Ազգային ժողովի ատենագրություններ, նիստ ԺԴ

Կենսաբանություն

Աշխատությունը նվիրված է զարկերակային բարոռեցեպտորային ռեֆլեքսի գործունեության մեխանիզմների ուսումնասիրությանը՝ այն դիտարկելով միաժամանակ որպես վեգետատիվ նյարդային համակարգի վրա ազդող դեղաբանական միջոցների ազդեցության թիրախ և որպես մաթեմատիկական մոդելավորման օբյեկտ։ Հետազոտության շրջանակում քննության է առնվում բարոռեֆլեքսի դերը զարկերակային ճնշման կարճաժամկետ կարգավորման, սրտի աշխատանքի և անոթային տոնուսի պահպանման գործընթացներում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում անոթների պատերում տեղակայված բարոռեցեպտորների կողմից ճնշման փոփոխությունների ընկալմանը, համապատասխան նյարդային ազդակների փոխանցմանը կենտրոնական նյարդային համակարգ և դրանց հիման վրա ձևավորվող ինքնավար պատասխաններին։ Վերլուծվում են սիմպաթիկ և պարասիմպաթիկ նյարդային համակարգերի մասնակցությունը սրտի հաճախության, սրտամկանի կծկողականության և ծայրամասային անոթային դիմադրության կարգավորմանը։ Քննության են առնվում վեգետատիվ նյարդային համակարգի տարբեր օղակների վրա ազդող դեղաբանական միջոցների ազդեցությունները՝ գնահատելով դրանց հետևանքով բարոռեֆլեքսային պատասխանների ուժգնության, զգայունության և դինամիկայի փոփոխությունները։ Հատուկ նշանակություն է տրվում դեղաբանական ազդեցության պայմաններում սրտանոթային համակարգի փոխհատուցողական մեխանիզմների բացահայտմանը և տարբեր կարգավորիչ օղակների փոխադարձ կապերի պարզաբանմանը։ Աշխատության մյուս կարևոր ուղղությունը կենսաբանական այս բարդ կարգավորիչ համակարգի մաթեմատիկական նկարագրությունն է։ Մշակվող մոդելներում կարող են ներառվել զարկերակային ճնշումը, սրտի հաճախությունը, անոթային դիմադրությունը, բարոռեցեպտորների ակտիվությունը և ինքնավար նյարդային համակարգի պատասխանները բնութագրող փոփոխականներ։ Նման մոդելավորումը հնարավորություն է տալիս քանակապես նկարագրել հետադարձ կապի մեխանիզմները, ուսումնասիրել համակարգի արձագանքը տարբեր արտաքին և դեղաբանական ազդեցությունների նկատմամբ և համեմատել հաշվարկային արդյունքները փորձարարական տվյալների հետ։ Հետազոտությունը նպաստում է սրտանոթային համակարգի նյարդահումորալ կարգավորման օրինաչափությունների առավել խորքային ըմբռնմանը և ցույց է տալիս փորձարարական ֆիզիոլոգիայի, դեղաբանության ու մաթեմատիկական մեթոդների համատեղ կիրառման հնարավորությունները։ Ստացված արդյունքները կարող են նշանակություն ունենալ արյան ճնշման կարգավորման խանգարումների մեխանիզմների հետագա ուսումնասիրության, դեղաբանական ազդեցությունների գնահատման և սրտանոթային համակարգի ֆունկցիոնալ վիճակը նկարագրող առավել ճշգրիտ մոդելների մշակման համար։

Այլ առարկաներ

Այն մատնանշում է ավանդույթի և նորության, ավագ ու երիտասարդ սերունդների, ինչպես նաև տարբեր ժամանակաշրջանների գաղափարների փոխհարաբերության թեման։ Նյութը կարող է առնչվել հասարակական և մշակութային կյանքի այն հարցերին, որոնց շուրջ ձևավորվում են տարբեր սերունդների մոտեցումները, արժեքային պատկերացումները և փոխադարձ գնահատականները։ Վերնագրի կառուցվածքը ենթադրում է երկկողմանի դիտարկում՝ հինն իր վերաբերմունքով նորի հանդեպ, իսկ նորը՝ իր արձագանքով հնին։ Այս հակադրությունը կարևոր է հատկապես այն հասարակական միջավայրում, որտեղ ավանդական մտածողությունը հանդիպում է փոփոխվող գաղափարներին, կրթական ու մշակութային նոր միտումներին։ Մատենագիտական տեսանկյունից նյութը հետաքրքրություն է ներկայացնում 19-րդ դարի հայ տպագիր հրապարակումների, Կոստանդնուպոլսի բազմալեզու միջավայրի և հայ հասարակական մտքի ուսումնասիրության համար։ Քանի որ հրատարակությունը մեկ էջից է բաղկացած, այն կարելի է դիտարկել որպես փոքրածավալ տպագիր նյութ, որի վերնագիրն արտահայտում է իր հիմնական գաղափարական ուղղվածությունը, սակայն բովանդակության առավել մանրամասն մեկնաբանությունը պահանջում է հենց բնագրի ուսումնասիրություն։

Քիմիա

Օրգանական և հետերոցիկլային քիմիայի բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է ֆունկցիոնալ տեղակալված N-վինիլպիրազոլների սինթեզին և դրանց հատկությունների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում նպատակային միացությունների ստացման հնարավոր սինթետիկ ուղիները, համապատասխան ելանյութերի ընտրությունը, ռեակցիաների իրականացման պայմանները և վերջնական արգասիքների կառուցվածքային առանձնահատկությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում պիրազոլային օղակում և վինիլային խմբում տարբեր ֆունկցիոնալ տեղակալիչների ներմուծման հնարավորություններին ու դրանց ազդեցությանը միացությունների ֆիզիկաքիմիական հատկությունների վրա։ Վերլուծվում են սինթեզված նյութերի կառուցվածքը, ռեակցիոն ունակությունը, կայունությունը և կառուցվածք–հատկություն փոխկապակցվածությունները։ Քննարկվում են նաև ստացված ածանցյալների հետագա քիմիական փոխարկումների և նոր նյութերի ստացման համար որպես ելային միացություններ օգտագործելու հնարավորությունները։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս ընդլայնելու N-վինիլպիրազոլների ածանցյալների շրջանակը և բացահայտելու դրանց կառուցվածքային ու գործառական առանձնահատկությունները։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել օրգանական սինթեզի, հետերոցիկլային միացությունների քիմիայի, պոլիմերային քիմիայի և նոր ֆունկցիոնալ նյութերի ուսումնասիրության ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Տնտեսագիտություն

Աշխատությունը նվիրված է ձեռնարկությունների սեփական կապիտալի ձևավորման աղբյուրների, կառուցվածքի և օգտագործման արդյունավետության տնտեսական ու ֆինանսական վերլուծությանը՝ Հայաստանի մետաղաձուլական ոլորտի կազմակերպությունների գործունեության առանձնահատկությունների համատեքստում։ Հետազոտության շրջանակում սեփական կապիտալը դիտարկվում է որպես ձեռնարկության ֆինանսական կայունության, ինքնուրույնության, ներդրումային հնարավորությունների և երկարաժամկետ զարգացման կարևոր հիմք։ Քննվում են կանոնադրական կապիտալի, պահուստների, չբաշխված շահույթի և սեփական միջոցների այլ բաղադրիչների ձևավորման ու փոփոխության գործընթացները, ինչպես նաև դրանց ազդեցությունը ձեռնարկության ընդհանուր ֆինանսական վիճակի վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում սեփական և փոխառու միջոցների հարաբերակցությանը, կապիտալի կառուցվածքի օպտիմալացմանը և ֆինանսավորման տարբեր աղբյուրների ընտրության տնտեսական հիմնավորմանը։ Մետաղաձուլական ձեռնարկությունների դեպքում կարևորվում են արտադրության կապիտալատար բնույթը, հիմնական միջոցների զգալի ծավալը, տեխնոլոգիական վերազինման անհրաժեշտությունը և արտադրական ծախսերի ազդեցությունը ֆինանսական ռեսուրսների պահանջարկի վրա։ Հետազոտության ընթացքում կարող են կիրառվել ֆինանսական հաշվետվությունների հորիզոնական, ուղղահայաց և գործակցային վերլուծության մեթոդներ՝ սեփական կապիտալի կառուցվածքի, դինամիկայի և օգտագործման արդյունքների գնահատման համար։ Քննվում են սեփական կապիտալի շահութաբերության, ֆինանսական անկախության, ակտիվների ֆինանսավորման և կապիտալի շրջանառության հետ կապված ցուցանիշները։ Կարևորվում է շահույթի ձևավորման և բաշխման քաղաքականության ազդեցությունը սեփական ֆինանսական ռեսուրսների ավելացման վրա, քանի որ չբաշխված շահույթը կարող է հանդիսանալ արտադրության ընդլայնման և ներդրումային ծրագրերի ֆինանսավորման կարևոր ներքին աղբյուր։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում ֆինանսական լծակի ազդեցությանը և այն սահմաններին, որոնց պայմաններում փոխառու միջոցների ներգրավումը կարող է նպաստել սեփական կապիտալի արդյունավետ օգտագործմանը՝ միաժամանակ չառաջացնելով ֆինանսական կայունության չափազանց մեծ ռիսկեր։ Ուսումնասիրվում է նաև արտադրական արդյունավետության, իրացման արդյունքների, ծախսերի կառավարման և կապիտալի եկամտաբերության փոխկապակցվածությունը։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է սեփական կապիտալի օգտագործման արդյունավետության բարձրացման հնարավորությունների բացահայտումը՝ ֆինանսական կառավարման, ներդրումային որոշումների, շահույթի վերաբաշխման և կապիտալի կառուցվածքի կատարելագործման միջոցով։ Ոլորտային առանձնահատկությունների հաշվառումը հնարավորություն է տալիս ֆինանսական ցուցանիշները գնահատել ոչ միայն ընդհանուր տեսական չափանիշներով, այլև մետաղաձուլական արտադրության տնտեսական պայմանների համատեքստում։ Աշխատությունը կարող է ունենալ կիրառական նշանակություն ձեռնարկությունների ֆինանսական քաղաքականության մշակման, կապիտալի կառուցվածքի գնահատման և ֆինանսական կայունության բարձրացման համար՝ հետաքրքրություն ներկայացնելով կորպորատիվ ֆինանսների, ֆինանսական վերլուծության, արդյունաբերական տնտեսագիտության և ձեռնարկությունների կառավարման ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Մաթեմատիկա

Մաթեմատիկական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է երկու փոփոխականի բազմանդամների համեմատության և հիպոէլիպտիկ դիֆերենցիալ հավասարումների լուծումների գնահատման տեսական խնդիրների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում բազմաչափ բազմանդամների հատկությունները, դրանց միջև համեմատական հարաբերությունների հաստատման պայմանները և համապատասխան գնահատումների ստացման մաթեմատիկական մեթոդները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում մասնակի ածանցյալներով դիֆերենցիալ օպերատորների հատկություններին, հիպոէլիպտիկության պայմաններին և դրանց ազդեցությանը լուծումների կանոնավորության վրա։ Վերլուծվում են բազմանդամային սիմվոլների կառուցվածքային առանձնահատկությունները, տարբեր նորմերով և անհավասարություններով արտահայտվող գնահատումները, ինչպես նաև դրանց կիրառումը դիֆերենցիալ հավասարումների լուծումների հետազոտման ընթացքում։ Քննարկվում են նաև ֆունկցիոնալ անալիզի, օպերատորների տեսության և մասնակի ածանցյալներով հավասարումների տեսության համապատասխան մեթոդների կիրառման հնարավորությունները։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս խորացնելու պատկերացումները հիպոէլիպտիկ օպերատորների և դրանց լուծումների որակական հատկությունների վերաբերյալ։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել մաթեմատիկական անալիզի, դիֆերենցիալ հավասարումների, ֆունկցիոնալ անալիզի և օպերատորների տեսության ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Քիմիա

Աշխատանքը նվիրված է աննուլացված պիրիդինների քիմիական ուսումնասիրությանը՝ կենսաբանական ակտիվությամբ օժտված նոր միացությունների հայտնաբերման և հետազոտման նպատակով։ Ուսումնասիրության կենտրոնում պիրիդինային օղակը պարունակող բազմացիկլային և միաձուլված կառուցվածքներն են, որոնց առանձնահատուկ քիմիական կառուցվածքը կարող է պայմանավորել տարբեր կենսաբանական համակարգերի հետ փոխազդելու ունակությունը։ Աշխատանքում կարող են ուսումնասիրվել այդ միացությունների ստացման, սինթեզի և քիմիական ձևափոխման եղանակները, դրանց կառուցվածքային առանձնահատկությունները, ռեակցիոնունակությունը և տարբեր փոխարինիչների ազդեցությունը ֆիզիկաքիմիական հատկությունների վրա։ Կարևոր տեղ է հատկացվում օրգանական սինթեզի մեթոդների ընտրությանը և կատարելագործմանը՝ նպատակ ունենալով ստանալ կառուցվածքային բազմազան միացությունների շարք, որոնք հետագայում կարող են ենթարկվել կենսաբանական ակտիվության գնահատման։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում է քիմիական կառուցվածքի և կենսաբանական ազդեցության փոխկապակցվածությունը, ինչը հնարավորություն է տալիս բացահայտել այն կառուցվածքային գործոնները, որոնք կարող են նպաստել միացությունների ֆարմակոլոգիական կամ այլ կենսաբանական հատկությունների դրսևորմանը։ Ստացված նյութերի ուսումնասիրությունը կարող է ներառել դրանց մաքրության, կառուցվածքի և ֆիզիկական ու քիմիական բնութագրերի որոշում, ինչպես նաև կենսաբանական փորձարկումներ՝ ակտիվություն ունեցող միացությունների բացահայտման նպատակով։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է առավել հեռանկարային միացությունների ընտրությունը և դրանց հետագա քիմիական կատարելագործումը՝ կենսաբանական ազդեցության ուժեղացման, ընտրողականության բարձրացման կամ անցանկալի հատկությունների նվազեցման համար։ Նման ուսումնասիրությունները նշանակություն ունեն դեղաքիմիայի և բժշկական քիմիայի զարգացման համար, քանի որ նոր կառուցվածքային տիպերի ուսումնասիրությունը կարող է հիմք հանդիսանալ կենսաբանորեն ակտիվ նյութերի հետագա որոնման և դեղաբանական հետազոտությունների համար։ Աշխատանքը կարող է հետաքրքրել օրգանական քիմիայի, դեղաքիմիայի, քիմիական կենսաբանության և ֆարմակոլոգիայի ոլորտների հետազոտողներին ու մասնագետներին՝ որպես պիրիդինային հիմքով նոր միացությունների ստացման, կառուցվածքի ուսումնասիրման և կենսաբանական ակտիվության որոնման մեթոդաբանական հիմք։