Developing algorithms and programs for formation of and search in knowledge bases of combating problems

Իրավաբանություն

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում հանցավորության դեմ պայքարի միասնական տեսության մշակման հիմնախնդիրների պատմատեսական վերլուծությանը։ Հեղինակը ուսումնասիրում է հանցավորության դեմ պայքարի տեսական հիմքերը, քրեական քաղաքականության զարգացման օրինաչափությունները և իրավապահ համակարգի գործունեության սկզբունքները՝ բացահայտելով դրանց փոխկապակցվածությունն ու դերը պետության իրավական համակարգում։ Ուսումնասիրության շրջանակում վերլուծվում են հանցավորության կանխարգելման, բացահայտման և վերահսկման տարբեր մոտեցումները, դրանց պատմական ձևավորումը, ինչպես նաև իրավական, սոցիալական և կազմակերպական գործոնների ազդեցությունը հանցավորության դեմ արդյունավետ պայքարի վրա։ Աշխատանքում անդրադարձ է կատարվում նաև քրեագիտական տեսությունների զարգացմանը, պետական մարմինների միջև համագործակցության մեխանիզմներին, իրավակիրառ պրակտիկայի կատարելագործման ուղիներին և միասնական հայեցակարգի ձևավորման անհրաժեշտությանը՝ ժամանակակից մարտահրավերների պայմաններում։ Հեղինակը ներկայացնում է գիտականորեն հիմնավորված մոտեցումներ, որոնք կարող են նպաստել քրեական քաղաքականության արդյունավետության բարձրացմանը, իրավապահ գործունեության համակարգմանն ու հանցավորության կանխարգելման մեխանիզմների կատարելագործմանը։ Գիրքը արժեքավոր աղբյուր է իրավաբանների, քրեագետների, դատավորների, դատախազների, իրավապահ մարմինների մասնագետների, գիտահետազոտողների, ուսանողների և պետական կառավարման ոլորտի ներկայացուցիչների համար։

Իրավաբանություն

Աշխատանքը նվիրված է մինչդատական վարույթի նկատմամբ դատական վերահսկողության ինստիտուտի ուսումնասիրությանը՝ որպես անձի սահմանադրական իրավունքների և ազատությունների պաշտպանության կարևոր իրավական երաշխիքի։ Հետազոտության կենտրոնում այն հիմնախնդիրն է, թե ինչպես կարող է դատարանի վերահսկողական գործունեությունը ապահովել անձի իրավունքների և օրինական շահերի պաշտպանությունը քրեական դատավարության այն փուլում, երբ դեռևս չի կայացվել գործն ըստ էության լուծող դատական ակտ։ Մինչդատական վարույթի ընթացքում իրականացվող մի շարք դատավարական գործողություններ կարող են անմիջականորեն սահմանափակել անձի հիմնարար իրավունքները, ուստի դրանց նկատմամբ արդյունավետ, անկախ և ժամանակին դատական վերահսկողության առկայությունը կարևոր նշանակություն ունի իրավական պետության և արդարադատության սկզբունքների իրացման համար։ Աշխատանքում կարող են ուսումնասիրվել դատական վերահսկողության հասկացությունը, նպատակները, իրավական բնույթը, սահմանադրաիրավական հիմքերը և դրա տեղը քրեական դատավարության համակարգում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այն դեպքերին, երբ մինչդատական փուլում անհրաժեշտ է դատարանի թույլտվություն կամ վերահսկողություն անձի ազատության, անձնական և ընտանեկան կյանքի, բնակարանի անձեռնմխելիության, սեփականության և այլ հիմնարար իրավունքների սահմանափակման առնչությամբ։ Ուսումնասիրության կարևոր ուղղություններից է նաև դատական պաշտպանության արդյունավետության գնահատումը՝ հաշվի առնելով դատարանի անկախությունը, իրավական միջոցների հասանելիությունը, որոշումների հիմնավորվածությունը, դատական քննության ժամկետները և անձի կողմից իր իրավունքների պաշտպանության իրական հնարավորությունը։ Աշխատանքը կարող է անդրադառնալ նաև քննիչի, դատախազի և դատարանի լիազորությունների փոխհարաբերությանը՝ ընդգծելով դատական վերահսկողության դերը պետական հարկադրանքի միջոցների օրինականության և հիմնավորվածության ապահովման գործում։ Քննարկվում են նաև այն իրավական մեխանիզմները, որոնց միջոցով հնարավոր է կանխել կամ վերացնել մինչդատական վարույթի ընթացքում մարդու իրավունքների անհամաչափ սահմանափակումները։ Հետազոտության տեսական և գործնական նշանակությունը պայմանավորված է նրանով, որ դատական վերահսկողության արդյունավետությունը անմիջականորեն կապված է քրեական դատավարության օրինականության, մրցակցության, անձի պաշտպանության իրավունքի և արդար դատաքննության հիմնարար պահանջների պահպանման հետ։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել իրավաբանների, դատավորների, դատախազների, քննիչների, փաստաբանների, իրավագիտության ուսանողների և քրեական դատավարության ու մարդու իրավունքների պաշտպանության հիմնախնդիրներով զբաղվող հետազոտողների համար՝ որպես մինչդատական փուլում դատական պաշտպանության մեխանիզմների ուսումնասիրությանը նվիրված մասնագիտական աշխատանք։

Այլ առարկաներ

Կերի նախապատրաստման մեքենաներ աշխատությունը մասնագիտական ուսումնական ձեռնարկ է, որը նվիրված է անասնապահության մեջ օգտագործվող կերի նախապատրաստման տեխնոլոգիաներին և դրանց մեքենայացված համակարգերին՝ ընդգրկելով կերերի մշակման ամբողջական արտադրական շղթան։ Հեղինակներ Ա. Պ. Թարվերդյանը և Ս. Ե. Մարգարյանը գրքում մանրամասն ներկայացնում են կերի նախապատրաստման գործընթացները՝ ներառյալ հումքի ընդունումը, պահեստավորումը, մանրացումը, խառնուրդների պատրաստումը, վիտամինացված և համակցված կերերի ստացումը, ինչպես նաև դրանց բաշխման մեխանիզացված եղանակները։ Աշխատությունը բացատրում է տարբեր տեսակի կերերի մշակման համար կիրառվող մեքենաների կառուցվածքը, աշխատանքի սկզբունքները և տեխնոլոգիական առանձնահատկությունները՝ ցույց տալով, թե ինչպես է ճիշտ կազմակերպված մեքենայացումը նպաստում կենդանիների սննդային արժեքի բարձրացմանը և արտադրողականության ավելացմանը։ Գրքում ընդգծվում է նաև էներգախնայող տեխնոլոգիաների կիրառման կարևորությունը, արտադրական կորուստների նվազեցումը և սարքավորումների արդյունավետ օգտագործումը տարբեր անասնապահական համակարգերում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում կերերի որակի պահպանմանը, խոնավության և սննդային բաղադրության վերահսկմանը, ինչպես նաև արտադրական հիգիենայի պահանջներին՝ ապահովելու կենդանիների առողջությունը և բարձր արտադրողականությունը։ Աշխատությունը ներառում է նաև մեքենաների տեխնիկական սպասարկման, կարգավորման և անվտանգության կանոնների մանրամասն նկարագրություն՝ ապահովելով դրանց երկարաժամկետ և անխափան աշխատանքը։ Գիրքը նախատեսված է գյուղատնտեսական բուհերի ուսանողների, անասնապահության մասնագետների և ֆերմաների տեխնիկական անձնակազմի համար, ովքեր ցանկանում են խորացնել իրենց գիտելիքները կերի արտադրության մեքենայացման ոլորտում և կիրառել այն գործնականում։

Այլ առարկաներ

Հայաստանում «նոր գրքերի» մասին ինֆորմացիոն ցանկերը սովորաբար ներկայացվում են որպես մատենագիտական կամ գրադարանային տեղեկատուներ, որտեղ համակարգված ձևով ամփոփվում են տարբեր հրատարակչությունների նոր լույս տեսած աշխատությունները։ Այդպիսի ցանկերի հիմնական նպատակն է ընթերցողներին, գրադարաններին և հետազոտողներին տրամադրել արագ կողմնորոշվելու հնարավորություն ժամանակակից գրական հոսքերում՝ ընդգրկելով գիտական, գեղարվեստական, ուսումնական և տեղեկատու բնույթի հրատարակություններ։ Օրինակ՝ Հայաստանում ակտիվորեն գործում են պարբերական «Նոր գիրք» նախագծերը, որտեղ յուրաքանչյուր շաբաթ կամ ամիս ներկայացվում են նոր հրատարակություններ տարբեր ոլորտներից՝ գրականություն, պատմություն, հասարակագիտություն, արվեստ և գիտություն, ինչը թույլ է տալիս հետևել հրատարակչական գործընթացների ընթացիկ զարգացումներին և գրքային շուկայի միտումներին ։ Բացի այդ, մատենագիտական ցանկերի ավելի մասնագիտական ձևաչափերը, որոնք պատրաստվում են գրադարանային և գիտական հաստատությունների կողմից, ընդգրկում են նաև գրքերի ամբողջական տվյալներ՝ հեղինակ, վերնագիր, հրատարակության վայր, տարեթիվ և թեմատիկ դասակարգում, ինչը նպաստում է գիտական տեղեկատվության համակարգմանն ու որոնելիության բարձրացմանը ։ Նման տեղեկատուները կարևոր դեր ունեն ազգային գրադարանային համակարգում՝ ապահովելով նոր գրականության մատչելիությունը և աջակցելով կրթական ու գիտական գործընթացներին, ինչպես նաև նպաստելով ընթերցանության մշակույթի զարգացմանը Հայաստանում։

Գրականություն

Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է նորահայտ հայերեն «Պարալիպոմենոն» բնագրի ուսումնասիրությանը՝ կարևորելով դրա լեզվական, բանասիրական, պատմական և գրական նշանակությունը։ Հետազոտության հիմքում ընկած է հայերեն ձեռագրական կամ բնագրային նյութի գիտական քննությունը, որի միջոցով փորձ է արվում բացահայտելու ստեղծագործության ծագումը, բովանդակային առանձնահատկությունները, կազմավորման պատմությունը և հայ մատենագրության մեջ ունեցած տեղը։ Աշխատությունը կարող է ներառել բնագրի համեմատական ուսումնասիրություն՝ զուգադրելով այն համապատասխան հունարեն, ասորերեն կամ այլ ավանդույթների հետ և այդ ճանապարհով բացահայտելով թարգմանական, խմբագրական կամ փոխանցման առանձնահատկությունները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում հայերեն տեքստի լեզվական կառուցվածքին, բառապաշարին, քերականական ձևերին և ոճական առանձնահատկություններին, որոնք կարող են արժեքավոր տեղեկություններ հաղորդել տվյալ ժամանակաշրջանի հայերենի զարգացման և գրական լեզվի պատմության վերաբերյալ։ Բնագրի ուսումնասիրությունը կարևոր է նաև հայ թարգմանական գրականության և ձեռագրական մշակույթի տեսանկյունից, քանի որ նորահայտ նյութերը հնարավորություն են տալիս լրացնելու նախկինում հայտնի աղբյուրների շրջանակը և վերանայելու որոշ պատմագրական ու բանասիրական պատկերացումներ։ Աշխատության մեջ կարող են քննարկվել տեքստի ձեռագրական ավանդույթը, պահպանված հատվածների ամբողջականությունը, հնարավոր ընդօրինակման կամ խմբագրման հետքերը, ինչպես նաև բնագրի հեղինակության և թվագրման հետ կապված հարցերը։ Կարևոր նշանակություն ունի նաև ստեղծագործության պատմական բովանդակության վերլուծությունը, քանի որ նման բնագրերը կարող են տեղեկություններ պահպանել հին ժողովուրդների պատմության, թագավորական տոհմերի, քաղաքական իրադարձությունների, կրոնական պատկերացումների և հասարակական հարաբերությունների մասին։ Հայերեն տարբերակի գիտական ուսումնասիրությունը կարող է արժեքավոր լինել նաև այն պատճառով, որ հայկական թարգմանական ավանդույթը հաճախ պահպանել է այնպիսի ընթերցումներ կամ բնագրային տարբերություններ, որոնք կարող են լրացնել այլ լեզուներով հայտնի վկայությունները։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել հայագետներին, բանասերներին, պատմաբաններին, ձեռագրագետներին, թարգմանական գրականության ուսումնասիրողներին և հին ու միջնադարյան տեքստերի քննությամբ զբաղվող մասնագետներին։ Այն նաև արժեքավոր աղբյուր կարող է լինել հայոց լեզվի պատմության և հայկական գրավոր մշակույթի զարգացման ուսումնասիրության համար։ Ընդհանուր առմամբ, գիրքը ներկայացնում է նորահայտ հայերեն բնագրի գիտական ուսումնասիրություն՝ ընդգծելով դրա նշանակությունը հայ մատենագրության հարստացման, հին գրական ժառանգության վերականգնման և պատմական ու լեզվաբանական նոր տվյալների բացահայտման տեսանկյունից։

Այլ առարկաներ

Այս հրատարակությունը ներկայացնում է պատանիների համար նախատեսված նոր գրքերի տեղեկատվական ընտրանի, որը նպատակ ունի օգնել երիտասարդ ընթերցողներին կողմնորոշվել ժամանակակից գրականության բազմազան դաշտում և գտնել իրենց հետաքրքրություններին համապատասխան ընթերցանություն։ Ցանկում ընդգրկված են տարբեր ժանրերի ստեղծագործություններ՝ արկածային և ֆանտաստիկ պատմություններ, գիտահանրամատչելի գրքեր, սոցիալ-հոգեբանական վեպեր, ինչպես նաև կրթական և ճանաչողական բնույթի հրատարակություններ, որոնք նպաստում են պատանեկան մտածողության, երևակայության և արժեքային համակարգի ձևավորմանը։ Նյութը առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձնում այն գրքերին, որոնք զարգացնում են քննադատական մտածողությունը, ստեղծագործական մոտեցումը և գիտելիքի նկատմամբ հետաքրքրությունը՝ միաժամանակ աջակցելով ընթերցանության մշակույթի ձևավորմանը։ Տեղեկատվական ցանկը նաև ընդգծում է ժամանակակից մանկապատանեկան գրականության դերը անձի սոցիալականացման, ինքնաճանաչման և աշխարհընկալման ընդլայնման գործընթացներում՝ ներկայացնելով գրքեր, որոնք կարող են դառնալ ոգեշնչման աղբյուր և կրթական ուղեցույց պատանիների համար։