Армянская советская литература и устное народное творчество

Lեզվաբանություն

Ուսումնասիրությունը նվիրված է Գալեշների լեզվական առանձնահատկությունների համակողմանի քննությանը՝ այն դիտարկելով հայերենի բարբառային բազմազանության և լեզվական ժառանգության պահպանման համատեքստում։ Աշխատության մեջ ուսումնասիրվում են տվյալ խոսվածքի հնչյունական, բառային, ձևաբանական և շարահյուսական առանձնահատկությունները, ինչպես նաև դրանց ձևավորման վրա ազդած պատմական, աշխարհագրական և մշակութային գործոնները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում բառապաշարի յուրահատկություններին, տեղական բառերի և արտահայտությունների գործածությանը, ինչպես նաև այլ լեզվական միջավայրերի հետ շփումների հետևանքով առաջացած հնարավոր ազդեցություններին։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու խոսվածքի ներքին կառուցվածքը, նրա ընդհանրություններն ու տարբերությունները հայերենի այլ բարբառային դրսևորումների համեմատությամբ և գնահատելու դրա տեղը հայ բարբառագիտության ընդհանուր համակարգում։ Կարևորվում է նաև բանավոր լեզվական նյութի ուսումնասիրությունը, քանի որ նման նյութը հնարավորություն է տալիս պահպանելու տվյալ համայնքի պատմական հիշողությունը, կենցաղային մշակույթը և ավանդական լեզվամտածողության առանձնահատկությունները։ Աշխատության լեզվաբանական վերլուծությունը կարող է արժեքավոր տվյալներ տրամադրել հայերենի պատմական զարգացման, բարբառների փոխազդեցության և լեզվական փոփոխությունների ուսումնասիրության համար։ Միաժամանակ այն կարևոր է անհետացման կամ աստիճանական փոփոխության վտանգի տակ գտնվող տեղական լեզվական ձևերի փաստագրման և պահպանման տեսանկյունից։ Գիրքը կարող է հետաքրքրել հայագետներին, բարբառագետներին, լեզվաբաններին, հայոց լեզվի պատմությամբ զբաղվող հետազոտողներին, բանահավաքներին, ինչպես նաև համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողներին և հայերենի բարբառային ժառանգությամբ հետաքրքրվող ընթերցողներին։

Գրականություն

Այս մեթոդական ձեռնարկը նվիրված է գրադարաններում աթեիստական գրականության տարածման և պրոպագանդայի կազմակերպման հարցերին՝ դիտարկելով այն որպես գաղափարական-լուսավորչական աշխատանքի բաղադրիչ։ Աշխատությունում ներկայացվում են գրադարանային գործունեության պլանավորման սկզբունքները, ընթերցողների հետ աշխատանքի ձևերը և աթեիստական բովանդակության գրականության ընտրության, համակարգման ու մատուցման մեթոդները։ Քննարկվում են գրադարանների դերը աշխարհայացքային կրթության, գիտական մտածողության ձևավորման և կրոնական պատկերացումների քննադատական վերլուծության խթանման գործընթացում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում թեմատիկ ցուցադրությունների, քննարկումների, ընթերցողական ակումբների և տեղեկատվական միջոցառումների կազմակերպմանը, որոնք նպաստում են գիտական-աթեիստական գաղափարների տարածմանը։ Ներկայացվում են նաև մեթոդական մոտեցումներ՝ ուղղված տարբեր տարիքային խմբերի ընթերցողների հետ աշխատանքի արդյունավետության բարձրացմանը։ Ձեռնարկը նպատակ ունի աջակցել գրադարանային աշխատակիցներին գաղափարական-կրթական գործունեության կազմակերպման գործում՝ ապահովելով համապատասխան գրականության համակարգված օգտագործում և հանրային հասանելիություն։

Այլ առարկաներ

Նվիրված է ճանապարհատրանսպորտային պատահարների (ՃՏՊ) ուսումնասիրման, վերլուծության և փորձագիտական գնահատման մեթոդաբանությանը՝ նախատեսված իրավաբանական, դատափորձագիտական, տրանսպորտային և ինժեներական ոլորտների մասնագետների ու ուսանողների համար, գրքում համակողմանիորեն ներկայացվում են ՃՏՊ-ների առաջացման պատճառաբանական գործոնները՝ ներառյալ մարդկային գործոնը, տեխնիկական անսարքությունները և ճանապարհային պայմանները, ինչպես նաև դրանց փոխազդեցությունը վթարների ձևավորման գործընթացում, մանրամասն նկարագրվում են պատահարների վայրի զննման, ապացույցների հավաքման և վերլուծության հիմնական փուլերը՝ շեշտադրելով հետաքննության օբյեկտիվության և գիտական հիմնավորվածության ապահովումը, աշխատությունում ներկայացվում են հաշվարկային և վերականգնողական մեթոդներ՝ մեքենաների շարժման արագության, բախման ուժերի, արգելակման ուղու և հետագծերի վերլուծության համար, ինչպես նաև քննարկվում են տարբեր տեսակի բախումների և վրաերթերի մեխանիզմները, հատուկ ուշադրություն է դարձվում փորձագիտական եզրակացությունների կազմման կառուցվածքին և դրանց իրավական նշանակությանը դատական գործընթացներում, գրքում ընդգրկված են նաև տրանսպորտային անվտանգության բարելավման ուղղությունները, կանխարգելիչ միջոցառումները և ճանապարհային երթևեկության կազմակերպման ժամանակակից մոտեցումները, աշխատությունը համադրում է տեխնիկական հաշվարկները, դատաիրավական պահանջները և գործնական փորձը՝ նպաստելով ՃՏՊ-ների օբյեկտիվ և գիտականորեն հիմնավորված փորձաքննության իրականացմանը։

Մաթեմատիկա

Աշխատությունը նվիրված է օրթոտրոպ բարակապատ տարրերի ծռման և կայունության ուսումնասիրությանը՝ ոչ դասական ձևակերպմամբ առաջադրված խնդիրների շրջանակում։ Հետազոտության հիմքում գտնվում են այն դեպքերը, երբ բարակապատ կառուցվածքային տարրերի վարքը չի կարող ամբողջությամբ նկարագրվել դասական տեսությունների պարզեցված ենթադրություններով և անհրաժեշտ է հաշվի առնել նյութի անիզոտրոպ հատկությունները, երկրաչափական առանձնահատկությունները, սահմանային պայմանները և արտաքին ազդեցությունների ավելի բարդ համադրությունները։ Օրթոտրոպ նյութերը բնութագրվում են տարբեր ուղղություններով տարբեր մեխանիկական հատկություններով, ուստի դրանցից պատրաստված բարակապատ տարրերի ծռման, դեֆորմացիայի և կորցրած կայունության գործընթացները կարող են էապես տարբերվել իզոտրոպ նյութերից պատրաստված համանման կառուցվածքների վարքից։ Աշխատության կարևոր ուղղություններից է տարրերի կայունության սահմանային վիճակների ուսումնասիրությունը, քանի որ բարակ պատերով կառուցվածքներում նույնիսկ համեմատաբար փոքր արտաքին ազդեցությունները որոշ պայմաններում կարող են առաջացնել տեղային կամ ընդհանուր կորացում և հանգեցնել կրողունակության կորստի։ Ոչ դասական ձևակերպման կիրառումը հնարավորություն է տալիս ավելի ճշգրիտ դիտարկել այն գործոնները, որոնք դասական մոտեցումների դեպքում կարող են անտեսվել կամ մոտավորապես ներկայացվել։ Ուսումնասիրության շրջանակում կարող են դիտարկվել մաթեմատիկական մոդելների կառուցումը, հավասարակշռության և դեֆորմացիայի հավասարումների ստացումը, սահմանային պայմանների ձևակերպումը, կրիտիկական պարամետրերի որոշումը և տարբեր մեխանիկական պայմաններում կառուցվածքի կայունության գնահատումը։ Հատուկ նշանակություն ունի նաև տեսական արդյունքների կիրառական մեկնաբանությունը, քանի որ նման հաշվարկները կարող են օգտագործվել բարակապատ թիթեղների, վահանակների, պատյանների և այլ ինժեներական տարրերի նախագծման ու հուսալիության գնահատման ժամանակ։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել մեխանիկայի, կիրառական մաթեմատիկայի, շինարարական մեխանիկայի, մեքենաշինության և կառուցվածքների նախագծման ոլորտների մասնագետներին, ինչպես նաև համապատասխան մասնագիտությունների ասպիրանտներին և ուսանողներին։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս ավելի խորությամբ հասկանալ օրթոտրոպ բարակապատ տարրերի մեխանիկական վարքը, ծռման և կայունության փոխկապակցվածությունը և ոչ դասական մոդելների կիրառման նշանակությունը բարդ ինժեներական խնդիրների լուծման համար։

Տնտեսագիտություն

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում ներդրումային հիմնադրամների ստեղծման, կազմակերպման, կառավարման և գործունեության առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը՝ ֆինանսական շուկայի զարգացման և ներդրումային ռեսուրսների արդյունավետ օգտագործման համատեքստում։ Քննարկվում են ներդրումային հիմնադրամների տնտեսական էությունը, դրանց հիմնական տեսակները, կազմակերպաիրավական ձևերը և դերը ֆինանսական միջնորդության համակարգում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հիմնադրամների ձևավորման իրավական և ինստիտուցիոնալ նախադրյալներին, գրանցման ու գործունեության թույլտվությունների տրամադրման ընթացակարգերին, կառավարման կառուցվածքին և ներդրողների շահերի պաշտպանության մեխանիզմներին։ Ուսումնասիրվում են ներդրումային հիմնադրամների ակտիվների ձևավորման աղբյուրները, ֆինանսական միջոցների ներգրավման հնարավորությունները, ներդրումային ռազմավարությունների մշակման սկզբունքները և ներդրումային պորտֆելի կառավարման առանձնահատկությունները։ Դիտարկվում են բաց և փակ ներդրումային հիմնադրամների, ինչպես նաև մասնագիտացված ներդրումային կառույցների գործունեության կազմակերպման տարբերությունները, դրանց ֆինանսատնտեսական նշանակությունը և հնարավոր առավելություններն ու սահմանափակումները։ Կարևորվում են ներդրումային ռիսկերի գնահատման, ակտիվների դիվերսիֆիկացման, եկամտաբերության որոշման, իրացվելիության ապահովման և ֆինանսական կայունության պահպանման խնդիրները։ Հետազոտության շրջանակում կարող են վերլուծվել Հայաստանի Հանրապետության ներդրումային հիմնադրամների գործունեությունը կարգավորող օրենսդրական դրույթները, վերահսկողության համակարգը, հաշվետվողականության պահանջները և ֆինանսական շուկայի մասնակիցների փոխհարաբերությունները։ Անդրադարձ է կատարվում Հայաստանի կենտրոնական բանկի կարգավորիչ և վերահսկողական գործառույթներին, հիմնադրամների կառավարիչների և պահառուների պատասխանատվությանը, ինչպես նաև ներդրումային գործունեության թափանցիկության ապահովման անհրաժեշտությանը։ Առանձնացվում են ներդրումային հիմնադրամների զարգացմանը խոչընդոտող հնարավոր գործոնները, այդ թվում՝ կապիտալի շուկայի սահմանափակ խորությունը, ներդրումային գործիքների բազմազանության պակասը, ֆինանսական գրագիտության մակարդակը և ներդրողների վստահության ձևավորման խնդիրները։ Կարևորվում են նաև միջազգային փորձի ուսումնասիրությունը, ներդրումային հիմնադրամների կառավարման արդյունավետ մոդելների համեմատական վերլուծությունը և դրանց կիրառման հնարավորությունները Հայաստանի ֆինանսական համակարգում։ Աշխատությունը կարող է նպաստել ներդրումային հիմնադրամների գործունեության կազմակերպման մեխանիզմների կատարելագործմանը, ֆինանսական ռեսուրսների կենտրոնացման և տնտեսության տարբեր ոլորտներ ուղղորդման հնարավորությունների ընդլայնմանը։ Հետազոտության արդյունքները կարող են կիրառական նշանակություն ունենալ ֆինանսական կազմակերպությունների, ներդրումային ընկերությունների, կարգավորող մարմինների և կապիտալի շուկայի զարգացման քաղաքականությամբ զբաղվող մասնագետների համար։ Այն օգտակար է տնտեսագետների, ֆինանսիստների, ներդրումային վերլուծաբանների, իրավաբանների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։

Հոգեբանություն

Մանկավարժական, տարիքային հոգեբանության և մաթեմատիկայի դասավանդման մեթոդիկայի բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է դեռահասների տեսական մտածողության զարգացման առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը՝ հանրահաշվական խնդիրները տարբեր եղանակներով լուծելու գործընթացում։ Քննության են առնվում դեռահասության տարիքում մտածողության զարգացման հոգեբանական օրինաչափությունները, վերացական դատողությունների ձևավորման պայմանները և մաթեմատիկական գիտելիքների յուրացման ճանաչողական մեխանիզմները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հանրահաշվական խնդիրների լուծման այլընտրանքային եղանակների կիրառմանը, դրանց համեմատությանը և սովորողների տրամաբանական ու վերլուծական կարողությունների զարգացմանը։ Վերլուծվում են խնդիրների լուծման ընթացքում ընդհանրացման, վերացարկման, համեմատության, դասակարգման և պատճառահետևանքային կապերի բացահայտման մտավոր գործողությունները։ Քննարկվում են հանրահաշվական արտահայտությունների ձևափոխման, հավասարումների և անհավասարումների լուծման, ինչպես նաև մաթեմատիկական օրինաչափությունների հիմնավորման տարբեր մեթոդների ուսուցողական հնարավորությունները։ Ուսումնասիրության շրջանակներում կարող են դիտարկվել խնդրահարույց ուսուցման, հետազոտական առաջադրանքների, ինքնուրույն աշխատանքի և խմբային քննարկումների կիրառման մեթոդները։ Անդրադարձ է կատարվում սովորողների անհատական ճանաչողական առանձնահատկություններին, մաթեմատիկական հետաքրքրությունների ձևավորմանը և լուծման եղանակների գիտակցված ընտրության կարողության զարգացմանը։ Կարևորվում է ուսուցչի դերը տարբեր լուծումների համեմատական վերլուծության կազմակերպման, սովորողների դատողությունների հիմնավորման և ինքնուրույն եզրահանգումների խրախուսման գործում։ Աշխատանքը կարող է նպաստել հանրահաշվի դասավանդման մեթոդիկայի կատարելագործմանը, սովորողների տեսական մտածողության զարգացման արդյունավետ մանկավարժական պայմանների բացահայտմանը և մաթեմատիկական կրթության որակի բարձրացմանը։ Այն կարող է օգտակար լինել մաթեմատիկայի ուսուցիչների, մանկավարժների, կրթական հոգեբանների և մաթեմատիկական կրթության մեթոդաբանության ուսումնասիրությամբ զբաղվող հետազոտողների համար։