Առանձնահատուկ կոլեկտիվները և դրանց դաստիարակչական հնարավորությունները

Տեխնոլոգիա

Աշխատությունը նվիրված է ծակոտկեն փոշենյութերի տաք ճնշումով մշակման միջոցով հոծ և սնամեջ արտադրատեսակների ստացման տեխնոլոգիայի մշակմանը և կատարելագործմանը։ Հետազոտության հիմքում ընկած է մետաղական կամ այլ ինժեներական փոշիներից նախնական ծակոտկեն մարմինների ձևավորումը և դրանց հետագա տաք ճնշման պայմաններում խտացումը՝ անհրաժեշտ մեխանիկական և կառուցվածքային հատկություններով արտադրատեսակներ ստանալու նպատակով։ Տաք ճնշումը հնարավորություն է տալիս միաժամանակ օգտագործել ջերմաստիճանի և ճնշման ազդեցությունը՝ նպաստելով նյութի մասնիկների միջև կապերի ամրապնդմանը, ծակոտկենության նվազեցմանը և արտադրանքի կառուցվածքի ու հատկությունների բարելավմանը։ Աշխատանքում կարևոր տեղ է հատկացվում տեխնոլոգիական գործընթացի հիմնական պարամետրերի ընտրությանը, մասնավորապես՝ մշակման ջերմաստիճանին, ճնշման մեծությանը, պահման տևողությանը, սկզբնական ծակոտկենությանը, փոշու մասնիկների բնութագրերին և նախնական ձևավորման պայմաններին։ Այս գործոնների ճիշտ համադրությունը կարևոր է վերջնական արտադրատեսակի չափային ճշտության, խտության, ամրության և կառուցվածքային համասեռության ապահովման համար։ Հոծ արտադրատեսակների ստացման դեպքում հիմնական խնդիրներից է նյութի հնարավորինս ամբողջական խտացումը և ներքին արատների նվազեցումը, մինչդեռ սնամեջ արտադրատեսակների դեպքում անհրաժեշտ է ապահովել ներքին խոռոչի կայուն ձևավորումը, պատերի հավասարաչափ հաստությունը և արտադրանքի երկրաչափական ճշտությունը։ Տեխնոլոգիայի մշակման ընթացքում կարող են ուսումնասիրվել նյութի կառուցվածքային փոփոխությունները, մեխանիկական հատկությունները, մնացորդային ծակոտկենությունը և արտադրանքի մակրո- ու միկրոկառուցվածքը։ Ստացված արդյունքների հիման վրա հնարավոր է որոշել տեխնոլոգիական ռեժիմների օպտիմալ համակցությունները և գնահատել տարբեր ձևի ու նշանակության արտադրատեսակների ստացման արդյունավետությունը։ Նման տեխնոլոգիայի կիրառումը կարող է նպաստել նյութի ավելի խնայող օգտագործմանը, արտադրական գործողությունների կրճատմանը և բարդ երկրաչափությամբ դետալների ստացման հնարավորությունների ընդլայնմանը։ Հետազոտության արդյունքները կարող են կիրառական նշանակություն ունենալ մեքենաշինության, գործիքաշինության, տրանսպորտային տեխնիկայի և այլ ոլորտներում, որտեղ պահանջվում են բարձր ամրությամբ, ճշգրիտ երկրաչափությամբ և հատուկ կառուցվածքային հատկություններով հոծ կամ սնամեջ արտադրատեսակներ։

Բժշկություն

Գիրքը նվիրված է վահանաձև գեղձի օջախային ախտահարումների տարբերակիչ ախտորոշման հիմնահարցերի ուսումնասիրությանը՝ ժամանակակից ուլտրաձայնային հետազոտության հնարավորությունների կիրառմամբ։ Աշխատության մեջ ներկայացվում են վահանաձև գեղձի կառուցվածքային փոփոխությունների գնահատման մեթոդները, ուլտրաձայնային հետազոտության ժամանակակից տեխնոլոգիաները և դրանց դերը տարբեր հիվանդությունների հայտնաբերման ու տարբերակման գործընթացում։ Հեղինակը վերլուծում է հանգույցային գոյացությունների, բարորակ և չարորակ փոփոխությունների առանձնահատկությունները, ինչպես նաև հետազոտության արդյունքների մեկնաբանման մոտեցումները։ Ներկայացվում են ախտորոշման ճշգրտության բարձրացման, կլինիկական որոշումների կայացման և հիվանդների հետագա հետազոտման կազմակերպման հնարավորությունները՝ հիմնված ժամանակակից բժշկական գիտության ձեռքբերումների վրա։ Աշխատությունը նախատեսված է բժիշկ-էնդոկրինոլոգների, ճառագայթաբանների, ուլտրաձայնային ախտորոշման մասնագետների, բժշկական ոլորտի հետազոտողների և ուսանողների համար՝ որպես օգտակար գիտագործնական աղբյուր։

Պատմություն

Աշխատությունը նվիրված է XI–XV դարերի հայկական վարքագրական գրականության ուսումնասիրությանը՝ ներկայացնելով միջնադարյան հայ գրականության այս կարևոր ժանրի ձևավորման, զարգացման և գեղարվեստական առանձնահատկությունների հիմնական կողմերը։ Հետազոտության կենտրոնում սրբերի և հոգևոր գործիչների կյանքին ու գործունեությանը նվիրված ստեղծագործություններն են, որոնք միաժամանակ արժեքավոր աղբյուրներ են ոչ միայն գրականության, այլև միջնադարյան Հայաստանի հոգևոր, հասարակական, քաղաքական և մշակութային պատմության ուսումնասիրության համար։ Աշխատության մեջ դիտարկվում են տարբեր ժամանակաշրջաններում ստեղծված վարքերը, դրանց կառուցվածքային և բովանդակային առանձնահատկությունները, հեղինակային մոտեցումները, սրբապատկերային կերպարների ձևավորումը և այն գաղափարական արժեքները, որոնք արտացոլվել են այդ երկերում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում սրբի կերպարի կառուցմանը՝ որպես քրիստոնեական հավատքի, բարոյականության, նահատակության, հոգևոր տոկունության և անձնազոհության օրինակ։ Ուսումնասիրությունը ցույց է տալիս, թե ինչպես են վարքագրական երկերում միահյուսվում պատմական իրադարձությունները, կրոնական աշխարհայացքը, ժողովրդական պատկերացումները և գրական գեղարվեստական հնարները։ Ներկայացվում են նաև այն պատմական ու մշակութային պայմանները, որոնց ազդեցությամբ զարգացել է հայկական վարքագրությունը XI–XV դարերում։ Այդ ժամանակաշրջանը կարևոր է հայ մշակույթի համար, քանի որ ներառում է քաղաքական և հասարակական բարդ փոփոխություններ, հայկական տարբեր կենտրոնների մշակութային ակտիվություն և հոգևոր կյանքի շարունակական զարգացում։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս հասկանալու, թե ինչպես են վարքագրական ստեղծագործությունների միջոցով պահպանվել պատմական հիշողությունը, ազգային-կրոնական ինքնագիտակցությունը և միջնադարյան հասարակության բարոյական պատկերացումները։ Միաժամանակ ուշադրություն է դարձվում ժանրի գրական բնույթին՝ կերպարների ստեղծմանը, պատմողական կառուցվածքին, լեզվական ու ոճական առանձնահատկություններին, հրաշապատում տարրերի կիրառմանը և պատմական ու ավանդական նյութի փոխհարաբերությանը։ Հետազոտությունը կարևոր աղբյուրագիտական նշանակություն ունի նաև այն պատճառով, որ նման երկերում հաճախ պահպանվել են տեղեկություններ Հայաստանի բնակավայրերի, եկեղեցական կենտրոնների, հոգևորականների, քաղաքական իրադարձությունների և ժամանակաշրջանի հասարակական կյանքի վերաբերյալ։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել հայ միջնադարյան գրականությամբ, եկեղեցական պատմությամբ, հայագիտությամբ և միջնադարյան մշակույթի պատմությամբ հետաքրքրվող հետազոտողների և ուսանողների համար։

Աշխարհագրություն

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի տարածքում՝ Փոքր Կովկասի երկրաբանական կառուցվածքի շրջանակում, պալեոօվկիանոսային երկրակեղևի բեկորների և օֆիոլիտային ասոցիացիայի ապարների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում այն երկրաբանական համալիրներն են, որոնք պահպանվել են որպես հնագույն օվկիանոսային լիթոսֆերայի մնացորդներ և կարևոր տեղեկություններ են պարունակում տարածաշրջանի երկրաբանական զարգացման, օվկիանոսային ավազանների ձևավորման և հետագա փակման գործընթացների վերաբերյալ։ Օֆիոլիտային համալիրները սովորաբար ներառում են օվկիանոսային երկրակեղևին և վերին մանտիային բնորոշ ապարների հաջորդականություններ՝ տարբեր կազմի մագմատիկ և ուլտրամաֆիկ ապարներով, որոնք հնարավորություն են տալիս վերականգնելու հնագույն երկրաբանական միջավայրերի պայմանները։ Հայաստանի տարածքում դրանց ուսումնասիրությունը հատկապես կարևոր է, քանի որ Փոքր Կովկասը գտնվում է բարդ տեկտոնական գոտում, որտեղ անցյալում տեղի են ունեցել օվկիանոսային ավազանների բացման, սուբդուկցիայի, կոլիզիայի և մայրցամաքային բլոկների միավորման գործընթացներ։ Հետազոտության շրջանակում կարող են ուսումնասիրվել օֆիոլիտային համալիրների տարածական տարածվածությունը, կառուցվածքը, ապարների փոխհարաբերությունները և դրանց միներալային ու պետրոքիմիական կազմը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն կարող է դարձվել բազալտներին, գաբրոներին, պերիդոտիտներին, դունիտներին, պիրոքսենիտներին և այլ ապարներին, որոնց համակցությունը հնարավորություն է տալիս պարզելու օվկիանոսային երկրակեղևի ձևավորման և հետագա փոփոխությունների բնույթը։ Ապարների մանրադիտակային, քիմիական և միներալոգիական ուսումնասիրությունը կարող է բացահայտել դրանց ծագման պայմանները, մագմատիկ գործընթացների առանձնահատկությունները և հետմագմատիկ վերափոխումները։ Կարևոր ուղղություն է նաև մետամորֆիզմի և հիդրոթերմալ փոփոխությունների ուսումնասիրությունը, քանի որ օվկիանոսային երկրակեղևի ապարները ձևավորվելուց հետո կարող էին ենթարկվել ծովաջրերի, ջերմահիդրոթերմալ համակարգերի և հետագա տեկտոնական գործընթացների ազդեցությանը։ Ստացված տվյալների համադրումը հնարավորություն է տալիս պարզելու, թե տվյալ ապարային համալիրները ինչպիսի տեկտոնական միջավայրում են առաջացել՝ օրինակ՝ օվկիանոսային միջին լեռնաշղթաների, աղեղային համակարգերի կամ սուբդուկցիոն գոտիների պայմաններում։ Հետազոտությունը կարող է անդրադառնալ նաև Հայաստանի տարածքում օֆիոլիտների առաջացման և տեղադրման ժամանակագրությանը՝ կապելով դրանք Փոքր Կովկասի տարածաշրջանի պալեոտեկտոնական զարգացման ավելի լայն գործընթացների հետ։ Այդ տեսանկյունից օֆիոլիտային ապարները դիտարկվում են որպես երկրաբանական «վկայություններ», որոնց ուսումնասիրությունը թույլ է տալիս վերականգնել այն օվկիանոսային միջավայրերի պատմությունը, որոնք ներկայում այլևս գոյություն չունեն։ Աշխատության արդյունքները կարող են նպաստել Փոքր Կովկասի երկրադինամիկ էվոլյուցիայի, հնագույն օվկիանոսային ավազանների փակման և տարածաշրջանի ժամանակակից լեռնակազմական կառուցվածքի ձևավորման վերաբերյալ պատկերացումների կատարելագործմանը։ Ուսումնասիրությունը կարող է ունենալ նաև կիրառական նշանակություն, քանի որ օֆիոլիտային համալիրների որոշ ապարներ կապված են մետաղական հանքայնացման գործընթացների հետ, իսկ դրանց երկրաբանական կառուցվածքի և ծագման ուսումնասիրությունը կարող է օգտակար լինել հանքավայրերի որոնման և երկրաբանական քարտեզագրման աշխատանքներում։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել երկրաբաններին, պետրոլոգներին, միներալոգներին, երկրաքիմիկոսներին, տեկտոնիկայի և երկրադինամիկայի մասնագետներին, հանքաբաններին, երկրաբանական քարտեզագրման մասնագետներին, հետազոտողներին, ասպիրանտներին և համապատասխան բնագիտական մասնագիտությունների ուսանողներին։

Պատմություն

Գրքում ուսումնասիրվում է Անտիոքի մերձակա Ռուճի հովտում բնակվող հայերի պատմությունն ու ազգագրական բնույթը, ներկայացվում է համայնքների սոցիալական, տնտեսական և մշակութային կառուցվածքը տարբեր պատմական շրջաններում, վերլուծվում են հայկական բնակչության տեղաբաշխումը, տարրական կենսագործունեության ձևերը և ապրուստի միջոցները, դիտարկվում են կրոնական, լեզվական և ազգային ինքնության պահպանումը, ընտանեկան ավանդույթները և հուշարձանները, գործածվում են պատմա-ագրարական, ազգագրական և վավերագրական աղբյուրների ուսումնասիրության մեթոդներ, ներկայացվում են համայնքի շերտերի փոխհարաբերությունները, տեղաբնակների միջավայրային հարմարվողականությունն ու հարևան համայնքների հետ հարաբերություններ, գիրքը համադրում է պատմական և ազգագրական մոտեցումները՝ նպատակ ունենալով ամբողջական պատկեր տալ Անտիոքի մերձակա Ռուճի հովտի հայ բնակչության մշակութային, սոցիալական և պատմական առանձնահատկությունների մասին։

Պատմություն

Այս աշխատությունը բազմահատոր ուսումնասիրության չորրորդ գիրքն է, որը նվիրված է հայ ժողովրդի ազգային-ազատագրական պայքարի տարբեր փուլերին և դրանց գաղափարական ու քաղաքական զարգացումներին։ Այն ընդգրկում է այն պատմական գործընթացները, որոնց ընթացքում ձևավորվել են ազատագրական շարժումներ, դիմադրության կազմակերպված ձևեր և ազգային ինքնության պահպանման մեխանիզմներ։ Գրքում հեղինակը վերլուծում է ազատագրական պայքարի ընթացքը տարբեր ժամանակաշրջաններում՝ ընդգծելով ինչպես քաղաքական կազմակերպվածությունը, այնպես էլ հասարակական շարժումների դերը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում այն գործիչներին և խմբերին, որոնք իրենց գործունեությամբ նպաստել են ազգային ազատագրական գաղափարի տարածմանը։ Աշխատության հիմնական թեմաներն են․ հայ ժողովրդի ազատագրական շարժումների պատմական զարգացումը պայքարի գաղափարական հիմքերը և քաղաքական նպատակները զինված դիմադրության և կազմակերպված շարժումների ձևերը ազգային ինքնության և պետականության վերականգնման գաղափարը տարբեր շրջանների ազատագրական փորձերի համեմատական վերլուծություն Հեղինակը ներկայացնում է ազատագրական պայքարը որպես երկարատև և բազմաշերտ գործընթաց, որը ձևավորվել է ինչպես ներքին սոցիալական պահանջներից, այնպես էլ արտաքին քաղաքական ճնշումների ազդեցությամբ։