Աստվածաշունչ․ Հին Կտակարան, չորրորդ հատոր

Economics

Այս գիրքը վերլուծում է Հայաստանի Հանրապետության սոցիալ-տնտեսական զարգացման գործընթացները անկախության տարիներին՝ կենտրոնանալով տնտեսական համակարգի փոխակերպման, շուկայական հարաբերությունների ձևավորման և կառուցվածքային բարեփոխումների վրա։ Այն ուսումնասիրում է անցումը պլանային տնտեսությունից դեպի շուկայական տնտեսություն, պետական ինստիտուտների վերափոխումը և տնտեսական աճի հիմնական փուլերը՝ ընդգծելով դրանց ազդեցությունը բնակչության կյանքի որակի և սոցիալական կառուցվածքի վրա։ Գրքում հատուկ ուշադրություն է դարձվում մարդկային կապիտալի վերարտադրության հիմնախնդիրներին՝ կրթության, առողջապահության, աշխատաշուկայի և միգրացիոն գործընթացների համատեքստում։ Հեղինակը վերլուծում է նաև ժողովրդագրական միտումները, զբաղվածության կառուցվածքը և սոցիալական անհավասարության խնդիրները՝ ցույց տալով դրանց կապը երկարաժամկետ տնտեսական զարգացման հետ։ Նյութը համադրում է մակրոտնտեսական և սոցիալական վերլուծական մոտեցումներ՝ ապահովելով ամբողջական պատկերացում ՀՀ զարգացման մարտահրավերների և հեռանկարների վերաբերյալ անկախության շրջանում։

Economics

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության տնտեսության իրական հատվածում ընթացող գործընթացների քանակական վերլուծությանը, մաթեմատիկական մոդելավորմանը և հիմնական մակրոտնտեսական փոխկապակցվածությունների էկոնոմետրիկական գնահատմանը։ Հետազոտության կենտրոնում ապրանքների և ծառայությունների արտադրության, ներդրումների, զբաղվածության, սպառման, արտադրողականության և տնտեսական աճի միջև ձևավորվող հարաբերություններն են։ Իրական հատվածը դիտարկվում է որպես տնտեսության այն համակարգը, որտեղ ստեղծվում է ավելացված արժեք, ձևավորվում են եկամուտներ և իրականացվում են արտադրական ու ներդրումային գործընթացներ։ Քննվում են տնտեսության տարբեր ճյուղերի զարգացման միտումները, կառուցվածքային փոփոխությունները և դրանց ազդեցությունը ընդհանուր տնտեսական արդյունքի ձևավորման վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում վիճակագրական տվյալների հիման վրա տնտեսական ցուցանիշների միջև պատճառական և քանակական կապերի բացահայտմանը, համապատասխան մոդելների կառուցմանը և դրանց գնահատման մեթոդաբանական խնդիրներին։ Հետազոտության շրջանակում կարող են կիրառվել ռեգրեսիոն վերլուծության, ժամանակային շարքերի, դինամիկ մոդելների և կանխատեսման էկոնոմետրիկական մոտեցումներ՝ ուսումնասիրելու արտադրության ծավալների, կապիտալ ներդրումների, աշխատանքի արտադրողականության, ներքին պահանջարկի և այլ գործոնների փոխազդեցությունը։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում կառուցված մոդելների վիճակագրական նշանակալիության, կայունության և կանխատեսման հնարավորությունների գնահատումը, ինչպես նաև տնտեսական տվյալներին բնորոշ միտումների և կառուցվածքային փոփոխությունների հաշվառումը։ Ուսումնասիրվում է նաև արտաքին տնտեսական պայմանների հնարավոր ազդեցությունը իրական հատվածի վրա՝ արտահանման, ներմուծման, ներդրումային հոսքերի և արտաքին պահանջարկի փոփոխությունների համատեքստում։ Մոդելավորումը հնարավորություն է տալիս ոչ միայն նկարագրել արդեն տեղի ունեցած տնտեսական զարգացումները, այլև տարբեր գործոնների փոփոխությունների պայմաններում գնահատել հնարավոր արձագանքները և ձևավորել կանխատեսումներ։ Առանձին նշանակություն ունի տնտեսության ճյուղային կառուցվածքի և արտադրողականության ուսումնասիրությունը՝ երկարաժամկետ տնտեսական աճի աղբյուրները բացահայտելու տեսանկյունից։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է մակրոտնտեսագիտության, էկոնոմետրիկայի, տնտեսական վիճակագրության և մաթեմատիկական մոդելավորման մեթոդները՝ նպատակ ունենալով քանակապես գնահատել իրական հատվածի հիմնական օրինաչափությունները և զարգացնել տնտեսական գործընթացների վերլուծության ու կանխատեսման գործիքակազմը։

Literature

«Հռչակավոր ոճիրք» վերնագրով աշխատությունը, դատելով անվանումից, վերաբերում է հայտնի կամ հասարակական մեծ արձագանք առաջացրած հանցագործությունների թեմային։ Վերնագրի «ոճիրք» բառը գրաբարյան և հին արևմտահայերեն գործածությամբ նշանակում է հանցագործություններ կամ ծանր արարքներ, իսկ «հռչակավոր» բնորոշումը կարող է մատնանշել այն դեպքերը, որոնք հայտնի են դարձել իրենց արտասովոր բնույթով, հետևանքներով կամ հանրային նշանակությամբ։ Աշխատությունը կարող է պատկանել պատմողական կամ հրապարակախոսական գրականության այն տեսակին, որը ներկայացնում է հանցագործությունների հանգամանքները, դրանց մասնակիցներին և հասարակական հետևանքները։ Նման երկերը հաճախ ընթերցողին ծանոթացնում են մարդկային վարքի բարդ կողմերին, բարոյական ընտրություններին, արդարության և պատասխանատվության հարցերին, ինչպես նաև հասարակության մեջ գործող իրավական ու բարոյական նորմերին։ Հնարավոր է, որ գրքում ներկայացված են տարբեր ժամանակներում տեղի ունեցած հայտնի հանցագործությունների պատմություններ կամ դրանց գրական մշակումներ, սակայն միայն վերնագրի հիման վրա հնարավոր չէ հաստատել՝ խոսքը իրական դեպքերի՞, գեղարվեստական պատմությունների՞, թե՞ այլ բնույթի նյութերի մասին է։ 19-րդ դարում հանցագործությունների մասին պատմությունները հետաքրքրություն էին առաջացնում ընթերցողների շրջանում, քանի որ դրանք միավորում էին պատմողական լարվածությունը, մարդկային բնավորությունների ուսումնասիրությունը և հասարակական խնդիրների քննարկումը։ Այդպիսի գրականությունը կարող էր նաև նպաստել բարոյական դատողությունների ձևավորմանը՝ ներկայացնելով արարքների հնարավոր հետևանքները և ուշադրություն հրավիրելով հասարակական կարգի ու արդարության նշանակության վրա։ Կոստանդնուպոլսում՝ «Մասիս» լրագրի տպարանում, գրքի հրատարակությունը այն կապում է ժամանակաշրջանի հայ մամուլի և տպագրական մշակույթի հետ։ Հայերեն պարբերականների տպարանները կարևոր դեր էին խաղում ոչ միայն թերթերի, այլև առանձին գրքերի ու ընթերցանության համար նախատեսված այլ նյութերի տարածման գործում։ Այս հրատարակությունը կարող է հետաքրքրել հայ գրականության պատմությամբ, 19-րդ դարի ընթերցողական մշակույթով, քրեական թեմաների ներկայացմամբ և հայ մամուլի տպագրական գործունեությամբ զբաղվող ուսումնասիրողներին։ Այն նաև կարող է ծառայել որպես նյութ՝ հասկանալու, թե ինչպես էին այդ ժամանակաշրջանի հայերեն գրքերում ներկայացվում հանցագործության, բարոյականության և հասարակական պատասխանատվության թեմաները։ Գրքի իրական ժանրի, պատմությունների աղբյուրների և կոնկրետ բովանդակության մասին ավելի որոշակի եզրակացություն անելու համար անհրաժեշտ է ուսումնասիրել հրատարակության բնագիրը։

Culture

Աշխատությունը նվիրված է արվեստի բնույթի, նշանակության, արտահայտչամիջոցների և ստեղծագործական գործունեության տեսական ու գեղագիտական ուսումնասիրությանը։ Արվեստաբանությունը որպես գիտակարգ անդրադառնում է արվեստի տարբեր տեսակների առանձնահատկություններին, դրանց ձևավորման ու զարգացման օրինաչափություններին, ինչպես նաև հասարակության մշակութային կյանքում ունեցած դերին։ Նման ուսումնասիրության շրջանակում կարևորվում են գեղարվեստական ստեղծագործության սկզբունքները, գեղեցիկի ընկալումը, ձևի և բովանդակության փոխհարաբերությունը, ստեղծագործական երևակայությունը և արվեստի ազդեցությունը մարդու մտածողության ու զգացմունքների վրա։ Աշխատությունը կարող է դիտարկվել որպես տեսական գիտելիքների ամբողջություն, որն ընթերցողին ուղղորդում է արվեստի տարբեր դրսևորումների ըմբռնման և գնահատման հարցերում։ Արվեստի ուսումնասիրությունը ներառում է նաև պատմական ու մշակութային համատեքստի դիտարկումը՝ բացահայտելով, թե ինչպես են ժամանակաշրջանները, հասարակական պայմանները և գեղագիտական պատկերացումները ներգործել ստեղծագործական գործընթացների վրա։ Գիրքը հետաքրքրություն է ներկայացնում արվեստով, գեղագիտությամբ և մշակույթի պատմությամբ զբաղվող ընթերցողների համար, ինչպես նաև կարևոր նյութ է 19-րդ դարի հայերեն արվեստագիտական գրականության և մասնագիտական հասկացությունների ձևավորման պատմության ուսումնասիրության տեսանկյունից։

Law

Իրավական օրենք աշխատությունը նվիրված է իրավական համակարգի հիմքային տարրերից մեկի՝ օրենքի էության, կառուցվածքի և գործառույթի գիտական վերլուծությանը՝ ներկայացնելով, թե ինչպես է օրենքը ձևավորվում, կիրառվում և ազդում հասարակական հարաբերությունների կարգավորման վրա։ Գրքում մանրամասն քննարկվում են իրավական նորմերի տեսակները, դրանց փոխկապակցվածությունը, օրենքի ուժի և պարտադիրության սկզբունքները, ինչպես նաև օրենսդրության ստեղծման գործընթացները և իրավական ակտերի համակարգը։ Հեղինակը անդրադառնում է իրավական պետության գաղափարին, օրենքի գերակայության սկզբունքին և իրավունքի դերին հասարակության սոցիալական կարգի պահպանման գործում՝ ընդգծելով, որ օրենքը հանդիսանում է հասարակական հարաբերությունների կարգավորման հիմնական գործիք։ Աշխատությունում վերլուծվում են նաև իրավական պատասխանատվության, իրավական գիտակցության և իրավական մշակույթի ձևավորման խնդիրները՝ ներկայացնելով դրանց ազդեցությունը իրավական համակարգի արդյունավետության վրա։ Գիրքը համադրում է տեսական իրավաբանական մոտեցումներ, օրենսդրական օրինակներ և վերլուծական մեկնաբանություններ՝ ընթերցողին տրամադրելով ամբողջական պատկերացում իրավական օրենքի էության և նշանակության մասին։ Այն նախատեսված է թե իրավաբանության ուսանողների, թե մասնագետների և իրավունքի հարցերով հետաքրքրված ընթերցողների համար։

Pedagogy

Աշխատությունը նվիրված է զարգացման առանձնահատկություններ ունեցող նախադպրոցական տարիքի երեխաների համատեղ կրթության և դաստիարակության կազմակերպման մանկավարժական մոդելի ուսումնասիրմանը։ Հետազոտության կենտրոնում այնպիսի կրթական միջավայրի ձևավորումն է, որտեղ տարբեր կրթական կարիքներ ունեցող երեխաները կարող են մասնակցել ընդհանուր ուսումնական, խաղային, հաղորդակցական և սոցիալական գործունեությանը՝ ստանալով իրենց անհատական հնարավորություններին համապատասխան աջակցություն։ Քննվում են նախադպրոցական կրթության կազմակերպման մանկավարժական և հոգեբանական սկզբունքները, երեխաների անհատական զարգացման առանձնահատկությունների հաշվառման անհրաժեշտությունը, ինչպես նաև ուսուցման և դաստիարակության գործընթացների փոխկապակցվածությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում երեխայի սոցիալականացմանը, հասակակիցների հետ հաղորդակցությանը, ինքնուրույնության զարգացմանը, ճանաչողական ակտիվության խթանմանը և կրթական միջավայրին աստիճանական հարմարմանը։ Ուսումնասիրվում է մանկավարժների, հոգեբանների, հատուկ մանկավարժների և այլ մասնագետների համագործակցության նշանակությունը՝ յուրաքանչյուր երեխայի կրթական կարիքները գնահատելու և համապատասխան մանկավարժական աջակցություն կազմակերպելու համար։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում ընտանիքի մասնակցությունը, քանի որ ծնողների և կրթական հաստատության շարունակական համագործակցությունը նպաստում է երեխայի զարգացման վերաբերյալ միասնական մոտեցումների ձևավորմանը և տարբեր միջավայրերում աջակցության հետևողականությանը։ Դիտարկվում են խմբային և անհատական աշխատանքի համադրման, խաղային գործունեության, հաղորդակցական առաջադրանքների և զարգացմանը նպաստող մանկավարժական միջոցների կիրառման հնարավորությունները։ Հետազոտության շրջանակում կարող են վերլուծվել նաև կրթական միջավայրի մատչելիության, երեխաների միջև դրական փոխհարաբերությունների ձևավորման, մանկավարժների մասնագիտական պատրաստվածության և անհրաժեշտ ուսումնամեթոդական պայմանների ապահովման հարցերը։ Ինտեգրված մոտեցումը դիտարկվում է ոչ միայն որպես տարբեր կարիքներ ունեցող երեխաների նույն խմբում ընդգրկում, այլև որպես նրանց ակտիվ մասնակցությունն ու անհատական զարգացումը խթանող ամբողջական մանկավարժական համակարգ։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է նախադպրոցական մանկավարժության, հատուկ մանկավարժության, զարգացման հոգեբանության և ներառական կրթության մոտեցումները՝ երեխայակենտրոն, աջակցող և սոցիալական փոխգործակցությանը նպաստող կրթադաստիարակչական միջավայրի ձևավորման սկզբունքները ներկայացնելու նպատակով։