Դավթի սաղմոսների գիրք

Մաթեմատիկա

Մաթեմատիկական անալիզի, ֆունկցիաների տեսության և հաշվողական մաթեմատիկայի բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է Ֆուրիեի ձևափոխված համակարգի միջոցով ֆունկցիաների մոտարկումների զուգամիտության արագացման տեսական հիմունքների և մեթոդների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում Ֆուրիեի շարքերի և օրթոգոնալ ֆունկցիոնալ համակարգերի հիմնական հատկությունները, ֆունկցիաների ներկայացման ու մոտարկման սկզբունքները և դրանց կիրառության առանձնահատկությունները մաթեմատիկական տարբեր խնդիրներում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում դասական Ֆուրիեի համակարգի և դրա ձևափոխված տարբերակների համեմատությանը, մոտարկման ճշտության բարձրացման հնարավորություններին և զուգամիտության արագության վրա ազդող գործոններին։ Վերլուծվում են ֆունկցիաների հարթության, անընդհատության, ածանցելիության և սահմանային վարքագծի ազդեցությունները Ֆուրիեի տիպի վերլուծությունների զուգամիտության հատկությունների վրա։ Քննարկվում են մոտարկման սխալի գնահատման, մասնակի գումարների վարքագծի, զուգամիտության պայմանների և հաշվարկային արդյունավետության բարձրացման հիմնախնդիրները։ Ուսումնասիրության շրջանակներում կարող են դիտարկվել Ֆուրիեի ձևափոխված համակարգի կառուցման մաթեմատիկական մոտեցումները, մոտարկումների որակի տեսական գնահատման եղանակները և ստացված արդյունքների համեմատությունը դասական մեթոդների հետ։ Անդրադարձ է կատարվում զուգամիտության արագացման մեթոդների նշանակությանը թվային անալիզի, ազդանշանների մշակման, մաթեմատիկական ֆիզիկայի և դիֆերենցիալ հավասարումների մոտավոր լուծման խնդիրներում։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել մաթեմատիկական անալիզի, մոտարկումների տեսության, հարմոնիկ անալիզի, հաշվողական մաթեմատիկայի և կիրառական մաթեմատիկական մոդելավորման ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Տնտեսագիտություն

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում ուղղակի և անուղղակի հարկերի հարաբերակցության օպտիմալացման ուղիների ուսումնասիրությանը՝ հարկային համակարգի արդյունավետության, պետական բյուջեի եկամուտների ապահովման, տնտեսական աճի և հարկային բեռի արդար բաշխման համատեքստում։ Հետազոտության թեման գիտությունների թեկնածուի ատենախոսության շրջանակում ուսումնասիրվել է ՀՀ ԳԱԱ Մ. Քոթանյանի անվան տնտեսագիտության ինստիտուտում, իսկ պաշտպանությունը տեղի է ունեցել 2010 թվականին։ Աշխատության կենտրոնում հարկային համակարգի կառուցվածքի այնպիսի համադրության ձևավորման խնդիրն է, որի դեպքում ուղղակի և անուղղակի հարկերը միաժամանակ կապահովեն պետական եկամուտների կայունությունը, տնտեսական գործունեության խթանումը և հարկային արդարության սկզբունքի պահպանումը։ Ուղղակի հարկերը հիմնականում կապված են եկամուտների, շահույթի և գույքի հարկման հետ, մինչդեռ անուղղակի հարկերը գանձվում են ապրանքների և ծառայությունների շրջանառության կամ սպառման միջոցով և դրանց տնտեսական բեռը մեծապես փոխանցվում է վերջնական սպառողին։ Հետևաբար դրանց հարաբերակցությունը կարևոր նշանակություն ունի ինչպես տնտեսավարող սուբյեկտների գործունեության, այնպես էլ բնակչության գնողունակության և սոցիալական բարեկեցության համար։ Հետազոտության շրջանակում կարող են վերլուծվել ուղղակի և անուղղակի հարկերի տեսակարար կշիռները ՀՆԱ-ում և պետական բյուջեի հարկային եկամուտներում, դրանց փոփոխության դինամիկան, հարկային դրույքաչափերի ազդեցությունը, հարկման բազայի ընդլայնման հնարավորությունները և հարկային վարչարարության արդյունավետությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այն խնդրին, որ անուղղակի հարկերի չափազանց մեծ տեսակարար կշիռը կարող է մեծացնել սպառողների վրա ընկնող հարկային բեռը, բարձրացնել ապրանքների և ծառայությունների գները և սահմանափակել ներքին պահանջարկը։ Աշխատանքում կարևոր ուղղություն է հարկային համակարգի կառուցվածքային հավասարակշռության ապահովումը՝ ուղղակի հարկերի դերի ուժեղացման, հարկային արտոնությունների և դրույքաչափերի վերանայման, ինչպես նաև ստվերային տնտեսության կրճատման միջոցով։ Հետազոտության հրապարակված արդյունքներում առաջարկվում է նաև տարբերակված մոտեցում հարկային դրույքաչափերի և հարկվող շեմերի նկատմամբ՝ դրանք համապատասխանեցնելով տնտեսության և առանձին հարկատուների առանձնահատկություններին։ Ուսումնասիրությունը կարող է անդրադառնալ նաև մաքսային քաղաքականությանը, ներմուծման և արտահանման խթանմանը, մաքսային վարչարարության կատարելագործմանը և այնպիսի մեխանիզմների ձևավորմանը, որոնք կնպաստեն հարկման բազայի ընդլայնմանը՝ առանց տնտեսության ակտիվության անհարկի սահմանափակման։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում հարկային վարչարարության կատարելագործումը, քանի որ հարկային եկամուտների աճը կարող է ապահովվել ոչ միայն դրույքաչափերի փոփոխությամբ, այլև հարկային պարտավորությունների կատարման մակարդակի բարձրացմամբ, ստվերային գործունեության բացահայտմամբ և հարկման բազաների ընդլայնմամբ։ ՀՀ հարկային եկամուտների կառավարման ծրագրերում ևս որպես հիմնական ուղղություններ առանձնացվել են հարկային վարչարարության կատարելագործումը, հարկման բազաների ընդլայնումը և հարկային քաղաքականության այնպիսի իրականացումը, որը միաժամանակ նպաստում է բիզնես միջավայրի մրցունակությանը և բյուջետային եկամուտների ապահովմանը։ Աշխատության գործնական նշանակությունը կայանում է նրանում, որ ուղղակի և անուղղակի հարկերի ավելի հիմնավորված հարաբերակցությունը կարող է նպաստել հարկային բեռի արդարացի բաշխմանը, պետական ֆինանսների կայունությանը, ներդրումային միջավայրի բարելավմանը և տնտեսական ակտիվության խթանմանը։ Ուսումնասիրության մոտեցումները կարող են կիրառվել հարկային քաղաքականության մշակման, հարկային օրենսդրության կատարելագործման, բյուջետային եկամուտների կանխատեսման և հարկային վարչարարության բարելավման գործընթացներում։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը հարկերի կառուցվածքային հարաբերակցությունը դիտարկում է որպես հարկային քաղաքականության առանցքային խնդիր՝ ընդգծելով պետական եկամուտների ապահովման և հարկային արդարության, տնտեսական արդյունավետության ու հասարակության բարեկեցության միջև հավասարակշռության անհրաժեշտությունը։

Տեխնոլոգիա

Գիրքը նվիրված է կիսահաղորդչային օպտիկական ուժեղացուցիչների համակարգչային մոդելների մշակման և հետազոտման խնդիրներին՝ ներկայացնելով դրանց տեսական հիմքերը, մաթեմատիկական նկարագրությունը և կիրառական նշանակությունը ժամանակակից օպտիկական համակարգերում։ Աշխատանքում ուսումնասիրվում են կիսահաղորդչային օպտիկական ուժեղացուցիչների աշխատանքի ֆիզիկական սկզբունքները, ազդանշանների ուժեղացման գործընթացները, կիսահաղորդչային միջավայրում տեղի ունեցող օպտիկական և էլեկտրոնային երևույթները։ Ներկայացվում են մոդելավորման մեթոդները, հաշվարկային ալգորիթմները, համակարգչային փորձարկումների կազմակերպման մոտեցումները և սարքերի հիմնական բնութագրերի գնահատման եղանակները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ուժեղացուցիչների արդյունավետության, արագագործության, աղմուկային հատկությունների և օպտիկական կապի համակարգերում կիրառման հնարավորությունների ուսումնասիրմանը։ Գիրքը ներկայացնում է ժամանակակից օպտոէլեկտրոնիկայի և թվային մոդելավորման գործիքների կիրառման հնարավորությունները՝ նպաստելով նոր սերնդի օպտիկական սարքերի նախագծման կատարելագործմանը։ Աշխատանքը նախատեսված է օպտոէլեկտրոնիկայի մասնագետների, կապի ինժեներների, ֆիզիկոսների, հետազոտողների, դասախոսների, ուսանողների և կիսահաղորդչային սարքերի մոդելավորմամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Տեխնոլոգիա

Աշխատությունը նվիրված է Եմենի Հանրապետության կլիմայական պայմաններին համապատասխան աղյուսե շարվածքով շենքերի նախագծման և հետազոտության հարցերին։ Մատենագիտական աղբյուրներում աշխատանքը ներկայացված է որպես տեխնիկական գիտությունների թեկնածուի ատենախոսության սեղմագիր, որը հրատարակվել է 1995 թվականին և ունի 20 էջ ծավալ։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է ուսումնասիրել աղյուսե պատերով շենքերի աշխատանքի առանձնահատկությունները շոգ կլիմայի պայմաններում և հիմնավորել արևապաշտպան էկրանի կիրառման հնարավորությունները՝ շենքի ներքին միկրոկլիման բարելավելու և արտաքին ջերմային ազդեցությունները նվազեցնելու համար։ Աշխատանքում կարևոր տեղ կարող է հատկացվել շենքի արտաքին պատերի ջերմատեխնիկական վարքին, արևային ճառագայթման ազդեցությանը, արտաքին օդի բարձր ջերմաստիճաններին և պատերի միջոցով ջերմության փոխանցման գործընթացներին։ Արևապաշտպան էկրանի կիրառումը դիտարկվում է որպես ճարտարապետական-կոնստրուկտիվ միջոց, որը կարող է սահմանափակել շենքի արտաքին մակերևույթների վրա արևային ճառագայթման անմիջական ազդեցությունը և դրանով նպաստել ներքին տարածքների ջերմային պայմանների բարելավմանը։ Հետազոտության շրջանակում կարող են համեմատվել էկրանի տարբեր դիրքավորումներ, կառուցվածքային լուծումներ և դրանց ազդեցությունը շենքի ջերմային ռեժիմի վրա՝ հաշվի առնելով տվյալ տարածաշրջանի կլիմայական առանձնահատկությունները։ Եմենի շոգ կլիման պահանջում է շենքերի նախագծման ժամանակ հաշվի առնել ոչ միայն կրող կոնստրուկցիաների ամրությունն ու կայունությունը, այլև ջերմային հարմարավետության ապահովումը, արևային ճառագայթման նվազեցումը և բնական կլիմայական պայմանների արդյունավետ օգտագործումը։ Այս տեսանկյունից աշխատանքը գտնվում է շենքերի ֆիզիկայի, շինարարական ջերմատեխնիկայի և տարածաշրջանային ճարտարապետության հատման ոլորտում։ Ուսումնասիրությունը կարող է ներառել նաև աղյուսե պատերի հաստության, նյութի ջերմային հատկությունների, շենքի կողմնորոշման, արտաքին պաշտպանիչ տարրերի և տարածական կազմակերպման ազդեցության գնահատում։ Կարևոր է նաև այն հանգամանքը, որ աշխատանքը դիտարկում է ոչ միայն առանձին պատի կամ կոնստրուկցիայի, այլ ամբողջ շենքի աշխատանքի խնդիրը՝ կլիմայական պայմանների և շինարարական լուծումների փոխկապակցվածության տեսանկյունից։ Նման մոտեցումը հնարավորություն է տալիս մշակել ավելի արդյունավետ և տվյալ տարածաշրջանի պայմաններին հարմարեցված շինարարական լուծումներ՝ միաժամանակ հաշվի առնելով էներգիայի օգտագործման և ներքին հարմարավետության խնդիրները։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել շինարարական ինժեներներին, ճարտարապետներին, շենքերի ֆիզիկայի և ջերմատեխնիկայի մասնագետներին, նախագծողներին, կլիմայական պայմաններին հարմարեցված շինարարությամբ զբաղվող հետազոտողներին և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողներին։

Կենսաբանություն

Աշխատությունը նվիրված է հին և միջնադարյան Հայաստանում դեղաբույսերի կիրառության, տարածվածության և բուժական նշանակության ուսումնասիրությանը՝ մատենագրական և ազգագրական աղբյուրների համադրմամբ։ Հետազոտության շրջանակում ուսումնասիրվում են հայկական պատմական աղբյուրներում հիշատակվող բուժիչ բույսերը, դրանց անվանումները, նկարագրությունները, բուժական հատկությունները և կիրառման եղանակները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այն գիտելիքներին ու փորձառությանը, որոնք ձևավորվել են ժողովրդական բժշկության շրջանակում և փոխանցվել սերնդեսերունդ՝ արտացոլվելով ավանդույթներում, սովորույթներում և ազգագրական նյութերում։ Աշխատության մեջ կարող են ուսումնասիրվել տարբեր հիվանդությունների և առողջական խնդիրների դեպքում բույսերի կիրառման եղանակները, բուսական պատրաստուկների պատրաստման սկզբունքները, դրանց օգտագործման ձևերը և հնարավոր համադրությունները։ Մատենագրական աղբյուրների ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս վերականգնելու հին և միջնադարյան բժշկական պատկերացումները, ինչպես նաև բացահայտելու բուսաբուժության տեղը ժամանակի բժշկական գիտելիքների համակարգում։ Ազգագրական նյութերի ներգրավումը լրացնում է գրավոր աղբյուրները՝ ներկայացնելով ժողովրդական բժշկության գործնական ավանդույթները և տարբեր բնակավայրերում պահպանված բուսաբուժական գիտելիքները։ Կարևոր ուղղություն է նաև բույսերի հին անվանումների և ժամանակակից բուսաբանական անվանումների համադրությունը, որը կարող է նպաստել պատմական աղբյուրներում հիշատակվող բուսատեսակների նույնականացմանը։ Հետազոտությունը հնարավորություն է տալիս դիտարկել դեղաբույսերի օգտագործումը ոչ միայն բժշկական, այլև մշակութային և տնտեսական տեսանկյունից՝ բացահայտելով մարդու և բնության փոխհարաբերությունների պատմական ձևերը։ Աշխատության արդյունքները կարող են արժեքավոր լինել հայկական ավանդական բժշկության պատմության, ժողովրդական գիտելիքների և բուսաբուժության զարգացման ուսումնասիրության համար, ինչպես նաև նպաստել հայկական մատենագրության մեջ պահպանված բժշկական տեղեկությունների համակարգմանը։ Այն կարող է հետաքրքրել բժշկության պատմաբաններին, ազգագրագետներին, բուսաբաններին, դեղագետներին, հայագետներին, պատմաբաններին, ժողովրդական բժշկության ուսումնասիրողներին և համապատասխան ոլորտների հետազոտողներին։

Բժշկություն

Աշխատությունը նվիրված է պրեէկլամպսիա ունեցող հղիների մոտ մայր–ընկերք–պտուղ ֆունկցիոնալ համակարգի արյան շրջանառության վիճակի դոպլերաչափական գնահատմանը և բուժումից առաջ ու հետո արձանագրվող փոփոխությունների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում են մայրական ու պտղային արյան շրջանառության հիմնական ցուցանիշները՝ նպատակ ունենալով գնահատել ընկերքային արյունամատակարարման վիճակը և ժամանակին բացահայտել հնարավոր հեմոդինամիկական խանգարումները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում արգանդային, պորտալարային և պտղի որոշ կարևոր անոթներում արյան հոսքի բնութագրերին, որոնց ոչ ինվազիվ գնահատումը հնարավորություն է տալիս տեղեկություններ ստանալ անոթային դիմադրության և մայր–պտուղ շրջանառության ընդհանուր վիճակի վերաբերյալ։ Քննության են առնվում դոպլերաչափության միջոցով ստացվող ցուցանիշները և դրանց փոփոխությունների կապը պրեէկլամպսիայի արտահայտվածության, ընկերքի գործառական վիճակի և պտղի զարգացման հետ։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է բուժական միջամտություններից առաջ և հետո ստացված տվյալների համեմատությունը, որը հնարավորություն է տալիս գնահատել կիրառվող բուժման պայմաններում արյան շրջանառության ցուցանիշների փոփոխության միտումները։ Վերլուծվում է նաև դոպլերաչափական հետազոտության նշանակությունը պտղի վիճակի համալիր հսկողության մեջ՝ այն համադրելով կլինիկական, լաբորատոր և այլ գործիքային տվյալների հետ։ Կարևորվում է պտղի աճի և զարգացման հնարավոր խանգարումների, ընկերքային անբավարարության և հղիության ընթացքի այլ բարդությունների ժամանակին հայտնաբերումը։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս գնահատել, թե հեմոդինամիկական տարբեր ցուցանիշներն ինչ տեղեկատվական նշանակություն կարող են ունենալ հղիության ընթացքի վերահսկման և բժշկական հսկողության կազմակերպման համար։ Առանձին ուշադրություն է հատկացվում հետազոտության ոչ ինվազիվ բնույթին և ցուցանիշների դինամիկ դիտարկման հնարավորությանը, ինչը կարևոր է մայրական և պտղային վիճակի պարբերական գնահատման տեսանկյունից։ Աշխատությունը գիտագործնական նշանակություն ունի պրեէկլամպսիայի պայմաններում մայր–ընկերք–պտուղ համակարգի շրջանառության փոփոխությունների առավել խորքային ուսումնասիրման, հղիության հսկողության արդյունավետության բարձրացման և պերինատալ բժշկության ախտորոշիչ մոտեցումների կատարելագործման համար։