Բուրվառ աղոթքների

Economics

Տնտեսագիտական և միջազգային տնտեսական հարաբերությունների բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության և Եվրոպական միության միջև տնտեսական ինտեգրման կազմակերպական ու տնտեսական նախադրյալների ձևավորման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում եվրոպական տնտեսական ինտեգրման հիմնական սկզբունքները, ԵՄ տնտեսական քաղաքականության առանձնահատկությունները և Հայաստանի տնտեսության կառուցվածքային ու ինստիտուցիոնալ պայմանները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում արտաքին առևտրի զարգացմանը, ներդրումային միջավայրի բարելավմանը, արտադրության մրցունակության բարձրացմանը և տնտեսական համագործակցության համար անհրաժեշտ իրավական ու կազմակերպական մեխանիզմների ձևավորմանը։ Վերլուծվում են Հայաստանի և Եվրոպական միության տնտեսական հարաբերությունների զարգացման հնարավորությունները, առևտրատնտեսական կապերի ընդլայնման պայմանները, տեխնիկական ստանդարտների և որակի կառավարման համակարգերի համապատասխանեցման հիմնախնդիրները։ Քննարկվում են նաև պետական կառավարման արդյունավետության բարձրացման, տնտեսական ինստիտուտների կատարելագործման, գործարար միջավայրի զարգացման և եվրոպական շուկաներում հայկական արտադրանքի ներկայացման հնարավորությունները։ Ուսումնասիրության շրջանակներում դիտարկվում են տնտեսական ինտեգրման տարբեր ձևաչափերի առանձնահատկությունները, դրանց հնարավոր առավելություններն ու սահմանափակումները, ինչպես նաև Հայաստանի միջազգային տնտեսական պարտավորությունների և տարածաշրջանային համագործակցության գործոնների նշանակությունը։ Անդրադարձ է կատարվում ենթակառուցվածքների զարգացմանը, նորարարական տեխնոլոգիաների ներդրմանը, մարդկային կապիտալի ամրապնդմանը և տնտեսական բարեփոխումների կազմակերպական ապահովման հարցերին։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել միջազգային տնտեսագիտության, եվրոպական ինտեգրման, տնտեսական քաղաքականության և Հայաստանի արտաքին տնտեսական հարաբերությունների ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Religion

Այս հրատարակությունը միավորում է Հին Կտակարանի իմաստասիրական գրականության կարևորագույն երեք գրքերը՝ Առակացը, Իմաստությունը և Ժողովողը, որոնք առանձնահատուկ տեղ են զբաղեցնում աստվածաշնչյան գրականության, բարոյական մտածողության և մարդկային կյանքի փիլիսոփայական ըմբռնման մեջ։ Ավանդաբար Սողոմոն թագավորի անվան հետ կապվող այս գրքերը ներկայացնում են դարերի ընթացքում ձևավորված իմաստության գրականության հարուստ ժառանգությունը՝ անդրադառնալով մարդու վարքագծին, բարոյական ընտրությանը, արդարությանն ու անարդարությանը, գիտելիքին ու տգիտությանը, կյանքի անցողիկությանը, մարդկային երջանկությանը և Աստծո հանդեպ ունեցած պատասխանատվությանը։ Առակաց գիրքը կենտրոնանում է իմաստուն և առաքինի կյանքի սկզբունքների ներկայացման վրա՝ ընթերցողին ուղղորդելով դեպի խոհեմություն, արդարամտություն, ազնվություն, աշխատասիրություն, չափավորություն և ինքնատիրապետում։ Դրանում կարևոր տեղ են զբաղեցնում մարդկային բնավորության տարբեր գծերի, խոսքի ու գործի փոխհարաբերության, ընտանեկան և հասարակական վարքագծի, ընկերության, բարեկամության և բարոյական պատասխանատվության վերաբերյալ խրատները։ Առակների պատկերավոր ու հակիրճ ձևը հնարավորություն է տալիս բարդ բարոյական գաղափարները ներկայացնելու մատչելի, հիշվող և կիրառելի արտահայտություններով։ Իմաստության գիրքն ընդգծում է աստվածային իմաստության բարձրագույն արժեքը և դրա կարևորությունը մարդկային կյանքի ու բարոյական կատարելագործման համար։ Այն անդրադառնում է արդարության, հոգու անմահության, առաքինության, աստվածային նախախնամության և ճշմարիտ իմաստության ճանաչման հարցերին՝ հակադրելով արդարների ու ամբարիշտների ճանապարհները։ Գրքում իմաստությունը ներկայացվում է ոչ միայն որպես գիտելիքների ամբողջություն, այլև որպես հոգևոր ու բարոյական սկզբունք, որն ուղղորդում է մարդուն դեպի ճշմարտություն, արդարություն և Աստծո կամքին համապատասխան կյանք։ Ժողովողի գիրքը առանձնանում է իր խոհական և փիլիսոփայական բնույթով՝ քննության առնելով մարդկային գոյության իմաստը, ժամանակի ընթացքը, կյանքի անկայունությունը, երկրային ձեռքբերումների սահմանափակ արժեքը և մարդու հնարավորությունների սահմանները։ Այն ընթերցողին մղում է խորհելու հարստության, իշխանության, հաճույքների, աշխատանքի, գիտելիքի և փառքի անցողիկության մասին՝ ընդգծելով, որ միայն նյութական ձեռքբերումները չեն կարող ապահովել մարդու լիարժեք երջանկությունն ու ներքին խաղաղությունը։ Գրքի փիլիսոփայական խորությունը դրսևորվում է կյանքի հակասությունների, մարդկային ձգտումների և ժամանակի անխուսափելի ազդեցության վերաբերյալ դիտարկումներում, իսկ հիմնական հոգևոր ուղերձը կապված է Աստծո հանդեպ ակնածանքի, կյանքի իմաստի գիտակցման և բարոյական պատասխանատվության հետ։ Երեք գրքերի համադրությունը ստեղծում է մարդկային կյանքի տարբեր կողմերն ընդգրկող ամբողջական իմաստասիրական պատկեր։ Եթե Առակացը հիմնականում ներկայացնում է առաքինի վարքագծի գործնական կանոնները, ապա Իմաստությունը բացահայտում է աստվածային ճշմարտության և բարոյական գիտակցության խորքային հիմքերը, իսկ Ժողովողը քննում է գոյության բարդ հարցերն ու երկրային կյանքի սահմանափակումները։ Այս երեք ստեղծագործությունները փոխլրացնում են միմյանց՝ ընթերցողին առաջարկելով ոչ միայն բարոյական խրատներ, այլև ինքնաճանաչման, կյանքի իմաստի որոնման և հոգևոր հասունացման ուղի։ Դրանց գրական առանձնահատկություններից են պատկերավոր խոսքը, զուգահեռ կառուցվածքները, հակադրությունները, խորհրդանշական արտահայտությունները, առակային ձևակերպումները, խոհական դատողություններն ու բանաստեղծական լեզուն։ Աստվածաշնչյան իմաստության գրականության այս նմուշները մեծ ազդեցություն են ունեցել համաշխարհային գրականության, փիլիսոփայական մտքի, բարոյագիտության և քրիստոնեական դաստիարակության զարգացման վրա։ Դրանց գաղափարները դարեր շարունակ ներգործել են մարդու, հասարակության և բարոյական արժեքների մասին պատկերացումների ձևավորման վրա՝ պահպանելով իրենց արդիականությունը նաև ժամանակակից ընթերցողի համար։ Հայ մշակութային և հոգևոր կյանքում այս գրքերի նշանակությունը հատկապես մեծ է, քանի որ աստվածաշնչյան իմաստասիրական գրականությունը կարևոր դեր է ունեցել հայ քրիստոնեական մտածողության, կրթության, գրականության և բարոյական դաստիարակության ձևավորման գործում։ Հայերեն հրատարակությունը նպաստել է Սուրբ Գրքի իմաստասիրական ժառանգության հասանելիությանը և հայ ընթերցողի հաղորդակցությանը համամարդկային հոգևոր արժեքների հետ։ Այն կարևոր նյութ է աստվածաբանության, աստվածաշնչագիտության, հայ կրոնական գրականության, փիլիսոփայության և գրականագիտության ուսումնասիրության համար։ Միաժամանակ աշխատությունը արժեքավոր ընթերցանության նյութ է բոլոր նրանց համար, ովքեր հետաքրքրված են կյանքի իմաստի, մարդկային երջանկության, արդարության, իմաստության, բարոյական ընտրության և հոգևոր կատարելագործման հիմնարար հարցերով։

Pedagogy

Աշխատությունը ուսումնասիրում է սեռական դաստիարակության գաղափարների ձևավորումն ու զարգացումը արևմտահայ կրթական միջավայրում՝ 19-րդ դարի սկզբից մինչև 20-րդ դարի 50–60-ական թվականները։ Հեղինակը վերլուծում է, թե ինչպես են տարբեր պատմական ժամանակաշրջաններում մանկավարժները, հասարակական գործիչները և կրթական հաստատությունները մեկնաբանել սեռական դաստիարակության նպատակները, բովանդակությունն ու դերը երեխայի և պատանու համակողմանի զարգացման գործընթացում։ Գրքում ներկայացվում են այդ թեմայի շուրջ ձևավորված մանկավարժական հայեցակարգերը, բարոյադաստիարակչական մոտեցումները, ընտանեկան և դպրոցական դաստիարակության փոխկապակցվածությունը, ինչպես նաև հասարակական, մշակութային և կրոնական գործոնների ազդեցությունը կրթական քաղաքականության վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում արևմտահայ մանկավարժական մտքի նշանավոր ներկայացուցիչների գաղափարներին, դասագրքերին, կրթական ծրագրերին և ժամանակի մամուլում արտահայտված տեսակետներին՝ բացահայտելով դրանց ներդրումը երեխաների և երիտասարդների առողջ, պատասխանատու և բարոյական դաստիարակության վերաբերյալ պատկերացումների ձևավորման գործում։ Աշխատությունը նաև անդրադառնում է կրթական համակարգի փոփոխություններին, հասարակական արժեքների վերափոխմանը և պատմական իրադարձությունների ազդեցությանը մանկավարժական մտքի զարգացման վրա՝ ներկայացնելով սեռական դաստիարակության հիմնահարցը որպես կրթության պատմության կարևոր բաղադրիչ։ Գիրքը նախատեսված է մանկավարժության, կրթության պատմության, հայագիտության, սոցիոլոգիայի և պատմության ոլորտների ուսանողների, դասախոսների, հետազոտողների, ինչպես նաև կրթական գործընթացների պատմությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Religion

Աշխատությունը ներկայացնում է քրիստոնեական վարդապետության պատմական զարգացումը՝ կրոնի ծագման, հիմնական գաղափարների ձևավորման և դարերի ընթացքում քրիստոնեական ուսմունքի տարածման ու հաստատման տեսանկյունից։ Այն նպատակ ունի ընթերցողին ծանոթացնելու քրիստոնեական հավատքի հիմնարար դրույթներին՝ դրանք դիտարկելով պատմական իրադարձությունների, հոգևոր առաջնորդների գործունեության և եկեղեցական ավանդության համատեքստում։ Նման բնույթի աշխատություններում սովորաբար անդրադարձ է կատարվում Հիսուս Քրիստոսի կյանքին և քարոզչությանը, առաքյալների գործունեությանը, առաջին քրիստոնեական համայնքների ձևավորմանը, եկեղեցու տարածմանը և դավանաբանական հիմնական գաղափարների աստիճանական համակարգմանը։ Կարևոր տեղ են զբաղեցնում Աստծո, Սուրբ Երրորդության, մարմնավորման, փրկության, հարության, հավատի և բարոյական կյանքի վերաբերյալ ուսմունքները։ Պատմական շարադրանքի ձևը հնարավորություն է տալիս կրոնական գաղափարները ներկայացնելու ոչ միայն որպես հավատքի դրույթներ, այլև որպես որոշակի ժամանակաշրջաններում ձևավորված և հասարակական կյանքի վրա ազդեցություն ունեցած հոգևոր ու մշակութային երևույթներ։ Աշխատությունը կարող է ծառայել որպես քրիստոնեական ուսմունքի և պատմության ուսումնասիրման կրթական նյութ՝ նպաստելով կրոնական հասկացությունների ընկալմանը և եկեղեցական ավանդության ճանաչմանը։ Այն արժեքավոր է նաև հայերեն կրոնական գրականության մեջ եվրոպական աստվածաբանական աշխատությունների տարածման, թարգմանական ավանդույթի և 19-րդ դարի կրոնական կրթության պատմության ուսումնասիրության համար։

Medicine

Բժշկական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է հրազենային վնասվածքների դեպքում վերքային գործընթացի վաղ փուլի ախտաձևաբանական և մանրէաբանական փոփոխությունների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում վնասված հյուսվածքներում առաջացող կառուցվածքային փոփոխությունները, բորբոքային պատասխանի առանձնահատկությունները և վերականգնողական գործընթացների սկզբնական փուլերը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում վերքային միջավայրի մանրէաբանական վիճակի, մանրէային աղտոտվածության փոփոխությունների և դրանց՝ ապաքինման ընթացքի հետ ունեցած փոխկապակցվածությանը։ Վերլուծվում են հյուսվածքային վնասման և վերականգնման փուլերի ախտաձևաբանական ցուցանիշները, ինչպես նաև բորբոքային ու վարակային գործընթացների զարգացման վրա ազդող գործոնները։ Քննարկվում են վերքի վիճակի գնահատման ախտաբանական և մանրէաբանական հետազոտությունների նշանակությունը, դրանց համադրումը և բուժական մոտեցումների ընտրության համար ստացվող տվյալների կիրառական արժեքը։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս ընդլայնելու պատկերացումները նման վնասվածքների վաղ ապաքինման կենսաբանական օրինաչափությունների և հնարավոր բարդությունների գնահատման վերաբերյալ։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել վնասվածքաբանության, վիրաբուժության, ախտաբանական անատոմիայի և բժշկական մանրէաբանության ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Philosophy

Աշխատությունը նվիրված է փաստարկման և լեզվի փոխհարաբերության ուսումնասիրությանը՝ բացահայտելով, թե ինչպես են լեզվական միջոցները մասնակցում մտքերի հիմնավորմանը, համոզիչ խոսքի կառուցմանը և տարբեր տեսակետների պաշտպանությանը կամ հերքմանը։ Հետազոտության հիմքում այն գաղափարն է, որ փաստարկումը միայն տրամաբանական դատողությունների հաջորդականություն չէ, այլ նաև լեզվական հաղորդակցության գործընթաց, որի արդյունավետությունը մեծապես կախված է օգտագործվող բառապաշարից, շարահյուսական կառուցվածքներից, իմաստային կապերից, խոսքային ռազմավարություններից և հաղորդակցական իրավիճակից։ Աշխատությունում ուսումնասիրվում են փաստարկի հիմնական բաղադրիչները՝ պնդումը, հիմնավորումը, ապացույցը, եզրահանգումը և դրանց միջև ձևավորվող տրամաբանական ու իմաստային հարաբերությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այն հարցին, թե ինչպես է լեզուն հնարավորություն տալիս ոչ միայն արտահայտել արդեն ձևավորված միտքը, այլև կառուցել, զարգացնել և փոխակերպել փաստարկային դիրքորոշումը։ Քննության են առնվում փաստարկման տարբեր եղանակներ, համոզման լեզվական միջոցները, պատճառահետևանքային և հակադրական կապերի արտահայտումը, գնահատողական բառապաշարի դերը, ինչպես նաև հարցադրումների, օրինակների, համեմատությունների և այլ խոսքային հնարքների կիրառությունը։ Կարևորվում է նաև փաստարկման տրամաբանական և լեզվական կողմերի փոխհարաբերությունը․ տրամաբանորեն ճիշտ կառուցված փաստարկը կարող է տարբեր արդյունավետություն ունենալ՝ կախված դրա լեզվական ձևակերպումից և հասցեատիրոջ ընկալման առանձնահատկություններից։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ նաև փաստարկման ընթացքում առաջացող լեզվական մանիպուլյացիաներին, երկիմաստություններին, ոչ հիմնավորված ընդհանրացումներին և այլ սխալներին, որոնք կարող են թուլացնել փաստարկի համոզչական ուժը կամ խեղաթյուրել հաղորդվող գաղափարի ընկալումը։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է փաստարկման դիտարկումը տարբեր հաղորդակցական ոլորտներում՝ գիտական և ակադեմիական խոսքում, հրապարակախոսության, քաղաքական հաղորդակցության, բանավեճերի և առօրյա խոսքի շրջանակներում։ Այս մոտեցումը հնարավորություն է տալիս ցույց տալու, որ փաստարկային խոսքի կառուցվածքն ու լեզվական միջոցները փոփոխվում են՝ կախված հաղորդակցական նպատակից, թեմայից, լսարանից և իրավիճակից։ Ուսումնասիրությունը կարևոր է նաև լեզվական և քննադատական մտածողության զարգացման տեսանկյունից, քանի որ փաստարկների կառուցվածքը ճանաչելու և գնահատելու կարողությունը նպաստում է տեղեկատվության քննադատական ընկալմանը, հիմնավորված եզրահանգումներ կատարելու և սեփական տեսակետը տրամաբանված ու հստակ ձևակերպելու հմտությունների զարգացմանը։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել լեզվաբանների, փիլիսոփաների, տրամաբանների, հաղորդակցության մասնագետների, լրագրողների, մանկավարժների և փաստարկման տեսությամբ հետաքրքրվող ուսանողների ու հետազոտողների համար։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը լեզուն և փաստարկումը դիտարկում է որպես փոխկապակցված երևույթներ՝ ցույց տալով, թե ինչպես են լեզվական կառուցվածքներն ու հաղորդակցական ռազմավարությունները նպաստում մտքի հիմնավորմանը, համոզման գործընթացին և գիտակցված բանավեճի ձևավորմանը։