Արտաքին պետական պարտքի կառավարման հիմնախնդիրները Հայաստանի Հանրապետությունում

Լրագրություն

Աշխատությունը ներկայացնում է 2012 թվականի ընթացքում զանգվածային լրատվամիջոցներում արտացոլված իրադարձությունների, հրապարակումների և հասարակական արձագանքների ամփոփ նկարագիրը։ Ներկայացվում են լրատվական դաշտի հիմնական թեմաները, հասարակական և քաղաքական կյանքի կարևոր զարգացումները, ինչպես նաև տարբեր ԶԼՄ-ների անդրադարձները նշանակալի իրադարձություններին։ Նյութը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու տվյալ ժամանակաշրջանի տեղեկատվական միջավայրը, լրատվամիջոցների դերը հանրային կարծիքի ձևավորման գործընթացում և մեդիա դաշտի առանձնահատկությունները։ Աշխատությունում ընդգրկված նյութերը կարող են ծառայել որպես աղբյուր լրագրության, հասարակագիտության, պատմության և հաղորդակցության ոլորտների ուսումնասիրությունների համար՝ ներկայացնելով ժամանակաշրջանի տեղեկատվական պատկերը և մեդիա արձագանքների բազմազանությունը։ Գիրքը նախատեսված է լրագրողների, հետազոտողների, դասախոսների, ուսանողների և ժամանակակից պատմությամբ ու լրատվական գործընթացներով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Պատմություն

Այս ուսումնասիրությունը վերաբերում է XIX դարի վերջին քառորդում Կարին քաղաքի (Էրզրում) և հարակից տարածքների դերին հայ ազատագրական շարժման գործընթացներում՝ ընդգծելով այդ շրջանի քաղաքական, սոցիալական և կազմակերպչական առանձնահատկությունները։ Աշխատանքը դիտարկում է Կարինը որպես արևմտահայության կարևոր կենտրոններից մեկը, որտեղ համադրվում էին քաղաքային զարգացած միջավայր, արհեստագործական և առևտրական գործունեություն, ինչպես նաև ազգային-հասարակական ինքնագիտակցության աճ։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում այն հեղափոխական և քաղաքական խմբակների գործունեությանը, որոնք ձևավորվում էին այդ շրջանում և նպատակ ունեին բարձրացնելու հայ բնակչության իրավունքների պաշտպանության և ինքնապաշտպանության հարցերը Օսմանյան կայսրության պայմաններում։ Նյութը վերլուծում է նաև կրթական և եկեղեցական հաստատությունների դերը ազգային գաղափարների տարածման և հասարակական համախմբման գործում, ինչպես նաև մամուլի և գաղտնի կազմակերպությունների ազդեցությունը քաղաքական ակտիվացման վրա։ Կարևորվում են նաև տարածաշրջանում տեղի ունեցած սոցիալական լարվածությունները, բռնաճնշումները և դրանց ազդեցությունը ազատագրական շարժման զարգացման վրա՝ ընդգծելով ինքնապաշտպանական և կազմակերպչական նախաձեռնությունների ձևավորումը։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը ցույց է տալիս, որ Կարինը XIX դարի վերջին քառորդում եղել է արևմտահայ ազգային շարժման կարևոր օջախներից մեկը՝ նպաստելով գաղափարական, կազմակերպչական և քաղաքական գործընթացների ակտիվացմանը։

Տնտեսագիտություն

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում տարածքային զարգացման արդիական հիմնախնդիրների, դրանց առաջացման պատճառների և հաղթահարման հնարավոր ուղիների համակողմանի ուսումնասիրությանը։ Գրքում վերլուծվում են երկրի մարզերի սոցիալ-տնտեսական զարգացման մակարդակների տարբերությունները, տարածքային անհամաչափությունների ձևավորման գործոնները և դրանց ազդեցությունը բնակչության կենսամակարդակի, զբաղվածության, ներդրումային ակտիվության և ժողովրդագրական գործընթացների վրա։ Հեղինակը քննարկում է տարածաշրջանային քաղաքականության հիմնական ուղղությունները, տեղական ինքնակառավարման համակարգի դերը, ենթակառուցվածքների զարգացման, տնտեսական ակտիվության խթանման և մարդկային կապիտալի արդյունավետ օգտագործման հարցերը։ Ուսումնասիրության շրջանակում ներկայացվում են քաղաքային և գյուղական բնակավայրերի զարգացման առանձնահատկությունները, ներքին միգրացիայի միտումները, սահմանամերձ տարածքների խնդիրները և դրանց լուծմանն ուղղված պետական ծրագրերի արդյունավետությունը։ Գրքում անդրադարձ է կատարվում նաև տարածքային պլանավորման, ներդրումային քաղաքականության, համայնքների խոշորացման, տարածքային կառավարման բարեփոխումների և կայուն զարգացման ռազմավարությունների մշակման հիմնահարցերին։ Հեղինակը համադրում է տեսական մոտեցումները, վիճակագրական տվյալների վերլուծությունը և միջազգային փորձը՝ առաջարկելով առաջարկություններ տարածաշրջանների միջև զարգացման անհավասարությունների կրճատման և երկրի համաչափ զարգացման ապահովման համար։

Այլ առարկաներ

Այս աշխատանքը նվիրված է Հայաստանի գիտահետազոտական հաստատությունների (ԳԿՀ-երի) գործունեության վերլուծությանը 1979 թվականին՝ ընդգծելով դրանց գիտական ուղղությունները, կազմակերպչական կառուցվածքը և մեթոդական աշխատանքի առանձնահատկությունները խորհրդային գիտական համակարգի համատեքստում։ Հետազոտության մեջ ԳԿՀ-երը դիտարկվում են որպես գիտական արտադրության հիմնական օղակներ, որոնք ապահովում էին թե՛ հիմնարար, թե՛ կիրառական հետազոտությունների իրականացումը՝ համապատասխան պետական պլանավորման պահանջներին։ Աշխատությունը վերլուծում է տվյալ ժամանակաշրջանում գերակշռող գիտական ուղղությունները՝ տեխնիկական գիտություններ, ֆիզիկա, քիմիա, երկրաբանություն, կենսաբանություն և հումանիտար ոլորտներ, ինչպես նաև դրանց միջև համագործակցության մակարդակը և արդյունքների կիրառական նշանակությունը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում գիտական աշխատանքի կազմակերպման մեթոդաբանությանը՝ ներառյալ թեմատիկ պլանավորումը, հաշվետվողականության համակարգը, փորձարարական աշխատանքների ընթացակարգերը և արդյունքների վավերացման ձևերը։ Միաժամանակ ներկայացվում են մեթոդական հանձնարարականներ, որոնք ուղղված են գիտահետազոտական աշխատանքի արդյունավետության բարձրացմանը՝ ընդգծելով պլանավորման ճշգրտությունը, փորձարարական տվյալների մշակման միասնական մոտեցումները և միջհաստատային համագործակցության ընդլայնումը։ Աշխատությունը նաև անդրադառնում է գիտության և արտադրության կապին, որը խորհրդային մոդելում դիտարկվում էր որպես գիտական արդյունքների ներդրման հիմնական ուղի։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը ցույց է տալիս, որ 1979 թվականի Հայաստանի գիտահետազոտական համակարգը բնութագրվում էր բարձր կազմակերպվածությամբ, սակայն միևնույն ժամանակ ենթակա էր կենտրոնացված պլանավորման սահմանափակումներին՝ ինչը ազդեց գիտական նորարարությունների զարգացման արագության վրա։

Մաթեմատիկա

Աշխատությունը նվիրված է գերմեծ ինտեգրալային սխեմաների հատակագծման խնդրին և այդ նպատակով երկակի գրավիտացիայի մեթոդի կիրառմանն ու զարգացմանը։ Հետազոտության հիմքում ընկած է ինտեգրալ սխեմաների տարրերի տարածական դասավորման օպտիմալացման խնդիրը, որը հատկապես կարևոր է տարրերի թվի և կապերի խտության մեծացման պայմաններում։ Հատակագծումը ենթադրում է բազմաթիվ տարրերի և դրանց միջև կապերի այնպիսի փոխադարձ տեղաբաշխում, որը պետք է բավարարի տեխնոլոգիական սահմանափակումներին և միաժամանակ ապահովի սխեմայի բարձր որակական ու գործառնական ցուցանիշներ։ Աշխատության մեջ ուսումնասիրվում են գերմեծ ինտեգրալային սխեմաների հատակագծման մաթեմատիկական մոդելները, օպտիմալացման չափանիշները և հաշվարկային մեթոդները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում երկակի գրավիտացիայի գաղափարին, որի շրջանակում սխեմայի տարրերի փոխազդեցությունները մոդելավորվում են գրավիտացիոն ուժերի նմանությամբ՝ օգտագործելով դրանց միջև հարաբերական դիրքը և կապերի բնույթը։ Նման մոտեցումը հնարավորություն է տալիս բարդ հատակագծման խնդիրը ներկայացնել որպես տարրերի դիրքերի հաջորդական օպտիմալացման գործընթաց, որի ընթացքում նվազեցվում են ոչ ցանկալի հեռավորությունները, կապերի երկարությունները կամ այլ նպատակային ֆունկցիայի արժեքները։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է մեթոդի ալգորիթմական իրագործումը և դրա արդյունավետության գնահատումը տարբեր չափերի ու կառուցվածքների ինտեգրալ սխեմաների համար։ Ուսումնասիրվում են հաշվարկային բարդությունը, լուծման արագությունը, ստացվող հատակագծերի որակը և մեթոդի կայունությունը տարբեր նախնական պայմանների դեպքում։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ նաև տեղային և գլոբալ օպտիմալացման մեխանիզմների համադրմանը, քանի որ մեծ թվով տարրեր պարունակող սխեմաների համար անհրաժեշտ է խուսափել ոչ օպտիմալ տեղային լուծումների մեջ հայտնվելուց և հնարավորինս արդյունավետ որոնել ընդունելի հատակագիծ։ Կարևորվում են նաև տեխնոլոգիական սահմանափակումները, տարրերի զբաղեցրած մակերեսը, փոխկապակցումների երկարությունը, հաղորդալարերի խտությունը և սխեմայի ընդհանուր կոմպակտությունը։ Առաջարկվող մոտեցման արժեքը պայմանավորված է նրանով, որ այն թույլ է տալիս ֆիզիկական համակարգի տարածական փոխազդեցությունները վերածել հաշվարկային օպտիմալացման խնդրի և կիրառել մաթեմատիկական մոդելավորման ու ալգորիթմական որոնման գործիքներ։ Աշխատության արդյունքները կարող են նպաստել ավտոմատացված նախագծման համակարգերի կատարելագործմանը և գերմեծ ինտեգրալային սխեմաների ֆիզիկական նախագծման փուլերի արդյունավետության բարձրացմանը։ Այն կարող է հետաքրքրել միկրոէլեկտրոնիկայի և համակարգչային նախագծման մասնագետներին, ինտեգրալ սխեմաների նախագծողներին, կիրառական մաթեմատիկոսներին, օպտիմալացման ալգորիթմներով զբաղվող հետազոտողներին, ինչպես նաև համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողներին և դասախոսներին։

Գրականություն

Սքոթ Ֆիցջերալդը (1896–1940) համարվում է ամերիկյան գրականության մեծ ազդեցիկ հեղինակներից մեկը, որի ստեղծագործություններում առկա են 20-րդ դարի ամերիկյան հասարակության հոգեբանական, սոցիալական և տնտեսական խնդիրները։ «Մեծն Գեթսբին» (1925) ստեղծագործությունը ներկայացնում է Ամերիկայի «Խնդրահարույց քսաներ» (Roaring Twenties) դարաշրջանի սոցիալական ու բարոյական արժեքների կերպարանքը, դասակարգային բարդությունները և անձնական երազանքների իրագործման դժվարությունները։ Գրքում ներկայացված է Ջեյ Գեթսբիի կերպարը, որը ապրում է իրեն բնորոշ ռոմանտիկ երազանքի, համառության ու օբսեսիվ ընդունակության միջոցով, նպատակ ունենալով վերականգնել անցյալի սիրո հնարավորությունը և հասնել բարօրության, սակայն իրականության անխուսափելի սահմանափակումները ցույց են տալիս մարդու երազանքների սահմանները։ Ֆիցջերալդի գեղարվեստական ոճը աչքի է ընկնում մանրամասն նկարագրություններով, սիմվոլիկ տարրերով և հոգեբանական խորությամբ, հատկապես գրքի լողացող գեղագիտական կառուցվածքում՝ օգտագործելով խորհրդանշական առարկաներ՝ օրինակ՝ կանաչ լույսը՝ որպես ապագայի և երազանքի սիմվոլ։ «Մեծն Գեթսբի» ստեղծագործությունը ուսումնասիրում է սիրո, ընկերության, շնորքի, մոլորության և ինքնահավանության թեմաները, ինչպես նաև քննադատում է նյութականության, սոցիալական հավակնությունների և բարոյական անկման ազդեցությունը մարդու վրա։ Գեղարվեստականորեն գործը համարվում է ամերիկյան ժամանակակից արձակի գագաթնակետը, որն ընդգծում է անհատի պայքարը հասարակական պայմանների, ինքնության և երազանքների իրականացման սահմանների դեմ։ Այսպիսով, «Մեծն Գեթսբի» ոչ միայն դասական գրականություն է, այլև սոցիալական, բարոյագիտական ու հոգեբանական կարևոր ուսումնասիրություն, որը պահպանել է արդիականությունը նաև մեր ժամանակներում և շարունակում է ազդեցություն ունենալ համաշխարհային գրականության և մշակույթի վրա։