։ Փոքրաչափ մեքենայի նախագծման խնդիրը դիտարկվում է գյուղատնտեսական արտադրության և վերամշակման այնպիսի պայմանների համատեքստում, որտեղ կարևոր են սարքավորման կոմպակտությունը, կառուցվածքի պարզությունը, շահագործման հուսալիությունը, սպասարկման հարմարավետությունը և համեմատաբար փոքր արտադրողականությամբ տնտեսություններում կիրառելիությունը։ Հետազոտության շրջանակում կարող են ուսումնասիրվել հատիկի ֆիզիկամեխանիկական հատկությունների և թեփահանման գործընթացի միջև առկա փոխկապակցվածությունները, քանի որ հատիկների չափերը, ձևը, մակերևութային առանձնահատկությունները և մեխանիկական դիմադրությունը կարող են էական ազդեցություն ունենալ աշխատանքային օրգանների ընտրության և մեքենայի կառուցվածքային սխեմայի վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն կարող է հատկացվել աշխատանքային հանգույցների փոխադարձ դասավորությանը, հատիկային զանգվածի հավասարաչափ մատակարարմանը և մշակման ընթացքում նյութի վերահսկելի շարժման ապահովմանը։ Կարևոր ուղղություն է մեքենայի աշխատանքային պարամետրերի և վերջնական արդյունքի որակական ցուցանիշների միջև կախվածությունների ուսումնասիրությունը՝ հնարավորություն տալով ընտրել այնպիսի ռեժիմներ, որոնք նպաստում են թեփահանման արդյունավետության բարձրացմանն ու հատիկի վնասվածության նվազեցմանը։ Կառուցվածքային լուծումների գնահատման ժամանակ կարող են հաշվի առնվել նաև էներգատարությունը, արտադրողականությունը, աշխատանքային հանգույցների մաշվածությունը, տեխնիկական սպասարկման պահանջները և մեքենայի ընդհանուր հուսալիությունը։ Տեսական հաշվարկների և փորձարարական գնահատումների համադրումը հնարավորություն է տալիս հիմնավորել ընտրված կառուցվածքի նպատակահարմարությունը և որոշել մեքենայի աշխատանքի վրա առավել մեծ ազդեցություն ունեցող գործոնները։ Գործնական տեսանկյունից նման տեխնիկական միջոցը կարող է հետաքրքրություն ներկայացնել փոքր գյուղացիական տնտեսությունների, տեղական վերամշակող արտադրամասերի և սահմանափակ արտադրական հզորությամբ ձեռնարկությունների համար։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է գյուղատնտեսական մեքենաշինության, հատիկի վերամշակման տեխնոլոգիայի և մեքենաների նախագծման մոտեցումները՝ ուղղված փոքրածավալ արտադրության պայմաններին համապատասխան արդյունավետ, հուսալի և տեխնոլոգիապես հիմնավորված սարքավորման ստեղծմանը։

Այլ առարկաներ

Հեղինակ Ա. Ն. Զոհրաբյանը գրքում ներկայացնում է բույսերի կենսաքիմիական և ֆիզիոլոգիական հիմնական գործընթացները՝ ընդգրկելով նյութափոխանակությունը, ֆերմենտային ակտիվությունը, ֆոտոսինթեզը, շնչառությունը, ջրի և հանքային նյութերի փոխանակությունը, ինչպես նաև աճի հորմոնալ կարգավորումը։ Աշխատությունը կառուցված է որպես գործնական լաբորատոր պարապմունքների համակարգ, որտեղ յուրաքանչյուր թեմայի համար տրված են փորձերի նպատակները, անհրաժեշտ սարքավորումներն ու նյութերը, աշխատանքի քայլային ընթացքը և արդյունքների վերլուծության մեթոդաբանությունը։ Գրքում մանրամասն բացատրվում է կենսաքիմիական մեթոդների կիրառումը բույսերի ֆիզիոլոգիական վիճակի գնահատման համար՝ ներառյալ պիգմենտների որոշումը, շաքարների և սպիտակուցների վերլուծությունը, ֆերմենտների ակտիվության չափումը և այլ փորձարարական մոտեցումներ։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում ստացված տվյալների գիտական մեկնաբանությանը և դրանց կապին բույսերի աճի ու զարգացման գործընթացների հետ, ինչը նպաստում է տեսական գիտելիքների ամրապնդմանը և հետազոտական կարողությունների զարգացմանը։ Աշխատությունը նախատեսված է գյուղատնտեսական, կենսաբանական և ագրոնոմիական ուղղությունների ուսանողների, ինչպես նաև հետազոտական լաբորատորիաների աշխատակիցների համար, ովքեր ցանկանում են խորացնել իրենց գիտելիքները բույսերի ֆիզիոլոգիայի և կենսաքիմիայի գործնական կիրառությունների ոլորտում։

Տնտեսագիտություն

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում արժութային հարաբերությունների կարգավորման համակարգի ձևավորման, գործունեության և կատարելագործման տնտեսական հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում ազգային արժույթի կայունության, արտարժույթի պահանջարկի և առաջարկի, փոխարժեքի ձևավորման, կապիտալի ու ֆինանսական հոսքերի և դրամավարկային քաղաքականության միջև գոյություն ունեցող փոխկապակցվածությունն է։ Քննվում են արժութային կարգավորման հիմնական նպատակներն ու տնտեսական նշանակությունը, ինչպես նաև այն գործոնները, որոնք կարող են ազդել ներքին արժութային շուկայի հավասարակշռության և փոխարժեքային գործընթացների վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում փոխարժեքի ռեժիմի ընտրության տեսական մոտեցումներին և տարբեր մեխանիզմների առավելությունների ու սահմանափակումների վերլուծությանը՝ փոքր և արտաքին տնտեսական կապերից զգալիորեն կախված տնտեսության պայմաններում։ Դիտարկվում են արտաքին առևտրի կառուցվածքի, արտահանման և ներմուծման հարաբերակցության, միջազգային ֆինանսական հոսքերի, դրամական փոխանցումների, գնաճային գործընթացների և տնտեսության արտարժութայնացման հնարավոր ազդեցությունները արժութային շուկայի վրա։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում կենտրոնական բանկի դերի ուսումնասիրությունը՝ արժութային քաղաքականության, միջազգային պահուստների կառավարման, ֆինանսական կայունության և դրամավարկային քաղաքականության փոխազդեցության համատեքստում։ Անդրադարձ է կատարվում նաև փոխարժեքային տատանումների ազդեցությանը տնտեսավարող սուբյեկտների գործունեության, արտաքին առևտրային գործարքների, արտարժույթով արտահայտված պարտավորությունների և ֆինանսական ռիսկերի վրա։ Հետազոտության շրջանակում արժութային կարգավորումը դիտարկվում է ոչ միայն որպես փոխարժեքի հետ կապված քաղաքականություն, այլև որպես մակրոտնտեսական կառավարման ավելի լայն համակարգի բաղադրիչ, որի արդյունավետությունը կապված է հարկաբյուջետային, դրամավարկային և ֆինանսական քաղաքականությունների փոխհամաձայնեցման հետ։ Քննվում են նաև արժութային շուկայի թափանցիկության, ֆինանսական միջնորդության, փոխարժեքային ռիսկերի կառավարման և կարգավորող ինստիտուտների գործունեության արդյունավետության հարցերը։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է միջազգային ֆինանսների, մակրոտնտեսագիտության և դրամավարկային կարգավորման տեսական ու կիրառական մոտեցումները՝ ներկայացնելով արժութային համակարգի կայունության ապահովման հիմնական մարտահրավերներն ու դրա կատարելագործման հնարավոր ուղղությունները։

Տնտեսագիտություն

Գրքում ներկայացվում է Հայաստանի Հանրապետության ապահովագրական համակարգը և դրա պետական կարգավորման հիմնախնդիրները անցումային տնտեսության պայմաններում, վերլուծվում են ապահովագրության տնտեսաքաղաքական դերակատարությունը, շուկայական հարաբերությունների ձևավորման առանձնահատկությունները և պետական վերահսկողության անհրաժեշտությունը, ներկայացվում է իրավական և նորմատիվային դաշտը, որը կարգավորում է ապահովագրական գործունեությունը, ինչպես նաև հիմնական խնդիրները՝ անբավարար վերահսկողություն, ոչ բավարար ֆինանսական հզորություն և հաճախորդների պաշտպանության անկատար մեխանիզմներ, համեմատվում են տեսական մոտեցումները և պրակտիկ դեպքերը՝ ընդգծելով լավագույն միջազգային փորձը և հնարավոր բարեփոխումների ուղիները, ուսումնասիրվում է պետական և մասնավոր ապահովագրության համագործակցության ձևաչափերը, ռիսկերի գնահատման և ֆինանսական կայունության ապահովման մեխանիզմները, ներկայացվում են առաջարկություններ համակարգի արդյունավետության բարձրացման, պետական վերահսկողության համակարգի բարելավման և շուկայական ինստիտուտների զարգացման համար, գիրքը միավորում է տեսական վերլուծությունը և պրակտիկ օրինակները՝ ծառայելով որպես ուղեցույց տնտեսագետների, ապահովագրական ոլորտի մասնագետների և պետական կառավարման մարմինների համար։

Պատմություն

Աշխատությունը նվիրված է XIX–XX դարերում արևելահայ հասարակության մեջ անձնանունների ընտրության ավանդույթների, սկզբունքների և դրանց փոփոխությունների ազգաբանական ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում անվանակոչությունն է որպես ընտանեկան, հասարակական և մշակութային երևույթ, որի միջոցով արտահայտվում են ազգակցական հարաբերությունները, պատմական հիշողությունը, կրոնական պատկերացումները, տեղական ավանդույթները և տվյալ ժամանակաշրջանի հասարակական փոփոխությունները։ Քննվում են նորածնի անվան ընտրության վրա ազդող գործոնները՝ ընտանիքի ավագ անդամների անունների ժառանգումը, նախնիների հիշատակի պահպանումը, սրբերի և աստվածաշնչյան կերպարների անունների կիրառությունը, ինչպես նաև պատմական ու մշակութային հեղինակություն ունեցող անձանց անունների տարածումը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում անվանակոչության ընտանեկան կանոններին և ազգակցական համակարգի նշանակությանը՝ պարզելու համար, թե տարբեր սոցիալական միջավայրերում ով է մասնակցել անվան ընտրությանը և ինչ արժեքային պատկերացումներ են պայմանավորել այդ որոշումը։ Ժամանակագրական լայն շրջանակը հնարավորություն է տալիս հետևելու անվանացանկի փոփոխություններին՝ ավանդական անունների պահպանմանը, որոշ անունների գործածության նվազմանը և նոր անունների տարածմանը։ Ուսումնասիրվում է նաև պատմական իրադարձությունների, քաղաքային մշակույթի զարգացման, կրթության տարածման, միգրացիոն գործընթացների և այլ ժողովուրդների հետ մշակութային շփումների ազդեցությունը անձնանունների ընտրության վրա։ Կարևորվում են տարածաշրջանային տարբերությունները՝ գյուղական ու քաղաքային բնակավայրերում, ինչպես նաև արևելահայ տարբեր համայնքներում ձևավորված անվանակոչության առանձնահատկությունները։ Հետազոտության աղբյուրագիտական հիմք կարող են կազմել եկեղեցական գրանցամատյանները, մարդահամարները, տոհմական ու ընտանեկան փաստաթղթերը, գերեզմանաքարերի արձանագրությունները, ազգագրական նյութերը և բանավոր պատմությունները։ Անձնանունների վիճակագրական և համեմատական ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու տարբեր ժամանակաշրջաններում առավել տարածված անվանական շերտերը և դրանց փոփոխության միտումները։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը անվանակոչությունը ներկայացնում է որպես մշակութային ինքնության և սոցիալական հիշողության կարևոր բաղադրիչ՝ հնարավորություն տալով անձնանունների պատմության միջոցով ուսումնասիրել արևելահայ հասարակության ընտանեկան հարաբերությունների, արժեքային համակարգի և մշակութային միջավայրի փոխակերպումները XIX–XX դարերում։