«Արձագանգ» ամսաթերթի մասին

Իրավաբանություն

Գիրքը՝ «Քրեական իրավունք», հեղինակը Գրիգորյան Մ., հանդիսանում է ուսումնական և մասնագիտական ձեռնարկ, որը նվիրված է քրեական իրավունքի հիմնական սկզբունքների, ինստիտուտների և կիրառման առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը։ Այն ներկայացնում է քրեական իրավունքի ընդհանուր մասի հիմնական հասկացությունները՝ հանցագործության էությունը, քրեական պատասխանատվության հիմքերը, մեղավորության ձևերը, հանցակազմի տարրերը և պատասխանատվությունից ազատման պայմանները։ Գրքում մանրամասն քննարկվում են նաև հատուկ մասի դրույթները՝ հանցագործությունների տեսակները՝ ուղղված անձի, սեփականության, հասարակական անվտանգության, պետական կարգի և այլ հասարակական հարաբերությունների դեմ։ Հատուկ ուշադրություն է դարձված պատժի համակարգին, պատժատեսակներին և դրանց կիրառման սկզբունքներին, ինչպես նաև քրեական իրավունքի կանխարգելիչ և դաստիարակչական դերին։ Ներառված են նաև քրեական իրավունքի կիրառման գործնական մոտեցումներ և իրավական մեկնաբանություններ, որոնք նպաստում են օրենքի ճիշտ ընկալմանը և կիրառմանը։ Այս աշխատությունը նախատեսված է իրավագիտության ուսանողների, իրավաբանների և իրավապահ մարմինների մասնագետների համար՝ ապահովելով քրեական իրավունքի համակարգված և խորքային իմացություն։

Իրավաբանություն

Իրավագիտական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է մունիցիպալ-իրավական պատասխանատվության տեսական հիմքերի և գործնական կիրառության հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում տեղական ինքնակառավարման ոլորտում իրավական պատասխանատվության հասկացությունը, դրա առանձնահատկությունները, հիմքերը և իրավական պատասխանատվության այլ տեսակների հետ փոխհարաբերակցությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում տեղական ինքնակառավարման մարմինների, պաշտոնատար անձանց և մունիցիպալ իրավահարաբերությունների այլ մասնակիցների պատասխանատվության առաջացման պայմաններին ու իրականացման մեխանիզմներին։ Վերլուծվում են համապատասխան իրավական նորմերի կիրառման, իրավախախտումների գնահատման, պատասխանատվության միջոցների ընտրության և իրավական երաշխիքների ապահովման հետ կապված հարցերը։ Քննարկվում են նաև մունիցիպալ կառավարման օրինականության, վերահսկողության, հաշվետվողականության և տեղական իշխանության մարմինների գործունեության արդյունավետ իրավական կարգավորման խնդիրները։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս համակարգված ներկայացնելու մունիցիպալ-իրավական պատասխանատվության տեղը տեղական ինքնակառավարման իրավական համակարգում և առանձնացնելու դրա տեսական ու կիրառական կատարելագործման հնարավոր ուղղությունները։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել մունիցիպալ իրավունքի, սահմանադրական իրավունքի, տեղական ինքնակառավարման և հանրային կառավարման ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Տեխնոլոգիա

Աշխատությունը նվիրված է դիսպերս լցանյութեր պարունակող խառնուրդներում ճակատային պոլիմերացման գործընթացի օրինաչափությունների և առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը։ Քննության է առնվում պոլիմերացման ռեակցիայի տարածումը տեղայնացված ռեակցիոն գոտու՝ ճակատի ձևով, ինչպես նաև համակարգի բաղադրության և ֆիզիկաքիմիական հատկությունների ազդեցությունը այդ գործընթացի կայունության վրա։ Վերլուծվում են մոնոմերային միջավայրի, նախաձեռնիչների և տարբեր բնույթի դիսպերս լցանյութերի փոխազդեցությունները, դրանց ազդեցությունը ջերմության առաջացման ու փոխանցման, ռեակցիայի արագության և պոլիմերացման ճակատի շարժման առանձնահատկությունների վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում լցանյութի քանակի, մասնիկների չափերի և բաշխվածության, սկզբնական ջերմաստիճանի ու խառնուրդի ջերմաֆիզիկական հատկությունների ազդեցությանը գործընթացի հիմնական պարամետրերի վրա։ Քննարկվում են կայուն և անկայուն ճակատային ռեժիմների առաջացման պայմանները, ջերմաստիճանային դաշտի ձևավորումը և ռեակցիոն գոտում տեղի ունեցող կառուցվածքային փոփոխությունները։ Ուսումնասիրվում է նաև սկզբնական խառնուրդի բաղադրության և պոլիմերացման պայմանների կապը ստացվող պոլիմերային ու կոմպոզիտային նյութերի կառուցվածքի, համասեռության և ֆիզիկամեխանիկական հատկությունների հետ։ Կարևորվում է գործընթացի պարամետրերի նպատակային կարգավորման հնարավորությունը՝ անհրաժեշտ հատկություններով նյութեր ստանալու և տեխնոլոգիական գործընթացի արդյունավետությունը բարձրացնելու նպատակով։ Անդրադարձ է կատարվում ճակատային պոլիմերացման տեսական նկարագրության, փորձարարական ուսումնասիրության և գործընթացի օպտիմալացման մոտեցումներին։ Հետազոտության արդյունքները կարող են կիրառվել լցանյութերով փոփոխված պոլիմերային և կոմպոզիտային նյութերի ստացման տեխնոլոգիաների մշակման ու կատարելագործման համար՝ նպաստելով նյութերի հատկությունների վերահսկելի ձևավորմանը և արտադրական գործընթացների արդյունավետ կազմակերպմանը։

Lեզվաբանություն

Աշխատությունը նվիրված է բառակազմական համակարգի ուսումնասիրությանը գործառական տեսանկյունից՝ հատկապես գոյականական հիմքերից նոր բառերի կազմության նյութի հիման վրա։ Հետազոտության կենտրոնում բառակազմական հարացույցն է՝ որպես միևնույն հիմքից կամ ելակետային բառից ձևավորվող ածանցյալ միավորների կազմակերպված ամբողջություն, որի անդամները միմյանց հետ կապված են կառուցվածքային, իմաստային և գործառական հարաբերություններով։ Քննվում է, թե ինչպես է ելակետային գոյականը հանդես գալիս տարբեր ածանցյալների ձևավորման հիմք և ինչպիսի օրինաչափություններ են գործում բառակազմական միջոցների ընտրության ընթացքում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում բառակազմական հարացույցի անդամների գործառական տարբերակմանը, դրանց հաղորդակցական նշանակությանը և խոսքում կիրառության առանձնահատկություններին։ Վերլուծվում են ածանցյալ բառերի իմաստային խմբերը, բառակազմական նշանակությունների փոխհարաբերությունները և այն սահմանափակումները, որոնք պայմանավորում են տվյալ հիմքից որոշակի կառուցվածքի բառերի ստեղծման հնարավորությունը։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում է ձևաբանական կառուցվածքի և բառային իմաստի փոխազդեցությունը՝ բացահայտելով, թե բառաստեղծման գործընթացում ինչպես են համադրվում լեզվի ձևական հնարավորությունները և հաղորդակցական պահանջները։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում բառակազմական արտադրողականության խնդիրը՝ պարզաբանելով, թե ինչու որոշ կաղապարներ ակտիվորեն օգտագործվում են նոր բառերի ստեղծման համար, մինչդեռ մյուսները սահմանափակ կիրառություն ունեն կամ բնորոշ են լեզվի որոշակի շերտերի։ Ուսումնասիրվում է նաև ածանցյալ միավորների ոճական և գործառական բաշխումը տարբեր խոսքային միջավայրերում, դրանց հարաբերությունը բառապաշարի համակարգի և անվանողական պահանջների հետ։ Գործառական մոտեցումը հնարավորություն է տալիս բառակազմությունը դիտարկել ոչ միայն որպես պատրաստի կառուցվածքների ձևական համակարգ, այլև որպես լեզվական հաղորդակցության ընթացքում նոր անվանումների ստեղծման և իմաստների արտահայտման գործուն մեխանիզմ։ Միաժամանակ ուշադրություն է դարձվում բառակազմական հարացույցի ներքին կառուցվածքին, դրա ամբողջականությանը, հնարավոր բաց դիրքերին և առանձին անդամների միջև եղած իմաստային կապերին։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է բառակազմության տեսության, ձևաբանության, բառագիտության և գործառական լեզվաբանության մոտեցումները՝ նպաստելով ածանցյալ բառերի համակարգային կազմակերպման և խոսքային գործառույթների առավել ամբողջական ըմբռնմանը։

Քիմիա

Աշխատանքը նվիրված է ֆունկցիոնալտեղակալված չհագեցած լակտամների և լակտոնների հիման վրա տարբեր օրգանական միացությունների ստացման և դրանց սինթեզի մեթոդների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության շրջանակում ուշադրություն է դարձվում այդ դասի միացությունների քիմիական հատկություններին, կառուցվածքային առանձնահատկություններին և ռեակցիոնունակությանը, ինչպես նաև դրանց օգտագործմամբ նոր նյութերի նպատակային ստացման հնարավորություններին։ Լակտամներն ու լակտոնները կարևոր նշանակություն ունեցող ցիկլիկ միացություններ են, որոնք օրգանական սինթեզում կարող են հանդես գալ որպես բազմազան փոխարկումների համար հարմար ելանյութեր, իսկ դրանց կառուցվածքում չհագեցած կապերի և տարբեր ֆունկցիոնալ խմբերի առկայությունը հնարավորություն է տալիս իրականացնել ընտրողական և բազմաքայլ քիմիական փոխակերպումներ։ Աշխատանքում ուսումնասիրվում են ֆունկցիոնալտեղակալված միացությունների ստացման պայմանները, ռեակցիաների ընթացքի օրինաչափությունները, օգտագործվող ռեագենտների և կատալիզատորների ազդեցությունը, ինչպես նաև վերջնական արգասիքների կառուցվածքային առանձնահատկությունները։ Կարևոր տեղ կարող է հատկացվել նոր սինթեզների մշակմանը, ռեակցիաների օպտիմալացմանը և ստացված նյութերի նույնականացմանն ու բնութագրմանը՝ ժամանակակից ֆիզիկաքիմիական մեթոդների կիրառմամբ։ Հետազոտության արդյունքները կարող են նպաստել օրգանական սինթեզի մեթոդաբանության զարգացմանը և գործնական նշանակություն ունենալ կենսաբանորեն ակտիվ, դեղագործական կամ այլ կիրառական հետաքրքրություն ներկայացնող բարդ օրգանական միացությունների ստացման համար։ Աշխատանքը կարող է հետաքրքրել օրգանական քիմիայի, դեղագործական քիմիայի և սինթետիկ քիմիայի մասնագետներին, հետազոտողներին, ասպիրանտներին և ուսանողներին, հատկապես նրանց, ովքեր զբաղվում են հետերոցիկլիկ միացությունների քիմիայով և նոր սինթետիկ մեթոդների մշակմամբ։

Կենսաբանություն

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի հանքարդյունաբերական շրջաններում ձևավորված ագրոբիոցենոզների էկոլոգիական վիճակի ուսումնասիրությանը և արդյունաբերական գործունեության հետևանքով աղտոտված հողերի կենսատեխնոլոգիական վերականգնման արդյունավետ մոտեցումների մշակմանը։ Հետազոտության շրջանակում գնահատվում են հանքարդյունաբերական տարածքների հարակից գյուղատնտեսական հողերի ֆիզիկաքիմիական և կենսաբանական առանձնահատկությունները, աղտոտիչների տարածման բնույթը և դրանց ազդեցությունը հողային միջավայրի, բուսականության ու միկրոօրգանիզմների կենսագործունեության վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ծանր մետաղների և հանքարդյունաբերական ծագման այլ աղտոտիչների կուտակմանը, դրանց շարժունակությանը, կենսամատչելիությանը և գյուղատնտեսական էկոհամակարգերի տարբեր բաղադրիչներում հնարավոր ներգրավմանը։ Ուսումնասիրվում են բույսերի տեսակային կազմը, աճի և զարգացման առանձնահատկությունները, հողային միկրոֆլորայի վիճակը և այն փոփոխությունները, որոնք կարող են առաջանալ երկարատև տեխնածին ազդեցության պայմաններում։ Կարևորվում է աղտոտվածության մակարդակի և ագրոբիոցենոզների կենսաբանական կայունության միջև կապի բացահայտումը, ինչպես նաև այն օրգանիզմների ընտրությունը, որոնք կարող են ցուցաբերել աղտոտիչների նկատմամբ դիմադրողականություն կամ մասնակցել հողի բնական վերականգնման գործընթացներին։ Քննության են առնվում կենսավերականգնման տարբեր մեթոդներ՝ բույսերի, միկրոօրգանիզմների և դրանց համակցված ազդեցության կիրառմամբ, որոնց միջոցով հնարավոր է նվազեցնել վնասակար նյութերի շարժունակությունը, նպաստել դրանց կուտակմանը կամ փոխակերպմանը և աստիճանաբար բարելավել հողի էկոլոգիական վիճակը։ Վերլուծվում են նաև հողի բերրիության վերականգնման, օգտակար միկրոօրգանիզմների ակտիվության բարձրացման և բուսական ծածկույթի վերականգնման հնարավորությունները։ Փորձարարական մոտեցումների համեմատությունը հնարավորություն է տալիս գնահատել կիրառվող կենսատեխնոլոգիական մեթոդների արդյունավետությունը և ընտրել տարբեր աստիճանի աղտոտվածություն ունեցող տարածքների համար առավել նպատակահարմար լուծումներ։ Աշխատանքի արդյունքները կարող են նպաստել հանքարդյունաբերության բացասական էկոլոգիական հետևանքների նվազեցմանը, վնասված գյուղատնտեսական տարածքների վերականգնմանը, հողային ռեսուրսների պահպանմանը և շրջակա միջավայրի համար առավել անվտանգ վերականգնողական տեխնոլոգիաների զարգացմանը։