Discover other interesting and useful materials
Here is a collection of other files that may interest you and help in your studies or creative work. To see more, you can go to the materials sectionHistory
Տարոնի պատմությունը
Աշխատությունը նվիրված է Տարոն պատմական գավառի անցյալին՝ ներկայացնելով հայ ժողովրդի պատմության, հոգևոր կյանքի և մշակութային ժառանգության մեջ այդ տարածաշրջանի ունեցած նշանակությունը։ Տարոնը պատմական Հայաստանի կարևոր գավառներից էր, որը կապված էր հայոց հնագույն բնակավայրերի, ավանդությունների, իշխանական տների, կրոնական կենտրոնների և ազգային հիշողության բազմաթիվ դրվագների հետ։ Պատմական շարադրանքի շրջանակում ուշադրության կենտրոնում են տարածաշրջանի ծագման ու զարգացման վերաբերյալ հիշատակությունները, նրա աշխարհագրական միջավայրը, բնակավայրերը, պատմական իրադարձությունները և հայ հասարակական կյանքի հետ ունեցած կապերը։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունի Տարոնի հոգևոր և մշակութային ժառանգությունը, քանի որ այն եղել է հայ քրիստոնեական ավանդության կարևոր կենտրոններից մեկը։ Տարոնի հետ են առնչվում բազմաթիվ պատմական հիշատակություններ, եկեղեցական ավանդություններ և ազգային ինքնության ձևավորման համար նշանակալի պատմական իրադարձություններ։ Տարածաշրջանի պատմության ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս ավելի ամբողջական պատկերացում կազմելու պատմական Հայաստանի նահանգների ու գավառների փոխհարաբերությունների, տեղական իշխանական կառույցների, բնակչության կյանքի և մշակութային շարունակականության մասին։ Աշխատությունը արժեքավոր է հայ պատմագրության և տեղագիտական ուսումնասիրությունների տեսանկյունից՝ նպաստելով Տարոնի պատմական հիշողության պահպանմանը և տարածաշրջանի դերի բացահայտմանը հայ ժողովրդի քաղաքական, հոգևոր ու մշակութային անցյալում։ Այն կարող է օգտակար լինել պատմաբաններին, հայագետներին, ազգագրագետներին և հայկական պատմական աշխարհագրությամբ հետաքրքրվող ընթերցողներին։
Updated: 2026-11-10
Culture
Նոր գրականություն ՀՍՍՀ կուլտուրայի և արվեստի վերաբերյալ: Մատենագիտական ինֆորմացիա: Գրականության ընթացիկ տեղեկատու (1982, Մարտ, թիվ 10)
Այս պարբերական մատենագիտական տեղեկատուն նվիրված է Հայաստանի Սովետական Սոցիալիստական Հանրապետության մշակույթի և արվեստի վերաբերյալ նոր հրատարակված գրականության համակարգված ներկայացմանը՝ նպատակ ունենալով ապահովել ընթերցողներին և մասնագետներին արդի տեղեկատվությամբ տվյալ ոլորտի գիտական և գեղարվեստական զարգացումների վերաբերյալ։ Հրատարակության մեջ ընդգրկվում են ընթացիկ շրջանում լույս տեսած գրքեր, հոդվածներ, գիտական ժողովածուներ և այլ հրապարակումներ՝ դասակարգված ըստ թեմատիկ ուղղությունների՝ արվեստագիտություն, երաժշտություն, թատրոն, կերպարվեստ, կինո և մշակութային քաղաքականություն։ Հեղինակը կամ կազմողները ներկայացնում են մատենագիտական հղումներ, աղբյուրների նկարագրություններ և համառոտ ծանոթագրություններ, որոնք օգնում են արագ կողմնորոշվել նոր գրականության հոսքում և ընտրել անհրաժեշտ նյութերը գիտական կամ ուսումնական նպատակների համար։ Տեղեկատուն նաև արտացոլում է մշակութային կյանքի զարգացման միտումները ՀՍՍՀ-ում՝ ցույց տալով գիտական հետաքրքրությունների շրջանակի ընդլայնումը և արվեստի տարբեր ճյուղերի վերաբերյալ հետազոտությունների ակտիվացումը։ Գիրքը նախատեսված է գրադարանավարների, մատենագետների, արվեստաբանների, ուսանողների և մշակույթի ոլորտի մասնագետների համար։
Updated: 2026-08-21
Political Science
Полупрезидентализм на постсоветском пространстве
Աշխատությունը նվիրված է հետխորհրդային տարածքում կիսանախագահական կառավարման համակարգերի ձևավորման և գործունեության համեմատական ուսումնասիրությանը՝ ուշադրության կենտրոնում պահելով նախագահի, կառավարության և խորհրդարանի միջև սահմանադրական լիազորությունների բաշխումը։ Կիսանախագահական համակարգը քաղաքագիտական գրականության մեջ սովորաբար դիտարկվում է որպես կառավարման այնպիսի կառուցվածք, որտեղ ուղղակիորեն ընտրված նախագահը գործում է վարչապետի և խորհրդարանի առջև պատասխանատու կառավարության հետ միաժամանակ, սակայն այդ ընդհանուր սահմանման ներսում գոյություն ունեն տարբեր ենթատեսակներ և դասակարգման շուրջ գիտական բանավեճեր։ Հետազոտության շրջանակում քննության են առնվում Խորհրդային Միության փլուզումից հետո նորանկախ պետություններում ձևավորված սահմանադրական ինստիտուտները, գործադիր և օրենսդիր իշխանությունների հարաբերությունները, կառավարության կազմավորման ու պատասխանատվության մեխանիզմները և նախագահի իրական քաղաքական ազդեցության վրա ազդող իրավական ու քաղաքական գործոնները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այն հանգամանքին, որ սահմանադրությամբ ամրագրված նմանատիպ կառավարման ձևերը տարբեր երկրներում կարող են գործնականում էապես տարբեր կերպ աշխատել, քանի որ ինստիտուտների գործունեության վրա ազդում են կուսակցական համակարգը, քաղաքական մրցակցությունը, խորհրդարանական մեծամասնության կառուցվածքը և իշխանության ոչ ֆորմալ հարաբերությունները։ Կիսանախագահական համակարգերի ուսումնասիրություններում տարբերակվում են նաև այնպիսի ենթատեսակներ, որոնց միջև կարևոր տարբերություններից մեկը կառավարության պաշտոնավարման հարցում նախագահի և խորհրդարանի ունեցած լիազորությունների հարաբերակցությունն է։ Համեմատական մոտեցումը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու սահմանադրական բարեփոխումների արդյունքում նախագահի, վարչապետի և խորհրդարանի դիրքերի փոփոխությունները, ինչպես նաև գնահատելու, թե ինչպես են իրավական կառուցվածքներն արտահայտվում քաղաքական պրակտիկայում։ Անդրադարձ է կատարվում գործադիր իշխանության ներսում լիազորությունների բաժանմանը, նախագահի և վարչապետի հնարավոր մրցակցությանը կամ համագործակցությանը, խորհրդարանական վերահսկողության մեխանիզմներին և քաղաքական պատասխանատվության հարցերին։ Հետխորհրդային երկրների փորձը հատկապես կարևոր նյութ է կառավարման ձևերի ուսումնասիրության համար, քանի որ տարածաշրջանում ձևավորվել են նախագահական իշխանության և խորհրդարանական պատասխանատվության տարբեր համակցություններ։ Աշխատությունն ընդհանուր առմամբ կարևոր է համեմատական քաղաքագիտության և սահմանադրական ինստիտուտների ուսումնասիրության համար՝ հնարավորություն տալով հասկանալու ոչ միայն կիսանախագահական կառավարման տեսական առանձնահատկությունները, այլև դրա տարբեր դրսևորումները հետխորհրդային քաղաքական և ինստիտուցիոնալ միջավայրերում։
Updated: 2026-09-29
Literature
Հայ միջնադարյան գրականություն
Գիրքը ներկայացնում է հայ միջնադարյան գրականության հիմնական տեսակներն ու ճյուղերը, գրական մշակույթի առանձնահատկությունները, ինչպես նաև այն ազդեցությունները, որոնք կազմավորել են հայ մտավոր և մշակութային ավանդույթները։ Հիմնական թեմաները․ Միջնադարյան հայ գրականության պատմական շրջանի առանձնահատկությունները Հին գրական ժանրեր և դասական ստեղծագործություններ Գրականության կապը հոգևոր, փիլիսոփայական և մշակութային դաշտի հետ Գրական ստեղծագործության ազդեցությունը ազգային ինքնության ձևավորման վրա Հաղորդակցական և կրթական դերը միջնադարյան հասարակությունում Գրքի առանձնահատկությունները․ Իրական ժամանակաշրջանի գրական մշակույթի վերլուծություն Գրական գործերի փիլիսոփայական և մշակութաբանական մեկնաբանություն Օգտակար է ուսանողների, պատմաբանների և գրականագետների համար Սիրողական ընթերցողների համար նույնպես մատչելի է՝ բովանդակալից ներկայացման շնորհիվ
Updated: 2026-09-20
Mathematics
Взаимодействие ускоренных электронных пучков с высокочастотными электромагнитными полями
Ֆիզիկամաթեմատիկական գիտությունների, արագացուցչային ֆիզիկայի և էլեկտրադինամիկայի բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է արագացված էլեկտրոնային փնջերի և բարձր հաճախականության էլեկտրամագնիսական դաշտերի փոխազդեցության ֆիզիկական օրինաչափությունների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում լիցքավորված մասնիկների շարժման առանձնահատկությունները էլեկտրական և մագնիսական դաշտերում, էլեկտրոնային փնջերի դինամիկան և դրանց էներգետիկ բնութագրերը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում բարձր հաճախականության էլեկտրամագնիսական տատանումների ազդեցությանը էլեկտրոնների շարժման, արագության, էներգիայի և տարածական բաշխման վրա։ Վերլուծվում են էլեկտրոնային փնջերի և էլեկտրամագնիսական ալիքների միջև էներգիայի փոխանակման մեխանիզմները, մասնիկների փուլային համաժամացման պայմանները և ռեզոնանսային փոխազդեցության հնարավոր դրսևորումները։ Քննարկվում են էլեկտրոնային փնջերի խմբավորման, մոդուլացման, կայունության և էլեկտրամագնիսական ճառագայթման առաջացման հետ կապված տեսական հիմնախնդիրները։ Ուսումնասիրության շրջանակներում կարող են դիտարկվել Մաքսվելի հավասարումների, լիցքավորված մասնիկների շարժման հավասարումների և ինքնահամաձայնեցված էլեկտրադինամիկական մոդելների կիրառման առանձնահատկությունները։ Անդրադարձ է կատարվում էլեկտրոնային փնջերի խտության, սկզբնական էներգիայի, դաշտի հաճախականության և ինտենսիվության ազդեցությանը փոխազդեցության արդյունավետության վրա։ Կարևորվում է վերլուծական և թվային մեթոդների կիրառումը էլեկտրոնային փնջերի շարժման, էներգափոխանակման և ալիքային գործընթացների մոդելավորման նպատակով։ Աշխատանքը կարող է նպաստել բարձր հաճախականության էլեկտրոնային սարքերի, մասնիկների արագացուցիչների և էլեկտրամագնիսական ճառագայթման աղբյուրների աշխատանքի տեսական հիմքերի կատարելագործմանը։ Այն կարող է օգտակար լինել արագացուցչային ֆիզիկայի, տեսական էլեկտրադինամիկայի, ռադիոֆիզիկայի, պլազմայի ֆիզիկայի և բարձր հաճախականության էլեկտրոնիկայի ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։
Updated: 2026-10-10
Technology
Գազատրանսպորտային համակարգերում գազի էներգետիկական պոտենցիալի օգտագործմամբ էլեկտրաէներգիայի ու ցրտի համատեղ արտադրության կայանքների և նրանց հաշվարկի ու նախագծման մեթոդների մշակումը
Էներգետիկական և ջերմատեխնիկական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է գազատրանսպորտային համակարգերում բնական գազի էներգետիկական պոտենցիալի արդյունավետ օգտագործմամբ էլեկտրաէներգիայի և ցրտի համատեղ արտադրության կայանքների մշակման խնդիրներին։ Քննության են առնվում գազի ճնշման և այլ էներգետիկական պարամետրերի օգտագործման հնարավորությունները՝ լրացուցիչ օգտակար էներգիա ստանալու նպատակով։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում էներգիայի փոխակերպման տեխնոլոգիական սխեմաների, ընդարձակման գործընթացների և սառեցման էֆեկտի համակցված կիրառմանը։ Վերլուծվում են համապատասխան կայանքների կառուցվածքային ու աշխատանքային պարամետրերը, դրանց ջերմադինամիկական առանձնահատկությունները և էներգետիկական արդյունավետության բարձրացման հնարավորությունները։ Քննարկվում են սարքավորումների հաշվարկման, հիմնական տարրերի ընտրության, աշխատանքային ռեժիմների որոշման և նախագծային պարամետրերի օպտիմալացման մեթոդները։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս մշակելու գազատրանսպորտային ենթակառուցվածքներում առկա էներգետիկական ռեսուրսների առավել ամբողջական օգտագործման տեխնիկական լուծումներ՝ միաժամանակ ստանալով էլեկտրական և սառեցման էներգիա։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել էներգետիկայի, ջերմատեխնիկայի, գազամատակարարման համակարգերի և էներգաարդյունավետ տեխնոլոգիաների ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։
Updated: 2026-10-03