Ազգային ժողովի ատենագրություններ, նիստ Բ

Տնտեսագիտություն

Այս աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում ծխախոտի արտադրության և իրացման գործընթացների հաշվառման տեսական, մեթոդաբանական և գործնական հիմնահարցերի ուսումնասիրությանը։ Աշխատության մեջ վերլուծվում են արտադրական ծախսերի հաշվառման, ինքնարժեքի ձևավորման, պատրաստի արտադրանքի գնահատման, պահեստային հաշվառման, իրացման գործարքների գրանցման և ֆինանսական արդյունքների արտացոլման առանձնահատկությունները՝ հաշվի առնելով ոլորտի տնտեսական և իրավական կարգավորումները։ Քննարկվում են հարկային հաշվառման, ակցիզային հարկի, հաշվետվողականության, ներքին վերահսկողության և աուդիտի կազմակերպման հարցերը, ինչպես նաև գործող օրենսդրության ազդեցությունը ծխախոտային արտադրանքի արտադրության և իրացման հաշվապահական գործընթացների վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հաշվապահական տեղեկատվության ճշգրտության, կառավարչական որոշումների ընդունման համար դրա նշանակությանը, ֆինանսական ռիսկերի նվազեցմանը և հաշվառման համակարգի կատարելագործման հնարավորություններին։ Ներկայացվում են նաև ոլորտին բնորոշ հաշվառման մեթոդների համեմատական վերլուծություններ, գործնական առաջարկություններ և արդյունավետ կառավարմանն ուղղված մոտեցումներ, որոնք կարող են նպաստել ֆինանսատնտեսական գործունեության թափանցիկության և արդյունավետության բարձրացմանը։ Գիրքը կարող է օգտակար լինել հաշվապահների, աուդիտորների, տնտեսագետների, ֆինանսական կառավարիչների, հարկային ոլորտի մասնագետների, հետազոտողների, դասախոսների և տնտեսագիտական մասնագիտությունների ուսանողների համար, ովքեր հետաքրքրված են արտադրական հաշվառման, ֆինանսական հաշվետվությունների և ծխախոտային արտադրանքի արտադրության ու իրացման հաշվառման առանձնահատկությունների խորացված ուսումնասիրությամբ։

Լեզվաբանություն

1879 թվականին Կոստանդնուպոլսում հրատարակված այս՝ 274 էջից բաղկացած աշխատությունը եռալեզու բառարանային ձեռնարկ է, որը նախատեսված է հայերեն, թուրքերեն և ֆրանսերեն լեզուների միջև բառային համապատասխանություններ գտնելու համար։ Վերնագրում նշված «բառգրքուկ» ձևը մատնանշում է բառերի հավաքածուի կամ փոքր բառարանի բնույթ, իսկ երեք լեզուների ընդգրկումը վկայում է տարբեր լեզվական միջավայրերում հաղորդակցվելու և թարգմանական կարիքները բավարարելու գործնական նպատակի մասին։ XIX դարի Կոստանդնուպոլիսը բազմալեզու և բազմամշակութային քաղաք էր, որտեղ հայերենը, թուրքերենը և ֆրանսերենը տարբեր ոլորտներում գործածվում էին կրթության, առևտրի, հրատարակչության, վարչական հարաբերությունների և միջազգային հաղորդակցության մեջ։ Այդ պայմաններում բազմալեզու բառարանները կարևոր օժանդակ միջոցներ էին լեզուներ սովորողների, թարգմանիչների, առևտրականների, ուսուցիչների և տարբեր լեզուներով հաղորդակցվող այլ անձանց համար։ Նման բառարաններում սովորաբար բառերը ներկայացվում են ըստ որոշակի հերթականության՝ դրանց դիմաց նշելով այլ լեզուներով համապատասխան բառերը կամ արտահայտությունները։ Այս հրատարակությունը կարող էր ծառայել հայերեն բառերի թուրքերեն և ֆրանսերեն համարժեքները գտնելու, ինչպես նաև այդ լեզուներով բառապաշարը համեմատելու և յուրացնելու համար։ Այնուամենայնիվ, միայն վերնագրի հիման վրա հնարավոր չէ հաստատել բառերի դասավորության սկզբունքը, բառապաշարի թեմատիկ ընդգրկումը, արտասանության նշումների կամ դարձվածքների առկայությունը, ինչպես նաև այն, թե երեք լեզուներն ինչ հերթականությամբ են ներկայացված բառարանի ներսում։ Հրատարակչի կամ տպարանի անվան բացակայությունը նույնպես սահմանափակում է հրատարակության տպագրական պատմության վերաբերյալ եզրակացությունները։ Գիրքը կարևոր է XIX դարի Կոստանդնուպոլսի բազմալեզու միջավայրի, հայ բառարանագրության և լեզուների գործնական ուսուցման պատմության ուսումնասիրության համար։

Մանկավարժություն

Աշխատությունը նվիրված է զորակոչային տարիքի երիտասարդների ֆիզիկական պատրաստականության ընդհանուր վիճակի ուսումնասիրությանը և դրա բարելավման մանկավարժական ու ֆիզկուլտուրային մոտեցումների գնահատմանը։ Հետազոտության կենտրոնում ֆիզիկական զարգացման, շարժողական կարողությունների, ընդհանուր դիմացկունության և ֆիզիկական ակտիվության մակարդակի գնահատումն է՝ հաշվի առնելով տարիքային առանձնահատկությունները և առողջության պահպանման սկզբունքները։ Քննության են առնվում այն հիմնական գործոնները, որոնք կարող են ազդել երիտասարդների ֆիզիկական պատրաստվածության ձևավորման վրա՝ դպրոցական ֆիզիկական դաստիարակությունը, շարժողական ակտիվության մակարդակը, կենսակերպը, հանգստի կազմակերպումը և ֆիզիկական վարժությունների կանոնավորությունը։ Հետազոտությունը կարող է ներառել տարբեր խմբերի ֆիզիկական վիճակի համեմատական գնահատում, շարժողական կարողությունների զարգացման ընդհանուր օրինաչափությունների բացահայտում և ֆիզիկական պատրաստականության տարբեր բաղադրիչների միջև փոխկապակցվածությունների ուսումնասիրություն։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում ֆիզիկական դաստիարակության ծրագրերի համապատասխանությանը երիտասարդների տարիքային և անհատական հնարավորություններին, ինչպես նաև անվտանգ և աստիճանական զարգացման սկզբունքներին։ Կատարելագործման ուղիները դիտարկվում են առողջության ամրապնդման, կանոնավոր շարժողական ակտիվության խրախուսման, ֆիզիկական դաստիարակության որակի բարձրացման և երիտասարդների մոտ առողջ ապրելակերպի վերաբերյալ գիտելիքների ձևավորման համատեքստում։ Կարևորվում է նաև ֆիզիկական ծանրաբեռնվածության անհատականացման անհրաժեշտությունը, քանի որ նույն տարիքային խմբի ներկայացուցիչները կարող են զգալիորեն տարբերվել ֆիզիկական զարգացման և պատրաստվածության մակարդակներով։ Հետազոտության արդյունքները կարող են օգտագործվել ֆիզիկական դաստիարակության կազմակերպման արդյունավետության գնահատման և երիտասարդների ընդհանուր ֆիզիկական վիճակի բարելավմանն ուղղված կրթական ծրագրերի մշակման համար։ Ընդհանուր առմամբ ուսումնասիրությունը համադրում է ֆիզիկական դաստիարակության տեսության, սպորտային մանկավարժության, տարիքային ֆիզիոլոգիայի և առողջապահական ֆիզիկական կուլտուրայի մոտեցումները՝ նպատակ ունենալով ձևավորել ֆիզիկական պատրաստականության գնահատման և անվտանգ զարգացման գիտականորեն հիմնավորված պատկերացում։

Այլ առարկաներ

Ավտոմատ կառավարման միկրոպրոցեսորային համակարգերը ներկայացնում են կառավարման համակարգերի ժամանակակից տեսակ, որտեղ տեխնոլոգիական գործընթացների վերահսկումն ու կարգավորումը իրականացվում է միկրոպրոցեսորի կամ միկրոկոնտրոլերի հիման վրա կառուցված հաշվարկային սարքերի միջոցով՝ ապահովելով բարձր ճշգրտություն, արագ արձագանք և ճկուն ծրագրավորվող կառավարում։ Դրանք հիմնված են ավտոմատ կառավարման համակարգեր գաղափարի վրա, որտեղ չափիչ սենսորներից ստացված ազդանշանները մշակվում են թվային ալգորիթմներով, և համապատասխան հրամաններ են ուղարկվում կատարող մեխանիզմներին՝ գործընթացը ցանկալի վիճակում պահելու համար։ Միկրոպրոցեսորային բաղադրիչը թույլ է տալիս իրականացնել բարդ հաշվարկներ, կիրառել ադապտիվ և կանխատեսող կառավարման մեթոդներ, ինչպես նաև ինտեգրել համակարգը համակարգչային ցանցերի և արդյունաբերական ավտոմատացման հարթակների հետ։ Այս համակարգերը լայն կիրառություն ունեն արտադրությունում, էներգետիկայում, տրանսպորտում և ռոբոտատեխնիկայում՝ ապահովելով գործընթացների օպտիմալացում, էներգախնայողություն և մարդկային գործոնի նվազեցում։ Դրանց հիմնական առավելություններից են բարձր հուսալիությունը, ծրագրային վերակազմավորման հնարավորությունը և տարբեր տեխնոլոգիական գործընթացների համատեղ կառավարումը մեկ միասնական հարթակում։

Քիմիա

Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է պալադիումի(II)-ի միկրոքանակների հայտնաբերման և որոշման մեթոդների ուսումնասիրությանը՝ ծծումբ պարունակող ռեագենտների կիրառմամբ։ Հետազոտության հիմնական նպատակը շատ փոքր կոնցենտրացիաներով առկա պալադիումի հուսալի և զգայուն որոշման համար համապատասխան քիմիական վերլուծական մոտեցումների ուսումնասիրությունն է։ Աշխատության շրջանակում կարող են դիտարկվել պալադիումի(II) իոնների և ծծումբ պարունակող օրգանական կամ անօրգանական ռեագենտների փոխազդեցությունները, այդ փոխազդեցությունների արդյունքում առաջացող միացությունների հատկությունները և դրանց կիրառումը վերլուծական ազդանշանի ստացման համար։ Առանձնահատուկ ուշադրություն կարող է դարձվել ռեակցիայի պայմանների՝ միջավայրի թթվայնության, ռեագենտի քանակի, ջերմաստիճանի և այլ գործոնների ազդեցությանը, ինչպես նաև որոշման զգայունությանը և ընտրողականությանը։ Միկրոքանակների անալիզը պահանջում է բարձր զգայունություն և ճշգրտություն, ուստի աշխատանքում կարևոր նշանակություն կարող է ունենալ պալադիումի(II)-ի տարբեր ուղեկցող իոններից տարանջատման և դրանց հնարավոր խանգարող ազդեցության նվազեցման խնդիրը։ Ուսումնասիրությունը կարող է ներառել նաև առաջացող միացությունների գունային, սպեկտրալ կամ այլ չափելի հատկությունների օգտագործումը՝ պալադիումի քանակական որոշման նպատակով։ Նման մեթոդների զարգացումը կարևոր է անալիտիկ քիմիայի համար, քանի որ պալադիումը կիրառվում է տարբեր տեխնիկական և արդյունաբերական ոլորտներում, իսկ դրա հետքի քանակների որոշումը կարող է պահանջվել հումքի, արտադրանքի, տեխնոլոգիական լուծույթների և շրջակա միջավայրի նմուշների վերլուծության ժամանակ։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել անալիտիկ քիմիկոսներին, քիմիական լաբորատորիաների մասնագետներին, հետազոտողներին և քիմիայի համապատասխան ուղղություններով սովորող ուսանողներին։

Լեզվաբանություն

Գիրքը ընդգրկում է՝ ժամանակակից հայերենի քերականության հիմնական բաժինները (հնչյունաբանություն, ձևաբանություն, շարահյուսություն), բառապաշարի և բառային համակարգի առանձնահատկությունները, լեզվական նորմերի և ճիշտ կիրառության կանոնները, տեսական նյութի հետ զուգակցված գործնական վարժություններ, լեզվի կառուցվածքի համակարգված ներկայացում ուսումնական նպատակներով։ Այն օգտակար է՝ բուհերի ուսանողների համար, հայոց լեզվի ուսուցիչների և դասախոսների համար, ինչպես նաև բոլոր նրանց, ովքեր ցանկանում են ամրապնդել իրենց գիտելիքները ժամանակակից հայերենի վերաբերյալ։ Ընդհանուր առմամբ, ձեռնարկը ծառայում է որպես հիմնարար ուսումնական նյութ՝ ժամանակակից հայերենի տեսական և գործնական ուսուցման համար։