Բորբոքային օկուլյար հիպերտենզիվ համախտանիշով, համակարգային բորբոքային հիվանդություններով և ինֆեկցիաներով զուգակցվող ուվեիտների տարածվածությունը, կլինիկական առանձնահատկությունները և տարբերակիչ ախտրոշումը

Հոգեբանություն

Գիտական աշխատությունը նվիրված է սովորողների մտածողության զարգացման հոգեբանամանկավարժական հիմունքների, համատեղ ստեղծագործական գործունեության կազմակերպման առանձնահատկությունների և ուսուցման գործընթացում մտավոր կարողությունների ձևավորման արդյունավետ մեթոդների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության շրջանակներում քննության են առնվում սովորողների ճանաչողական գործունեության ակտիվացման, ինքնուրույն և ստեղծագործական մտածողության զարգացման, ինչպես նաև համագործակցային ուսուցման պայմաններում մտավոր գործընթացների կատարելագործման տեսական և գործնական հիմնախնդիրները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում համատեղ ստեղծագործական գործունեության դերին սովորողների վերլուծական, քննադատական, տրամաբանական և ստեղծագործական մտածողության զարգացման գործում՝ ընդգծելով փոխգործակցության, գաղափարների փոխանակման, համատեղ խնդիրների լուծման և կոլեկտիվ որոշումների ընդունման նշանակությունը։ Ուսումնասիրվում են ուսուցչի և սովորողների, ինչպես նաև սովորողների միջև համագործակցության հոգեբանական մեխանիզմները, խմբային աշխատանքի կազմակերպման սկզբունքները և ստեղծագործական առաջադրանքների ազդեցությունը ճանաչողական հետաքրքրությունների ու մտավոր ակտիվության ձևավորման վրա։ Քննարկվում են ուսումնական գործունեության ընթացքում խնդիրների առաջադրման, վարկածների ձևակերպման, այլընտրանքային լուծումների որոնման, փաստարկման և ինքնուրույն եզրահանգումներ կատարելու կարողությունների զարգացման հնարավորությունները։ Անդրադարձ է կատարվում նաև սովորողների անհատական առանձնահատկությունների, տարիքային զարգացման օրինաչափությունների, մոտիվացիայի, հաղորդակցական հմտությունների և սոցիալ-հոգեբանական միջավայրի ազդեցությանը համատեղ ստեղծագործական աշխատանքի արդյունավետության վրա։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է համագործակցային գործունեության պայմաններում սովորողների մտավոր ինքնուրույնության, նախաձեռնողականության, երևակայության և ստեղծագործական ներուժի բացահայտման ու զարգացման գործընթացների ուսումնասիրությունը։ Դիտարկվում են ուսուցման ակտիվ և փոխներգործուն մեթոդների, խմբային քննարկումների, նախագծային աշխատանքների, խնդրահարույց իրավիճակների և հետազոտական առաջադրանքների կիրառման մանկավարժական հնարավորությունները։ Կարևորվում է ուսուցչի՝ որպես ուսումնական համագործակցության կազմակերպչի և ուղղորդողի դերակատարությունը, որը նպաստում է սովորողների փոխադարձ աջակցությանը, ճանաչողական դժվարությունների հաղթահարմանը և գիտելիքների համատեղ կառուցմանը։ Աշխատության թեմատիկ շրջանակում ուշադրություն է դարձվում նաև ստեղծագործական համագործակցության արդյունավետության գնահատման չափանիշներին, սովորողների մտածողության զարգացման մակարդակների բացահայտմանը և կրթական գործընթացի կազմակերպման այնպիսի պայմանների ձևավորմանը, որոնք խթանում են ինքնուրույն դատողությունը, նոր գաղափարների առաջադրումը և ձեռք բերված գիտելիքների կիրառումը տարբեր իրավիճակներում։ Ուսումնասիրությունը կարևոր նշանակություն ունի ժամանակակից մանկավարժության, կրթության հոգեբանության, զարգացման հոգեբանության և ուսուցման մեթոդաբանության տեսանկյունից՝ նպաստելով սովորողակենտրոն կրթության և համագործակցային ուսուցման գիտական հիմքերի լուսաբանմանը։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել մանկավարժների, հոգեբանների, կրթության կազմակերպիչների, ուսուցման մեթոդաբանների, գիտաշխատողների, ասպիրանտների, մանկավարժական բուհերի ուսանողների, ինչպես նաև սովորողների մտավոր և ստեղծագործական զարգացման խնդիրներով հետաքրքրվող մասնագետների համար։

Այլ առարկաներ

Գիրքը նվիրված է խմորման հիմունքներին և խմորման արտադրությունների ժամանակակից տեխնոլոգիաներին՝ ընդգրկելով քիմիական, կենսաբանական և տեխնոլոգիական գործընթացների խորը ուսումնասիრება։ Հեղինակը մանրամասն ներկայացնում է խմորման արտադրության բարդ փուլերը, ներառյալ հումքի նախապատրաստումը, միկրոֆլորայի օգտագործումը, ֆերմենտացիայի կարգավորման մեթոդները, արտադրանքի որակի վերահսկումը և արտադրական սարքավորումների կիրառումը։ Գիրքը ընդգրկում է բարդ տեխնոլոգիական պրոցեսներ, որոնք կիրառվում են ալկոհոլային և ոչ ալկոհոլային խմորումների արտադրության մեջ, ինչպես նաև ներկայացնում է գործընթացների հաշվարկման մեթոդներ, փորձնական օրինակներ և գործնական ցուցումներ՝ արդյունավետ և որակյալ արտադրանքի ստացման համար։ Նյութը համադրում է տեսական գիտելիքներ և պրակտիկ կիրառություն, ինչը թույլ է տալիս ուսանողներին, տեխնոլոգներին և արտադրության մասնագետներին ձեռք բերել անհրաժեշտ հմտություններ՝ խմորման արտադրության գործընթացների ճիշտ կազմակերպման և արտադրանքի անվտանգության ապահովման ուղղությամբ։ Գիրքը օգտակար է ինչպես կրթական, այնպես էլ մասնագիտական նպատակների համար՝ խմորման ոլորտի ուսումնասիրողներին և արտադրողների համար։

Պատմություն

Այս գիրքը նվիրված է Օսմանյան կայսրությունում հայ բնակչության և 19-րդ դարի երկրորդ կեսին իրականացված թուրքական բարեփոխումների փոխհարաբերություններին։ Աշխատության կենտրոնում այն քաղաքական, վարչական, սոցիալական և իրավական փոփոխություններն են, որոնք տեղի ունեցան կայսրությունում բարեփոխումների ծրագրերի իրականացման ընթացքում, ինչպես նաև դրանց ազդեցությունը հայերի հասարակական կյանքի, իրավունքների և անվտանգության վրա։ Հեղինակը ներկայացնում է այն պատմական միջավայրը, որում ձևավորվեցին բարեփոխումների անհրաժեշտության մասին քննարկումները, անդրադառնում է օսմանյան իշխանությունների կողմից եվրոպական ազդեցության ներքո իրականացված վերափոխումներին և ուսումնասիրում դրանց գործնական հետևանքները հայաբնակ շրջաններում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հայերի՝ վարչական կառույցների, տեղական ինքնակառավարման, հարկային համակարգի, դատական գործընթացների և հասարակական հարաբերությունների շրջանակներում ունեցած դիրքին։ Գրքում բարեփոխումները դիտարկվում են ոչ միայն որպես պետական կառավարման արդիականացման փորձ, այլև որպես գործընթաց, որի իրական արդյունքները հաճախ էականորեն տարբերվում էին պաշտոնապես հռչակված սկզբունքներից։ Աշխատությունը ցույց է տալիս այն հակասությունը, որը գոյություն ուներ կենտրոնական իշխանության կողմից հավասարության և իրավական կարգավորման վերաբերյալ հայտարարությունների ու տեղական մակարդակում դրանց իրականացման միջև։ Քննարկվում են նաև հայ հասարակության տարբեր շրջանակների ակնկալիքները, քաղաքական դիրքորոշումները և բարեփոխումների միջոցով սեփական իրավունքների ու անվտանգության ապահովման ձգտումները։ Պատմական նյութը հնարավորություն է տալիս հասկանալու, թե ինչպես էին պետական բարեփոխումները, ազգային և կրոնական հարաբերությունները, տեղական իշխանությունների գործունեությունն ու արտաքին քաղաքական ճնշումները փոխկապակցվում միմյանց հետ։ Աշխատությունը կարևոր է հատկապես այն պատճառով, որ ներկայացնում է հայ-թուրքական հարաբերությունների պատմական զարգացման մի փուլ, երբ իրավական և վարչական փոփոխությունների հարցը աստիճանաբար վերածվում էր ավելի լայն քաղաքական և հասարակական խնդրի։ Այն կարող է հետաքրքրել Օսմանյան կայսրության պատմությամբ, Հայկական հարցով, հայ ժողովրդի քաղաքական և հասարակական պատմությամբ, ինչպես նաև 19-րդ դարի Մերձավոր Արևելքի պետական ու ազգային գործընթացներով հետաքրքրվող ընթերցողներին։

Մշակույթ

Աշխատությունը նվիրված է IV–XIX դարերի հայկական պաշտամունքային ճարտարապետության մեջ բազմագույն ձևավորման դերի և գեղարվեստական նշանակության ուսումնասիրությանը։ Հիմնական ուշադրությունը կենտրոնացված է գույնի կիրառման սկզբունքների, տարբեր երանգների համադրության և դրանց միջոցով ճարտարապետական կառույցի ամբողջական գեղարվեստական կերպարի ձևավորման առանձնահատկությունների վրա։ Ուսումնասիրվում է, թե ինչպես են բնական շինանյութերի գունային հատկությունները, քարատեսակների ընտրությունը, արտաքին և ներքին հարդարանքի գունային լուծումները, որմնանկարչությունը, զարդարվեստը և դեկորատիվ այլ տարրերը փոխազդել ճարտարապետական ձևերի հետ՝ ստեղծելով միասնական գեղարվեստական միջավայր։ Առանձնահատուկ նշանակություն է տրվում գույնի և ճարտարապետական ծավալի փոխհարաբերությանը, լուսավորության ազդեցությանը գունային ընկալման վրա, ինչպես նաև բազմագույն հորինվածքների խորհրդանշական, գեղագիտական և հոգևոր նշանակությանը։ Դիտարկվում են հայկական եկեղեցիների, վանական համալիրների և այլ պաշտամունքային կառույցների գեղարվեստական լուծումների զարգացման տարբեր փուլերը՝ հնարավորություն տալով հետևել բազմագույն ձևավորման ավանդույթների փոփոխություններին երկարատև պատմական ժամանակաշրջանի ընթացքում։ Ուշադրություն է դարձվում նաև ճարտարապետության, քանդակագործության, որմնանկարչության և դեկորատիվ արվեստի փոխադարձ կապերին, որոնց համադրությունը մեծ դեր է ունեցել հայկական եկեղեցական կառույցների ինքնատիպ կերպարի ձևավորման գործում։ Պատմական տարբեր ժամանակաշրջանների օրինակների համեմատական ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտել ինչպես շարունակական գեղարվեստական ավանդույթները, այնպես էլ ժամանակի ընթացքում առաջացած ոճական և գունային փոփոխությունները։ Բազմագույն ձևավորումը ներկայացվում է ոչ միայն որպես արտաքին զարդարանքի միջոց, այլև որպես ճարտարապետական գաղափարի արտահայտման կարևոր բաղադրիչ, որն ընդգծում է կառույցի առանձին հատվածները, ձևավորում տարածության ընկալումը և նպաստում ընդհանուր գեղարվեստական ու խորհրդանշական բովանդակության բացահայտմանը։ Աշխատությունը կարևոր նյութ է հայկական միջնադարյան և նոր շրջանի ճարտարապետական ժառանգության գեղարվեստական առանձնահատկությունների ուսումնասիրման համար և կարող է օգտակար լինել ճարտարապետության պատմությամբ, արվեստաբանությամբ, հայկական մշակույթով, եկեղեցական արվեստով, հուշարձանագիտությամբ և մշակութային ժառանգության պահպանությամբ հետաքրքրվող մասնագետների, հետազոտողների և ուսանողների համար։

Բժշկություն

Այս թեման վերաբերում է վաղաժամ ծնված նորածինների շնչառական խանգարումների ժամանակակից բուժման մոտեցումներին, որտեղ կենտրոնական ուշադրություն է դարձվում թոքերի անբավարար հասունության հետևանքով առաջացող շնչառական դիստրեսի համախտանիշին և դրա կառավարման կլինիկական ռազմավարություններին։ Նման վիճակներում բուժման հիմնական նպատակը շնչառության կայունացման ապահովումն է, թթվածնային անբավարարության կանխումը և թոքային հյուսվածքի հասունացման աջակցումը՝ օգտագործելով ինչպես ոչ ինվազիվ, այնպես էլ անհրաժեշտության դեպքում ինվազիվ շնչառական օժանդակության մեթոդներ։ Ժամանակակից մոտեցումները ներառում են վաղ փուլում կիրառվող շարունակական դրական ճնշմամբ օդափոխություն, մեխանիկական արհեստական շնչառություն՝ խիստ ցուցումներով, ինչպես նաև մակերևութային ակտիվ նյութերի (սուրֆակտանտների) փոխարինող թերապիա, որը զգալիորեն բարելավում է թոքերի ալվեոլային կայունությունը և նվազեցնում բարդությունների ռիսկը։ Բացի դրանից, կարևոր դեր ունի ինտենսիվ խնամքի բազմակողմանի համակարգը՝ ջերմակարգավորման, հեղուկային հավասարակշռության և վարակների կանխարգելման խիստ վերահսկմամբ, քանի որ վաղաժամ նորածինների օրգանիզմը առանձնահատուկ խոցելի է արտաքին գործոնների նկատմամբ։ Վերջին տարիներին զարգանում են նաև նվազ ինվազիվ տեխնոլոգիաներ և անհատականացված բուժման մոտեցումներ, որոնք հիմնված են նորածնի հղիության ժամկետի, կլինիկական վիճակի և կենսաքիմիական ցուցանիշների մանրակրկիտ գնահատման վրա՝ նպատակ ունենալով նվազեցնել մահացությունը և երկարաժամկետ բարդությունները, ինչպիսիք են քրոնիկ թոքային հիվանդությունները։

Պատմություն

Այս աշխատությունը նվիրված է հայկական սփյուռքի տարբեր համայնքներում՝ Լոս Անջելեսում, Թեհրանում և Բեյրութում, սոցիալական փոփոխությունների և էթնոսոցիոլոգիական պրոցեսների ուսումնասիրությանը։ Նյութում վերլուծվում են սփյուռքի բնակչության սոցիալական կառուցվածքի, կրթության, զբաղվածության, տնտեսական գործունեության և մշակութային ինքնության փոփոխությունները՝ ժամանակի ընթացքում, ինչպես նաև գնահատվում են համաճարակային, քաղաքական և աշխարհաքաղաքական գործոնների ազդեցությունը համայնքների սոցիալական դինամիկայի վրա։ Աշխատությունը ընդգծում է համայնքային ինքնակարգավորման մեխանիզմները, միջսերնդային հարաբերությունների առանձնահատկությունները, համակեցության և համախմբվածության գործոնները, ինչպես նաև սփյուռքի հայկականության պահպանման մարտահրավերները տարբեր երկրներում։ Նյութը հիմնված է հետազոտական էթնոսոցիոլոգիակա